장음표시 사용
21쪽
rix gi con ruciati, fecitque eum fili j sui Emerici Ducem,& Ma-: Du gilbum diebus multi ctum est autem cum videret bea
V θ', tum Emericum crescere in virtutibus, honestamque Hunbanctus garico genere, Christo auxiliante, vitam exercere , & se solum illic derelictum considerans, ut populi sircpitus cui in Vi μ' jR ret, eius regionis Eremum, quam Beel Vocant, petijt, atque illicleptennio ieiuniis,& precibus vacans, excepto Mauro Monacho, solus habitauit. Interca memoratuS Rex Sic phantis, ut robustissimus Iosue, impietatem gentis profligauit, crudelesque ac barbaros Ethnicorum mores edomuit, ac plurimorum petitora ad fulcipienda sanctae fidei semina praeparauit; Gerardus autem, orationum, S Vigiliarum exercitijs deditus, immobilis permansit, aedificans Compo- sibi Ecclesiam, in qua dictabat libros, quos propria manubio, scribebat Quadam autem die cum dictaret, & prae nimia imaginatione casu dormitare coepisset, venit Cerva una cuc pulto pullo suo,qui se iuxta eum in terra prostrauerunt. Ecce au- .. 'S -Ceruus sugien ante lupum impetu magno irruit super cos. Quo casu perterrita Cerva eslugitatium' pullum circa lectum dereliquit, qui latere cupiens atra metum eius quo scribebat, in terram subuertit; domumq; Vcnientem Gerardum pullus secatus est paneque nutritus amplius ab
Vide eius eo non recessit. Alio autem temporc San ctus Gerardus cuhμNili μ portaret sarcinam, ante portam lupum iacentem reperit, quem cum Vulneratum esse conspiceret, portam ei aperuit, lupusque cum eo intrauit. Cum autem Sarcinam deposuissct, lupus ante Pedes eius se in terram prostrauit, nec prius surrexit quam sanitatem susciperet, .& ab illo die, tapultus ceruae, quam lupus ibi permanserunt, qui simul ad
pascendum e domo exeuntes alter alterum non molesta
22쪽
S. Gerari Sugredo . 8De bello Sancti Stephani Ruis contra Achium Principem, oe denominatione O-uιtatis Canadinc. P. X Ndiebus illis erat quidam Princeps Pontis
in Urbe Morosiena nomine Ach- stolia situm potens valde, qui secundum 'c'Rritum Graecorum in ciuitate Buda mihi ha- fuerat baptizatus. Hic gloriabatur . nimium in virtute,& etiam in Prota vocatur
uincia tua, habebatq; leptem Uxo' tu in fineres, eo quod in religione Christia-ἴπana perfectus non erat. Regi autem Stephano honorem mi S de quo ni me impendebat, confidem in multitudine militum & i iis ori nobilium, super quos dominium exercebat, equorum in- im 'domitorum multitudinem habebat innumerabilem , ex-1. ut i ceptis his quos pastores in domibus stib custodia serua- bant. Erant ei etiam pecora infinita, quae omnia habebat pluuii ,
pastores suos deputatos. Insuper allogia procurans usurpabat sibi potestatem super Salinas Regis, .lcscendensque in dicit Ma- M orositi na, con stitueba t i ta portibi eius seria fiuminis usque in Tibiscum tributarios, & custodes, & concludebat tionem. omnia sub tributo. Accepta autem potestate a Graecis , co i costruxit in praefata Vrbe Morollena Mon alterium in honore Sancti Iohannis Baptistae, coniti tuens in codem Ab- MO HUbatem cum monachis Graecis, iuxta ordinem & situm ip- ebium forum. Seruic bat nanque eidem vim terra a Pluuio Chry- Iob mnis
