장음표시 사용
2쪽
OOEMIUM.Apienter, Seneca ille sapientistimus cupidae consulens Juti, scripsit: Ea potissimum Iuvenibusaddistenda, quae Viris
maxime usui futura sunt: Summa enim est dementia in tanta temporis ege
state supervacanea addiscere, summa fatuitas jus abolitum, des occaeas antiquitatum quisquilias scrupulose indagare, in non necessariis incanescere,& decisiones quaestionum quot, die occurrentium ignorare: Illa igitur cognitione utiliora quae lunt, utilitate ponderosiora, & usu frequentiora attingenda, jubente et- Imper Teone Am --JCtis ulpiano inci .pri.c. f. desus M. tutor. & Paulo in L AL suadentibus. Non ergo oleum 6c perdidero, si sub incudem disputationis hanc juramentorum materiam,materiam, quae non solum in scholis subtilissima, sed imprimis etiam in foro frequenti stima est, immo ut de suo mihi iterulargiatur Ulpian. ιn riit. deo integr. tilis, quae nulla eget commen-Α da-
3쪽
datione, cum ipsa mei sese ostendat, adeo ut non opus habeat suspen a hedera, revocavero Quum vero praeposterus sit ordo, prius huma
na petere subsidia, & illis delicientibus divini
favoris gratia postulare c. 6'. de consecrat. dis r.
merito,imitamine ReligiosissImperatoris Iustiniani, in Nomine Domini nostri Iesu Chri
sti, ad omnia consilia, omnes mactus semper progrediamur, G. . se ire proeαpraetori can. s C. LV.J enutaean . Hoc enim ii vocato sequitur bonum initium, melius m dium, & optimus sinis Stanei uvin. in Rubrici oem. Instit. exboss referente: In hujus igitur nomine,commodissimis nunc solvimus auris solicitati bona ventorum pace , navim nostram in altum producimus, velificationem omnem dirigendo ad portum magis gratum,
, Vanquam prae verbii potior rerum
in omni tractatu veniat habenda ratio, cum
verba rebus,non res verbis deservire noscuntur ,: per text. in c. human. aures M. e. o. q.1. Ad similes, quos allegat ad hoc Gail. t. obsera. so. n. o. Atque adeo non valde curandum sit de qualitate verborum,ubido Reipsa constiterit,Dn Reinling. de R. S. σ E. l. t. H. I. e. t. n.F. Attamen cum nomina significandi gratia inventa sint Instae legat. &dicentis voluntatem demonstrent a s
U Ita legati ut usu vocis cognito, saepe in ipsius rei perςς
4쪽
ptio nem provehamur palla. Exerc. 1IEI. t. n on ina m er ito rei ipsius tra tioni,boni ordinis ergo qui in jure praesertino
est laudabilis, gnos de R. I in Rubris. n. . nam res per ordinem intellectae,magis delectant animos, magisque sensus il- minant, & memoriam reddunt clariorem Schuel dirin. ex Accursis Proem distit. prisc. n. t. alias sine ordine confusio sequitur inges in L I. . nunc g. de noP. Oper.nunciat. cognitionem nominis in hoc nostro exercitio disputatorio praemitti
Tria vero ad praecognitionem nominis vulgo pertinere sta- tuunt: i. Notatio requiritur. 2. Distinctio nominis,quae sit recensendo ejus ambiguitates&3. expositio synonymorunia de aequi pollentium.
II Descendit igitur juramentum a jurando : Iurandi vero Numinis verbum quidam derivant a jure, quia id ,quod juratur, pro te' Noratio. ge & jure habendum, sancteque veluti jus servandum sit, Co-νarruv. in Releli. c. quampis a. P. I. prisc. n. . vel quia divinum
Numen pro jure veritatis constituitur. sicque perDeum jurare nihil aliud est,quam Deum pro jure veritatis constituere Co- . Parr. l. r. Hinc & alii a vero dictum putant, C prian. deston-G. n. a. Germanice vocatur, Eibu quasi ein dii unitum sei l. cum eo, qui solus vere unus est, Iacob. Eberi. Tract. hic. de junum tit. devoc. latis. Item eiii Ed muri a Mimerenta gravitate & onere,q uia res periculosa&d issicilis, Ebera. d. l. Hinc reti iocat, i piritualem lori utam. i II. Vocatur alias juramentum i jusjurandiunt. t fu C. b. t. Et l icet oli in differentia erat inter juramentum & jusjuran-Synovet. dum, ea tamen hodie amplius in usu non est, ut patet ex Ly . s. 6 U. h. t. l. pen. C. cod. ι. I lib. discept. 7.p. 7o. s Dd. is eis. Ll. Dicitur autem jusjurandum, quod jurare justum tantum opori at, vel quasi jus sacratum Cujac. in πα C. h. t. Hinc
Fas mihi Grajorum sacrata resolvere jura M
5쪽
- ω,ubi vult,quod jusjurandum sit quasi Iovis jurandum. vo .
