장음표시 사용
651쪽
immutatio veritatis facta in praejudicium aIterius. 73.mine. Requiritur ergo ut pervertatur veritas; ut fiat dolo malo seu animo decipiendi alterum, nec enim is habetur , nec punitur pro falsario, qui ex errore veIignorantia falsum dicit. L. 3I. Lib. r. Ut falsitas haec ri rabile damnum alteri inserat, vel inferre saltem possit, licet id larte impediatur. Pirh. h. t. n. I. Resp. 2. Crimen falsi dividitur in Verum, quod Lege Cornelia de salsis notatur, v. g. quod committitur Circa testimonia, testamenta, nummos; & in quasi tale , quod non Lege Cornelia; sed aliis Principum Constitutionibus vindicatur, ut siquis rationes sellaverit . L. I.WΣ.-4. O c. f. de Lege Cornes. de fa6. a. Dividitur in prasonale, quod circa personam committitur, ut mut rio nominis, suppositio partus , iudicis corruptio ; rein Reale, quod committitur circa res. s. a. sol modis committatur crimen falsi R. quaruor: I. Dιcto, dum verbis dolose immutatur veritas, a Teste; scienter in judicio falsum circa substantialia causae de Ponente, aut verum supprimente &c. ab Advorato inu Iam clientis sui prodente, vel admittendo probationes Disas vel dissimulando proprias; a Judire vel ex ma-titia, vel ob corruptionem per munera sententiam falsam proferendo. a. Scripto, quando per falsam scripturam immutatur veritas, quod potest fieri a meario e samentum vel instrumentum , ab alio chirographum , manum, sigillum vitiante; modos novem recenset Pon tifex in c. I. b. t. quibus Literae ammtieae irassint falsifilicari. 3. Facto, seu re, quando per aliquod famam veri- eas immutatur, v. g. dum quis propria authoritate cudie monetam, vel ex materia adulterina cudit; vel qui adhibet ad monetam aurum aut argentum per Alchimiam consedium; vel qui lalsificat merces, pondera, mensuras &c. 4. Uso, vel potius abusu, quando quis falsitate ab aliis conficta scienter utitur, v. M instrumenta, i ges, probationes falsas produceiao in judicio , dolose colligendo & expendendo monetam fallam , nomen
dignitatis, insignia familiae alienae usurpando &αμ 3. suaeram ni Mnae falsariorum Resis. I Promao admissi criminis in utroque Bro, praeterr rucitionem damni ante omnem sententiam faciendam, sunt
652쪽
Ad Lib. V. Derret Greg. IX. sunt mnae fere arbitrariae . Iure tamen novo Civili sta. xutae junt poenae in seqq. sic testis , qui iurato falsum deponit in causa civili, fit infamis, eique amputamur duo digiti in praestatione iuramenti erem. Const Carol. a Io I. pejerans in causa criminali punitur inna tali Dis . cit. Const. art. 64. salso cudens monetam adulterinam , eamque expendens, praecedente strangulatione, igne punitur, cudens quidem, sed non expendens gladio. Cois. Carol. ar DI, Consentit Ius Palat. 3. tit. 12 De Iure canonico in sesq. certa: obtinent poenae r Testis sive civili, sive criminali causa falsus praeter infamiam, ψ erudendus est in monasterium, hodie in carcerem, ad triremes relegandus. can. . eos. 3. q. 6Judex taclGsiasticus dolo malo vel pecunia corruptus proserens sen-'xentiam falsam, ultra aestimationem Ilius incurrit suspen. sionem c. I. de sent. Θ, re juae in C Falsarius Literarum Apostolicarum excommunicatur ipso facto, & si Clericus sit, deponitur ab officio & beneficio. c. 7. hoc iiDEuli. Cenae cas. 6. De aliis certorum falsariorum : n1
De Sortileσiis Qt s. r. sortimum quid fit quotuplex fortes δ
Resp. I. Sortu um seu sortium mi pio de qua uti & de cilius ne is seq. Tit. ideo post Tit. de crim. falsi, quia falsiitatem & deceptionem aliqua Diaxem ejus species ςontinet est adhibitio de observatio rerum quarundam veluti signorum facta eo fine, ut quia hic & nunc faciendum veΙ futurum sit . vel quod o
cultum est innotescat. Resp. a. Sortes ex xriplici fine, ad quem assumuntur, dividuntur in divinatorias, consultatorias, divisorias Diminatorne sunt, quae adhibentur aut observantur, ad Ocςultum quid vel futurum per media improportionata cognoscendum usus talium sortium divinatio vocatur cujus varia est divisio pro varietate rerum &signorum, quae adhibentur ad cognitioi m occultorum I fic Geo
653쪽
mahlia dicitur, si fiat divinatio per terram: MAOmfla Lia, si per aquam; si per animalium intestina, Aruoneium, Chiromantia ; si per inspectionem manuum , SE generali nomine, si pa&m cum daemone aliave similia interveniant , NeorOmqntia; & si non tantuni ad cognitionem rei occultae, sed etiam ad effectionem miri alicujus operis daemonis omra adhibeatur, Magia dicitur: sortes Consultatoriae sunt, quae adhibentur ad c noscendum, quae sit in re dubiami voluntas. D isoriae sunt , quibus jus indivisum aut dubium pluribus Competens sinter eos dividitur , aut uni applicatur.