sus qui a partibus Transiluanis fluit, usque in Binitia ac Ce uos linem, quae omnia sub sua conduxerat potestate. Vnde
23쪽
reputa bat. Et erat ei quidam miles valde honoratus, nomine Canadinus, qui caeteros dignitate praecellebat, quibus ipsum Dominum prςposuerat. Hic accusatus est apud Dominum suum valida accusatione, propter quod dominus ipsum interficere cogitabat. Cumque Obseruaret tempuS, quo eum perderet, loquitur secum in dolo; quod cum Canadinum non latuisset, inde sugiens occulte venit ad Regem, quem Rex ad Christum conuertens bapti rari iussit. Volens autem fidem cius experiri, explorando secreta Domini sui, intellexit quod non dolose ad ipsum confugisset. Vnde cognita cius fidelitate,& perseuerantia, ait ad optimates suos; Praeparamini, inquit, contra Achium aduersarium nostrum in praelium, & praeoccupemus Regnum cius - In quo scrmone adhuc examinabat Canadinum inlucias eum , ut eius fidelitatem amplius probaret. Quod cum ni diuisset Canadinus valde gauisus est, addiditquGRex dicens Principibus suis, eligite vobis talem virum quisit Princeps vester in praelio. Qui respondentes dixerunt, . de quis aptior inueniri potest Canadino quo dicto cum rapientes Principem constituerunt. Respondens autem Canadinus ait. Sicut Domin0 nostro Regi placet, sic fiat Chri ilianus nouus sum, nouiter baptizatus, nouum subire Volo praesium, paratus vivere & mori vobiscum. Egrediamur igitur, de praeliemur contra hostes Domini mei
Regis: bonusque visus est hic sermo in Oculis omnium . Congrcgam cs autem exercitum egrediuntur in prςlium. Cumque transissent Titia inierunt certam en Contra Aesarum, exercitum eius. factusque eli fragor,& sonitus magnus,& durauit bellum vique in nacridiem, cecideruntq; vulnerati multi hinc deinde ex utraque parte: erant enim
viri ad bella sortissimi. Vnde exercitus Canadini fugam inicias latuit in vepribus; dc in Zeroregii,& in omni domo usque
24쪽
usque ad Stemam: eademque nocte Canadinus castrametatus est in quodam monte, quem postea Arasanum nuncupauit. Acntum autem posuit caltra sua in campo nomine niger. Exploratores vero utriusq; partis vigilantes, hinc& inde discurrebant. Igitur Canadinus noctem illam du . Uotu sacens insomnem orabat Sanctum Georgium martyrem, Gebis: ut sibi a Domino coeli auxilium impetraret. Votumque m xxyxi vovit, quod si precibus eius annuens aduersarij victor existeret, in loco orationis, quo genua flexerat in terram, in is honorem eius Monasterium aedificaret. Cumque prae nia
mio labore,& fatigatione ipsum sopor inuasisset, apparuit ei insomnis forma leonis stans ad pedes eius, dicensque, o homo quid dormis Z surge velociter,cane tuba, egredere in praelium de superabis tuum inimicum. Cum que euigilas. a set, videbatur sibi quasi duorum virorum vires rec pisib.
