Cosmographiae, seu Mundi sphaerae, libri tres, : noua methodo & dilucida conscripti.

71쪽

rerum coeli Interpretis, Asclepiadeo choriambico monoc Glo

contextum.

AUT ORE ANTONIO MIZALDO

MEDICO ETΜATHE Μ Α T I C O. E M P E R visa fuit conditio mihi Perdocti Astronomi, non reliquis modo Maior, sed melior, splendidior quoque. In primis, studium,curaque sordida Terrae, non potis est flectere ad infima illum: sed vehitur summus in aethera, Sublimi feriens vertice sidera: Illic ut liceat vivere cum choro Diuinae uraniae mille modis sacro: Qui, tanquam miseros esse procul iubet, Quos auri rutilans illaqueat nitor Blandis funiculis, mortiferis tamen: Quos ingens grauitas praepedit altius Reptare,ac potius consequier bonum: , Et quos magnificae nobilitant opes: Quos fortu reditus multiplici fluens, Quos distenta nouis horrea frugibu , Quos vino valido vasa tumentia, Quos mensae dapibus pontificalibus Instructae celebrant, ac populariter Acceptos faciunt, atque foris beant: Laus dum Astronomi anetlacilis fortuna bo m.

72쪽

Hos inquam Vraniae sidereus chorus, Ceu telluris onus,coelitibus nimis Inuisum, refugit, fulminat,expuit: Ndulcom Queis, vel iure bono, connumerabimus merci, coris Hircorum,atque suum sordidulos greges: cum volv- In quorum stabulis praecipuam tenent stat3bus. Sedem molliculi Sardanapath: Nec non ventricolae mille Epicurii:

Qui coelum spoliant viribus,& Deum

Non curare homines turpiter astruunt,

Dum Baccho de Cypriae sacra perimpia Nocteis atque dies perpetuant: nillil

Ducentes melius,nobilius nihil, b Post vanos titulos, Vanaque nomina, Fortunae cu Et dona instabilis perpetuo Deae: estis male Quae florent hodie, fluxaque cras Iacent. conuenire. Se non Astronomus talibus impedit:

Qui cum coelitibus coelica possidet Foelix regna: quibus turre velut situs Foelix ad- Quam cuco positas res hominum breui, modum Α- Quam clausas humili valle procul videtistro uomico- Quam ridet miselos terricolast Deus lditio. Quantis inde malis hos notat affici3 Et quot mortiferis cladibus impeti λQuot furtis, gladiis,dissidiis,dolis, Vnum quemque alium persequier λ bene Dum sursum residet tutus in aethere. Sic est Astronomus Caesare, siue quid Illo maius habes, mille beatior Causis, mille modis maior, & altior. 'rukδνὰ f. ςςlso Volitans sub solio Ioui qm hiud. 9 Pςx H inbi radios Rex auium, solet

ummst tio. DςQ sum tardigradas temnere cochleas,iaudis. Musς-S, Vermiculos, pulvereum suum: Sid su irimum volitans summus ad aethera, Dum vult Astronom's,despicit infima: Ac vile is hominum ridet ineptias: Et quae constituunt eximie bona

73쪽

Multi terrigenae,diuitias,togam, Fastus purpureos, corniger V m caput, Nec non mille tibi cognita,negligit: Affectans aliud nobilius bonum. Non hunc chara soli detinet area, Non gemmae, aut lapidum splendor amabilis Huic auferre potest sidereum iubar: Non vani tituli, somnus & ocium: Aedes marmorear, pulchra palatia: Seruorum strepitus , milleque fercula. Is castae Vraniae discipulus, parum Re vera ista facit: noscere sat putans Motus sidereos, vim Senis algidi, Vim faustie Veneris,Mercurij quoque: Quid cum Mai te ferat Iupiter aureuS: Quando bella cadent: cur premat anxia Illum pauperies: huic diademata Quem finem reserenti. quid statuent equi Tingentes rutilos ad mare Athlanticum Soles: adiiciet quae mora noctibus Tardis obstiterit: rursus ubi ignea Aestas emacuit, cur breuioribus Nox adiit tenebris,lux eat amplior. Quid porro exoriens,& pariter cadens, Mundo flammiuomus Seirius imprimet: Et quid Pleiades,quid Hyades, simul Arcturus, Procyon,HCedulus,& Lyra, Ac Praesepe & Orion que,Coronaque. Haec cuncta Astronomus dum bene percipit, Dum tot perfruitur commoditatibus, Non eius studium, gloria,dignitas, Sors,& conditio nubibus obtegit Splendores alios tur lue destruitΘHaec sunt magna quidem, sed nihil, aut parum Admiranda putes, si modo quae dabo Spectas: Astronomus mille,Vel amplius, Annis ante, potest dicere quo loco Eclipses populum concutient metu:

mort4les. Astronomus alter homo quam mortalis. Rerum eaeδε

incredibilis summa Ducitas. Coelum do μι Astronomis peruisio Afrondimus peritus do BG,alter

re vera Pro

pheta.

