장음표시 사용
11쪽
advers molles aut latrones quis machinaretur: non fuit con tentus Praetor dolum dicere,sed adjecit malum,ut nomen homynimum hac adjectione fuerit distinguendum,quo sciretur, quem dolum Praetor notare L I.nonfutti.D. aerit. Ix Genb.iή, eo tam cr.'ῖ .cli. n. a. Gilhaus in arborjud .c. Mamre de cepi. o. r. io
Causam cur praetor hanc exceptionem proposuerit hanc ess scribit Paulus, ne cui dolus suus per occassionem juris Civilis con
tranaturalem aequitatem prosit. l. t.*. r. D. Alma sm t. cepi.
Etenim qui dolo sive calliditate inductu se ille imis quippfanta promisit in contractu aliquo ipso jure tenetur obstrictus est quoniam dolus contractum ipso jure Non vitiat l. Dis3ο D. . V. O. dolos. de inutilibus Oipularionibus vii Gnb in n.t. Brom, enuntient .agret . quia scilicet qui se alterius collidita te circumveniri passissest,videtur suam ipsius simplicitatem aecusare debere, cum jura vigilantibus succurant, non autem ne gligentibus i. non enim i6.D. quib.ca .maj. regula ρ. I. ult D de Iur case nor Veruntamen ne cui dolus suus per occasione injuris civilis contra aequitatem naturalem prosit exceptionera doli Praetor proposuit, perquam Reus calliditate alterius ci cum scriptus Meceptus se tueri atque condemnationem effuge re possit d. t. a. D. e dolmai. o met except. Pugnat si quidem cum naturali Non taut dolus cum alterius detrimento alicui quaeliuosus sit sicq; alter cum alterius injuria locupletur ι ne ex dolo ii, D edo mat in udoII. D.de RV arn.ad 3. t. s. de Except n. 7. Te di. n.st. Est autem haec exceptio duplex specialis nimirum: generalis palam es .inpri&generat ter D.dedol.m.t
alis exceptio doli est,quae nascitur ex eadem causa , ex qua actio de dolo: ut quae hanc unam causam habet, si quid ab initio gestum sit dolo malo latim ab initio in re gerenda ex hoc ipso
dolo nascitur Ia.inpr. Donesiloc.eod. Generalis, quae competa ex omni causa propter quam quoquo modo quid doli petitur , quamvis res ab initio non fuerit dolo contracta proindeque a comodatur omnibus negotiis, omnibus judiciis d. r. I. generaliter, qui aequitate a rade dolam Smet.Except. Donest. Ac V. AE U Boceriaec 1. .ia .ib.ra. Vere .c. t .v. o. Competit itaque haec
12쪽
hare exceptio cum fraus Actoris arguitur. Ex eadem enim pro
Et quidem .ex omnibus in factum exceptionibus doliolitur exceptio . laetate M. D.aetu. tquisis.D.d. V. O ige in I. c. 7ib. xyχ.r nisi actor causam ignoret cur non petere debeat l. tima. f. Ggeneniliter i.dedo macc mei. e. r. ii quis petit, quod restit: rus est, idolo I.D.d tot.I. in condemnatione Ti. .ult. D. d. R. Jur. uera uiaod. Si quis contra voluntatem defuncti quid petat L pud Celsum .s praeterea o.D. dedolana oemet.except.eXenmpliari proponitur inllateri . . ust. D. eod. Hujus aulae exceptio est: nisi injusto vel rupto testamento existente ab intestato petatur haereditas liberis R. neod. Sane exceptio datur ei qui Actoretriade dolo coarguere ejusq; actione hujus defensione infringere potest . palam s. rIdolot qui aeqmmtera. D dedo ma re mei. excepi Emerac . t Ros bach. I tit. qa, o sed quaeri potest . Utrum sciti haec exceptio doli competit, cpetere quem si per errorem quid iitro solvat, nec doli exceptione usus est Doli etenim exceptio principaliter in favorem debitoris circumventi introducta est, . ta .de Excepi cui consequens est indebiti condictionem solventi concedendam esse , . qui exceptionem o D de Condies in E .arrs .a f. t. s. de excepi. Hai. Porro competit adversus eum qui deci it per texi sup. allet.σLprocuratori. . in universum m. eod verae in. I i. cum vero exceptio haec ex parte ejus cui objicitur personalis siti,d. palam a contra alium non competit nisi qui dolum commisit ejus ue heredem quatenus ad eum pervenit d. l. r. g. a. Alures i7. f.' L.in heredem ab.DE A mal.Eme a Rosbach. d. n.
