Joannis Harduini Societatis Jesu presbyteri Chronologiae ex nummis antiquis restitutae prolusio de nummis Herodianum

2쪽

societatis I Esu Presbyteri

CURO NOLOGIAE

d sum est , aptiorem quam in sua quemque

causa patronum esse neminem: quod nuper imtellexi esse longe verissimum, Inventus enim est, qui pro Eumenio ad Norisiunt, mox Se ad Valentem scriberet: sed ea primum stili vehementia,fam ab Eu- menti indole ac moribus esse alienam,ipse prosellus est: deinde deflectente etiam ab Eumenio ipso alicubi acdisicorde sententia. Ex quo gemino, opinionum scilicet stilique dis crimine, tametti ille frequens auditor Eumenii est,tamen longe sium Eumenium esse ab eo, qui EumeniiHyperaspis sten egit, mox erit, opinor, omnibus persuasum, ItaquG quod ille, siue obscurius paulo,sive pxessius quam par fuit,de. Caesarea Herodianique generis descriptione perstrinxit, nunci i demum iuvat ex ipsius Eumenii, hoc est,ex nostra sententia, promere: excerptis ex majore nostroopere,digestisq; per a nos singulos nummis antiquis,qui ad illam historiae partem adtinent. Nam cum universam Chronologiam moliamur ex nummis veteribus & marmoribus illustrare, quorum se

3쪽

DE Nura,sis sidio nihil esse certius deprehendimus, tum ad ver talem historiae detegendam, tum ad judicium serendum de plurimis veterum monumentis: fas nobis esse arbitramur,priusquami'luc in publicam integrum opus emanet, di; quibusdam capitibus paulo abstrusioribus, quale istud est,quod hodierno die proponimus, eruditorum sensa ac judicia explorar , ex iisdemque proficere. Herodiadum aetatis delineatio est, tam sacris codicibus,nummis antiquis,lapidibusqu-onsentanea , quam videbitur eadem a Josepho bisque annalibus, dispar ac dissentiens. Quae aetas ut postea a nobis copiosius, sit res ita serat, conjuncteque cum historia Augusta,veluti cum integris corpore,tractabitur : ita nunc ab eo divulsa, ilia breviquasi tabella seorsim strictimve repraesentatur.

Anni ab Urbe conssita. -

Caput Antonii Triumviri nudum,sine epigraphe. i. SOSIUS IM P. Trophaeum. Infra, captivi duo, mani-. bus post terga vinetis: ob captam Judaeam, & Herodem ei sorte simul Ethnarcham imposituri . Est eoeta Regia nummus argenteus. H P Ω Δ O I. uva, symbolum agri i ini seracis, in 'vineis Emgaddi , Cant. I ,r3. Plinius, lib. v. sect. x v. Ggadda sim, fecundum ab merosolymis fertiti Mae,primetorum

que nemoribus raeum terum lusum.

EO NAPXO T. Ex eadem gaza, aeris minimi. Herodi priori Spanhemius quoque hunc nummum merito adjudicat. Nemo certe post hunc Herodem Herodes alto Ilinarcha fuit, hoc est, Princeps Iudaeae ac SaMarsae. Nummi aream occupat, non Diea,ut quibusdam visum est: sed nos rubentis lilii, qualis a Plb

4쪽

. . H TR Q D I A D u M. . . nio describitur, libro XXL sect. XI. Fbris sina ab angustas in latitudinem paulatim si e laxantis gie calathi, resupinis per ambitum labris, tenuia De so crisimine, flantibus in medis crocis, cance dia vesco ro. Laudatis mum ess in Antiochia,'ra dicea θriae nox is Psas ideJudaeae, testis est idem. Ethnarcham Iudaeae tantiun sitisse Herodem utraque nummi area indicat. 19 In Fastis triumphesibus: C. S O DI V S. C. F. T. N. P RCOS. EX IUDAE A. AN. DCCXIX. III. N NAS. SEPTEMBR. Romae triumphavit.

