Codex diplomaticus et epistolaris Moraviae

261쪽

CCXXVI.

Idem festamentum Bochonis filii datoris monasterii arensis conlirmat. DL Brunae, Aulendis Ianuarii. 1256. Utta carus dei gratia dominus Regni Bohemie, Austrie Dux et Marchio Moraule innibus in perpetuum. Lico in gensere cunctis christi fidelibus bono sacere teneamur eis potissime teneri volumus et ob semus, qui calcatis mundi deliciis deo convorsatione laudabili amulantur hinc est quod nos gratificamur cen0bio fontis sancte Marte liminis in Suar a Bothschone felicis memorio, dilecto fidele nostro gratam et ratam habentes, cuius tenor incipit et desinit in hoc orba nothscho . . . XVI Kal. Ianuarii CCLV. Vide n. CCXXIIIJ Jndo ne super hac testamenti constitutione cuiquam in posterum dubium oriatur fratribus dicti cenobii inn0stram pro isectionsem ac dein, ionem SuscΡptis presens Scriptum nostremaiestati Signaculo fecimus communiri. oestos autem huius rei Sunt:

Vithigo de ovo Castro. Andreas de Praga Rathmirus de Uri in borg. Mai kardus de Dona vi κ. enses et miluilia fratres Zmil o Cono fratres. Bohusche Pt Harima linus fratres, et ii quam plur0S. ctum verbi incarnati anno M. C. LVI. Indictione XIII. datum in Bruna per manum arnoldi notarii nostri alondis Ianuarii.

Idem confirmat literas fundationis monasterii Velehrudensis et utris sui ab tinnis 22, et 1232. it. Dinucii XVII Kalendas Februarii, 1256.

In nomine Sancto et Indiuidue rinitatis. Amen. Ottacharias dei gratia Dominus Regni oemie. Dii AuStrie et Marchio Moraule omnibus inperpetuum. Sanctorum mentium inui Sibili habitator donomunere Septi- Armis gratio ita corda Regum e confuseta beni Mitate pro ceteris mundi principibus in proclaris poribus dilatauit. Vt longe latoque dissundant suo.

262쪽

batur. Hinc est quod recogn0Scimu et ten0re preSensium protestamur. quod nos priuilegia Sanctissime recordati0ni Ottachari aut nostri quondam Regis oemio nec non incliti patri n0Stri Regi Wenceκlay quorum inpaco anime requiescant non cancellata non abolita nec in sui parte aliqua viciat uidimus in hunc m0dum. In nomine sancte et indiuidue trinitatis. Amen. Est mencestau . . . V. Kalendas Februarii. CCXXXII.

Vide omi II. n. CCXIVJ Cum igitur hanc sibi nobilitas egem ponat.

ut toti solum opstribu b0ni conSentire quin ymmo de sui cordis dulcedine pro conceptam graciam Spiciali debeat amminiculo conso uere prsedictorum aut serenissimi ac glorio Si SSimi patri noStri graciana gratam et ratam habentes ipsam nostre maieStatis charactere duximus roborandam. Ad cuius rei uideliciam certiorem subscriptos testes nominatim secimus annotari. Duorum e Sunt nomina Nicolaus propositu Ol0mucensis Bartholomeus archidyaconus Olomu censi S. Iohannis archidyaconus preroui OnSiΝ. yiuon. Arnoldus notarius Illustris duci austrie canonici Olomu cenSeS. Gaude iacius

frater suus. Sinito cum fratre suo unono. inito burchoauius eloensis. Andreas cum fratre su dy vis. Dono,stu cuiu fratre Suo miloia soliuSSocum fratre Suo Biκ nata. Drali 0κlaus unca liasso utenses. Stephanus de medioW. Iohannos de Wisno cum fratre suo rara chone et alii quam plui QS. Daium in Oloinia c. anno incarnationis dominio M. C. LVI. XVII. Kalendas Februarii per manus Wilhelmi cui te nostro notarii.

Ex originali cum Sigillo bilaterali integro in arcti ivo ejusdem monaSterii.

CCXXVIII.

