장음표시 사용
32쪽
TER reflectentibus e Septironio L. Septimis seueri Aug. Sc ad radices Capit0- lini Clivi pergentibus per Forum Romanum, occurrit Arcus eiusdem Seueri Triumphalis, cuius in Descriptionibus Vrbis tam a Sexto Russo, quam a Publio
Victore conscriptis, quae pure a Panuinio in Commentarijs Reipublicae Romanae seorsim editae sunt, nulla est mentio; verum in illa tantum, quam interpolauit ex utraque Panu inius, una cum Titi, de Constantini Arcubus, p. ITO. Arcus L. Septimii Seueri Aug. legitur in Regione quarta collocatus . Russus autem Consularis, & Victor Prouinciae Pannoniae Rector, Ualentiniano do Valente A. A. floruerunt. Descriptio itidem, quae Russo adscribitur lacera est, Verum Martianus in Urbis Topographia refert Arcus illius
Inscriptionem lib. 3. p. cio. c. I s. vii Nardinus,qui eum in Regione octaua reponit p. 26O. Antiq. RO-mae . Adnotat Martianus Arcum illum habere a latere marmoreos gradus, per quOS multoties Qua
serit ipse ad fastigium,additque Seuerum resipuisseTriumphum,ne de Civili victoria VidereturTriumphare , iuxta illud Lucani, Bellia geri placuit nulus habitura Triumphos; de quia morbo articulari Sellerus impeditus haud facile in curru poterat consistere . praemiserat Idem Martianus Arcum illum Omnium este pulcherrimum, licet parum mutilatum in utroque frontispicio, cui sunt incisae alatae Victoriae cum Tropharis, dc Terrestris, Nauali'; Victoriae simulacris. Visitur autem hodieque, sed adeo vetustate consumptus, temporumque jniuria de varijs casibus deformatus,vi Vix agi sci possintestigies corrosae , atque adesis, quo magis laborandum suit eximio Architecto, Pictorique celeberrimo Petro Berrettino Cortonensi, eas ut delinearet, & e dentibus aeui vindicaret. At quantum debent posteri Eminentissimo ac Reuerendissimo Principi S. R. E. Cardinalium Decano Sanctae Sedis Apostolica: Vicecancellario Francisco Barberino, qui pro sua inexhausta munificentia bene merendo de litteris, deque uniuerso genere humano, vetustatis monumenta instaurat, de illud fere conclamatum restitui curauit in integrum, de velut ex Orco reuocauit dilaudanda insuper est industria singularis Petri Sancti Bartoli Perusini, qui aeri tanta cum arte incidit, Vt p ne ani
Triumphasse tamen seuerum de Parthis, Adiabenis & Arabibus eertum est, & liquet vel e Pa- tergi , quorum Anaglypha subtus tabulas facierum quatuor prominent, de currus onustos sipolijs,&praeda exhibent, aliaque pompae Triumphalis ornamenta, Sc argumenta. Tertullianus profecto Rotne se fuisse tunc affirmat, vidisseque nobilitatem gemmarum in Triumpho Seueri de Parthis lib. de habitu muliebr. c.7. Herodianus lib. 3. videtur miscere utramque Parthicam expedition ; Duas enim confecit Seuerus e Dione qui aeuo Seueri floruit; ideoque maior ei fides adhibenda est) apud Niphilinum in Seuero. prima fuit post Nigrum sublatum,altera post victum caestiq;Albinum. Refert
sane Herodianus p. 39. fuse. Seuerianos milites Ctesiphonte capta in secunda uti non ambigvi expeditione, thesauros pecuniarum Artabani, quem magnum vocat Regem, nempe Darthorum, qui cum paucis Equitibus aufugit, diripuisse , omnemque supellectilem , Sc pretiosum Reginarum mundum. In prima namque Vologesum alterum Regem Parthorum vicerat, ta in fugam Verterat. Seuerum
33쪽
Vero in Urbem reuersum i populo exceptum pi usibu is ustisquς acclamationibus, sacrificia pleri que Dij; oblata, festos dies celebratos, edita s*ζcta ut sutilis post has Vicitorias narrat idem He
Tunc excitatum Arcum istum nullus dubito, anno scilicet Christi nati et os . sive vii Cardinali, Latonius obseruat. et O . in Annalibus Ecclζsδsti Cis p 28 q. Evincit porro geminam expeditionem Parthicam Seucri, Arcus Inscriptio, in qua bis Parthicus enuntiatur Seuerus. Nardinus censet. lib. s. p. 2 o. erasum ex ea nomen Septimi J Cetae ditcriuS flij a fratre Antonino Caracalla post obitum se ueri, scut de aliis in monumentis deletum fuit, auctore Spartiano, post illa verba. OPTIMI spo RTIs SIMIS QV E. PRINCIPIBUS , quia marmor est ibi depressius, de forami