catur r) Sacramentum, L t/. Lia. cae t f n. C. h. t. rel. t. σ a. c. sejurejur. propter calumn π alibi Pa m. Sacramentum autem dieitur,vela sacro Varr. l. delingv. latis. vel quasi sacrae rei arctissimum vinculum,quod nullo modo luxndumst, vel quod res sacra cum Deo fiat, Mi . Garcia in c. I depact. n.Π vel quia & sacro testimonio fides sit & jurans se consectet ad poenas,si fallat, era. 'pr. cit. Dc. & ita Duaren. prior . Comm.Υh.t. c. ι. sposter. c. r. licet Sacramentum alias habeat plures . significationes,uti refert Gnarruv. d. l. n. a. s) nominatu etiam Religio, a religandis mentibus, quod liget & religet mentem, Dorch. I MEZ. dejunim. c. I. & metum ac timorem su-rantibus injiciat, L S princ. . de condit. Institui. σ l. t. C. d jurejur. propter calumn. Interdum etiam juramentum&re- , i ligio conjunguntur Ly. C. dein litemjur. σ abbipas . Ap pellatur denique,de jurium Gesi. 5b. y c. ιδ. Jacob. Gera. d. m. & dejurare pro jurare apud Terruit apol. a Perf.gent cba. IV.
Cognita itaq; nominis significatione, cognitionem rei, justo subjicimus ordine,quae versatur, tum in ejus Constitutio- ne, tum in destructione: Illam per Asinitionem, Causas, diri ponem,decies s adjuncta. Hanc hisce praemissis Coronidis loco per coninariorum expositionem sistemus.
Primo igitur loco recta via proficiscimur ad definiri
nem, quippe quae omnis legitimae tracti tionis tundamentum& caput est, Cic. I. os'. Ar . t. poct. c. I. I. M.Varie autem a variis V, Dd. ea proponitur,uti videre licet apud Borch. f. tr. c. t. rarr. d. l. n. I. Hunn. adTr. dist. M. Vol. 3. th. r. l. a. oe Bacb. ad eun e
6쪽
Quamvis vero Invocatio sproprie sic dicta &juramen De trib.
tum malis paras angis inter sedisserant, uti bene notavit , enodi .Cornet. Becher. n. 7 h. D. in dissuadejuram.thes/δ ' .ao.tio. Nos tamen id vocabulum tam stricte hic non sumimus, sed Iargiori modo, idem enim nobis hic est, quod attestatio vel assumtio nominis DEI. Hinc Pl. Rever: D. Balduis. in Cas. Consi. l. a. Cas. a. vocat juramentum speciem invocationis Risterso. in No. p. q. c. o. n. Sed quaeri solet: An Ethnicorum .st. AG junumentπpro veru juramentis habenda sint, cum ipsi verum, RhnicoruL Eum non agnoscant, aut adorent 2 Et Resp. licet Ethnici ir junum. ve- Cimnaeriis versentur tenebris,& vel coepas& allium pro Deo ni iju- colant, quum vero idola sita, ceu verum DEUM venerentur numenta. nulla enim gens tam fera, nemo omnium tam immanis, cujus mentem non imbuerit Deorum opinio Cic. in I Uul. slib. a. de nat. Deorum & per ipsa ceu verum DEUM jurent , ramentum in effectu obligatorium est. Concedimus autem verum &legitimum, si proprie&in abstracto consideremus, non esse, in suo tamen genere &considerata opinione jurantis, qui superstitione vel errore ductus, aliquid pro Numine eoiit, pro legitimo juramento putandum, Bahον. die t. dis'. thesi. Er. a. Non enim hic attenditur forma juramenti, sed animus & intentio: Sic Abraham admisit juramentum Abimelech crem. N. v. II. Eodem modo in Pactis Pontificiorum 'hod 'oc. 4,Hiis, qui iri j iii amenti s-cunx
bb. ro. cap. It. pag. se . ) Hancque opinionem osseisis iacum ibidem Cit. defendit ipse Azor. d. l. Alex. - . t. die linea:ρ de V. O. Tachin. s. Controp. I. Nec enim jus divinum, nec naturale, nec gentium, nec Canonicum verba requirit Besolae Z
7쪽
non verba respicit c. quid C. t . q. s. e. cum erubescat di Et homo interno affectu DEUM testari potest. Hinc & mutum jurare posse tradunt Dd. refer. Bachor. aedis' aETr. the .li . a. uti&testificari, quod tamen sine juramento fieri non potest,Besolae aec cum ibid. cit. Coparru p. d. L Et Mesembions. . n. ιδ. in . juramentum per literas interponi posse scribit. Unde dc Borch. in tr. dejuram. n. dicit: Sussicere solam obtestationem divinam, in his qui loqui possunt, modo quide