74쪽

Et qua parte poli prospicier queant:

Queis exinde plagis,aut regionibus Mundi,& qua facie parturient mala: Ouc nam mense cadent: quis eoior imminet: Et quam longa premet damna: quibus modis: Non per bella, famem, pestiferam luem: Aut morbos alios: per pluuias, gelu, Ventorum rabies, intolerabilem A estum: praeter ea,non ferientur his Aut bruta, aut homines: quae bene singula

' Addo quod latitans tempora dicere Scit,queis velivolum Luna tumescere Compellet pelagus, moxque quiescere. Scit terrae unde tremor, quando futurus est,

Et quando illuuies: fulmina stridula

Dum nubes parient: quando tonitrua SHrgent: quando nives, quandove grandines: Et quo mense cadent,vel potius die: Qui mores hominum: qui steriles erunt Riani: qui Cereris munere,diuites Ex his colli- Reddent agricolas,mustaque porrigent: ge, Astrono- Quae stellae pluuias,flamina quae dabunt: Nec non & nebulas, sudaque tempora: dem molet Arctoum Boream cum madidis Notidiuitem -- pennis,&Zephyrum floribus utilem:

ripossa. Euri vivificos denique spiritus

Coelum quando suis motibus adferet, Cum ventis sociis,& lateralibus, Seu terram peragres, seu mare nauiges. Sic est Astronomi gloria maxima, Ingens praeterea lauS,decus,ac honor.

Vt Solis radians igniferi iubar, Altera simia Stellas eximio lumine fulgidassitudo pul- Non dicam superat, sed remouet proculchra ele. Ex nostris oculis,obtenebrat quoque:

ans. Sic docti Astronomi conditio sacra,

75쪽

Et splendor rutilans inuidiae locus Hic absit) titulos, magnifice graueIS,

Et v ulgi phaleras consepelit: necnon Obscuris tenebris voluit, & implicat: Is , quod nemo potest, urbibus exprimit Qui morbi immineant,&quibus irruent Anni temporibus, qualis hyems erit. Quid ver arboreis floribus aduehet: Aestas quid segeti, denique vitibus Rutumnus quid alet, de vario situ, Aspectu, radiis, motibus, impetu Altrorum : quibus est imperium datum In res quas gremio terra capit suo, In Ies aerias, res pelagi quoque: ueis addes hominum corpora, lIcuti Nos diffuse aliis persequimur libris. Haec, inquam, Astronomus praeuidet: VnIcus Re vera sapiens: excipio rudes, Plebeiosque aliquot, Mercurio bene Irato genitos: qui leuiter nimis Res coeli maculant, experientiae Nil, usus minimum, iudici j parum Aut fortasse nihil, praeterea minus iΑrtis proli hominum, pro lique Deum fidem: Callentes. sed in his plus satis immoror: Expertum Astronomum, nec populariter Edoctum repeto : qui ad numeros vocat Stellas, & proprio nomine quamlibet Compellat, proprio collocat & loco: Dicit quot breuibus nocte micent noti S: Magnarum quota sit prima, secundaver Ouo quaerenda modo quaelibet: indicat Quae mensura polis, quanta profunditas Immensum spatiis aethera diuidit: Formas in varias sidera colligit: Huic sem per superi regna patent Iovis: Hunc Dii symposis, ac epulis suis Quando vult adhibent: hunc adamant, ei

Astronomus doctus mera magnu

ac sapieus.