na , quibus ars erat inditum , vestigia characterum aliorum indicant obliterata. Vir versatissimus in
Antiquitate, alijsque scientijs Hadrianus AuZOu e foraminibus collegit haec fuisse verba ET P. SE PT 111 Io. GET E NOBILISSIMO. C ESARI. OPT. 6α. sed Petrus Sanctus
vice. P. Septim ij. Cetar. Jcc. subditum. OPTIMIS &c. asseri , qui propius animaduertit; quin δc euali, Inscriptione Seueri,quam posuere ipsi Foro in Boario Argentarii, Nardinusque inserit p. 1 o. ad S. Georgij aedem in Velabro, Panu iniuS p 2I3- de Mastianus p.78.Getae nomen exemptum conte n-dut, de Imaginem sublatam Nar dirius,qui addit Gregorio XU. sedente, cogitatum de humo ei fodien da, quae circa ipsum Arcum excreuit, de dz circumuallando illo, erecta parietina, instar illius, qua Coclitis Traiani cingitur. Ruinis quippe aggestis accreuit tellus, Arcus etiam Titi haud procul ea erat obrutus, donec Six ti IV. Ponti Max. iussu, his scilicet ruinis amotis, altior apparuit, diuque ignotam candelabri septemplicis Iudaeorum figuram in eo c latam visendam exhibuit, quemadmodum narrat Lilius Aegiadius Tiphernas in praefatione libri tertij Philonis, cuius opera ipse donauit Latinitate, Sixtoque Tomos ex his sex, in quos ea diuiserat, obtulit. Extant hi calamo exarati adhuc in Bibliotheca Uati ea na. Hoc vero Candelabrum , de quo c. 8.v.q. Numeror, prasertim, quod ex auro erat ductili, de describitur imprimis c. 13. v. 3 I. Exodi, Titus Aug. inuehens in Urbem, ducensque in Triumphum, ac deinceps insculpi tam exacte curans, Prophetalle instar Balaam, dc Caiphae dicitur ab Aegidio sua tura in Urbe splendidistima lumina, septem Sacramentorum ex instituto Christi, totum per orbem
terrarum ad salutem mortalium propaganda.
Inscriptionem Arcus Seueriani constare a fronte atq;a tergo bipedalibus litteris in marmore primuincisiis, de excavatis, ac dein aere Corinthiaco repletis,quod a Barbaris Urbem deuastantibus poli eruatu atque ablatum fuit, ut in alijs quibusdam maioru aedificiorum titulis factitarum scimus ex apparentibus etiamnum hiatibus, satis patet, idque Cardinalis Baronius adnotauit p. 26 s. Ego post etiam fustius in Diatriba de foraminibus lapidum in antiquorum aedificijs quondam agebam. Adiuia it ille verba ista in Seueriano Arcu.
OPTIMI S. F ORTISS IMIS PRINCIPIBUS.
claudi lineis circumductis, ut in Arcu alio Fori Boarij clauduntur ista
PARTHICI. MAXIMI. BRITANNICI. MAXIMI.augetur inde suspicio de nomine Getae dempto,cui supposita haec fuerint. In arcu Fori Romano Seueriano,Potestis Tribunitia Seueri XI. anno ponitur suscepta, sed sexto anno Antonini, nec id Cardinalem Paronium latuit, caussamque arbitratur, quod eodem anno unius potestatis exordium , alterius terminum esse contigerit, uti quando Seueri XI. Antonini U. positus inuenitur, vel illius IX. istius IV. In Arcu ad Forum Boarium Tribunitiae Potestatis Seueri VII. tantum computatur annus; at in Inscriptione Panthei, quod, cum fulmine conflagrasi et A. C. N. ao3. siue a os . ex Cardinale Baronio, Seuerus, de An ninus restituerunt, tanquam vetustate sc legitur) consumptum ; ut euitaretur superstitiosa Religio, quae ne Plebis animos incesseret, impulit Se Constantinum Magnum, ut Legem daret, quam refert Cardinalis Baronius, 5e inserta est Codici Thedosiano tit. de Paganis prima,ubi iure ab Apostasia defendit Scholiastes hunc Imperatorem,qui Princeps Christiana fide Romanum munivit Imperium . In Inscriptione sin quam Panthei Tribunitiae Potestatis Seueri annus XI. legitur, de Antonini U. Praeter istas Inscriptiones, plurimae supersunt Seueri, Romae in Porticu Templi quondam Iunonis