tulit, tacita obtestatione contentus sit: Et Reinold. lib.3.c nap. 7. Praetermitti saepe in exigendo juramento, ut id verbis praestent, praestarive sibi curent. Licet vero verba de j iramenti in sese & absolute considerati essentia non sint , is quidem per ea juramentum non est, quod est, attamen quia plerianque accedunt ei, postquam in esse est productum,&si ita confideretur,cum hoc suo adjecto,ea necessaria sunt inubta autem ad rem necessaria, quae tamen ejus essentialia not
sunt scit .ad'certiorem probationem,mentisque expressione,
& quoad effectum juridicum; Quamvis enim Deo juratum sit,tamen judici vel parti statim satisfactum non est, scribit
Bacbov. Zloc. Vet,ut accuratius loquamur: Quamvis verba
de j juramenti oretenus praestiti essentia omnino sint, utpote cujus formalitas in verbis consistit,& ab ea unice dei edet ;Secus tamen est in juramento ipso, cujus pars essentialis intrinseca verba non sunt,sed tantum nudum , simplex& m rum ejus acciden , ct fori ad c tern Tandem rioinritam ex:
definitione nostra: Duas esse cujuslibet jurisjurandi partes: Alteram Dei contestationem,sive invocationem, qua jurans Deum suae asseverationis testem citat & invocat: Alteram imprecationem nostri,qua jurans seipsum devovet,&poenae pe
jurii,si scienter fallat, obstringit. 1 IX. ηju- Sed primo omnium dispiciendum est, AN Iunon Licz- licea' Α Multi sane expatribus&recentioribus.Theologis & ICtis
quaestionem hanc pertractarunt,quorum longum catalogum nobis exhibet,saepe citat. Besolae d. Ei l f i. th.3. Negabant
vero id olim Lilaei,tes Uerbo liba ebia Iudaic Q. Quam vis
8쪽
ii Enhri hi,in prirn 6 in sectam suam ingressu iurarent, ut videre est apud Euseb. y de Vari Ganges. c. r. tamen deinceps, per omnem vitam, quaecunque se causa offerret, non minusa jurejurando abstinendum esse opinabantur, quam a perlu- rio, deesse jam dum mendacii condemnatum , cui sine Deo, non credatur. Negabant etiam Manichaei, quos hodie se inintur Monachi&religiosi quidam Franciscant,fratres mis, nores dicti,c. nuper nobis, tr.de testib. Negant de Anabapti- me: De quibus autem omnibus recte dici potest, quod Chri- stiis salvator noster Phari saeis Matth I. v. s. dicit: Eossciae colare culicem, dc deglutire camelum: Et portare illos conis ientiam in capiatio, quo abjecto, eorum quoque conscien- tia abjicitu Papienti inform. restonfrei conpent.verb. praescript. mas. reset. Sutholt. dis'. ad Insi. tit. deprae ripi. ino Ly. Iurare autem licitum esse non solum probatur ex. jure Cano nico, c. etsi Christin extr. h. t. L. λ cum seqq. c. aa. q. t. GParrum
C. h. t. sed imprimis ex sacra scriptura confirmatur. Ibi enim
nond taxat ipse Deus jurasse & quidem per ultam
in sae iubili timi jurauenti aestatu,nem interdictam esse ,
putamus, sed temerarias execratione trohibitas esse asseriimus. Hinc os and in c.s Vatis Nisi gloria Dei, superiorum Autoritas&proximi utilitas juramentum nobis exigat,non esse jurandum, recte admonet. Et A. Augustin. Semica. . detiverb. Apostol. scribit: Iuro, sed quantum mihi videtur, m Mnameeessitate compulsus, uni videro non mihi credi; ni fa- ciam,&ei, qui mihi non credit, non expedire, quod non cre
9쪽
. Is enim, teste Icto celeberrimo obrechto, sed 's de res nact. efat. in omni artium genere, eam rem demum sibi, de, qua agitur, cognitam dicere potest, qui omnes ejus causas de harum effecta perspecta habet. Princeps autem causarum , secundum Philosophos. , reserente Sche. r. is tr. Ao logici is
, Topici c. s. est causa euiciens. -
Ua G Est autem eausa essitiens principalis, ipse Deus : Qui,
ei es, Prim cum Deus sit veritatis, in veritate cultum sibi praestari vult,decipalis. ab omni nominis sui profanatione ac falso testimonio nos immunes postulat Exia.ao. v. 7. σιέ. Hic cum toties jurejurando promissionibus suis fidem secerit, quid liceret, nobis suo exemplo utiq, demonstrare voluit : sic Israelitas ad juramentum, tanquam ad extremum fidei liberanda: Asrium ro fit, Exod. ra. v.