Idem ciri utem Pperoi iensem post rustationem Variaricam et Unsuricam TC3murans eidem jure et libertum iritalis Diomucensis uti concedit. Actum

et t. mmucii, M. Kalendas Februarii. 1256. 'remisi, qui imita carus do gratia Dominus n0gni o hemio, DuXAuSirie et larchio Moraule, uniuersis fidelibus suis hanc litoram inspecturiS

263쪽

per orauiam constitutis gratiam suam et omne bonum. Cum actiones hominum quamuis sollempniter celebrate simul cum tempore procedente defluere con Sueuerunt, et propter rerum et temporum incertos euentus finem quemque ViX proprium Sortiuntur necesse igitur et congruum St, ut ea, que a memoria hominum decidere possunt, et facillime annullari scripturis authenticis in veritatis indicium, et testibus perhennentur. oscat igitur tam presens hominum ta S, quam in Christo SuccoSSura poSteritas, quod ob delitatuni et dilectionem ciuium nostrorum in rerow, et destructionem generalem Moraui terre nostre inspectis eorundem rauam inibi Smisericorditer et pressuri8, quas ex multi persecutionibus passi Aunt usque modo, o Stram circa commodum et prosocium eorundem voluimus gratiam

ampliari, presertim ob petitionem et merita dilecti fidelis nostri Smilonis de rumow burystrauit hanc videlicet gratiam ipsis duximus faciendam,

quod in podem iure ac libertate sedeant et morentur, quo ciuitate nSOS nostri in Oloni uc hactenus e noStre concessionis gratia Sunt galli Si, districtius inhibentos, ne qui eo in prosata gratia preSumat aliquatenuSperturbare. Censum ero Soluant Singulis anni mediam arcam aro entide quolibet laneo, transacta quinque annorum libertate. In cuius rei testimonium momoriam Pt cautolam prosens scriptum ipsis dari mandauimus, sigillo riui nostrorum munimine roboratum, tostibus Otiam Subnotatis, qui rumnomina hec unt: Suillo urgorauius de rumo v. BeneSSius camerarius n0Ster Wichardus de Tyria a Pardus camerarius Ol0mucensi S. Deuella.

Iencgo de oblin et alii quam plures Acium et datum in lomuc anno Domini M. C. LII. quinto Kalenda Februarii.

Ex libro consimiatorum civitatis ejusdem privilegiorum. Giem apo graphum sec. XIV. in codice capituli Olomucensis II chartaceo.

CCXXIX.

Idem monasterio inelehradensi illum latis emtum a milone de Mikois construi ut Di Brunae, in Ianuario, 1256. In momino lumini. om0n otia Larus dei gracia Mominus Regni Boetu te, Dux Austri et Marchio Moraui omnibus in perpetuum. Nu0niam

264쪽

sicut sonuni agri filius hominis homo Vermi conteritur et arescit, consonum racioni uidetur, ut illius acta litterarum amminiculo roborentur. Hinc est, quod nos ob reuereiiciam glorio, Virginis, que peccatoribus mediatrix est et modula empcioni, quam secerunt abba et c0nuentus in melesti ad super villa latui contra Zmylonem de emois ratam ac gratam habentes ipsam auctoritate regia c0nfirmamus. TeSte autem huius rei sunt Wilogo do oua domo Mai quardus de Dona Wi κ. Parilia Olomu censis camerarius. Tu domi ria frater eius Wilhelmus de uZto pecSh. Odolon Henes. Rutesco. OZamigi nati bor. Actum anno domini M. C. LVI. Datum in Brunna per manus imagi Stri Wilhelmi proth 0 notarii curi nostro.

Cod ex 'elelira densi s. 42.

Idem posse8siones domus s. Ioannis per Morariam absolvit a jurisdictione regia et dirersis exactionibus. Actum apud Prasum, Idus Murtii, 1256. In nomine sancte et indiuidue irinitatis amen. Otacharias qui et Promi χ dei gracia dominus regni oemi dux ustrie, et archio 1 oraule omnibus imperpetuum. Reme maiestatis industria hanc sibi re ceteris mundi nobilibus legem ponit ut bonis operibus aurem Sue benignitatis