it. Ali ergo quam qui dolum admisit exceptio haec non obstat , I. apud Glyum a. f. metus citus . D de δε m.: caemet eri nisi post litem contestatam dolo quid fecerit procurator . procnrator i. , pr. ver sipost cui addi apud Cel um . . . quaesitum est an i8. D. edocma smet.excepi. Vel nisi aliquis jussu alterius est stipulatus d. l. . f. mandapis. D. dedo mat excepi. Vel ex dolo tutoris pupillo a genti exceptio objiciati di .scilla etiam quaestio S. D. tit.a V V
cessionarium aut alium exceptio doli regulariter non datur . Quemadmodum enim actio de dolo in personam directa est tita
13쪽
remis. Diril. mal ita: exceptio satim a se. DHedo mal. Trere excepi. quamvis ex parte ejus qui opponit exceptio doli sit in rem d. lpalam .f. a. Datri desideo ad quemcunq; vanita res super qua commissus est dolus,transit exceptio, ita ut non quaeratur ad ver sus quem sit commisi iis dolus, sed an sit commissus dolus in ea re quae petitur Marant in lec. ar. p t. 6. memb.jud. p. tide Excepi num. a. aod autem superius dictum exception et vhanc contra tertium non dari id adhibita distinctione pro cedit. Aut enim dolus respicit ipsam obligationem actio, nem, aut respicit personam ejus, qui ab initio cum debit contraxit Primo casu obstat exceptio etiam cessionario. Ubi cunq; enim dolus commissus est in actionis acquisitione cui uri que succesibri etiam singulari ea utenti obstare debet exceptio qui cedens Autor doli et i et remove naui apud Celsama. si qui
non tutor au .very b cundum I. de Autoris a D. de A ma excipi. Manint. inspec. urci. n. aa. Altero casu quando dolus ex credenti persona arguitur, subdistinguendum est utrum celsionario cessa factio preci accepto. H.Boc .c s. iis . lith. . Done 5 .aa c, E. E. eo an vero eam habeat ex titulo lucrativo. Hunc enirn cessionarium exceptione removendum esse scribit Pomponius quem sequitur, Ulpianin indi apud Celsum quis autem eo patitur namque exceptionem de dolo ex causa ejus in cujus locuti succelial tui Illi velit exceptio doli mali non nocet vel exceptionem doli mali ille cessionarius non patitur ejus quiecessit, praesertim quando cessio facta est consentiente debitore ZOI . . cum legitima 8. D. de dol. ma QT et excipi cepi nisi forte fraudis esset particeps. angor. para. s. cap./in 'Sed dubitatio haud levis est: an doli exceptio, quae adversus Parentem vel patronum a filio vel liberto proponi nequit, i. . u.