in Foro Piscario, nunc Sancti Angeli, ut apud Gruterum visitur p. 172. Inscrip.vet t. num . . dc alibi p. IST. I 8. IS9. Is I.& 27 I. In Arcu quidem isto ,Vte Martiano pinefatus sum, Victoriae sunt ala tae , cum terrestris, x naualis expeditionis simulacris utrimque, Naualia illa signa designant nauium Seuerianarum apparatum, quibuS deuecti sunt eius milites,dum Euphratem,Tigridemq;ac Adiabenes
Fluuios traiecerunt, tam celeriter Ctesiphontem appellentes, ut incogitantem Artabanum pene oppresse-
34쪽
presserint, Herodiano teste. Si quam Seuerus ipse conscripsit, Vita priuata, sua, publicique superiles
foret, ut assirmat Spartianus, cani Ego libenter praemitterem explicationi huius Arcus, sed cum illa interciderit, eiusdem vitae synops in Chronicam circa ea, quae spectant ad ilium Arcum excerptam varijs e Scriptoribus, e Calvisj Sethi opere Chronologico potissimum , duxi proponendam . Si antea monuero.venientibus per Romanum Forum ab Arcu Titi ad istum , a fronte ad dexteram Arcus, esse Tabulam primam, tum ad laruam porrigi Tabulam secundam, ascendentibus a tergo ad Capitolium,si obtutum illi obuersi figant in posticam faciem,ad dexteram intuentium ipsum Arcum,eli etabulam tertiam, sim ad laruam eorumdem spectantium, protendi tabulam denique quartam , subtuscas tabulas esse Parerga, supra ipsius Arcus Apsideria liinc inde Victorias alatas gestantes trophaea, siue ingentes stipites, desuper onus os hostilibus exuuijs de armis, ic sub illos, Centos quatuor videbit spectator, duos utrimque gestantes Thus & fruges atque flores, de aues Prouinciarum subactarum, tam a fronte, quam a tergo Arcus; sunt dc alii duo minores Arcus; de hos inter fluviorum emgies, quatuor hinc inde gestant arundine S, & calamos, quorum duo imberbes, duo sunt senes, & barbati, sicut Genii , eruribus Sc pedibus nudis unus, alter cum ocreis se ii peronibus. Prominent utrimque lapides tres, quibus coagmentatur in medio fornix Arcus, ipsisque simulacra Martis, &haltatorum stabant superposita; in Arcubus etiam minoribus,intra vero Arcum unumquemq; rosae sculptae sunt in fornicis Ahpide, hinc inde quatuor columnae sunt ere M striate cum Capitulis opere Corinthio, circum Arcum, uniuersim octo, quibus Arcus fulcitur, quatuor versus Forum Romanum , de totidem e regione Capitolij. Adiunxissem dimensiones, Ze Ichnographiam huius arcus Septimiani, sed Sebastianus Sertius lib. 3. de Architecitura tam graphice retulit ambas, nihil ut desiderari possit; ad eum igitur Lectorem remitto, ne actum agam: putat ille aliorum ex aedificiorum manubiis eumdem prodijsse, nec non Sctotum opus egregijs scalpturis insuper honestatum, eiusque frontem dc latera , dc terga magnifice admodum instructa,elaborataq;fuiste,conspicias serit,de iacere lacerum,p. 182. 1 83. I 8 q. de I 8 3 Edi P. Venet. Is M. BL exllat p. 18O. dc I 81. Arcus in Foro Boario positi tam Septimio quam eius filio Antonino delineatio egregia, quae ad huius Arcus in Foro Romano siti explicationem etiam
Anno conditi orbis AI 1. Christi nati 1 3. Didio Iuliano Aug. Romae cunctis exoso, quia Pertinacem Imperatorem occidi curauerat, dc Imperium, quod parari debet Virtute, pretio emerat.
Pescennius Niger oriundus Aquino a Syriacis exercitibus illud sibi delatum suscepit in oriente; at Clodius Albinus Afer Adrumetinus nempe) Caesar a Gallicanis militibus nuncupatus, de ab ipso L. Septimio Seuero , qui Afer quoque, Lepti scilicet natus, a Germanicis legionibus acclamatus fuerat Augustus Carnunti die I . Maij. Seuerus igitur Romam confestim Principatus ad arcem contendidIllyricanis, de Gallicanis exercitibus sibi conciliatis Praetorianos in Urbe domuit, Iulianoque poli lxvj. dierum Imperium trucidato, suum ibi firmauit.
