De luis venereae curatione perfectissima liber / Numquam antehac editus

141쪽

DE HYDRARGYRI SV

ALIORUM ITEM DOCΤΟ-RVM VIRORUM SENTENTIAE.

Victor Giselinus Martino Euerario S. D. C PO, uerari amissime, in hoo Libesio esse multa es varia, quae multorum patim reprehensionem incurrent sed cum pleraque icta eiu modi sint,am toties seram arte a plurimis dissutata, etiam nunc inde s ita sini , , non tam a sensu , quam a ratione es ingenio humano remstia quid vetat de ei dem maximi iri audire hementiam' etiam de , furor loquor: de Vim quilisserta

se se pertinacitis quibusdam siensi evideri potes

praesiertim initio capitis XV Vcrum neque pM-mm ita sensit,neque solM,Neq' adeo num rati ne Testes sunt vasti illi tomi duo, in quos omnes de Lue Venere conscripti nostroseculo commemtarii tamquam in unum corpu varium sane acae formi monniri simile coacti ac cokigati sunt. Equibus quia non omnibu domisunt, se in promptu visum estpauca ad rem p sientem facientia

142쪽

coronido vice huc adiicere,vn . verί monere omnes,quam haec medicinae ars, in qua imperiti

ac pleris Empirici negliget i e to audacissimec maxima mortali internecione versantur, δε-cti imis et iris censeatur peritatio e plenum opus ahae. neque enim,ut libere dicam, alibi et 'ua magis est ὁ καιρος ὀξυ c., 1 δὲ πῶρα σφαλ o κρίσις χαλεπhi Alphon 'itur Ferrus, in I V libruquos ante annos XL. de huius morbi curatione

euulgauit, quo loco Centis me inquirit se col-tigit quid veteres Graeci , Latiai Arabes , Ch milia, de Hydrargyri usu es natura posteris testati in , tandem eo labitur , ut suo exemplo omnibu caueat mimidiis utcndum esse , nisi ex praescripto aphori I. l. b. I. quomodo ad. cauteria alia que exquisite extrema remedia uiato aegro sola cogente nece sitate deuenimus alio. qui, inquit, fugias, mihi crede , quantum potes. Montanus vero, fisi sieta iprinceps medicus,idem iracIas argumentu multo abiit diuersitis, o haud scio an pauloquam noster Fernelius,ctiam longiud. GVultas enim argumentas, ingenio sis se doctis Hydrargyri sum improbans es detestans, in quibus aiae refellandis Leonardus Lotastas Regu Loram medicus primar

143쪽

Sudat multum dicendo vix proficit hilum: Nec curat inquit, Hydrargyrus a proprietare manifesti morbum Galgicum nec et Eam contra

ipsum proprietatem occulLim habet: im esepe

simum venenum , se exterminandum a toto sumedicinae se licet ipsium videatur curare, non tamen curat sedecipiuntur nescientes di cernere

inter 2 quod estper accidens se id quod est per

fle nam quia Hent qua exteriὰ - interius absumptum facit e sare dolores, se ulcera clau- untur, credunt ob id qu) cesset morbis sednon cessat a bene a partibus exterioribus es ignobilioribus ad interiores se nobiliores detruditur. procedente pone tempore redit cum saeuioris Haccidentibus, neuo e isse quidem Ῥαro de rebus humanis benemerendi studio sed an omnino ere exsequentibin iudicium siet. Aequiὰs eadem de re Auger Ferrerim in uis a thenopaea cap. V I i. Adhibui ego, inqui alia quando inunctiones sim argento vino, in holus locum cortice cucumers agrestis o Lebori trivique eupoorbium es milia subnituendo ad penetrandum era petroseum , quam vite, oleum de terebinthina oleum de lateribus , alia que calidorum medicamentorum desitantiones quas