inclinet, et uligiosurum comoditatibus intendore non omittat. Hinc St, quod nos religiosorum virorum fratrum hospitulis s. Ioannis priuilogia n0n cancellata, non abolita, nec in aliqua Sui parie viciata, viderimus, et n0Seorundem paci et quieti in ii ullo magis credimus Succurrere, quam eorum posseSSione a cunctis veXationibus in quantum possumus tutas reddere, et honorare serpetua libertate. Nouerint igitur tam presentes quam futuri, qu0d omne poSsessi0nes domus s. Ioannis per orauiam Vniuersam in quacunque prouincia eas possideant, et adhuc fuerint poSSeSSuri, propter pietatem quam exhibent circa pauperes et infirmos, ab omni iure, quod adn0S, Vel SuccOSSores nostros portinet, duximus absoluendos. Iura autem a quibu eo absoluimus Sunt hec Nared, o diesh, Porroz, et ab illo iure pro quo dantur quatuordecim nummi Insuper liberos ῬSSe VolumuS

265쪽

ab illis nummis qui dantur pro capite, vel pro Siros et ab omni Xaccioneque spectat ad castrorum ediscacionem, Secunduli terre noStre morem. Siquis autem hominum illius domu pro surto ceciderit, accusatus, Vel eciam in furti actione laserit deprehensus, bona suris domui remaneant, et ipSecum aduersario Suo Satisfaciat, pro capite suo graciam principis inuenturus. Νullus eciam principum vel terre inbeneficiatus siue camerariuS, tu iudeX, siue ceteri ossiciales, quocunque modo nominati, aliquid ab hominibus domus illius exigat, vel noua consuetudines imponat. Omne eciam ius, qu0dserenissimus pater noster pie recordacionis enceZlaus cum fratre suo Vadiglao abbacie selegiadsensi concesserat, nos domui predicte, et ipsius fratribus valiturum perpetuo confirmamus. Vt autem hec omnia rata etsi ma permaneant in futurum presentem cartam nostre Serenitatis Sigillo, secimus insigniri cum testibus Subnotatis, quorum hec Sunt n0mina que

Secuntur. HaWaru Summus camerariu regni nostri Ieroscius urcrauius in Praga. deglaus dapisor noster Mai quardus camerarius Andreas Sub-

dapiser Wilhelmus de Poydebi ad I 0r0χlaus frater Galli Schon o de Sytauia. cum Datre suo Haliarico Viricus 1 sepiis, Horuto, Hormannus filius ob eZlay. Rat mirus urcrauius o Primita Di Wischius rater Androe. Stiburius lava. Budi Zlaus caluus se alii quam plures. Actum apud Pragam anno domini M. C. LVI. Datum per manus Aule nostre protho notarii Arnoldi Idus Martii. XIII. indictionis.

Ex originali in archivomeli tensium Pragae.

CCXXXI.

Robertu8, abbas Gradicensis, cum conrensu suo Sitrido, civi et musistro pontium Oloni ucensi laneum cum dimidii in 'opolon jure emphileutico concedit Act. V. Nonas II 66 1256.

In nomino patris et filii et spiritus sancti amen nobertus, mi Strati0ne diuina ab has totusque conuentus eccl0si Gradicensis, remonStraten Si ordinis, Olomucunsis diocesis, uniuersi pr0SPns Scriptum inspecturis eiernam in domino salutem. Quia res g0Stas plerumque solo obliuionis eXlius abolere, consueuit ias prudentum Sapientia et prouidentia certis

266쪽

iudiciis scripturarum Pieriae mem0rie c0mmendare, qua tonus quanto lucidius facti ustritas ad plurium dui eri r cognitionem, tanto districtius ipsa in persennei estimonii in obseruetur. Igitur uni uot Sitati QSire tenor pr Sontium inii ,10 cni, quod nos de bona doliberati0ne c0mmunique consilio et assensu ia-irum nostroruiu Erido, civi et musistro Pontium tomucensi, laneum unum into Oium et alium di in idium in volun ad nos et ecclesiam nostram Spoctantes, qu0s ipse a Sighardo Sagittario et id roldo, ciuibus dicio ciuitatis, de propria pecunia Sua init iure emphileutico, quod urg'rechtdicitur in vulgari, sub annuo censu, qui uidelico consus ad quinque serto nos argenti est deputatuS, Sibi conceSSimia porpetuo possidondus. Et quia idem Sissi id dicto, magistro pontium, de tota abbatia nostra, illis