Cetrium a. adversus KD eod. nger. d. ln.7a ,siacho P in not ad Treativo a.d f. a1 th M.L. C. saltem contra heredem patris patroni vi opponi possit donon posse apparet ι .vi l. 3. i5 sed maxime adversatur Heredibus t3.D.dedol. mal. σι praetexitu itii. de bono posse . coninum ad quas tamen respondent Har pr. ad s. i. In aExcept. n. U. a caeci . urms .in nucibur controe dr . . coni a Pae ccnt a. ἐναντ quae . D. Controversiarii praeterea Millud elian haec doli exceptio infameae in contra quem opponitur si vi
14쪽
ctus suetit II. In dubitati isi quidem uri seu nsam iam juris ex
civilibus actionibus,minini infligi, niti per condemnationem l. D. debla ut not. in m. Is autem cui opponiture aceptio dolini ali non condemnatur, etiamsi victus fuerit: sed Reus absolvitur. Ergo non potest infamia juris notari, qui succubuit in X ceptione doli quae ipsi objecta fuit. mora doli exceptio infamiam inureret victo non posset eum alia exceptione concurrere quena admodum actio doli ubi alia competit locum non habet, artIPraetor. . D. e rit ma de dolor. C. Qi jam vero e ceptio doli concurrit cum aliis exceptionibus omnibus, citria buitur, qui alia exceptione tutus est. patim 2. gmenriterss. D. dedo ma re mei.exe. Har r. oc.n.ay.3o.s illud lio , hic notandum est, quod licet actio de dolosit temporalis& biennio te minetur l. optimum ult. C. e do maloidendorp.cti . 6 art l. V. .eeptio tamen doli perpetuo competat, nec certo spatio finiatur. Ratio haec eli. Non enim ut Actor in sua potella te habet Reus, quando utatur suo jure, sed dum demum quando convenit ut /pure1. I nonsim na .dedo mat&met except. Hinc vulgatum
illud: Quae sunt ad agendum annua vel temporalia ad excipiendum perpetua sunt , ilicet pactum 6 C. de except e praescri t. v. aen. δ οπ.Har pr agnes. Denique cum excepti Odoli dissicilis fit probationis, propterea quod in animo homini me fini a barbitrantur Dd dolum scutri metum ex conjecturis praesumptionibus probari posse. Eolum . C. edolmai. metum'. o G. gloss. C. ehu quaeri me Pecas gesta tint Mascard voti . lntil.
cepito a mulationis est, quando alterius circumveni- ndi causa aliud agitur, aliud simulatur, I c pertos Cplus ac quod Ag. qu.im πο simu c. Et competiti eo dicenti promis sionem tactam est simulate ob causam non vela d ita aliud
bus enim veri lassoriusquar scriptura inspici debet l. in contra
15쪽
eruli teri contracten id partiue noec vos amesens molen traatdrra ti hin versaer ibimgen. Est autem triplex simulationis
species Marant. In. . secundum Bald. in eum recib. ιI. C. de probationib. Primo modo contrahitur simulatio cum in veritate agitur, quod unus contractus celebretur tamen alius celebrari simulaturi falsum; tot. sit. p ja quod it. γ quod mul. concipit temptis des p. C.de contrab. empl. V. C. Titius cum sempronio in veritate vult contraherein facere contractum pignoris; verum quia Sempronius creditor dubitat, ne cogatur computa re fructus in sortem principalem'r t. sa, C. depig me. Et si inulat contractum emptionis. Jam licet non valeat contractus simulationis videlicet emptionis, remanet tamen validus con tractus pignoris emptiones C plus et a quod git c. AP vos . x. depignorib. dc sic plus valet, quod in veritate agitur, quam quod sinu late contrahitur per d. it. plus Valer. c. In hac autem priania specie simulationis excipiens debet advertere ut particulariter deducat de probet, qualiter fuit conventum inter partes, quod in veritate es et pignus, licet allus contractus tingcrctuta . Item quod in continenti partes celebraverunt contractum venditionis simulatum . nam si decurrisset intervallu temporis,pos se dici, quod a prima conventione fuit recessum. Secundo modo contractus simulatus dicitur, quando in veritate celebratur quidem, modico tamen debet currere tempore,quia forte retro venditio statim debet fieri is qui uus si ab ignoto a. D. O manumisionibis. Et iste contractus ex sui apparentia non praesu initur simulatus imo est permissus per .sifundiim a. depact. t. em . vendit composit nisi alia conjectura concurreret, quam quod circa certum tempus teneatur retro vendere, ut videre licet apud Marant .d Tertio contractus simulatus imaginarius intelligitur, quando apparenter celebratur, in mente auterr sit&agitur, quod nihil fiat inter partes,4 talis apparens cele bratio nullius est momenti, ideoq; nec alienatio rei in contractum deductarantelligitur L nuris D. de contrab. st Limagina
arbor. Dic.. .mm .de except.ro .n o F. Titio ergo agenti actione exempto ad tundum tradendum, d adsundandam hanc inten-
16쪽
tionem producenti nitrumentum exceptio simulationis objici
potest, modo Reus causam seu speciem simulationis vel fictioni sostendere possit, patronum 6.D. probationia. Mascarae voL a d probat coucl. I. Uer. d. lnsa Quamvis vero allegando simulationem contractiis videatn quis allegare turpitudinem suam attamen a allegans tractat de damno vitando, Actor autem de lucro percipiendo audiendus est argiapud Celsum . g. Marcel7 33. D. dedo except. de quare latἴ Manunt. Indi quomodo proponatur haepellceptio tradit Cor.. de. x de Except .a . 7.σός. ex Exceptio in factum ex errore promittentis est, qua Oona petit Reo, qui sine causa aliquid per errorem promisit, dum a iam promittendi existimabati ubeste, quae nulla erat, ad actionem impugnandam qua Iurgivili Reus expromissione sua tenetur,fI.