Anno qI63. C. N. Isq. Aduersus Aemilianum, Nigrumque mox Seuerus profectus, primum vicit in Hellesponto, alterum fusis eius Ducibus ad Cygicum, Sc ad Nicomediam , mox Antiochiae peremptum sustulit, ipse ter Imperator appellatus Byzantium, quod Nigri praesidio tenebatue, partesque acriter tuebatur, obsedit . Anno ΑΙ-q. C. N. Is s. perstat in obsidione Bytantina Seuerus, quae Vrbs Prisci Nicaeui Architecti tum ingenio tum machinis artificiose adinventis propugnatur in tertiam V annum, quo tandem capitur,Priscusque ad Seuerum deficit. Hac occasione Seuerus bellum persequitur in Oriente, aduersus Parthos,qui Nisibin obsederant a Laeto propugnatam, alloquutus milites illam liberat,obsidionem soluit, de caeduntur a Romanis Parthi; quique illis praeerat Rex Vologesta S, cum Fratrem haberet apud Seuerum, equo vectus fugam capes 1t. Carrhae desertum Oppidum penetrant Romani, Seuerus inde contra A diabenos, siue Osrhoenos dirigit aciem. Et illλ sculpta visuntur in prima Tabula Septimiani Arcus notata. A. de numeris discreta . AnnossaqS.CN. I9 F. Seuerus adhuc in Oriente degit, de propter insignes Victorias Parthici cognomen obtinet, ac Adiabenici; filiumque suum Antoninum Caracallam a Casacalla velle, quam gestare gaudebat, denominatum kal. Iuni; Caesaris titulo cohonestat. Rex Armeniae, cum Setaerias eius Regno immineret, obuius donis eius amicitiam captat, dat illi dexteram Seuerus, qui Tribunal erigit, δέ Castra metatur, Tribuni eius adhortantur milites. Abagarus Rex Osphoenorum, siae Adiabenorum ad Seuerum confugit; de obtulit Sagittarios. Sc copias sociales, quas Seuerus accepit,
eum Christianum existimat genitum ex illius progenie , quem Edese Regem Thaddaeus Apostolus ad Christi fidem perduxit. Cardinalis Baronius ad ann. C. N. 2or. p. 277. SeueruS AtrenOS Obsellos A 2 in
35쪽
in Opp do,quod dc situ munitissimum erat, adoritur primum ariete admoto, in L bri iecunda Tabula spectare licet notata. E. ec numerice distincta. Ann.qIq6. C. N. I97-Byzantio potitus Seuerus a Clodio Albino dissidet,qui dignitatem Augusti ambiebat, migrat ergo in GalliaS, properatq;contra Clodium Albinum, Se cum to p lium commisit prope Lugdunum. Anno q147. Q I98. primo die Dux Seueri vincitur, altero, cum ipse na dextero cornu Vinceret , de ursequeretur fugientes hostes, exercitus eius in foveas delabitur, bc fortuna belli-fuisset conuersa fere, nisi manu sua milites reduxillet; dc occidisset fugientes ; tandem magna cum strage, atque clade victoriam retulit, die I9. Februaris, Albino etiam interfecto. mox rediji l omam Seuerus, de Orationem habuit ad Senatum, cui δc metum incussit, consortemque Imperij, dc Augustum Antoninum Filium renuntiauit, concessa Tribunitia potestate, cum ipse sextam inchoaret: Juniori filio Septimio Getae Caesaris titulum tribuit. Annoqiq8. C. N. I99. Reuertitur in Orientem, Nisibin redit. Anno q1q9. C.N.2Oo. Parthos denuo invadit; deseruere illi Babylona, quae Romanis patuit Seu eius colloquitur cum Tribunis, Laterano, Candido, Jc Larto. e suggestu milites alloquitur, de dimittit ad excursiones in Arabiam, ut incenderent Regiones, Oppidaque capetent; quod & fecerunt; tura Lxercitum in tres partes diuisit, viai Lartum, alteri Anulinum, tertiae Probum Generum praesc-cit. At renos rursus majori ariete impacto e Prisci machinatione oppugnat; illi manus obtendunt supplices, cum tamen valide seipsos tutati sint; certe Ammianus p. 3OI. lib. 23. haec habet: Atra
vetus Oppidum in media solitudine positum, olimque desertum, quod eruendum adorti temporibus variis Traianus re Seuerus Principes bellicos, cum exercitibus pa ne deleti sunt; & Dio apud Xiphi linum,bis obsessum Atra oppidum a Seuero, neque captum asserit,Catarrhacta perspicitur parata Vt opinor ) ad aquarum impetum estundendum, qua mergerentur de obruerentur, oblidentes. In tertia Tabula ista intueri datur, cui est appicta C. littera, numerique sunt appositi. Anno qI O. C. N. 2OI. tranat Euphratem nauibus constructis Seuerus, Ctesiphon sese dedit: Regia ibi gaza fuit direpta : Tigris traiicitur; Seleucia Parthica expugnatur: Artabanus Magnus Rex Parthorum cum Equitatu aufugit: Arabum Interiorum Phylarchar duo genibus possitis veniam orant. Regio Scenitarum Arabum redigitur in Prouinciam Imperii Romani, unde Seuerus vocitatui iterum Parthicus, dc Arabicus; Castella extant, seu receptacula inundantium Euphratis de Tigridis , cuiusimodi Cauernae a Curtio describuntur l. s. p. 13 7. ubi agit de Babylone hic auctor , quae in Tabula quarta exprimuntur littera D. Sc insunt sui numeri. Anno qI I: C. N. 2 oz. cum Seuerus Parthico secundo bello consecto Mesopotamiam rediisset, in AZ gyptum ab ijt Antiochiam pertransiens. Anno qIs 2. C.N. 2 3. Romam redux cum flijs Ludos Decennales celebrat; post ductum Triumphum Parthicum, edit spectacula, sacrificiaque, Pantheum instaurat, Ludos Sqculares agitat, Ut quem aureo numo lectitatur, quem asseruat Illustrissimus & Reuerendissimus D. Iulius Riccius Canonicus Bassilicae S. Petri, mihique perhumaniter ostendit. Hinc L. SEPT. SEU AUG. IMP. 