Ioiata subordinatae dc minus principalis causae sunt variae. md enim hominum imbecillitas juramenta fecit necessari eminis Non enim promissionis aut pacti na tura est, ut jures, sed quia principalis homines non eredunt : Itaque, ut ex malis moribus bonae Ioges, ita & juramenta nata sunt, BE ais . in cadis consi. eas
Eoreh. d. tr. c. r. n. p. Postmodum usus&consuetudo hom- . num introduxit sic juramental fimber. π. h. t. n. . qui usus
postea abiit in jus gentium,Magistr.n. dc gentes approbarunt hanc religionem , &Praetores edictis suis confirma runt Mes potest itaq; dies juramentum esse urisgentium,si linplici citer & absolute consideretur. Si vero res ectipede determinari ad rempublicam Romanam, quatenus ibi novis qualitatibus
indutum est, de specialibus effectibus firmatum, juris civilis Romani est.. XII Matredo Venimus nune ad materiam, quae est vel in qua vel eiro is quaslae quam . Materiam in quasve subjectum quod attinet, qui ni- A DII. mirum jurare possunt, sciendum est, regulariter omnes jur re posse,arg. LI. prisc. F. h. t. nisi lege prohibeantur: sicuta, in non omnibus personi sits eodem morbo laborent, e
10쪽
dem omnin&nedicina exhibetur ὀc propinatus, vel, ut est
borum,tametsi essica Medici vetant dari senibus,aut pueris, aut exilibus: Ita juramentum, quod teste Vesembee. esseax est aeris alieni emplastrum , & commodum, quo quotidianae
noxae exterguntur,mantile, non indistincte sine respectit aetores de personarum est deferendum vel imponendum, arg. l. r. condit. insit . Prohibentur autem jurare quidam natur quidam te . Natura, ut infans,mente captus,suriosus,dde. hi enim omnes mentis non sunt compotes t. ao. g. . f.quites'. fuso sunt, c. Ia uti eq. c. o. q. I. sine co nsensu l. t . f. Discat. sine animo t. t. F.3. . de ac in amisi pus absentiumque loco habentur l. a. F. D. dejure codicist. Musi. in Rubris. b. . n. 6. Item,necvelle nec nolle creduntur . I. Lege. ut prodigus; Licet enim hic aliqualem consensum habeat , is io corruptus est,facileque talis pejerare potest arg. t. . . b. e. Item,coacti,auth.sare puber. C. sa perfureditae.at eximia ae . e depact. in s. Item homines leves & de perjurio suspecti,& tales ad juramentum compellens deterior esset homicida, Bal in. dict. tr. lib. a. O .s.c. 6. sic prohibentur inteo dum virgines oc maritae Num.io. v. 3. e eqq. servi,arg. Oa.de R.I. In quibus autem causis lex non contradicit,admittuntur: Item ebrii patiuntur enim mentis exilium, e. a cnUM .
, extr. devit. cae honest. cleris. Addunt & alii personas Eeclosiasticas, quae, licet in causa religionis jurare possint, in foro
tamen illis juram deserendum non eu, Muim ZI . . Noria
modo autem quis ipse,sed & per procuratorem jurare potest,
per textum int=.I . f. h. t. e. e. cum seq. extri de juram. ealumn. Et id ubiq; locorum fere receptum est, ut de eo disputare si pervacaneum sit Beselae dist. dejuxum calumn. thes II. eum ibid. citat. modo speciale mandatum habeat Procurator , Se sold. d. l. Schnei . Inst. de action. I. tr. n. IV. Hoc tamen non procedit, ubi lex requirit proprium juramentum, ut testium, c. Ecet, tr. de testibus, Corarruv. in c. quampis depact. in s. p. R. g. . n. 7.σI. Schnei . d. loc. vel si Procurator sit homo vilis&suspectus, vel nisi sit alicujus judicii consuetudo, ut principales tantum jurent, sicuti etiam secundum Comm. Dd.