ac prouontibus contingeret minui uel augeri arcam argenti, quam quo- libo anno ipse Silffridus nobis ratione dictorum laneorum annis singulis Solvere On Protur, marcam argenti rota amus, Sod fert inem argenti omni anno nobis et ecclesio nostro soluat infra sestum Dati martyris,seucosiai. Insuper id sevi Silffridus in tribus te luporibus cuiuslibet anni olfferat tres pre-Sentationes, quarum unam nobis offerat infra tempus a Sche cum ouis, numero quatuor et triginta secunda profontatio debet esse infra senili 0- costen, et offerat duos caseos; tertia infra natiuitatoni domini, et offerat duas gallinas. Verum si eas dona dictas pressentationes suis semporibus forsan miSerit, non ob id nostram occurret ost sensam, dum tamen aliquo dicto iuni temp0rum nobis Simul ei sonio offerat ea, quo tenetur. Pretersea uolumus, ut ipse Sisi idus de collecta nobis se occlesie nostre danda et ab omni Pruli uti onere, ut uectura, m0SSura, alcatura ac aliis, quoquo nodo nuncupotitur, se noStro concossionis patia Sit exemptus, nec ad iudician0Sira, que in uulgari bone Scint dicuntur, uouire cogatur, nisi ipsoni et uoluntate propria uelit intereSso. Sed dum pro suis Xcessibus citatuSper nos fuerit, coram nobis uel proposito nostro coinpareat, et in eo omni,

quo per iusti iudicii sententiam uictus succubuerit, satisfaciat, Se abbatis uel rep0Siti gratie osse tendo. Cetorum pro ubulcis sui et mercenariis, Si ipsi in furto latrocinio, seu otia in holitici lio fuerint deprehenSi dictus Sisi idus ciuis nullaienus ros pondo bit, Sed ipsim et bubulci et mercenarii pro Se QSp0ndebunt. In aliis uero casibus, exceptis tribus Supra nominatis, Silai dii pro bubulcis et isti cenariis suis isses pondeat, et nobis SatiStaciat

267쪽

iuxta merita cuiuslibet excossus excedentis. Ad collecta in uero generalem principi dandam uel ipsum abis liberandum, pro ipso nos nullatenus obligamus, Sed n0Stri intercessionibus, precibus, ac alii, quibus poterimus

studiis, pro ipso lab0rabimus diligenter, ad hec adiicientes, quod idem S

Didiis prenominatos Suis liberis et omnibus his, quibus ipse u0luerit, eo pacto, condicione et iure, quo Sunt superius prolibata, poSSit pro Sue uoluntatis libitu libere uendere uel conferre. Ad firmitatem uero huius rei, et omnem ambiguitatem rem0uendam, que posset per obliuionem Seu ignorantiam, se etiam malignantium malitiam lapsu temporis Xoriri, Sigillorum nostrorum character preSentem paginam insignimus, adhibito nichilominus fratrum nostrorum et aliorum proborum uirorum sussicienti teStim0nio, quorum in sequenti nomina conlinentur, uidelicet Frater Richeria prior Abraham. Andrseas. Iattheus custos. Rado Slaus repoSituS. Cyriacus Supprior Florianus Ambrosius Mattheus Urbanu S. Blasius Sacerdotes IoanneS. Arnoldus. Brabantinus diaconi. Simon Andreas Christinus Subdiaconi. Woysi aus. Michael. Petrus colithi Dominus Alexius Caluus, propositu ecclesie lo- mucei Sis Ioseph, clericus et capellanus domini abbatis Gradicensis nodiiser,

si ius rolicer Otto, si lius nai hori. ito, filius Lod uici Fridoricus, filius Ottonis. Κunc se frater ipsius Eberti ardus Henich, mercator OlomilconSi S. Si aut Bolidalcius et frater ipsius Suillio Barthol0m0us, notarius domini abbatis, et alii quam plures Acta Sunt hec anno domini M. C. LVI. Indictione XIV. uinto onas Maii.

Ex Annalibus Gradicensibus ΜSS.

CCXXXII.