144쪽

qua haberem in promptu. Nec intelligere potui qua in re priapiaret argentum vivum cuivi contactu eut bima symptomata relinquuntur ut plis interia periculi immineat a remedio, quam a morbo in ceteri, nihil i, quod euidentem noxam inferre posit, ii tamen medelam praestent longe facilior negotio , quam argentum Luum. Sed quam dis icilest, ab imbuti semel opinionibu artifices dii Agere, conquerimur omnes , non soli m in his vernn etiam in plurimis ab . a neque experientia neque ratione nituntur, si c. ct mox : Non est argenti vivi penetralio vis, quam in uonam , sed e Idens malignitas, morbo plerumque long egrauior quam una cum curationa bene scio imprimit bellκ-quit nam es neruos Ufendit, cerebrum mirum in modum debilitat 9, quod p imum est, si

pu subingrediens ossa perforat, medusta in

vadit, atque in ipsis tam acerbos dolores excitat, ut plerumque mors praeseratur. Puod admonitione dignum visum est, non adpeniti interdicen di eius sum sed ad reprimedam mnisoru temeritate se lasciuia, qui in omni aetate, in omnisexu, in mni teperatura es aera qualitate isio nec bene subacIo nec co recto inco derat ime tuntur. Sut alie siecuriores o minu molestae curandi

145쪽

formae quae si aliquando propter morbi duet

malumque vehementiamparum es caces videntur; non repugnabo, quin tunc ad Mercuriam confugias nam certum eis, quosdam no hoc remedio curari. Haec illi. Eodem facit,quod in P lectionibussus, Bononiae anno M. D. LX ΙΙΙ.qui a defuncto Fernelio quinim est, habitis ama-ιur Ant. Fracancianus id sese tempus, quo imunctiones ex HYdrar Dro, quod nimis violentae

essent se periculosae , etsi quandoque sanare visae

essent, non a bini usu fuerint quaeicet d inde altero tum superiore anno essent repetitae in morba contumacibinis rebessibm ce et tamenem,etiam omnibu rise obseruatu, periculo numquam carere, es, si morbum non curent, relinquere incurabilem, ita ut comitetur aegrum et Fque admortem ciuibus germana sunt, quaesobidem fere e m de eadem hac medendi forma

o chirurm nemini , quoad vixit , sectio m. Et licet, inquit , oratio mea ita videatur 7er huic si drario ei tantum tribucre i t.Imen non robo usum etin superat quidem morbum. fdsi habemus regias rationes curandi , quae ut plurimum se ceri, isnant ne corporis incommodo ies sit nonsanat, muri Henoxa, non pro- ritant

146쪽

ritant afficium; cor utemur Hydrargyro, ex quo non ita certa, non ita tuta succedits nisi si non sanantur proritatur , alentorsit lues , labefactantur viscera o partes bolidae corporas ct alia quando huiusmodi medicamentum remanet inhumano corpore multi ara m corripiuntur ob inunctionem : multis succedit dentium casus, palati corruptio myossa capiti exesa manent, illsos facies intorta si non sanat protrudit

omnem coctautem ad caput. Ego reperi homines inunctos per triennium ante , se evisentibus summatibu in illiu detecto obse id cosiectum ibi ar entum tuum. Hactenus Fasi pim. Atque huc tantorum virorum te imonia idcirco ad duxi, ut liquido ideant omnes quae de hac Luis Venere curatione sensit Fernelim ea libere

ingenue eum scribere ciui se . Sensiit autem in taliis raro ri et u nihil boni inesse, mali periculi illarimum id quod tum ex veterum o aequalium suo δε- quata iam produxi scriptu,

tum on te perientia Hic sese toto Ira captate diserte fatetur. ' Pod vero vir prudens es humanae saluti natus alios idit summo cum discrimine experiri quottidie si ex Egius, usu cium ahquem omnino degerauerit , ideo , Ut sta ratione experiendum statueriti cur hoc sum

147쪽

sumscripto prodere suoque exemploposterorum

ebin consulere non potuit' Vtinam ea religione, side, prudentia fulsent olim, sientque etiam hodie omnes, qui dum polygraphia rem medicam

ornare atque ampli Icare videri volunt, quam plurima se diuersis ima noua inducta coloribus undecumque malunt nulla desectu corradere. Os ecioso escio quo titulo vendere quam aut miiquiorum recte tradita recente ac proprio experimento confirmata in sum reuocare , aut a se a ingeniose inuenta , D OP e, comprobata, in omnium oculos o communem fructum Verre. Certe non tam bisecta a sim ac specta iaceret ars ommumqvibus ita humana continetur lon

ge nobil ima. Sed , missa in aliud te in ea

querela etsi nihil aliud istad certe haec : Montani o Ferneli pertinax ut videtur sententianos monet, Hydrargyrtintinc Ionem, cὰm multis se grauibmpericulis fere subiecia it Neque vulgo neque a um recipiendam esse . Et stro ecto ita res halet. 'uamus enim longe alia sit quamplurium eruditi si hominiim opinio se ratio; multique in dies hoc uno remedio priniinaesanitati rejstituantur nemo iam eo, moia virpro biis es prudens sit, ibit infitia , Hydrargyrum clim sit naturae humanae tota ub alta inimicum, aut

