Gymnasium Patavinum Iacobi Philippi Tomasini episcopi Æmoniensis libris 5. comprehensum ..

371쪽

IACOBI PHILIPPI TOMASINI

EPISCOPI AEMONIENSIS

De Gymnasio Patavino Commentaria.

DE C H RO NOLOGI A GT MN ASII PATAVINI ab Anno M C XLVII. usque ad M DC LGI.Hro nologiam Gymnasii Patavini atteximus, ab anno millesimo centesimo quadragesimo septimo initium facientes. In qua primum Episcopi Patavini velut Gymnasii Moderatoresae Summi Cancellarii, postea Vrbis Consules, deinde eiusdem Praetores, Praefecti, tandemque Lycei Rectores atque Syndici enumerantur, & quidquid Vrbi nostrae ac Gymnasio memoria dignum acciderit,

commemoratur ue rem gratam sperantes omnibus suturam, si Per obscura aevi exacti tempora monumentis deperditis,qua hactenus omnia mortalium incuria, civium contentionibus,

tyrannide,incendiis, ac instabili rerum omnium vicissitudine fitere turbata, bona fide, summaque brevitate omnium oculis exponemus. Episcopi cura olim versi batur circa iuvenum studia potissimum, & in Constantinopolitana schola Praesectum Vrbues constat fuisse judicem adolescentum, qui juri civili oprram dabant, in Beritiensi Civitate, quae legum erat altera Academia, vel Plaesidem Phoeniciae, vel Episcopum vel Professores ipsos. Nostrae Vibis Praesul in Gymnasio summi Cancellatii titulo gaudet. Inter eos anno II Isso ruit Antistitum decus Bellinus Episcopus, qui e Germania ad limina Apostoloruin accedens, digladiantibus inter se Patavinis,anno ira 3 a Sunimo Pontifice fuit electus. Is an

372쪽

nos sex & viginti Ecclesiam Patavinam reXit, anno II 49 imis pie a nefario cive venaticis canibus interemptus.' ii Vrbis Consules fuere Odoardus Enselminus , &de Padua, & Beneventus Ensestus. ii V Albertus Caccius,&Tediccius Forzate. Oa es Caccius Eques & Sacrorum Canonum Doctor Episcopus Patavinus salutatus est magna cum Gymnasii lae-

Petrus Bentacordus,&Bonisecius de Scintilla. 11sa Gerardus Guarnerius,& Marsilius de Carram, cui ab Imperatore Friderico I renovatum anno II 6oseudum arrariense, anno II 84 familiae confirmatum.1133 Gerardus de Campagna, & Vbertus., i ld. Hemicus de Maltra versis, di Ardenglius. ii 33 Albertus de Tausano,&Rubertus Desiemaninus

iis Bona nomen de Gassarellis, & Mani redus de Tar D 38 Galeatius Malitia, & Ariusius de Stenis. ii o Aurelius de Pcgolottis,& Petrus I'iccacapra . . aifo Ioannes Bonus de Daulis,&ii 53 Odoricus de Vicoaggere , di Thomas de Ald Albertus de Fontaniva, & Rolandinus de Publica Lucas de Roseminis, &Elvidius de Montagnone.

ii 68 Bernardus de Pasis, Engeluedus de

373쪽

, 169 Albertus de Litoliis,& Henricus de Caligine. Hoc anno teste Iacobo Cavacio scriptore gravissimo in Historia

coenobii D.Iustinae, indicto conventu Canonicorum Arderici Abbatis suffragiis Gerardus Pomedellus e Cathedra Iurisprudentiae ad Episcopi sedem fuit evectus. ii o Roncus de Ponte, de Heliodorus de Mantella. ti 1 Mansredus de Pomedellis , & Aldobraudinus de Scintilla. 1i a Vguccius de Scintilla , & Morialis de Palateriis.1173 Io. Bonetus de Cavedinis,& Alinericus de Brugine. Patavini Constantiam Legatos miserunt pro pace unive sali Bugellesium de Fontaniva, Panuxellum Iudicem , AZocum Taulam , & Guaniphum Cataonium.1i Federicus de Campo, &Matthaeus de Cavedinis Consules. Hoc anno arsit Padua, ut patet ex rudi saxo eL sesso aetate Bernardini Scardeonii, quod hodie prope aedem D. Cantiani in superliminari domus Rectoris Ecclesiae coii-spicitur; ob seditionem inter Iordanum S. Benedicti Novelli Priorem ,& Luscum Transalgardum, cum tota sere urbs l,

gnea esset. Hoc incendio monumenta omnium rerum periere . Incendii vastitatem ostendit carmen a Scardeonio relatum , nempe domos igne consumptas 26Iq.