i. maenam sortes permissae aut prosibitae fiat
R. I. Sortilegium dioinatorium , seu usus sortium vimin soriarum omnino est illicitias , etiamsi hori interveniatoream qxpressum cum daemone can. 3.1. 6. 'caus 26. q. s. e. i. o. t. Ratio quia talibus sortibus , cum sint m dium omnino improportionatum ad effectum intentum consequendum, admixta est tacita saltem daemonis in vocatio, ut sortes velit regere 1: occulta manifestare. Non prohibentur tamen aut illicitae declarantur conjecturae, quae ex si is naturalem cum rebus suturis connexionem habentibus desumuntur. R. a. Usus sortium consultatoriarum per se est licitus ssive liceae explorare divinam voluntatem in ancipiti quinpiam negotio, modo id fiat necesmitate urgente, serva ea debita erga Deum resterentia, exspMali Dei instin-ehi; non ad lucrum temporale. Ratio, quia absoluta
nihil in illis mali apparet, sed potius actus Religionis
foret: patetque exemplis tam v. quam N. LR. 3. Usus sortium divisoriarum etiam per se Ioquendo est licitus . Ratio, quia nec superstitionem aut divin tionem continet, cum lx supposito animo simplici fiat,
nec a Deo, nec ab Astris M. eventus sortis expectetur ι nec continet injustitiam, cum usurpetur ex mutuo com
sensu habentium aequale jus; hinc licet sortibus alvis itis uti in judiciis familiae hercisc. & Commuri. dividundo. L. I. f. fam. heresse. O' L. 3. cod. Commum deIegati plura exempla habet S malZgrib. an. 17. Specia- Iiter tamen usus sortium in electionibus ad praelaturas aut alia beneficia E Iesiastica prohibitus est , adeo ut
electio per sorte. cta, si indigni aeque ac digni ad so
654쪽
ees admittantur , sit jure naturae, si soli digni , eleetus tamen celebranda sitisset juxta 42. δε- iure sarutem positivo nulla. c. m. b. t. sint poenae sortilegorum R. De Iure v. Laicis admonitis & non emendatis, si fuerint personae viles, verbera; si honestioris conditionis, perpetua in- Carceratio dictanda: item 'communicatio, & e di
si electio. r. I. b. t. can. IO. 6' 12. cari. 26. q. F. Praeterea
infamiam incurrunt, & si admixta sit Sortilegio haeresis, mnas haereticorum. c. 8. sane de haeret. in S.CI rici vero sortilegi secundum Canones in foro externo Praeter infamiam, quam incurrunt, sunt deponendi ab ossicio & beneficio , & in monasterium detrudendi ..can. q. ω sese cavs. 26. q. F. De Iure Civili , cui sere Iaia rum rinae, excepta excommunicatione, ubi haeresis immixta foret , relinquuntur ob crimen hoc sortilegii
misti fori indigendae , sunt publicatio omnium bon rum , & magiae proprie dictae cum damno tertii ulti mum supticium etiam ignis . L. 93 3. C. de malesia,
Collusone deteXenda. Quaest. r. Collum quid sit, in quibus causis , is, δεν
ter quos committi possit P Resp. ad a. Est Iatens ,& fraudulenta conventio inter Actorem &Reumrpotest fieri vel praevaricando, vel tergiversando, ut dictum ad Tit. a. bor Libro de Calumniat. R ad a. Locum habet collusio in causis eriminalibus Sepeneficiatibus; quod utrumque negatura nemine, & rati me causarum beneficialium casus habetur in In ca
ss Civilibus habet tunc locum, si vel sint causae matrim niales, vel ps dicium tertii concernant, alias non . Ratio, quia in civilibus Actori di: Reo licet invicem transigere. Resp. ad 3. Committere Fssime collusionem tam Ct rici quam laici, imo non principales tantum, sed etiam Advocati & I curatores. qui Advocati tamen & Pr curatores magis sellarii juxta Tit. ao. sunt vocand, assi, L. I. β. I. f. de Praevar. Porro in casu commissu
655쪽
8.6 Iur Canonicvri - . ivullusionis, si collusor forsan per sententiam stetit alia solutus, potest nihilominus accusari denuo , dc conti a
cum inquiri. arg. GuIt. h. t. L. I. I. I. f. de praevar.