Vnde conuocato exercitu, somnium quod viderat, enarrauit eis dicens, post orationem, quam prostratus obtuli coram Domino, & Sancto Georgio martyre in hac nocte, inuasit me sopor,vidique ad pedes meos quasi leonem stantem, trahentemque ungulab, & diccntem . Surge homo quid dormis ZCongrega exercitum,vade,& vinces,qui nunc dormit, hostem tuum: dicentes centum quadraginta Pater noster. Egressi ergo sunt in praelium sine mora, expectantes per merita beati Georgij martyris auxiliunta de coelo, qui eos in serina Leonis dignatus fuerat visitare . Eadem autem nocte exercitus Achium, qui iaccbat in ca- Achi' supis, alter ad alterum terga vertens inijt fugam. Pulchiron vero interfectais est in loco praes ij ab exercitu Canadini Is est cuius caput abscindentes miserunt Regi, acceperuntque /ς'in μὴ 'die illo spolia multa,& repleti sunt omnes gaudio magno, co quod inimicus Regis cecidisset. Corpora vero Christia-4. C norum,
25쪽
norum, qui ceciderant in praelio, tollentes duxerunt ad Morossenam, & sepelierunt in C miterio S. Iohannis Baptistae in monasterio Graxorum, quia in eadem prouincia aliud monasterium tunc non erat. Monachorum autem ipsius loci, Vrbi pars tertia deseruiebat, quos Canadianus non repulit, sed in codem statu, in quo inuenti sunt, manere permisit. Quo in assu mens Canadinus Abbatem de eodem monasleii actim aliquibus fratribus, venit ad locum in quo ei apparuerat leonis imago, Vt Votum , quod Sacho Georgio promiterat, adimpleret. In quo quo-c,hes que die societati suae magnum conuiuium praeparauit: Achium Deinde tranteuntes Tertiam venerunt ad Regem. Iam vetui Thoh caput Achrum appensum fuerat sta per turrim portae cixδm Ciui uitatis. Videns autem Rex Canadinum gauisus est gaudio magno, sed Getisulam socium eius super Omnes extollebat, quia caput Achii se Regi detulisse gloriabatur. Quo audito Canadinus subridens, ait: Si caput Regi attulit,cur etiam linguam non apportauit qui Regis inimicum interficiti mentitus est Regi Gerisula, praesentato capite dicens se Regis aduersarium occidisse. Cumque Regi caput fuisset allatum,& ore aperto lingua non fuisset reperta, Gerisulam ob mendacium de domo Regis eiecerunt. Cana-dinus vero linguam de bursa extrahens , a Rege sit blimatur. Quem constituendo Principem domus Regis, & d mus Achium, ait; ab hac die Vrbs illa non uocabitur MoCanadiu rossena, sed Vrbs Canadina, pro eo quod inimicu meum Adς di' medio: eris Comes illius Prouinciae, ipsa quoque sub titulo nominis tui titulata, Prouincia Canadina vocabitur in generatione,& generatione. Post haec veniens Canadinus ad locum, ubi Leonem vere insomnis viderat, in
honorem beati Georgij Martyris Monasterium aedilicis
26쪽
uit, cui nomen Arasinus imposuit, introducens il luc memoratos gra cos monachos de monasterio beati Iohannia Baptime una cum Abbate.
De ordinatione Sancti Gerardi in Episcopum, σῶ si inatione Euangeli, per duodecim Mo
I D E N s autem pius Rex Stephanus Regnum suum pacis traquillitatem s c. , adeptum, seruum Dei Gerardu ab dus reuoΕremo reuocauit, pontificalique dignitate decoratum, ad praedicadum
populo suo destinauit, huiusmodi
