Principia elementaria, iuuenibus maxime accommoda quibus Naturae verborum subnectutur

11쪽

Et noti quod quecunque easum regit verbum

activum ultra eius propriam natura,eundem cassum regit verbum passuum ab eo descendens,vIstra suam propriam natura,quae est regere ablatiuum eum ista praepositione a vel abivi potest videri discurrendo per omnes modos verboru a uorum:vt,percutior a magistro ictu, pugno masnu,vel baculo,& sic de aliis. Verbum neutrum . est illud quod terminaturin o,& non potest accipere r super o, nec facere de se passivum:vt curro,bibo. Verborum neutronam,sive neutri generis,qusdam sunt neutra trassitiva:quaedam neutra absolutat quaedam neutra passiva:& quaedam neutropassiva. Uerbum neutrum transitiuum , est illud quod terminatur in o,non habens passuum terminatu in or: & regit nominatiuu casum a parte ante Psuo supposito de re agente,& accusatiuu a parte post de re pauente,non tamen significante re rastionabile ivt,aro terra,bibo vinu .Et habet latum tertias psonas in passiva vocervi aratur,bibitur.

Verbum neutropassivum, est illud quod caret proprio praeterito,sed supplet ipsum ad modum veriarum passivorumtu fis,factus sum.& sunt quinque,scilicet audeo,sole fio, gaudeo,& fido.& habent talem naturam, quod omnia regunt nominatiuum casum a parte ante pro suo supposito,sed a parte post in disserentia: quia ista, scis

Iicet audeo & soleo,construuntur eum infinitivo

a parte pestivi,audeo facere hare. Et illud verbu

12쪽

gaudeo, construitur cum ablativo sine praepostitione: ut gaudeo pulchro tempore. & illud verabum fido, regit ablativum casum mediante ista praepositione i,vi, fido in vobis. CVerbum neutrum absblutum,est illud quod nopotest regere accusativum sine praepositione, vel sine figura:vt,curro ad ecclesiam.& sunt quadrus plicia: quia quaedam sunt possessiua, quae regunt genitivum casum a parte post,vel ablativum: ut, indigeo auri, vel auro. Alia sunt neutra absoluta acquisitiua, quae regunt dativum casum a parte

post,ut, seruio tibi.Alia significant passionem in,

natam:& habent talem naturam,quod regunt nominatiuum casum a parte ante,de re patienter de

ablativum casum a parte post, de re agente sine

Praepositione: vhtaceo pudore. Alia profectiva,&talia construuntur a parte post cum infinitivo.ut, ego vado legere,desidero proficere. si Verborum deponentium quaedam habent mgnificationem activam et Sc tadia habent talem naturam sicut verba activa . ut sequor Petrum,

loquor latinum. Quaedam significant passo. nem: εc sunt quatuor, scilicet nascor, orior, mos rior, & potior . Non tamen significant passio,

nem grammaticalem, sed naturalem quia non important aliquid de sum, es: quorum tria , scis licet nascor , orior, morior, construuntur cum nominatiuo a parte ante de re agente pro suo

supposito et 3c a parte post construuntur cum ablativo de re patiente mediante ista praepos

13쪽

sitione a vel ab, ut orior a matre. Sed istud vobum pauor a parte post construitur cum accuo sativo de re agente, & a parte ante cum nomis nativo de re patiente, ut, patior Boream. Quaesdam habent significationem naturalem , & tas lia sunt quadruplicia, quia quaedam sunt possessi,ua r & talia construuntur cum genitivo a parte post: vi, misereor tui, obliuiscor lectionis . Alia sunt acquisitiua et di talia construuntur cum dastiuo a parte post:& sunt ista,minor,insidio mes deor,confiteor,opitulor,auxilior, & similia. Alia significant passionem innatam :& talia construus tur cum ablativo sine praepositione:vt laetor pul, chro tempore. Alia construuntur cum infinitiuo u parte post:vt,iste nititur facere hoc. CItem ista verba quae continentur in istis versi, bus, construuntur cum ablativo sine praepositio.

ne,Vt,fungor honore. Vnde versus. Dignus eum potior ,Vesto fungor,fruo utor, Et careo,iungo casu tantummodo sexto.

Verbum commune est illud quod sub voce passiva significat actionem & passionem simuI:

ut, criminor te, & criminor a te. & ideo ha , bent talem naturam ante 8c post sicut verba activa dc passiua . Inquantum significant actio,

nem , construuntur cum nominatiuo a parte

ante de re agentet & cum accusativo a parte post de re patiente:vt, criminor Petrum . Et ina

quantum significam passionem, construuntur

14쪽

eum nominatiuo a Darte ante de re patiente: εea parte post cum abIatiuo de re agente et ut, cris minor a Petro.Et sunt nouem,ut patet in his ver; sibus. Vnde versus. Largior xperior, veneror, moror, osculor, hora

tor.

Criminor,amplector, tibi sint communia Iector. Et bene si numeres,interpretor addere debes. Uerbum imper nate, est illud quod caret nusmero & persona determinate, de non habet Rinpositum. Verborum impersonalia quaedam Iuni activae vocis , dc sunt illa quae assimilantur tertiis personis singularibus verborum activo . rum: dc sunt quadruplicia, quaedam construuturcum genitivo a parte post , & infinitivo sequem te:& sunt tria, stilicet est,interest, refert, sicilicet suppositum pro pertineti ut, interest regis ire ad ecclesiammisi cum istis pronominibus mea, tua, sua,nostra, de vestra. Alia sunt quae exigunt da, tiuu a parte ante:& post infinitivum. & sunt ista

quae continentur in his versibus. Versus.

Contigit,accidit,eueni & placet,adde dativo. Et libet,ati licet,liquet,& vacat additur istis. Alia sunt quae construuntur cum accusativo& genitivo a parte post: & sunt quinque, poeniatet, taedet, misere pudet, Sc piget: v taedetanis mam meam vitae meae. Alia sunt quae construunatur cum accusativo tantummodo: dc sunt qua,

15쪽

tuor,scilicet iuuat,decet,delectat, oportet . ut tu, Dat me ire ad ecclesiam. Verba impersonalia passius vocis,sunt illa qus assimilantur tertiis personis verborum passivo, rum:& habent talem naturam, quod nullum cassum regunt a parte ante, sed a parte post regunt talem casum licui verba a quibus descendunt:vt, amatur Petrum egitur lectionem.