I, a. de sint plane Collusionis e Resp. .Si cima beneficium Ecclesiasticum facta sit, & probetur esse facta ;privatio beneficii perpetua quoad utrumque colludentem. arg. c. 3. b. t. In Criminalibus cum incursone in Lamiae est pena arbitraria pro modo criminis , & quaIutate circumstantiarum . L. a. ων β de praevari.
O est. . an 63 qualiter punianturὰ R. I. Infantes , iaest,' qui ieptimum aetatis annum necdum comin Pleverunt , nulla penitus rena plecti possunt; Ratio redditur in . L. I a. ff. ad L . Cornel. de Sicari. Idem fere dici oportet de pueris infantiae proximis, id est; septennium non multum egressis, sive omissionis, sive etiam commissionis delicta patrarint. Io. Ini de inutil. stipulan. a. Pueri doli jam capaces dc pubertati presimi ob delicta commissionis non sent immunes a mna legali extrao dinaria o c. I. b. t. Miue autem ordinariae non subjacent regulariter, nec torqueri possunt; L. I. β. Π. f. ad S. QSyllam s. innores pubertatem adepti, id est, egressi quiadem I . non tamen 23. aetatis annum a Mna quidem
ordinaria exempti non sunt, praesertim in delita gravioribus , & in delictis commissionis, ubi spes emendationis non adest . L. s. a.' L. 37. g. 1. sti GMinora ordinarie tamen possunt & solent mitius puniri quam majores ι L. Ios. f. de R. J. . I, Aa pater teneatur ex delicto filii pulertati proxi- aut minoris ad mulctam pecuniariam , ad quam bierandemnatur e Resp. Neg. si nec particeps delim i nec in filii eorrectione negligens fuit , nec etiam factius est exinde ditior. L. 22. on 26. C. de 'σm L. I. & L. 3. ne M. pro patre, nec tenetur dare legitimam, ut filius exinde solvat. arh. L: a. L 2I: f de covat. bon. Va-Ieret tamen Lex statutaria, quae Patrem pro filio obii
paret. Ratio a quia cum pater se possit obligare pro si
656쪽
Id Lib. κ. Decret. llo per pactiim, poterit etiam per statutum obligari, utpote quod cederet in bonum publicum , & parentum in educandis liberis diligentiam acueret.
De Clerico Venatore . .est. i. sit ho us eum prioribus Titulis conme
.ctum sit hucusque de delita, quibusvis personia communibus, ab hoc usque ad 31. . Titulum inclusivo de delietis vel statui soli Clericali propriis vel eum dedecentibus agitur , & quidem primo de Venatione . a. Venatio est persecutio& occupatio animalium, quae coelo, terra & mari nascuntur, , nullius sunt. V, natio alia est specime o- proprie dicta, quae & saltuosa de stisattea dicitur , & haec ad seras terrestres capie
das e alia aucupium , quae ad volucres: alia piscatio, quae ad capiendos pisces ordinatur. Venatio specifice dicta dividitur in clamoro am, quae magno apparatu retium scanum , hominum , magnoque tumultu, Ac in quietam seu placidam, quae sine strepitu, sine magnis clamoru bus, cum exiguo hominum vel etiam canum numero exercetur. Item ex parte objecti venatio alia est mamma, alia maior, alia minor. a. suaenam venatio probibita fit Curteis e Resiti Non piseatio; quam & Apostoli post conversionem exeriscuerunt ; nec venatis quieta dc placidis , quae vel neceia statis aut utilitatis corporalis , vel etiam recreationis causa rarius instituitur, est prohibita Clericis, in priamis non jure naturali, ut patet; nec jure positivo, utia contrario arg. ex Trid. sis. 24. e. r2. de refori ubi, uti dec. I. 3 a. b. t. Clem. I. g. porro aestatu Μonach. prohibetur solum venatio elamorosa, quia multum abstrahit divinis ossiciis &c. Consuetudo tamen venationem clamorosam a Cleticis aliunde non prohibitis absque pe Cato mortali facit exerceri, modo non frequens sit, reabsque scandalo, absque magno temporis pro cultu divino ordinati dispendio . Poenas in GI. b. t. in Clericos venatorςs constitutas eadem consuetudo abrogavit.