eum verbis alloquens; Molestaui te inquit, homo Dei in hoc tempore importuno. Voluntatis quidem meae suit duodecim Episcopatus, quos in Regno meo facere decreueram, Episcopis implere, sed retardatus fui aliorum voluntate, quorum ut vere arbitror, Satanas cooperator fuit: nunc ergo tibi Episcopatum tradimus existimantes te perdita posse assumere: sed cum clericos, quos constituamus praesules ecclesiasticos, ad prcsens μ' non habeamus in obsequium nostri, tollamus Ecclesiarum,& monasteriorum clericos,& monachos, qui sine ordine ecclesiasticet institutionis sint nobis in diuino osscio adiutores. Ego autem Comitibus meis praecipiam, Vt a populo tempore suo decimas exigant, ut nullu desectum in temporalibus, &alijs rebus necessarijs patiamini: tantummodo exercitate in Christi obsequio ossicium vestruptaedicando, baptizando, ac infideles ad Christum coue tendo. Igitur ad ipsum regis imperium congregati sunt C L Mona-
27쪽
Monachi de diuersis Regni Monasterijs: deVaradino duo Stephanus,& An scimus; de Zala lino duo, Conradus, &Zobo o: Albertus; de Beci duo, Viricus, & Vualterus; de Zo ciἡ ri . '' duo, Crato & Tacto; De monte Pannonio quatuor PhiliprioNitrie pus, Henricus, Leonardus,& Concitis. Hi duodecim Prei
ues h. byteri mouachi, erat viri literati, quos Canadinus Comesti; hhbi,' incurrum stium imponeus in dioecesim Canadini duxit . ti martν- & primo quidem in loco Arasinus dicto, ubi monasteriuisbii pa in honorem beati Georgij martyris aedificabat, eos collo
non ius i cauit. sanctificato autem eodem loco magnum conuiuius M', in liruxit Episcopo, & fratribus, quos etia plurimis dona- rijs remunerauit. lndcque proficiscentes venerunt in Urbem Morossenam, ubi erant Graeci, qui diuina secundum Graeei e ritum,&gra corum consuetudinem celebrabant. Episco- monaste- pus autem inito consilio cum Comite Canadino, eundem harihi,' Graecum Abbatem cum Monachis suis transtulit in Cra-
eta sinum , Monasteri u vero ipsorum sibi & fratribus suis re
sanu. & seruauit,qui in eodem habitauerum, donec Monasterium. i64uda beati Georgij perficerent . Tantam autem superna pietastur, ei contulit gratiam, ut eum omnes loci illius incola: unicet cἡ i, amaret,& ut Patrem colerent, ita Vt iam pater multorum,d' ab om instar Abrahae Patriarchae, haberetur. Confluebantque ad
eum nobileς, diuites, & pauperes,postulantes in nomine Trinitatis Ddificae baptizari; quos ipse, tang mater filios suos, suscipiens. ad mensam sua reficiudi gratia inuitabat: ducebantur etia multi per Comites, quosc5ltituerat Rcx,& baptizabantur in Monastinio Blohan. Baptistae: stabat enim multitudo populi ad ianua Ciuitatis, habcntes secuvi tu alia, nec erat requies his qui eos baptizabant,preterqnocheoErat eis grandis laboraame pro note Christi, in cujus opere laborabat, tum ςquanimiter tolerabant. Epus
aut verbu Dei his, qui fuerat baptizati , cotinue pdicabat.
28쪽
S. Gerardi Suredo. Ii Defructu quem faciebant Monachi, πinstitutione scholarum.
N T E R praefatos vero Monachos erant septem viri literati, & in Hungarica lin sua interpretes expediti, scilicet Albertus, Philippus, Henricus, Conradus, Crato, Taclo,& Stephanus; quietia per se populo Verbum Dei praedicabant ; per ipsos e- Dina tota Canadinensis Prouincia sacri eloquij flumine, extitit ii rigata. Hi oscium Archiepiscopatus habentes Erant Ahaedificabant Ecclesias in Urbibus, & in villis. Populus autem licet adhuc nouae plantationis, vcrbum Dei feruenti res, siues piritu audiebat, meditando in lege Domini die ac no- ibi ἴμ' ete. Quadam autem die venerunt triginta viri Neophili ad Episcopum, petentes ut tolleret filios eorum, ac literis crudiret, quos benigne suscipiens sub Vualtero constituit, Vualies dans cis unam Domum ad hoc aptam, ut eos scient ijs gramaticae & musicς informaret: qui in breui in ipsis artibus scholae Non mediocriter profecerunt. Quo vito nobiles, & magnates, filios tuos tradebant praedicto Uualtero instruet dos, ad adipiscendum fructum scientiae artis liberalis. Isti sunt primi Monachi Canonici, in Monasterio Beati Georgij Martyris ordinati, quos Episcopus sub magna diligentia nutriebat, eo quod non alienae essent prouinciae, quatenus per eos Ecclesia Dei posset magnificentius exaltari. Igitur in sestiuitate beati Iohannis Baptithae facta praedicatione, & benedictione data, accellerunt ad Epira qua ficentum viri, postulantes sibi sanctificati loca pro Ecclesijs costruedis,de quoru deuotione Eps non modicii laetabat Faci