'XI. PAR T. MAX. inde VOTIS DECENNALIBUS. cum corona Ciuica seu Anno q1 3. C. N. 2oq. circa Initium Iunij die Natali Seueri, cdm auspicaretur ipse Tribunitiam
Potestatem xi). dc Arcum Triumphalem absolutu, aut potius anno superiori arbitror non ad annumq13ς. C. N. 2OS. Vt e Cardinale Baronio referebam nec enim possunt adeo computari minutὸ ac anxie tempora, imo praepostere, atque peruerse Historici, nempὸ Xiphilinus Dionis Epitomastes, de alij , scilicet, Eutropius, Cuspinianus, Cardinalis Baronius, dum contrahunt res gestas, omnia permiscuerunt; congessit simul accumulans Herodianus, perstrinxitque Spartianus; Sc praecipue dum bella externa tradunt, quae ad Principis gloriam, de victorias faciunt, comminiscuntur adulantes, clades acceptas supprimendo, atque celando, falsa vero sapisis laus iuuabat ad famam, dc continendos populos, Senatoresque in fide, fugam Vologesi, Nisibis liberationem in secunda expeditione locat Dio. Verum lapideis hisce Tabulis magis credendum censeo , certioremque proba tionem ex his erui, nisi quod clades acceptae in utraque obsidione, Atrenorum videntur gestu supplicum dexterarum obuelari; quamuis eas in actibus Seueri digessisse testetur se Ammianus;
sed libri ab eo conscripti stylo militari Historiarum, a Nerua us' te ad Constant ij aeuum , desi
Non satisfuit Eminentissimo Sanctς Romane scclesie Cardinali Barberino Sanctae Sedis Apostolicae Vicecanc citatio Septim iam Arcus Tabulas quatuor ab interitu vendicatas renouare, ac publica
36쪽
re, voluit etiam Parerga,& Arcum ipsium integrum cum Tethrippis adijcere. Sub unaquaque superficie, siue sub singulis Tabulis erant singula Parerga, quae Triumphi pompam exhibebant, de quia
quatuor expeditiones Seuerus susceperat, duas in Parthos, alteram in Adiabenos sive Osilioenos, quartam aduersus Arabas; quatuor sunt Parerga Triumphi, quae temporis iniuria deformabant ut, Scquasi arui dentibus erodebantur exposita inclementiae aetas, imbriumque, ac Ventorum, & Solis, sed ea quoque perire noluit Princeps natus bono publico; scripsit Onuphrius Panuinius Romanorum vindex monumentorum Librum seu Commentarium de Triumphis, qui post eius Libros duos de LudisCircensibus editus fuit a Ianne Clotio Venetijs in folio cum notis Ioannis Argoli anno Salutis Ivl DC Orosius quidem 3 1o.Triumphos numerat a Romulo ad Vespasianum usque at illis Panu inius addit 3 o. usque ad Belisarium p. ia. peractos, refert autem Triumphalis pompae, atque currus effigiem unicam, quam contexuit e varijs descriptionibus antiquorum Historicorum. delineauit dc eruditus Ptolomaeus in Vetustalibus pag. II 6. ex Arcu Titi. in Supplemento admirandorum Iusti Lipsij, siue de magnitudine Romana pag. soq. fuse de nomine, ac origine Triumphi, quibus illi concessi, & a quibus, de ordine, de ornatu, atque Triumphatoris loco, Sc Arcubus, sicut apud Rosinum lib. t o. Antiquitatum Roman. c. 29. ubi & de Arcubus Triumphalibus p. io Os. Inscriptio Arcus Septimi; pag. 1 oo7. e Fabricio in sua Roma c. I . adde Paralipomena Thomae Dempsteri ad Rosin. pag. Io 3 q. e Butengero lib. de Triumpho , Consulum Dictatorum & Censorum Romanorum series una cum ipsorum Triumphis, quae marmoribus scalpta ita soro reperta est, atque in Capitolium translata Anno 11 9. Romae fuit edita typis Martiano Patricio Mediolanensi curante, quam Onuphrius illustrauit Commentarijs qui lucem aspexerunt Venet ijs 1338. in fol. Uvolsangus Lagius lib. . c. 3. Commentar. Reipublicae Romanae fuse de Triumphalibus ornamentis, & pompis, deque Arcu, cui statua equestris imposita cum duobus utrinque trophaeis en umo Neronis Claudii Drusi German. Imp. exhibetque Iconem pag. 77q. Vt alium, cui S. P. ad . signis recepi. Rosin. pag. Ioo7. qui super Arcum habet equites duos, ex Antiq. Gamuccij, notatque insuperiore Arcus parte fuisse spatia, in quibus aliquot homines, qui tuba canerent, Vel trophaea statuerent stetisse existimantur, sed