1i s Albertus de Ossa Medio . Potestas. at 76 Ugus Cana vellus,& Azinus Tiasalgardus Cosules. ii 77 Obicius Essensis Potestas. Cal. Martii decreto Reip. Pal. delecti sunt 68 Uiri Sanctatum rc liquiarum qilaesitores,& 1 Cal. Aprilis repertum est corpus S. Iustinae,&post alse quot dies arca S. Lucae cffossa est. ii 8 Idem obicius Potestas. ii 9 Gulielmus Tempestas Potestas. ii 8o D. Ald righetus de Ortando Paduanus, Potestas. cuius patria in quibusdam libris simi icetur. 11 Si Giliolus de Scintilla , di Gulielmus de Campo, Consules rexerunt Civitatem . - Υy ri Sa

374쪽

314 Iae. Phil. Tomasthi Commentar.

ii 8a D.Comes Mansredinus Pad. Potestas. 1183 D. Datesmaninus, is Transalgardinus potestas Pa

duae.

1 1 18 Albertias de Baone Potestas Electus trila civitate'. ii 8s D.Grimerius de Placentia Potestas. l 1185 D.Ugutius de Boxio Potestas. 118 D. Apollatius de Brixia Potestas. ii 88 Ugo de Cana vellis, & Transalgardinus de Transalgardis Consilles. ' :ris; Gulielmus Ossa Potestas usque ad annum isy r. 119 1 Exstructus est pons Bremae de Noventa, & Turris Confreduli, Si Stationes Correetarum, Conaariorum , de

Merzariorum Communis Paduae.11sta Vbertus Vicecomes Placentiae, Potestas.

1393 Idem D. Vbertus.11ς die 5 exeunte Aprili circa meridiem natus est Eeelinus III urbis nostrae tyrannus patre Ecelino II. & Al deita ex comitibus de Mangono, qui etiam Rabiosi nominabantur . Haec Astrologos consuluit de eius potentia, corporis viribus, & ingenio. xis Rogatus Iudex de Azocchis,& Rotandus MaIp,lcus ultimi Consules Patavini . HI 19 F Paganus a Turre Mediolanensis Potestas electus a

civibus Pata vinis, qui civitatem cspit muris cingere a ponte S. Leonardi usque ad coenobium S.Benedicti. Hunc eodem munere post sequu0. ii 96,& ii 97 Ottobonus Boxius Mantuanus. iis 8 Iacobus Strictus Placentinus. iis; Aet Eo Marchio de Este, Potestas. iroo AEEo de Confatoneriis, Potestas. laot Petrus Zane de Venetiis. In Codice RoIandini, qui olim apud Dominicum Molinum Senatorem Venetum, patria sublicetur . . troa Vbertus Vicecomes Placentinus Potestas. Iao3

375쪽

ra os D. Barocius de Cremona Potestas. J ι ΜΣ's dinu siQG o Cremonensis Potestas. In urbe Oido Minorum Fratrum primum comparuit

iro8 D.Vestontinus de Placentia Potestas. Ludi facti solamni apparatu in prato Uallis. raos Iacobus de Vialardis Vercellensis Potestas. Di 'Iulii scholae Gymnasii Vicentiae conces, suerunt Mona chis Camaldulensibus, ut tota juventus ad Gymnasium Pa

ravinum erudienda transiret. 'Flumen tu i dura zo

laxo Iacobiis de Andito Placentinus Potestas. Porta

raii D. Ato de Pagano de Pergamo Potestas. .. hi d- ος ui de Cremona Potestas. Strata fuit via publica ad oppidum Pli bi, Saeei. 'RIai 3 Marinus Zeniis Venetus Potestas. iat Albitius de Albitiis Florentinus, Potestas retis D. Bonifacius Vt idonis de Uizardo Potestas.. Ecci fae Mutinensis Praepositus Ioannes Episcopus Pata 16 Fuicus de Uvarinis Bononiensis Potestasia17 Iacobus de Andito secundum potestas. rai 8 Ioannes Rusca Comensis Potestas. Insertorici latitandicat sub eius regimine a senestris D M ne

376쪽

iaro Bernardus de Baronis Bergomas Potestas; Id fuit

urbis nostrae incrementum, ut Bertoldus Patriarcha Aquileiensis exoptaret inter cives recenseri: quod factum magna solemnitate Palatia ia hic aedificare promisit, &suos subdi. tos ad hoc Gymnasium studiortim causa mittere tret i Bonifacius Gui donus de vizardo Bon. Potestas. Monasterium S.Ioan. in Viridario coeptum. ira et Ioannes Rusca Comensis secundum Potestas. Hoc anno Fridericus Barbarossa Imp. Gymnasio Bononiensibus ademto Patavium omne jus illius transtulit: In natalitiis Domini suit terraemotus ingens,& cometa mense Septembri

visus.

ira 3 Guidiis Landrianus Mediolanensis.122 Robertus de Cocorea o Mediol. Potestas. Via a Prato Vallis ad Bovolentam ducta fuit. 1aas Otho de Mandello Mediolanensis Potestas.