an. i Harp .ad 3. . q. tit n. s. Quoniam autem variis modis intervenit error, hinc acta una est, ut quae ex hac causa competit . exceptio .generali nomine, exceptio in facium diceretur; quomodo& Actiones quae certo nomine carent, blent dici in factunae Harep.d. n is lachoi .a 'de excepi. Et rursus sicut ob qualitatem personae qua convenitur, datur actio in factum, quae contra
alios esset de dolo , non debet . . quibusdam . D.de l. ita ex hac causa agentibus illis personis,non de dolo. sed in factum exceptio accommodatur apud Ces. . . D. de do Mai. c. Iiae Xc ptio in factum it,vel generalis,vel specialis Generalis dicitur,tum quia cum aliis exceptionibus concurrit,puta dolici . . t . D. do e cc.tum quia deficientibus aliis exceptionibus ex aequitate in subsidium accommodatur arg. l. a. .s aTitio D. D. de oleaec Specialis est quam erroris Iustin. nae .l. I .d. cepi. appellat. Hic noria i xterest live fuerit error facti sive juris, utcunq; enim eam sequamuriententiam quod errore jurissolutum repeti non possiti cum iii Idejur. Dctgnor.l. regulay.3squis F. D. eod. exceptionem tamen convento non denegabimus. Nam error quoque ob defeetiim consensus obligationem uaturalem impedit Bachor.innot. ad Troes.zo 2.dis'. 2 tb it. D Emericia Rodacb in tax Cirili de
vero quam ignoranti exceptio haec non competiit,iniquissimum . D deI.ssa Iunonam leD M.I. C. p. r. n. g. cd. matur autem.
17쪽
contra eum, qui petit id, quod quis per errorem vel sacmi, vel juris quasi deberet, promisit litis a D. ea Cto Maucae palam. 1 s D.deri excepi .iuncti si cum de r. D. rpact. Denique cum coetum sit ex post divisionem . C. se J.s acd.ignor. errorem non praesumi ideo necessum cul ut ab allegante desita ab excipiente probetur . Zaver. I n. by. quomodo autem probari possit, tradit de probat. ol a concl. 67.2 seqq. Col a c. l. x de Excepti
Exceptio non numeratae pecuniae dicitur,quae comparata est ei, qui dum sperat se pecuniam mox accepturum, scripto consessus est se accepisse, quam tamen non accepit ad elidendam actu
Onem qua de ea pecunia convenitura. idemjuris a. Ins de Excipi cminorem a. lin conrnactibus a. de non numer α.Docers .cl. . t ' a. G, 7.Emer. Rosbach in nix. Ciri sit . e Exce t percra i jur. a. n. t . Hic enim licet propter authoritatem L. Civilis quae ex propria consessione aliquem teneri statuit obligatio cla actio oriaturi tit. In deliter oblig. L. C. de non numersec. tamen cum numeratio, cujus
spe,qui syngraphum dedit, obligari voluit, non accesserit consei sus naturalis obligatio deficit Ae illa actio non habet et lectum exactionis sed per hanc exceptionem in naturali aequitate quae in pactis servanda, fundatam eliditur ne quis alterius jactura locupletur aes id juris a. Insi de Except jure natura os . D. de R. I. Harnr.ad aeg. a. a.Competit autem non solum principali qui spe futurae numerationis consessus est, se recepisse, eiusque heredi de succestari is intra J. C de non numerut pec Veriam etiam mandatori
fidejus ri qui invicem principalis se substituit frustra . tam
ceptio tam creditoris, quam debitoris personam concernat breviter de utroque hic aliquid dicendum. Creditorem quod attinet , certum est eidem fatenti aut scribenti se accepisse, vel recepisse,ex. quacunq; causa exceptionem non numeratae pecuniae tribui nisi aliqua species nominatim excipiatur ineomni ct - .fuper citreis
2. C. de nonnum p . Istae autem species quae excipiuntur enumerantur in duo fedquoniam . Ceod Utitur vero creditor hae exceptione intra triginta dies quibus elapsis deinceps audiri non debella Li c eod. idque favore liberationis, nam debitori longius tempus tribuitur, biennium nempe quod continuum est, ct
18쪽
computari incipit ex eo die quo scriptura emissa est Da .is .d.