Res torii oes docto Astronomo aptas esse ac expositassis

76쪽

Perdulcem ambrosiam, & nectar inebrians, Coelestesque dapes sedulo proserunt:

Paucis,hunc decorant,& varie beant: Vnde est Astronomi conditio boni, Et sors aethereis edita sedibus,

Non dicam reliquis nobilior, sed &Maior, ditior, ac magnificentior. Donom A. Dicet forte aliquis, quod caret omnibus Ironomum corpus recreant, ac ammurd fouent, recreatioisse Soles S Astronomus, sidereas domos bus non ea Lustrans, suspiciens, perpetuo colens: rere illo ie- Hunc cCeli exhilarant innumeris viis:

porὸ, dum Huic dant mille modos, mill ue machinas mersatuν in L Xandi ingenij. vis sequier feras λem . MOX Venator adest dexter, & impiger Venatio in Sylvarum Arctophvlax incola : qui duas caelo. Vrs S, & Leporem peruolucrem dabit,

Armentique patrem deteget eminus: Ac arcu, & iaculis te quoque muniet:

Ardent que Canes illico seliget: Quorum dente cadent & Lupus, & Leo: Rurigas & Equos, Plaustraque proferet: Queis vel difficilem conficies viarn. Aucupium. Auceps si fieri sorte moueberis, Corui illic, Aquilae, Vultur, olor, olant. Piscatis. Gestis insidias tendere piscibus

Huc transatus aquis Eridanus suis, Multos ac varios sedulo congeret: ut Cetum taceam cum regradario Cancro : praeterea Pisciculos duos Aut treis si notium connumeras eis)Delphinumque, maris, deinde poli decus. D;gladiatio bifortasse iuuat digladiarier,

Prion rutilans ensifer irruet. Nauigatio . contra studeas aequora scandere,

Argo naui, erit, magnaque fusio Rusticatio. Undalum, gregibus vis operam dare λHircum, Lanigerum cornigerum Caprum,

77쪽

Vel dicto citius conspicies ibi. Cum summis ducibus, principibus quoque

Versari satagis 3 perfacili manu Iunges, ac socios efficies tibi, Cepheum peruigilem, magnanimu Hercule, Necnon historiis Persea cognitum.

Tόn blando alloquio foemina Alendido Aspectu ue capit 3 se offeret illico

Formosa Andromede, Cassiopeaque. Vis gustare Diis nectar amabile Cratera inuenies mellifluum. placet Cantu . vel modulis te, simul & tuum Restaurare animum Θ percelebris Lyra Orphei, mox oculis prosiliet tuis.

Asfectas superis sacrificare Diis Illic Ara patet. frigora pellere Exoptasὶ varij conticeo Focum Ignes, vivificis usque caloribus Sursum perpetuo lumine splendicant Noctes atque dies, infima, summaque

Lustrantes, vegeto denique spiritu Afflantes. quid habes, aut petis ampliust Rex ambis fieri λ coelica numina Te ornabunt rutilo mox diademate. vis cum candidula virgine,dulcibus Verbis, tristitias excutere ingeni ΘCoelum rite dabit. cum pueris cupis Ludis atque iocis ocia fallereὶ Surgent Tyndaridae sedulo paruuli. Vis cum doctiloquis ,&gr auibus viris, De regno, itudiis, militibus, foro, Castris, diuitiis, corporeis bonis, De rebus medicis, rebus agrestibus, De legum placitis, atque mathesibus, De sacra sophia, mechanicis quoque

Disceptareὶ tibi mox aderunt, senex Saturnus, Venus, & Iupiter optimus,

Nec non Mercurius, Cynthia denique,

78쪽

Omnis ges-

In coelis sple-dida omnia ae nitida. Astronomuomnia Deo accepta referre. quem

- veneratur ac ado

rat.

Et Mars, Phoebus item, turbaque plurima Patrum coelicolum, docta, Vetus, bona, Quae prompte,& modico tempore, quod rogas Facunde expediet. vis tibi pingier Cyclos, lineolas, puncta, triangulos, Orbeis, aut aliud tale λ mora breui,

Coelum quidquid id est proferet. insuper, Odisti tenebras 3 nil nisi lux micat

Sursum. vis rutilas, vis oculis tuis Gemmas de radio non tolerabiles ZIn coelo resident milia milies.

Quiduis 1iderei regia fert poli. Prudentem Astronomum participem sui Reddit consili j Iupitet: hunc suam

Mentem fae Te docet, certaque signa dar, Queis tannuam trutina singula ponderet Quae sunt, praeterierunt, Venient quoque. Sed finem facio, dum modo dixero Tantas Astronomum res domino Deo Acceptas posita ferre superbia: Quarum notitia, transit ad illius Veram notitiam. Die, quid habes,homo, His maius, melius, magnificentius ΘNil sane. ergo mihi perpetuo bene Visa est Astronomi conditio probi Et docti, reliquis esse beatior, Ac praestantior illustrior, altior, Maior,splendidior,nobilior quoque. FINIS ENCOMII DOCTI ET

periti rerum caeli interpretis,seu Astrologi, autore ANTONIO MI EALDO, Nedico in Natbematico, Lutetia.