12 26 Bonifacius Comes S. Martini Mantuanus.

ira Bonifacius Guido de Guizardo Bononiensis.12 28 Stephanus Baduerus Uenetus.

12 29 Ioannes Dan dolus Uenetus. Episcopus Patavinus electus Iacobus Conradus Patavinus. S. Antonius ad ponpulum Patavinum sacras conciones instituit. 123o Stephanus Baduerus secundum Potestas. i 123i Viffredus de Lucino Placentinus Potestas. Die 13 Iunii obiit B. Antonius prope Arcellam. Quo tempore suit orta contentio de loco sepulturae. ira et Beraldus de Ricciolis de Pergamo Potestas. ia 33 Ardicionus de Vercellis Potestas. 123 Otho de Mandello Med. secunda vice Pot. - et 23s Idem hoc munere perfungitur. 1135 Lambertus Glii selerius Bononiensis Potestas.

123 6 Cal Martii infaustus dies Patavinar Reip. elux e . quo Caesariani in urbem recepti sunt. Simone de Apulia Rectore sub tyrannide Ecelini Gymnasium, & urbs oppres

377쪽

D. Coram Federico II Iacobus de Carraria in castrisa' Goitum Mantuae Ecelinum interficere tentat. Anno sequentia Patavinis infeliciter pugnatum ; & Anno ra o Iacobo Carrariae caput amputatum iussu Ecelini, destructo Agnae oppido. 1238 Aldiovandino Cacciaconte Florentino. 1239 usque ad la t Thebaidus Franciscus Potestas. Fe-deticus Imp. Paduae in coenobio S. Iustinae hospitatur,magna

solemnitate receptus a civibus cum uxore.

Obsides Patavini late centum &viginti transnissi iussa Imperatoris in Apuliam Peucetiam.qus hodie terra di Bari,

quotum nomina excerpta ex archivo officinae monetariae

Neapoli recenset Carolus Borella . Hoc anno sub Paschatis festum Iacobus Corradus Episcopus ad superos evolavit. Ecclesiam Ecelini tyrannidem uacasse annos septem & decem fide digni scriptores assic-mant: licet i et so electus fuerit eius Praesulis uret et.&ia 3 Galvanus Lan Ea vel Lanzea Potestas. 'ra usq; ad ia 6 Gulatardus Realdeschus Brix. Poteuas. ra 9 usque ad 1216 Ansedisius de Guidotis Ecelini nepos, & Patavinorum alter tyrannus.

ra o Ioannes Baptista Fotetate iis , sive Transalgardus Episcopus confirmatur ab Innocentio Quarto,ex regist. Uaricano ep Iob. sol. II, teste eruditissimo Abbate Ughello in Italia Sacra T. V. de Episcopis Patavinis, ad quem Ioannem electum Pontificis epistola legitur Anno Ia s l. ias 3 Magister Michael Cremonensis, qui studiortim causa Patavium venerat , teste Rolandino lib.7. cap. I. ab Ecel, no captus occiditur. ias 5 Potestate Marco Quirino liberata fuit civitas a tyrannide Ecelini mense Iunio. Hic anno Iasy I Septemb. captus fuit, atq; vulnere obiit annos agens 6s Soncini, ibi l. conditus. Huic plures Astrologiae professores gratos fuisse accepimus, nempe Magistrum Salionem Canonicum Patas vinum,

378쪽

318 . Iae. Phil. Tomasini Commentar.

vlia una,& Riprandinum Veronensem , Guidonem de Bonato,& Paulum Saracenum, qui solitus erat barbam prolixam alere,unde veluti alter Balaam ariolus a scriptoribus vocatus est. Anno ias , S: Iz38 Vrbs respirare coepit,& Gymnasii

sores sitiat apertae.1219 Potestate D. Matthaeo de Corregio eiusmodi statutum fuit se ncituna: GodMagistri conventuati, o approbati in

Grammatica,qui Iunc legebant In civitate Paduae,/Ide caetero le-icrint , gaudeant immunitase secundum firmam Iuris.126o Rector primus utriusque uniuersitatis Patavit, ut ex lib. Statutorum Gymnasii constat, D. Gosaldus Hispannus, qui nonnulla statuta conscripsit Vrbis Potestas tunc era 'Marcus Quirinus Venetus . ii 261 Rectores Gymnasii duo, quorum alter Transalprunus Henricus de Sancta Petronilla Praepositus Frisensis. AN ter Cisalpinus,Franciscus de Novara Canonicus Patavinus. Quorum uterque statuta multa condidit ad studiosorum

commoda.