72I722 Caput Oetaviani Caesaris nudum sine laurea. L. B Π Σ. Annus 282. Graecorurn,autumno anni hujus iniens. Post caput Oetaviani, Nr aliaeque litterae exesae, ut quidem Oculi reserunt. In quem annum Graecorum incurrat. Metaviam victoria de Asia recepta, hic nummus Zeno- . doria tat.

enim detritae sunt litterae istae duae postremae,ut fugiant propemodum aciem oculorum. Caput Z odorinu. dum sine diademate: quoniam tetrarcha tantum,non βουτιλευ. fuit. Nummus perrarus, in Cimeho Illustris: i simi Domini Fouc A uLT,ex aere minimae fere molis. I Caput Octaviani Caesaris nudum, ut supra. L ..... Π Σ. An nus,ut conjicimus, idem qui in priore nummo.

Caput nudum, sine diademate. E Cimeli6D. D R ON: . quidem molis &metallio

a . .

5쪽

ψis I, E N u M M I s. Annus primus aerae,ut dicitur,August hae,posi,si nempe receptam: ab autumno anni superioris iniens: cum JeActiaca victoria ab Octaviano Caesare est relata. in vere Iudaeam ab Augiisto captainhoc anno retulerit vetus scriptor in Isaiam libro a. tomo I. amplius conside randum est. 7ry26

Sebaste ab Herode hoc anno condita. AEra in nummis pri mum apparet anno Christi gr. Augusti nomen,Graeco Σιβας ου, Octavianus hoc anno accepit, non suporio , ut Norisio visum est, pag. 4. ipsis invitis testibus quos allegat.

Caesarea Augusta Palaestinae diri a hoe tempus condita est ab

Herode. Hinius,libro v. se l. xiv. Stratonis turris, eataem Caesarea Hinode rege condita. Certe hic annus est undecimus aerae Augustanae, autumno iniens, qui des. gnari videtur in nummo,quem Palinus affert in Sueto

capite Augusti laureato. Fortuna stat, cum ancora , de palma, & cornucopiae: quae sunt annonae uberrimae in portu Caesareae Palaestinae*mbola. L. IA. KANT APEON. Sicut in nummo Claudii, anno Chri-

Nam ea civitas,ut aliae quaedam,nunc Ununc ETOIM in sius nummis scripsit. Alter ibidem, parte amica

6쪽

similis: in postica , Μ HI p O II. K AIT A PI ΑΣ.

Dea rupi insidet , spicas dextra gerens, fluvio ad pedes emergente: de quo amne in Antirrcthico diximus. R AIT A PI A. Ara eum igne, ob vota stiscepta pro C;

l: Laudit hoc anno,ut apparet,

et In Iudaea toparchiatastri e dem nominis Plinio, lib. V. seet. x L De amno natali huius oppidi,nihil certi & explorati est. 7397 o Phaselis, si Stephano fides, urbs est Iudaeae ab ueroge prior

condita: Plinio convallis Iudaeae est, palmetis mclT, lib. x Hi ct. v. de nomine conjugis Herodis,ut vide tur: sicuta ivias ibidem,de nomine Liviae Augusti.

Si Iosepho fides habenda esset, libro x v i. cap. I x. alenti rerum phaseluicum cognominatum finisse & coli coeptum post annum v. C. 74 . consectarium ex eo foret,non ante annum istum litisse percussum nummum

Is PQAor EON AP XoI, quem attulimus an noris. Nam in Phaseliticum lilium repraesentata

7쪽

s Herodes Herodis F. Galilaeae: simul philippus eiusdem tetrarchae fratς , Ituraeae &Trachonitidis regionis tetrarchiam obtinet. Anno certe 7sa. quo conceptus est Jo-ί ania' Baptista, solam Herodes prior Iudaeam cum Sa

si est genuinus,ante annum 7s4. cusum fuisse oportet, cum Caesarea Palaestinae tantum Augusta diceretur, nondum Prima Augusta: quod nomen non antea gessit, quam altera condita est ii ineade Caesarea Augusta.

mn ΛΕΥΚΙΟΣ ΚΑΙ ΣΑ P. Lucii Caesaris Augusti F.c

put nudum.

ΚΑΙΣΑΡΕΩ N. Capricornus cum Cornucopiae, qui typus in Caecariensium nummis passam occurrit. Est nummus gazae Regiae, ex aere minimo. Caper ille in piscem desinens, abundantiam annonae terra mariquo indicat. Ex quo intelligere promtum est, Caesaream hie designari, quae sit litori maris apposita, atque adeo Caesaream Palaestinae. Neque aliud in nummis pariter Augusti Capricornus significat: tametsi Antiquarii de

8쪽

H g R o D I A D u M. '9 natali Augusti accipiunt, de quo disceptant inter se sed-stra, a Suetonio decepti,ut alias dicemus.