657쪽
4' . . Ius canonisum aeri hie etiam potest, An Princeps possis uiners Iiter suis subditis iuste pysiisere venationem, sibique Ioiajus venandi reservare λ Resp. Aff. quia justas causas ad id habere potest, quales v. g. forent, ne subditi ab aliis functionibus cum clamno Reip. abstrahantur. Ne armis tractandis cum periculo sedit1onis assuescant. Ne sub specie venationis praedas agant , Iatrocinia exerceant .PichI. hoc tit. n. I. praeterea affert rationes ex praescri- mione, volumi ina subditorum cessione, occupatione be sica petitas. a. Non peccat tamen per se Ioquendo graviter subditus , si unam alteramve seram contra Primcipis prohibitionem capiat. Ita habet communis persu sto, oetima LL. humanarum interpres. 3. Nec peccat regulariter contra justitiam, quia prohibitio non lund rur in jure proprietatis. q. Nec obligatur ad restituendam seri illicite captae aestimationem. Ratio , quia Iucet quis contra edictum Principis venetur, isa tamen ipsius fit, utpoee antecedenter nullius &α
De Glerico Percussere . Quaest. r. an probibitum sit Clericis, ne Laleum pem
emttaxip R. ad r. Omnibus Clericis, praecipue cor stitutis in ordinibus sacris, prohibita est percus sio laici propria manu facta. can. I. O T. dist. F. n. aF. M. 86. e. I. b. tis. Si sierit verberario gravis, graviter,
si lem, levitet ren est prohibita. Ratio quia repugnat Mavis graviter, levis leviter charitati proximi , mod mar Clericali, de mansuetudini Christi. Possunt tamen Praeceptores, Moderatores, & Magistri ΑΑ. LL vmnire ad verbera moderata. eamI9. st. I. de poenit. etiamsi
discipuli, spios corrigunt ita, sint CIerici. cap. Io. im q. s. D. de senti meo . Episcopi etiam & sumi res Regulares possunt Clericos sibi subditos, si sierint in minoribus , ob causas leves , si in majoribus comitituti, ob graviores verberibus castigare . eam L dist. ΟΥ- can. 3Τ. m. dist. 86. non tamen propria manu Episcopus Potest percutere . canon. 23. citat. sed percussim
658쪽
g. Lib. V. Derret. Greg. IX. scist rem committere debet Clarim, non laico de fume, ah velit ipse cum Laico percutiente excommunicatii taetra incurrere , eriamsi iusta verberationis icausa iubiit . arg- cap. 24. de sent. Excomm. - . a. Sub quibus paeniς probibitum sit Cleri is , percutere Laicum' Resp. I. Si Clerici,s percus terii lat- Cum, poena prima vice pro qualitate & circumitantia Percussionis, est arbitraria ; si se Clericus non emendaverit, sed iacile ac pass1m ex indignatione subitanea ob Ieviores etiam defectus ad verbera procedat, deponi p ain ek debet. arg. c. I. b. t.
nere maledictum, nomine a maledicendo in i quendo derivato, est mala locvrio de altero: & qin ita male loquuntur: vocantur maledicι. Dividitur maledictum in Blasphemiam , quae Deum . Contumeliam &Detrassionem, quae homines respicit. Biasstbemin eis pquando vel aliquid assirmatur de DEO , quod ei non Convenit, v. g. dicendo, quod sit injustus; vel nega-inr, quod ei convenit; v. g. omni potentia, providentiaς vel si creaturae tribuatur , quod Creatori competit , &haec Blasphemia dicitur baereticatis. Simplex est, quando quis detestatur Deum , vel ei malum imprecatur . aut Christum Dominum, ejusque vulnera per despecti nem indecenter nominat. Ad Blasphemiam reducuntur verba injuriosa & contumeliosa in Dei param, aliosque Sanctos conjecta. Contumelia est, dum quis praesentire in faciem malum objicit, quod si sit falsum, coneturtium dicitur. Detractio est, quando absentis laonor Ia dii ur . precatio , qua malum aliquod optatur proximo in futurum, hujus loci non est.' sint pinae maledicorum ρ Resp. I. Bl memi in L. V. lapidibus obruebantur. Levit. e. ag. Εἰλα Iure Can. antiquo Clerici blasphemi deponebam tur, Laici excommunicabantur camr .caus. 2a. quaesi. 1. Postea praeter nitentiam publicam mulcta pecuniaria
659쪽