mox de illis agam. Parerguna dicitur, quod alicui rei praeter propositum additur, ut si pictor imaginem pingens ornandae tabellae gratia, arbuscula, a uiculas, Sc huiusmodi adiunxerit e Plinio lib. 33. c. IO. qui narrat Protogenem , cum Athenis celeberrimo loco Mineruae delubro Propyleum pingeret; ibi fecisse nobilem Paratum, de Hermionida, quam quidam Nausicaam vocant, adiecisseque paruulas naves longas in iis, quae Pictores appellant Parerga, vertit eloquentissimus Dathus neue Tite de Pistori aulichi pag. I q. tra quelis se taeda Professori sono detre Giunte, Budaeus e sile vult Corollaria operis locati, accessiones, appen dices , Sordures Gallis, Graeci dicunt & πλειονα, uti mantilla, suprapondiaque in mensiaris,& in venditionibus auctaria , quae igitur insculpta sunt sub tabulis reserentia Triumphorum ordinem Parerga inscripsi, quamuis ad rem faciant, & pertineant ad Triumphos nempe inque illis Iconismi Triumphorum persectiores spectantur quam alibi. At in plano superiori, cum opportune S. R. E. Cardinalis Eminentissimus Camillus Maximus Romanus Antiquorum patrue suae monumentorum acerrimus indagator, Sc restitutor muniscus, ut e fragmentis Vestigiorum eiusdem Urbis, quae Farnesianis e lapidibus Andreae Busalini diligentia cum Notis Io: Petri Bellorii Viri de re Antiquaria optime dudum meriti, quaeque illi Eminentiae iure nuncupata fuerunt,liquido compertum est, mihi liberaliter communicast et e ditillimis suis Thecis atque Thesauris Numum promptum, in quo legitur hinc Antoninus Pius Aug. Pont. Tr. p.vij. & Caracallae muniuia effigies siue Thoracis, ut olim vocabatur, Scholiastes in l. 1- de Imaginib. Imperiat. Cod. Theod. l. I s. tit. . aut Stelliarium, agnoscitur; inde Arcus ipse Seueri exprimitur, M supra Ipse cum Patre, vel cum fratre currui, quem sex equi trahurit insidens utrimque vero duo equites sequentibus duobus militibus peditibus inspiciuntur , circum vero insculptum est. Arcus Augg. cui persimilem asseruat in garophylacijs suis Sueciae Regina saeculi nostri decus vere incomparabile Christina , non Zenobiae solum ac Eudoxiae anteponenda propter insis gnem doctrinam, sed etiam Placidiae atque Pulcheriae adaequanda ob pietatem, & prudentiam singularem . dignata est tanta maiestas illius Numi mihi quoque Iconem ostentare opera D. Cameliqui Rei nummariae Sc instructis imae Bibliothecae merito Praefectus est. In ambobus hisce Numis in plano cum eminerent illae statuae, que prae vetustate, vel alio casu interciderunt, incidi quoque
illas Eminentissimus Maecaenas Barberinus mandauit, Se Bariolus egregiam eo in opere illo nauauit operam ut Arcus integer sui hie omnibus numeris absolutus existeret. apud Suidarn εκ mox - οππι ν t. Tethripum, curruS e quatuor equi S, cuiusmo
37쪽
di erat currus solis apud Olud. lib. 2. p. X 7. Metamorphos. άρμα quadriga Aristophan. in Nubib. Athenaeo quatuor equi Uno iugo copulati ' πο- οδιαπίν equus quadriiugis, indem bast βαας , qui quJdrigam .istendit, , qui quatuor equos nutrit. Cicero lib. s. Epis . ai. ad Attic. ἀδιππα prohibco, l. quadrigas, quas ob res bene gestas Greci Ducibus de cernebant , ut Imperat. quadrigas aureabi sic in Capitolio positae ab AEdilibus Curulibus C. Liuio, si Seruilio Gemino Coss. T. t tu. lib. O. Decad. 3. pag. 37O. Edit. Gryph. Sed & sunt equorum sex seiuges currus & δαζυγ), Apuleius in Florid. de Quadi :gis Triumphalibus Figrelius, seu de aluis curulibus, bigis dec. lib. I. de Statuis. c. I 8. pag. IGI. de Seiugibus e Plinio lib. et q. cap. s. pag. 163. ubi, de , , V que equi Ciscnt aequata fronte, & unanimes e Claudiano. de Quadriga marmorea e Suida, de Hesychio, in Numo Caesaris pag. I 3I. Familiar. Raman. extat Arcus, cui inscriptum Imp. Caesar, de quatuor equites illi insistunt. An vero fuerint Statuae illae equestreS, seu simulacra ex aere, seu metallo fusa, & conflata, an ducta e marmore poterit conij ci ex adplumbaturis, 5 foraminibus, certe curiosioribus Architectis,&Antiquarijs disquirendum illud relinquo. Quandoquidem sub his Parergis Apsis Arcus fuerat delineata cum Victoriis trophaea ferentibus, δἰ Genijs , vacuumque spatium Vtrimque pandebatur, sicut Antonini Caracallae Numum indideram frontispicio , ita utrimque Numum L. Septim ij Seueri , cum Victoria dc trophaeis in auersa parte apposui 3 ex Angelonio in Numism. Imperat. pag. 262: num. I 8. Sc subtus , numisma Iuliae Domnae Augustae , coniugisque illius cum Pietate Augusta ex eodem pag. 2 3 num. 2I. ad leuam autem Numum Plautille Augustae Uxoris Antonini Caracallae, cum Dea Fortuna, &C. L. I. COR. ex eodem pag. 238. num. 3 o. ubi explicat haec Sigia Colonia Latina Iulia Corinthus, sub ea collocaui P. Septimium Cetam Caesarem ex Numo penes Angelonum insuper pag-2GF. num. 9 dc II. in postica facie Roma sculpta est cum Co