Brunm episcopus Diometicensis, Helemberto de urri, militi suo, pro illa Sconowe Scholim in Polonia, a Vladisi io, duce poliensi, in compositione pacis obtenta confert CCX mansos juxta lati icjn jure fetidali. DL Olomucii, V. Nonas Iunii. 1256. Bruti dei gratia Olomiacensis piscopus uelemberto dicto de turri Militi suo dilocto, et ei sedibus suis in perpetuum. Dium est et honestas publica spersuadet, tuoque deuotionis et fidei Sinceritas pro morsetur ut

268쪽

commodis ac villitatibus tuis debeamus intendere, tuisque iustis desidoriis tacilem prebere consensum. Proinde Sicut a nobis petisti quod pro illa Sconowe in Polonia situ quam a Duce de Opul pro dampnis et iniuriis

illulis nobis in quiadum compositionis forma et a partibus obseruata, inpurpotuum iuro proprii adepti uinus, quam tibi Seruiciorum tuorum, iueque fidelitatis obt0ntu contra predictum Ducem constanter et uiriliter assistendo nobis, iure solidali contulimus, et c0nferre poteramus, quia nondum adhuc ecclesie nostro per nos collata suorat, et pro aliis bonis quinquaginta ui dolico mansis, tuos iure locationis uillarum Leuenda et Renuerilestorpposso disti P pro duodecim mansi quos tibi de bonis ecclesie nostro de gratia contulimus Speciali curaremus conferre tibi ducentos et decem mansos in districtu latriet in iure seu dati perpetuo possidendos. os potitioni tu prompto annuentes an inio Pt benigno, nostru in t 0Sire ecclesio pro socium sentientes nichilominus in hac parte habito eciam et requisito Canonicorum nostrorum consilio, de bona ipsorum uoluntate, plenoque fauore ac nanimi consensu; poest liberam resto nationsem predictorum b0noruin quo prius possederas, da inus et conserimus tibi, tuisque heredibus in eodem districtu lawiκ in iure solidali ducentos et decem mansos inquantitate ac mensura mansorii in ille ueni ikestori iuxta uocenpla site, eum censu, decimis, iudicio, molendinis et omnibus suis alii non tiis set prouentibus, perpetuo possidendos tali ad ioci condicione quod de prodictis ducentis et decem manSi p0S libertatem ocio annorum, singulis ei Soluari anni Ν, arcam nam auri, nobis et successoribus nostris et dimidiam; et capitulo nostro dimidiam in reco militio noui et stabilitatem perpetuam iurisiui. Et totam illam prouinciam laurietin, que iam longo tempore totaliter deserta fuit, nulloque inhabitata cultore, cum uilla Bruti que ita Stii ia rode, excepi is duabus illis Beluti id et Biscopia per uam Sicut promisisti locabis industriam et loeutionis iure proier illos ducenio et decem mali So S, tercius se iudicio denarius Sicut consuetum est, et decimu manSus nichil0 minus tu contingunt. Omnes sero residui mansi nobis et SucceS-S0ribus n0Νtris cedent. Homines eciam quos ibidem locaustris ocio annorum Spaci libertato raud obunt; t 0r totuni illum di siricium, ad quinquagintam di S0N, D Sic per Singulos cum una rota innium pon0tur ni Cum inolendii Uin. Moc eciam condictum et promissum est, Si infra predictos libertatis

269쪽

annos non lene locaueris circuitum momorat uni, qu0d de locatis agris usque ad numerum manSorum quotquot per totam prouinciam illam et serbona ille raZi in nitem nostram cociderint nos intromittore dehoamus.