29쪽
Factoque conuiuio Episcopus ad mensam suam inuitauit cum caeteris diuitibus uniuersos pauperes, qui adesse pote- offerunt' rant. Cumq; surrexissent de mensa, obtulerut Episcopo Vamunera. tia dona,& munera, &senodia, videlicet, equos, oues, boues, puluinaria; mulieres vero, anulos aureos,& monilia;
quibus dicebat Episcopus, nunqua propter hoc vos inuitaui, ut omnes Vos expoliare in , absit ; sed vocavi ad audiendum verbum Dei. Cui responderunt uniuersi dicentes ; Quia pater Sancte audiuimus te hodie in sermone Dei protestantem, sicut aqua extinguit ignem, ita eleemosyna extinguit peccatum, suscipe ergo quae tibi offerimus pro Christi nomine, in quo sumus ad vitam ab errore reuocati. 'factum est autem, cu Episcopus egrederetur cum fratribus suis suam visitare dioecesim, ut cosecraret eorumcςmiteria, qui erant Ecclesias constructuri, recipiebantur ab eis, tanquam Sancti Apostoli signa, & prodigia facientes, quibus etiam munera ex eis omnibus, quae habebant, prompto animo offerebant. Illi autem praefati septem Monachi praeibant Episcopum praedicando, & baptizando
Conuor' populum in omnem locum, quo ipse erat Venturus, perpuli per quos applicabatur Domino innumerabilis credentiu mul ψηδ titudo,quorum oblationibus susceptis in Urbem transmittebant Morosenam. Episcopus autem gerebat magnam solicitudinem pauperum, scholarium, monachorum, hospitum, ad cuius nutum ducebantur paruuli, & tradebantur ad scholas, in quibus adeo solicite informabantur, ut noctes pro diebus computarentur. Cum vero scholares triginta primi in cantu, & lectura, iam essent instructissimi, Dominus Epitcopus eos ad sacros ordines promouens Canonicos costituit. Mittebat etiam nuncios ultra Dan
bium, & congregabat scholares,quos sic coSregatos, presbyteros Ecclesiaru,& rectores in Parocliijs faciebat. Con
30쪽
currebantque ad eum Teutonici, Boemi, Poloni, Galli, quibus ordinatas parochias suae dioecesis conferebat. Videns vero Magister Uualterus supercrescere numerii scholarium laboris onere pressiis dixit ad Episcopum; Non sufficio, inquit, huic multitudini in utroque praeesse ossicio, Cantus videlicet,& lecturae; mitte ergo alium adhuc magistrum lectorem, vel cantorem. trem Maurum ad salutandum etiam ingrediens scholas, quae lfamosae, accesseret Doctorem scholarum,& adiuuaret eu. Qui veniens Albam, peracto apud Regem negotio, intrauit scholas, ubi erat quidam Teutonicus nomine Henricus, qui erat puerorum vice magi iter, quem cum allocutus fuisset,& praebuillet ille assenium, continuo surgens acceptis libris suis venit cum eo ad Episcopum I siuscepit autem illum gratanter Epit copus, &constituit eum Princiapem lectorum scholaribus ; Vualterus autem praeerat illis
Misi tergo Episcopus fra- Regem, pr cipiens ei, Ut claus. uncin Alba Rcyali erant
De constructione Ecclesiarum, Neius piis in
stitutis in honorem Virginis Maria .
REsCENTE igitur numero fidelium, & Clericorum, Ecclesias vir Dei per Vrbes singulas aedificauit, principale autem monalterium in honore beati Georgij martyris ad litus Morosii fluminis conitruxit, atque inde Moros lenam sedem appellauit, quam beatus Rex Stephanus muneribus dotaluijs