pus vero praestitutum creditor exceptionem amittit, ut omnimodo confessioni suae stare cogatur, nec possit querelam movere de pecunia sibi non soluta, etiamsi onus probandi pecuniam solutam non esse in se recipere velit, quod favore liberationis it tro luctum cst d. ra g.2.ms . eo Pacis Castro ibid.n.a uali cern. . Ner.ἀIndo. I. I . Fz.in Iuri pr. Tore p. r. yd. . eslibo.Rel'. it. J.res'. 'o Circa debitoris personam ita distingue dum eis. Si is confessus sit syngrapha vel etiam testibus praesentibus, se aliquid debere ex alia i racedente causa, quam mutui, consessioni sua stare cogitur genen literis. od nisi ipse con- rario per apertissima rerum argumenta religionem judicis pos si instruere, neq; enim onus probandi in creditorem transferre potest: cum in sola mutui dotis consessione. Li Luci insin. C.
s. de obli Pu. . exceptio haec privilegiata intra biennium opposita hac praerogativa munita sit, ut creditor numerationem probare teneatur, idque propterea, ut consulatur debitoribus , qui saepius necessitate adacti mutuum sumentes instrumento cavere solent, etiam antequam pecuniam numeratam percipiant, in aliis vero contractibus aliter se res habet' di .Schnci is ad tit sit selit. ob n. ain. Carpet. I. p. c. def. I.ν Oreb PH. confit. a. niar. Harman.Psor ib. . π i a. n.' Mer. l.n. T. σj ubd, serto confessus sit debitor se pecuniam accepisse ex causa mutui consessio ei non nocet. Habet enim exceptionem non numeratae pecuniae , qua tutus non magis tenetur, quam si nihil confessus es et sex cautioneIIa rci F. C. His sive smpliciter confessus fuerit se pecuniam accepiste, sive simpliciter confessus fuerit, sibi ante aliquot dies aut menses pecuniam numeratam, esse , Qua enim sacilitate eonfitetur spe futurae numerationis pecuniam se accepisse, eadem confitebitur, sibi ea cuniam ante aliquot dies num eratam fui si est generaliteris.i Cyn. eo Andr Factis lib. racontror c.II qui Dissent az resipit Exci-;Muntur tamen aliqui casus, in quibus hujusmodi consebio de-
19쪽
bitori noeere potest , de quibus V σΩ. Unde a
re hanc exceptionem intra tempus praestitutum debitori citra omnem controversiam dari . quod si intra id tempus decesserit placet etiam dari ejus heredibus intra C.de non n. p. lic Pol. t. confit.η. . ita tamen ut nihil amplius detur heredibus,quam reli- uum tempus,quod defuncto ad exceptionem competebata, t beredems. re L herediω a. D. e R.Jur. Cedit autem hoc ten pus heredibus etiam hereditate nondum adita, non vero ex die is aditae hereditatis, vel petitae bonorum possessionis Ratio est in promptu e nescit. plus tribuatur heredibus, quam tribueretur defunctos vixisse l. carptum o D det ucapomb. Eteni tradatur haec exceptio intrabie iam iam, quod contanuum est,et computari hicipi ex eo die quo scriptura emissa est, per p. 7 g tanconina lib. a. inpr. . e non numφec ideo , biennio clapio heredi hus hanc exceptionem amplius competere non posse verius vide. tur Zangr. D:.qq. Smio ad sonent . re ni Oiro competit haec exceptio adversus creditote in creditoris herede . successeres Ei enian in rem datur ad veri ira pentionem pecuniae numeratae, ut ubicunq; haec petitio est ibi exceptio picunt: non numeratae locum habeat, . idem sua in '. e except.c ib. D uncto