Condictum Si clam inter nos ut medietas oppidi laWiκ in cum agris soroe muta et omni alia utilitate et medietas ille si qua plantabitur in silua sub monte in quo municionem sacere in tondimus tibi cedat, sed mansi quite contingent in hac parte obserit in sortem ducontorum et decem mans0rum nichilominus computari. Eiusdem etiam munitionis modietas ad cuius structuram et disicia acies et appone equo per medium labores, operam et expensas, iure seudi tibi et se redibus tuis cedot. Conc odimus otiam tibi et pro iure damus quod homin0s tui in illis Ducontis et decem mansis residentes ad uecturas ad ossata et huiusmodi Seruicia extra illum districium n0n debeant quoquam trahi. Pretero si per tuam uel aliquorum industriam in eodem districtu in nostris uel in tuis bonis metallum cuiuscunque generis inuentum fuerit, plumbum, Stannum, serrum, Sive Cuprum, uel eciam sal repertum fuerit, de omnibus iis excopto dumtaxat auro et argento, medieta te continget. In Super poSt PSignationem iuris patronatus, quod in duabus ecclesiis de bonis obtinebas prioribus in ecclesia eiusdem oppidi lassi gin ius tibi conserimus patronaius. Hoc eciam tibi concedimustum pro speciali gratia tum pro iure quod in siluis quo in eo doni di trictu fuerint venatione fruaris. Et quod siluarum illarum ligna ad odificandum ad comburendum et ad huiusmodi necessaria, preter Solam uendicionem tibi et tuis hominibus sint communia et Xposita tamquam noStris. uod autem hec omnia premissa tam nobis et Successoribus nostriS, atque capitulo nostro, quam tibi et heredibus tuis, rata Druentur, Semper luctmaneant inconuulsa presentem paginam inde consectam Sigilli nostri iussimis munimine roborari. Et nos tomucens Capitulum sequisiti super hiis uenerabili patre nostro domino runon Episc0po, Sexta seria ante dioin Pentecostes in generali capitulo nostro taliter tunc indicto ut sacta utilia tb0nPSta per canonicos pr0sentes in eodem ordinata Capitulo robur obite firmitatis obtineant, et can0nici absentes ei Silem actis plene consentit se, ac nullatenus contra uenire debeant, fauentes et conssentientes premissis omnibus utpote racionabiliter et utiliter ordinatiS, Sigillum nostrum in testimonium mostri χ0nsensus, et ad perpetuam rei memoriam et irinitatem,

270쪽

apponi socimus huic scripto Actum Ol0mue SeXta seria ante diem Ponie- costen Presentibus Norbordo decano Barth0lonae archidiacono Gr0gorio Custode Alexio seniore Symone David. it0 ne de Iden burch. 0ydolpho archidiacono prouinciem pavien Sis W0yteli de Dubi anili proposito Conrado. Canonicis olomucensibus. Anno domini illesimo ducentesimo LVI. ΙΙ. Nonas Iunii.

Ex originali in archivo archiepiscopali Crem sirit Apographum cincodice Olonme membr. I. s. 26.

CCXXXIII.

Sententia curiae Romanae lata in causa litis de jure patronatus ecclesiae s. Petri Brunae inter monasterium Iri,nowicen Se et Albertum praepositum.

DL Antaniae. VI Kalendus Iulii, 1256. In nomine domini amen orta duduin inter abbatissam et conuentum monasterii de Porta Celi, quod ischnowitz uulgariter appellatur, ordinis

Cisisti ciensis, Olomuconsis diocesis, X una parte, et Albertum repositum, qui se gerit pro rectore ecclesie S. Petri in Bruna, iuSilem dioceSis, ex altera super ecclesia S. Petri predicta, et iure patronatu eiusdem, coram tenerabili patro, Olo mucen Si piscopo, materia queStionis, quia e certis causis pars abbatissse et conuentus dictum episcopum suspectum habebat, et alias multipliciter aggravabat easdem abbatisSe et conuenius predictarum X parte e multis grauaminibus ab eodem episcopo ad Sedem apo- Stolicam exiiii appellatum, parte alia presente ad prosequendum sibi terminum appellationis huiusmodi in Romana curia prefigendo. Cumque abbatiSSa et conuΡntus predicte per procula torsem in Ruin ana curia in Statuto termino comparerent Nos Guillelmum Foroiuliens sem prepositu in et domini pape capellanum, a doinino papa in causa huiusmodi earum procurator Sibi dari obtinuit auditorum, lib0llum coram nobis offerens in hunc modum: Coram uobis domino Guill olivo, proposito Foroiuli sensi, domini pape capellai 0, partibus auditore concosso, dicitur se proponitur Arnoldiis de Praga, clericus O procurator abbatisse ot conuentus monasterii Porte celi, qu0d

I ischno vii vulgariter appellatur, ordinis Cisterciensis, Ol0mucen Si diocesis,