Anni aerae Chrisianae.

1 Primus hic annus est atrae Christianae, nato Domino sub exi- C. tum anni superioris, in diebus Herodis regis. Philippus Herodis F. tetrarchae stater, Caesaream Augustam alteram Caesari Augusto donat. Ea dicitur Caesareata, Philippi in Evangelio: Caesarea Paneas apud Plinium,& in nummis. 3 Herodes prior diem obit, caesis antea infantibus a bimarupost Christum natum. Archelaus F. in Judaea regnat pro Herode patre suo. Mati 2,22. Nummus Archelai nullus exstat,qui sit sinceriis. 4 De nomine Archelai regis, Archelais Iudaeae convallis, palmetorum nemoribus clara, apud Plinium, lib. xiii.

Caput Augusti laureatum. E Regia gaza, aere mediocri. ΣEB ATTO T. Capricornus. ΛH. Annus XXXu III. ab Asia recepta, autumno iniens. A Caesariensibus Palaestinae percus ius: qui more Graeco dixere, non, ut Judaei, tantum. Archelaus hoc anno obit: Iudaea fit Au sti provincia. Κ'A I C A P O C. Spica, sertilitatis agri Iudaici symbolum.' i ΛΘ. Palma. Annus xxx in Asiae receptae. vide Notas.

9쪽

Augusti se si F. capite laureato. ' coronam lauream, Aprimi Tiberii annus.Inserius,

Silano praeside Syriae, A tiochensium amnin xLv. ab A sia recepta, autumno iniens,idemque incidens in primum Tiberii principatus annum. e gaza Regia,&apud IllustrisILLA MONIUM, ex aerem: o: apud. D. DRON, ex aere mediocri. At in Lamoniano legitur

capite nudo.

TIB EPIAT in corona. iri EPIOΔΟI TE TAPT. Palma. E thecaturo

Maurocent, apud Patinum,ex aere,pag. IIa. Significat Tiberiadem aedificatam de nomine Tiberii fuisse, cur-

rente anno imperii quarto. Nam ea vis est hujus v cis πενοδου i nummis, ut annum currentem exprimat:

id quod duobus aliis exemplis liquet. Ergo ut Augusto vivente Caesaream Augustam Herodes prior, & ab teram Philippus F. condidere: ita Tiberii jussu, cui Claucia de patre nomen suit, antequam insereretur ingentem Juliam, Cuudia Tiberias in Galilaea ab Herode itero condita est. ille argumento claudiat f miliae devotus,& tum existimari voluit. Hinc fit, ut nummi ΚΛΑΥΔΙΟ TIB ID

10쪽

II E R o D I A , u in rasub Trajano & Hadriano percussi , atrae suaeinitium ab hoc anno repetant: quasi aeque priscana incolae credi vellent Claudiae atque Tiberiadis appellationem. Fuit Tiberias oppidum, ab occidente lacus Genesarae aquis calidis salubregeste Plinio ib. v. se L x v. Iulias oppidum, in honorem Iuliae Augustat Tiberii conjugis, ab Herode tetrarcha conditur circa hoc tempus: sita ab oriente lacus Genesarae, teste Plinio, loco jam

citato.

Praedicatio Ioannis Baptistat, quintodecimo imperii Tiberii

Caesariae erocurante Aontuo Pilato Disanti ternarua autem Galitiae Herode , Philippo autem Datre θαι tetrarcha --raeae, &c. Lucae cap. II I.

Baptismus Christi Domini. Et ipse JEsus era incipiens quasi

annorum triginta.

Sub Pascha,mrodes tetrarcha Ioannem Baptistim jubet secori percuti. Matth. x, r. & Luc. I x, 7. Idem Marci vi, x . rex Herodes appellatur, quia qui primum tetrarcha, postea idem rex fuit,ut dicemus. Itaque a Marco rex appellatur, quia suprenio vitae anno rex fuit: quo tempore & a Luca in Aetis cap. xii. Iis es rex appellatur. Idem a Luca vicissim iti iisdem Aeti, cap. x III. tetrarcha nuncupatur,quem cap. x II. regem