is intra S.C. e numer. pec Emeri r Rosb. rvpnax. P.tti de ea cc t. e remptor ur. ar. i. ib. Sed jam nerito quaeritur utrum inter Mercatores huic exceptioni locos esse possi an contra literax
cambi opponi queat Nobis magis ea sententia arridet,quae in
proposito casu mercatoribus hanc exceptione in denegat . Cujux sententiae sundamenta recenset,in. Carpitata. R. on it. I. resp. 02. Uuod vero licitura mercatoribus originem tra γ iste literarum obligationem ter consequens etiam exceptionem nor num atae pecuniae illud expeditum non est quila potius contrarium sanctioni justi mane tis. p. desit. o f. a. de exse . mutuuinq; praesumptum causam obligationi de diis probarii
rest, ea ad ers F. C. de nonnuan ec. Et conseque irier fatendum
e t quod haec obligatio a Iustiniano abusive, Mimproprie cymaviori minerva ex literis appellata sit quatenus scit consideratur numeratio non ficta,quo praesupposito agente creditore, debitor qui nihil revela accipit quasi extiteris conveniri con-ἐcmnari videtur ira. ut νp.m ad ima p. ad Trc ul. Pol ἰ
20쪽
o. h a. pii Carpet in Jux J r. rens. p. l.c.Ja. d. p. .i. Hoc etiam addendiana est hanc non numeratae ccuniae c3ceptio em has etiam tunc locum habere, quando promissor juramento in se recepit se recuniam redditia turri in ub Druult. C. de non m per.
Ha Z r id ri .is. de Except n. . Adjiciendum jam quoque aliquid erit intra quod tempus competat&detur debito n. me hoc
tracavetur, ut intra certum praefinitum detur tempus nempe intra biennium sintnua. Lincontractibus I . C. de nonnum p c. . 2. I
fit.de Except. Sed etiam post biennium competit si debitor intra biennium questus sit de pecunia sibi non numerata. Quandoquidem post hanc querelam interpositam exceptio incipit cle . perpetua tarn debitori, quam ejus heredibus , o tam adversus
creditores, quam creditorum heredes. fintra I. De qualitate hujus querela textus est, inci . in continvictiίuso . . in MAZa.junct.
auth. q. C eod. V in D.2 Id. Quod si intra tempus legitimurn nulla querela mota sit, exceptione hac amplius uti nequit debitorre texti sui'. allegat. Non tamen prohibetur aliis defensioniblis legitimis se defendere. Caeterum, utrum elapso biennio amplius audiatur debitor, si onus probandi in se recipere paratus sit , interpretes contendunt Negativa quidem verior videtur per i si im
ge div. .Locer.c f. iis'. ia. . t p. de Iure Canon. etiam subsistere polle modo mala fides abiit, cum nulli bi in I. an. contrarium constitutum sit. Tachin .hb. ai. D. potissimum si strictam uris ratio em potius, quam authoritates ecffari malimus Harim Pistori . at V .ia .n. b. Verum quia assirmantium opinio crebri r interpretum calculo recepta oli, majorem habet aequitatem,
ideo ab ea in judicando recedendum non esse dicit, Hariman Pisi. O . . in M. Quod igitur dicitur exceptionem hanc inutilen
esse post biennium hoc ita accipiendum est, ut non possit propo- 'ni modo ordinario ut onus probandi teneatur creditor suscipere: Caeteroqui videtur omnino esse humanitatis aequitatis, ut si ve h debrior probare pecuniam sibi non fuisse num cratam, audia . tis r. sane de hoc extraoidinario modo probandi ne gativaret non videntur cogitasse impi'. nec eam voluis: exclusam, cum faciat
hic pro debitore naturalis ratio, & ex ea desumpta resuta , quod