148쪽

aut prae s enenum se, aut anceps antidotu S , si ei cemodi curationum iustu census a

beatur longe pia incommodi se calamitato inde in humanum genus reduum se, quam com mod aut adiumenti umquam prouenerit. 'uod idem euenire idemus toti discipse e Parace intia

cae . Inuenis igno parare posese iactant rem

dia domnes morbos Graecis, Latinis, rabibu cunctas prorsus incurabiles. Et esse quibis ea fides haberiposit, tu Euerane unus nosti optime Verῖm ci/m sit omnes, neficio quo animo, suam artem cum quam paucissimis communicet, neque minu habeant secretam , quam Eleusinia matrs initia Sacerdotes e cum i eorumdem seriapta tants verborum tenebris in inobscurata saepe de industria intricata, ut a Sphinge profecta merito videripo sint eo fit, ut de eorum inuentis ac scriptis soli propemodum librari sibigratulari possint, aegri vero in tanta copia perquam pauci. Num qui ista nulla duce ac praemonstratore intestigere aut praeparare umquam se posses erant prius omnes fundos suos a censum, ipsos adeo sensius infumum se cineres eisent, quam adprima ipsorum elementa queant pertingere . itaque vero Theophrasti discipulos una inprouincia vix num atque alterum inuenias imp stores

149쪽

flores ero ac plani, Paracoly nomen flendi

mentientes, quotcnena sua ac nebvias Io magno

lucro, maximo miserorum scrimine impone ac promthue vendat, visae mortalium scelesti sim δisiudant , n quam hodie d sunt. Neque nullum sane est quorundim honor iudicium,qui humano generi conducabilim fulse autumant, arte quantumus,pr.eclaram ct salutarem, ut nunc tradita es, inuentam nondum esse . quam tot aenigmatiabu inuolutam paucis prodesse , se interea tam multorum insciti.e malitiae praudibus ac fagitiis tamquam honesitim ac liberale veltim ostendi. Tandem esse de HydrargJro, ut volgo tuntur, doc issimorum virorum sententiam, verba ipso

rum modo laudata,manifeste docent neque meta quidquam themum tota peregrinatione mea ex

praeceptoribus aliis medicu primariis, quibm bique familiari sim et in sitim,discere in memini.

quinimo fuerunt, qui tanti venem odio Paduersaria sua complures exemplorum decades retkorint eorum qui aut temerario Istius is tu miserabiliter in ipsa medicatione exstincti unt, aut car- nisi cs manum exeuntes in perpeIuss dolorib-serrimam mortem vixerunt qui vi decadibus siqisis alias porro atque alias volet attexere, non pu eris tr tu oro es numero in oculos incar

150쪽

rent f iis vero peruulgati erroris seu temeritatis

potius tres pol imum a se vi etur mihi posse patui. quod ona eoru pars qui hac ueprimum L orare incipiut sue purire tu egestate ure tur- p ucri cupida aliptaru per uasione inducit, tutiorem curations iam auersantes , amfacile tambrem in tempore per nara optant , quam cito πfac eluum D morbum accer Juerunt. clitera, quod eici plerique vera theorematis imbuti, se ni 'crate methodo proti exercitati, me liora quieque ac certiora uadebunt pollus ac ten- abut, quam ab acerbi fimo es periculis repra capite VI comemoratu pleiao remedio a licentur. Tertia quo b. ec di ici ima hcrapeupices pars,

quae in hoc morbo per africim fere se Ius tus

interdum procuratum, ut sua origine plane empiari est Iacobo quodam Carpen primiιm inuenta; ita qua sipos limini, tagredicorum es melio rum chirti orum manibus magnam partem excussa, iterum ad meros empiricos rediit, tonsores nempesharmacoporos,anico D,alios iu ineptiores,ut qui que eandem inunctionum rationem in

pertin quorum magna pars, unam atque alteram

v guenti avis menti formulam nacti si alia