Nec tamen sine numine Diuum Superstes est Arcus hic Seueri, nam Sc ille Romam singulari praeditus ingenio rexit prudentissime imitator Marci, uti Obseruat Herodianus pag. 12. G. L. sublatis aemulis suis Nigro, atque Albino, quin de S miliano, deuictisque bis Parthis, de Arabibus, cie Adiabenis, verum de Urbis Romae tabulis lapideis incidi vestigium, seu Topographiam curauit, siue Ichnographiam, uti probat in fragmentorum Editione Bellorius, unde restitutor Urbis, defundator Imperij fuit cognominatus, εc certe Romae publicas omnes aedes, quae vitio temporum labebantur, instaurauit, De Septironio, quod opere ambitioso extrui curauit, iustum volumen consarcina ui, deque Thermis, dc alijs aedificijs publicis, quae condidit ipse, quaeque penitus interciderunt, alibi pluribus differetur . Nunc ad Arcum istum me conuerto, qui aedisi alus intra decimum eius Imperij annum, Uti iam affirmaui, neque vero decem illis annis primis Seuerus in persequutionem Christianorum incubuit, utque Cardinalis Baronius adnotauit in Annal. Ecclesias l. ad Annum 193. e Tertulliano ad Scapulam cap. q. bene Christianos habuit, atque etiam eorum non. nullos illorum auctorum testimonio exornauit, dc aduersus furentem populum defendit; nimirum quod a Christiano quodam nomine Proculo cognomine Toparcion Procuratore Euhodi, qui fuit Antonini filii Seueri educator, per oleum aliquando curatus esset, quem etiam in Palatio suo ha-i uirusque ad mortem eius, & ipse quoque Antoninus Seueri filius lacte Christiano fuit educatus, collusoremque habuit Puerum Iudaeum, idest, Christianum, ut asserit Spartianus in Caracalla, tuncque res Christianorum valde floruerunt ex Nicephoro lib. s. cap. 16. Tertullianus fuse Apolog. cap. 1 6. adu. IudaeOS cap. 7. δc s. mox vero Cardinalis idem Baronius de persequutione Seueri aduersius Christianos anno Imperii decimo indicta Christi et o . agit, in qua Victor Papa Primus, licet eiusdem Seueri popularis & Aser Martyrium passus est pro Christo, sextam numerat istam Seuer.
Sulpitius lib. 2. Sacr.pag. I O. N vexationem vocat, at Paulus Orosius lib. 7. cap. II. Histor. post Neronem quintam exindὸ Seueri res in peius prolapsis sunt , & implicitus Bello Britannico , cum Uallum illud memorabile curasset effodi, Antonini Caracallae proterviam aduersum se domesticasque rixas eiusdem cum Geta fratre altero filio non ferens in morbum incidit, attritus iam podagra , Eboraci obajt, ubi sepultus fuit , ulciscente Deo fusum sanguinem suorum cultorum , qui clamabat ad Cailum, Fluius Arcus curam gerebant Romani, nam Sede vacante Camerarius Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalis Quinque Custodes Arcus Septimij solet eligere,
quibus ulnas, seu cannas quatuor panni tribuunt pro emolumento primae Sortis, dc Numi vigintiquinque cum dimidio, ut testatur Ioannes Iacobuς Romaldus sol. min. edito Rationario Capitolino Romae Anno i6oq. an ut tuerentur inde Capitolinam arcem , an ut monimentum
38쪽
illud conseruarent Certe Cardinalis Francisci Barberini benignitas incomparabilis illud restituit
Elucet in huius Augusti rebus gestis Diuina Prouidentia, dc aequitas. Siquidem Seuerus Imperator, cui hactenus omnia ex sententia euenissent nam dum pacem Ecclesiae tribuit, Parthos bis, Adiabenos , de Arabas domuit, atque profligauit; ae inulos Imperii Nigrum , de Albinum prostrauit, solusque Romana potitus est ditione, interfectis omnibus perduellibus, filios ambos in consortium Imperij adsciuit, itaut nullus aeque feliciter dominatus fuerit; At simul ac Christianos, quos antea fouerat, Sc in aulam admiserat suam, persequutus est ingratus ac beneficiorum, quae illorum precibus adeptus erat, oblitus, in ipsos saeuijt, non podagre solum acutissimis doloribus acerbam Dei promeritus indignationem fuit affectus, de oborto ex insperato bello filiorum domestico, Caracallaeque insidijs appetitus contabuit, sed de in Britannia infelicem animam morbis afflictatuS , ac moerore confectus exhalavit, de instar Antiochi perijt tristitia magna in terra aliena lib. 2.
Orthographia Totius Arcus I . Septimii Seueri Aug. cum carpento seu Curru Triumphali sciugum, praeviij sunt Equites & pedites milites Triumphantes.