Urbis Praetor Ioannes Baduerius Venetus. Sancitum in Statutis Pat. Quod quilibet foenerator non possit ultra den rios quatuor pro libra exigere a Scholaribus . Et plura alia . 126a Vrbis Potestas Gibertus Bellagente Parmensis . Privilegium Vibani Quarti Summi Pontificis pro Sch luribus magistrandis conccisum Episcopi Patavini prccibus, quod edidimus Lib. I. Cap. 3. Hoc anno Commune Patavinum quaedam de Gymnasi admitti stratione decrevit. Eodem tempore Guidone de Monte Potestate sancitum suit: Quod nullus Scholaris teneatur solvere telonium, seu pedagium in eundo & redeundo. Die 13 Aprilis Rotandi Chronicon approbatum suit a Doctoribus & Magistris,cuius formulam dedimus lib. I. cap. si . In sesso omnium Sancto-nim incendium grave in Foro, & vico S. Luciae ortum. 126 a Matthaeus de Corregio Parmensis Potestas. . Ia

379쪽

l 126 Laurentius Theu polus Venetus Potestas. Mense Iulio cometa admodum filigens apparuit Aquilonem versus: teste Monacho Pal. Chron. lib. 3.126s Praetor civitatis Gherardinus Longus Uenetus.1 266 Iacobus de Rubeis Parmensis Potestas , sub quo decretum fuit: Quod quilibet forensis, qui dedit legerem

civitate Paduae , sive in Decretalibus, vel Decreti sine salatio, sit civis Paduae, & tamquam civis Paduae tractetur, &1uret alibi non legere, & quandocunq; cessaverit legere, cesset ei ius civitatis, & hoc Statutum locum habeat dummodo non fit e tra Statuta Vniversitatis. Ex quo deprehenditur, quanti fuerit Gymnasium publicum apud urbem Patavinam , ac eius Consilium, dum Statuta condere uiteretur contra Vniversitatis decreta.

126 Rector Gymnasii Ioannes Praepositus Germanus, civitatis Potestas Bonifacius Canosi a Regiensis.1268 Potestas Rotandinus Canossa Regiensis..1269 Matthaeus de Corregio secundum Potestas. Quidem Rector Gebenensis pleraque de electione Doctorum

decrevit.

ra o Thomasinus Iustinianiis Venetus Potestas. ia i Rectores Gymnasii Nicolaus Polonus Archidiaconus Cra coviensis,& Ioannes de Monte Longo Archidiaconus Aquileiensis, qui statuerunt, quando studium esset inchoandum; Item nonnulla de Festivitatibus. 12 et Potestas Michael Auro Venetus. ia 3 Iacobus de Rubeis Potestas. ia7 Gotostediis Turrianus Mediolanensis Potestas. Eodem anno Gotofredo Turriano Potestate , quum mense Februario novi orphanotrophii a civibus nostris excipiendis infantibus expositis a re publico alendis sundamenta jacerentur, Antenoris urbis nostrae conditoris munumentum a gravissimis Hunnorum ac Gothorum incursionibus hic occultatum cum aureis numismatibus inventum est:

380쪽

36o Iac. Phil. Tomasini Commentar. cui magna urbis & Gymnasii solemnitate ingens honor habitus. Auri pondus ad i millia librarum ascendisse nostri

historici assit mant. Pars Episcopo, pars Senioribus,seu De curionibus,ac fossoribus cessit: res iquum structurae impensis. Deliberatum fuit a civibus ubinam reponenda essent ossa tanti Patris. Opinio Lupati de Lupatis I. C. de Equitis pervicit, ut prope eius domum juxta aedem S. Laurentii publicis expensis, splendida mole erecta reponerentur. Sepulcrum nucis pineae forma tectum Lupati carminibus conspicuum uatuor insignibus exornatur. Ad Occidentem Fantonis e Rubeis Florentini Praetoris: ad Septentrionem Olivi de Circis Praetoris Patavini an . ia8 . reliqua ex tribus Liliis eminent Cessorum,qui eo tempore fortassis urbis Seniores , vel Decuriones, cuius familiae monumenta duo in aede Divi Antonii hisce ipsis insignita conspiciuntur. De quibus Inscriptiones Patavinar a nobis editae plenius. Quibus vero causis moti nonnulli haec Galliae Regibus adscripserint, non satis constat, quandoquidem nulla hic est Corona, nec urbi nostrae cum Rege Galliae quicquam iis temporibus intercesiserit. a 27s Robertiis de Robertis Potestas. a 276 Guidus de Robertis supradicti nepos Potestas. I et 77 Matthaeus Quirinus Venetus Potestas.

cembris . Rector Gymnasii Philippus de Spectariis veronensis.

ea haec tempora Senatus Patavinus plura adversus liberta tem Ecclesiasticam statuit; unde multi Religiosi in urbe interimuntur. Pontifex certior factus urbem sacris interdicit,pri- ilogia, ac Gymnasiu tollit. Post septennium liberata civitas.