exacta, c. a. b. t. rursus aliae poenae in Clericos a cluelaicos blasphemantes a Leone X. Julio III. & S. Pici v. statutae. De Jure Civili NM . 77. c. I. u. a. praeter ani- 'putationem linguae decretum est ultimum supplicium , quod in blasphemos saltem erga Deum disjunctive innovavit Carol. V. in Recess. August. de an. II 8; arn T. g. a. hodie de utroque jure est arbitraria ,, Concori Just Palat. par. 3. Tin g. Crimen blasphemiae est mixti s ri, c. a. h. t. msi sub ratione haeresis dc non blasphemiae tantum in judicium deduceretur. Resp. a. Detractores Ac convitiatores respecti privatorum, praeterquam quod se reos faciant peccati mo talis, & ad famae reparationem in conscientia teneam tur, in foro externo actione injuriarum conveniri psia sunt. L. II. g. 23. f. is, L. 9. Coae de injuri adeoque enae arbitrariae obnoxii sunt. De ciericis maledicentibus vide ean. y. dist. 46. 2. Eodem modo si quis maledixerit Principi sedulari, aut Imperatori , hodie PQ nae arbitrariae locus est, nisi essent verba adsediticinem aut rebellionem, & ita ad crimen laeta Maiestatis spe et intia, arg. cap. I. b. n Si quis maledixerit summo Pontifici , est quoque poena de iure communi an bitraria, c. I. b. t. etsi conveniens sit Papam Christi in terris Vicarium imitari illius mansuetudinem , injuriam illatam remittendo. arg. cam 27. causa 23. emq. L. Io. C. de Episci Curio. Quae de maledicis &blasphemis dicta , eo suo modo spargentibus libellum famosum sunt applicanda.
De Clerico excis unicato , densio , vel intemdicto mini ante. OUaest uni Mna Heiantur Clerici eensurati, sministrent incensura λ R. Clericus temere emrmas adium ordinis , eumque proprium , dum est innodatus excommunicatione , suspensione squae hic ' convenit cum depositione) interdicto personali, praeter reatum peccati mortalis , quem contrahit, est deponendus perpetuo, s per sententiam judicis, A privandus beneficiis, e.
660쪽
6. eod. fit ipso jure & facto irregularis; iit de suspenῖd
Constat ex c. 9. h. t. de interdicto ex c. I 8. g. M mam de sens. excom. ιn6. de excommunicato ciccam T. caus II.
43. si irretitus sit excommunicatione maiori, non veros minori tantum, cim. h. t. perinde autem est, sive sit excommunicatus vitandus, sive non . Ratio ; quia jura indistincte loquuntur. Ob eandem rationem Clericus minoris a censuratus exercens actum proprium sui Ordinis solerimiter & quasi ex officio ; fit irregularis . Dur. or ait, dubitantem utrum sit excommunicatus , necne, si stante dubio exerceat actum ordinis proprium 1 incurrere irregularitatem ; sive dubitet de jure , num excommunicatio sit legitime lata ', sive dubitet de facto,
an sit excommunicatus. Primum arg. ex c. S. h. t. secundum ex c. 12. de homir. Ratio utriusque in eis. c. eadem
datur, quod in dubio pars tutior sit eligenda; quod tamen Sanch. in Decal. L. I. cap. Io. nu. II. dicit, tantuni debere intelligi de consilio, non de praecepto.
De Clerico hori ordinato minis me. O st. un. Auas pinas incurrat Clericus actum Ordianis exercens, quem non babete R. Cleri r serio: scienter, & temere exercens actum ordinis , quo non 'est insignitus, incurrit r. Irregularitatem: vi culus Dia- donus si celebraret missam, ad Sacerdotium promoveri noli posset dcc. c. I. h. f. dc quidem juxta c. 2. eod. in perpetuum incurrit irregularitatem illam partialem, obstantem susceptioni ordinum ulteriorum. 1. Suspensionem serendae sententiae ab exercitio Ordinis proxime suscepti per triennium , G2. h.r. 3 Exeommunicationem etiam serendae sententiae, Uideatur SchmaIZgr. a n. i. Absque ad io. ubi etiam ait contra multos, a Laim exe cente actus ordinum etiam majorum irregularitatem non incurri, eo quod irregularitas haec in laicos nulliabi sit statuta ; interim tamen non tantum peccat gra
vi ssime ; sed de Curiae seculari simiIe quid attentans est tradendus, quo debitis poenis afficiatur, prout prae judiciis confirmat Pichi. θ. c. n. q.