Tabula A. Haec imago primam superficiem Tabulat sculptae
L. Septimius Seuerus Aug. Nigro aemulo Imperi j sublato bellum Parthis primum intulit. I. Exercitnm alloquitur e suggestu. 2. Nisibin Mesopotamiae Urbem a Vologese Rege Parthorum obsessam liberat. 3. Parthi caeduntur a Romanis militibus . q. Vologeses Rex Parthorum equo vectus fugam capessit. . Charrae, seu Tharrae Oppidum penetrant Romani.
Tabula B. circa superficiem alteram, Cum
dat illi dexteram SeueruS. a. Seuerus ipse Tribunal erigit, A custra metatur.3. Tribuni milites adhortantur . q. Abgarus Rex Osrhoenorum, siue Adiabenorum ad Seuerum confugit, de obtulit Sagittarios, de sociales copiaS. 1. Atrenos obsessos in Oppido, quod dc situ erat munitissimum, adoritur primum ariete admoto.
Tabula C. tertia superficies hic exhibetur, quando
a. Ipse cum Tribunis colloquutus e suggestu milites alloquitur, de dimittit ad excursiones in Arabiam . 3. Atrenos rursus maiori ariete impacto e Prisci machinatione oppugnat, illi manus obtendunt suppliceS . q. Catarrhacta pro impetu aquarum effundendo, cuiusmodi barathrum amplissima longitudine, Sc amplitudine Massilitani, cum Massilia oppugnaretur, uti Piscinam Lecerunt contra eum locum, quo specus agebantur, eamque e puteis, dc e portu impleuerunt dcc. quae fusius narrat Vitruvius lib. 1 o. de Architect. c. vlt. de innuit Caesar in Commentar.de bell. Civit. lib. 2. p. 3Gq. de Musculo contecto centonibus dc lateribus corijsque inductis, ne canalibus aqua immista lateres diluere posset.
39쪽
Tabula D. istic superficies quarta cernitur, in ea
2. Ctesiphon se dedit Septimio Seuero, ubi Gara Regia direpta est
3. η igris traijcitur. 6. Seleucia Parthica expugnatur.3. Artabanus Rex Parthorum Magnus cum equitatu aufugit; Arabum interiorum Phylarchae duo genibuS positi. Veni m orant, Regio Scenitarum Arabum redigitur in Prouincjam Imperij Romani. . Castella seu receptacula inundantium Euphrati , M Tigridis, cuiusmodi describuntur cauernae a QVCurtio lib. s. p. II 7. ubi agit de Babylone. Haec e Dione in Epitome Xiphilini, Spartiano in Seuero, Herodiano, Eutropio &c.
In quatuor superficierum Parergis.
Visuntur pompar Triumphales, sub Tabulis sculpta .
In prima milites prodeunt, qui boves nimirum 1. Agunt trahentes tria Cisia onusta spolijs, quae obuoluta sunt. & compacta in sarcinas, reticula tim aliqua ; sed, dc Prouincia cum Cidari, ducuntur captiui & hos inter foemina, vel sus fulciens mentem columnatim erecta manu, seu lacrymas detergens) vinctis manibus Romamque genibus possitis adorant, ac supplices tendunt dexteras. I otae in Cis ijs radiatae quaedam, aliae solida . 2. In secunda eadem figurae. 3. In tertia similes. q. In quarta pariter, hinc inde locantur. . In vacuo circum Absidem Arcus medij loco; Seueri Aug- nummus cum Victoria, & trophoo: 6. Iuliae Domnae Aug. Piet. Aug. . Antonini Caracallar cum effigie Arcus 8. Plautillae Aug. primae eius Uxoris, Glor. tui. Corinth. s. P. Sep. Gerae Aug. Cornucopia. 1 D. Victoriarum geminarum hinc inde Trophaea gestantium.11. Geniorum fruges offerentium e deuictis Prouincijs.
40쪽
V T res a L. Septimio Seuero Aug. praeclare gestae magis, a magis innotescant, adtexere visum est inscriptiones istas hinc inde collectas, quae ad illum spectant.
I u candide Lector his utere fruere, quod in rem Tuam
In Arcu Seueri Aug. sub Capitolio.
IMP. CAE S. LUCIO. SEPTIMIO M. FI L. SEUERO. Pio PERTINACI. AUG. PATRI. PATRIAE PARTHICO. ARABI COET. PARTHICO. ADIABENI COPONTIF. MAXIMO. TRIBUNIC. POTEST. XI IMP. XI. COS. III. PROCOS ET . IMP. CAES. M. AURELIO. L. FILL. ANTONINO. AUG. PIO FELICI. TRIBUNIC. POTEST. VICOS. PROCOS. PP. OPTIMIS
FORTISSIMISQUE. PRINCIPIBUS OB. REMPUBLICAM. RESTITUTAM IMPERIUMQUE . POPVLI. ROMANI PROPAGATUM. INs IGNIBUS VIRTUTIBUS. EORUM DOMI. FORIS QV ES. P. α R. B In