Bullingers Korrespondenz mit den Graubündnern ... Herausgegeben

발행: 1906년

분량: 772페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

181쪽

Da dies Woche liber die indignisso post Basilienseseripium aliorumque doctorum virorum nunciata nochaeine Nach-rielit os drie gehommen si sprielit ex die esurchiuntaus, es hilante Unmolilaei Oder ungulistiger Stand der Dium in Frank- rei et sebul sola an dem Stillsel eigen den in Cur sindae να endo Geruchte verbrenet, amensita duret de Dolmesseherdes Gesandren, de uber eis angebile eriolgios retan triumphieri. ine satis est legato, ut scriptionibus et exemplis eiusmodi Rheliam totam insciat, quin re etiam longo grandiora glorietur et

spargat. Mitto autem tria exempla quorum 2 per episcopum, in tium per D consulem missum fuit quam probo haec cohaereant, lacile videbitis. Multa etsi actu in ali uti esset allici tamen crediderim. Sed non dubito, quin haec onmia priores habueritis. Nuli

ad varia. - Episcopi causa lagis haeret quam unquam antea; populi consilium adllibebitur. Fuere, qui grande Istos Su InpluScommunitatibus imponere volebant. Sumptus autem Us et i; ii reorum ultimo nunc actus est, pro quibus bonus archipresbyter

D. Bartolomaeus spondere et fideliussores dare coactus est, quod Disiligo b Corale

182쪽

anxio nuper apud D. Pont si sollam et mo conquerebatur indicans

redBctum. F. piscopus interim, dum res pendet, dium1ati sibi adhibet custodiam nescio tui sublimidus. Et quia in enus illaci ulli Sanilii est ectum est, propterea D. ridericus noluit scribserθ. D. Dietagius, gener . consulis Ambrosii si in pedituis episcopi uolnis in senatum ut nuper monet ism vocati sunt eoque adacti, ut necesso sit illis aut templum nostrum cum omnibu domesticis adiro aut ius civitatis amittere. Diettigius amice respondit et templum apisticum religionis ergo nunquam se frequentasse totius anni paci testatus est quod autem nostrum raro frequemiaverit, id negligentia factum esse, quam diligentissime sarcitumines pollicitus. Reliqui duo paupertatem praetendentes dubii sunt, quid potissimum eligunt potius tamen duxerunt salutem negligere quam Antichristiana illa ossicia relinquere. Ortissimum Me tactum est amplissimi nostri magistratus, maxime hoc tempore, quo sub iugum suum apistae nos mittere conantur. Utinam in omnibus et ubique, quo magis nos impetunt, eo maiorem in iis frustratio dolorem illis Grai - Brunne rus vocabitur a Meyenset densibus; nudiustertius enim D capitaneus Lucius Gugelberge et D

Αdancus missi a tota communitate voluerunt, ut per nostras literas adducoretur certis conditionibus pi e scriptis, quas nunquam accepturum spero. Stipendium enim ut petierat neque auiplius neque etiam erit tenuius domus non alia de sumptibus levandis nihil magni. D. D. Zanchus seribit papam in id tot uni incumbere, ut mittat regi ingentem pecuniarum vim. Addit ut iam 4 dis Novem litis

suum amnsem xenua rediisso et refferre linc inde solvisse uti luot navos onustas militi lius pontis ictis Avinionem versus et perpetuo

milites, tum equites tum pedites, Alpes transcendere in Galliam; periculum esse igitur, ne mora nostris haud sit sutura. - Vicinus quidam meus Oeni pontem missus a D. Wisen bacho vestro reversus nunciat Oeni ponti et circumcirca omnia esse in parato, nescio in cuius auxilium. - Certum esse retulit D. Κarolus principem Condensem a suis partibus habere 1 ordinis regii sive equestris et D ex praeclarissimis nobilibus. - Accepimus et legimus etiam, quid in comitiis Badensibus actuin sit quidve sibi Urbes Christianae proposuerint ad extinguendas vilis belli reliquias. Utinam res ad optatum perduceretur portum l. Aisi

183쪽

afferre possit pax victoria potitis quam pactione it ri nil esset. . . Nec mirum nostris id stur pi: erosque in hoc propDSI tul nolui SSe consentire. Quid enim paceni iuvarent, qui Rin suo milit disturbar non cogsant Inhonestum illis suturum procul duhio arbitrarentur, si nunc refugerent idque malum deprecari iuvarent, quod ad persequendum nihil non primo secerunt.

mhommen ii assen. - . Interea veniunt augduno mercatores no Stri. Illi reserunt non tantii. lndem Ond Bos nec Ρpiss neque regem, quuIltu Ili tamque Scriptum it Vix enim On deorum cecidisse supra 200 ut ne regios quidem ultra 500. . . Ego nunquam eredidi Condeorum ad 1000 et rogiorum ad 2000 st 4000 interiisse, cum non iusta sit commissa pugna et hanc diremem nox a Conde castris non sint exuti. Matiscon a certo est obsidione soluta Itali enim, lacera turba, in Burgundiam festin sirunt.

Nulli fuerunt ad Matis conam Helvetii; sed et ipsi dicuntur in Burgundiam prosecti Nescio, quam eliciter ad regem sint perventuri Certum est, nisi Dominus impediat Germanicum equitatum instructissimum et peditatum lectissimum 14. huius s coniuncium cum principe. Viserat rex ad principes plures legulas, qui impedirent prosectionem huius Germanici exercitus Moverunt hi

omnem lapidem ubi viderunt illos sestiuare, miserabiliter conqueri coeperunt et pacem offerre Palatinus dicitur misisse nobilem cumiaratantara ad regem, qui offerat et petat pacem, si nolit regno eoncilium obtrudere Tridentinum et assontiri aequis Condei postularis; sin secus, nolle se impedire exercitum. 12. Decembris, hoc est dis brumae 1567.

aetu aut anu . Me interim in rogreditur nihilominus exemitus.

184쪽

st. A. g. m. Tobia En in Bullingor.

Er,unstat, das Bullinger sie ganet orbolen m5ge. Dessen Mitisinungen summen init densither in Cur vertaeneten Meldungennichtiana uberein docti istaehanni, quantum labore D. Petrus a Grandrey, ut omnia adulteret longequo secus, quam acciderint praedicet', una die Frangos en siud egon threr iugeristae Amgabon et dor urgerschas ui Gebi. Ut taceam, quam pro imperi legatus glorietur, quasi Rhaetorum viscera suis largitionibus

ceu propria omnia redi, nierit. Nec desunt, qui nunc rationes ineant, qtu commoditato foederi nuperrimo acto renunciare possint imo iustissimas causas multi se habere putant id faciundi, ii in prior

ipse partem sus in toti servaverit, amicitiam et Medus cum Hispano clam contraxerit contra nos et religionem no8tram, cum Is Dan Oinquam, quem nobis insens uii propter Gallum retinendum ipsi secimus. Nunc ea se fertur gratia nunc O Rud Rciae progreditur, ut ministris otiam minitari non vereatur, sine quorum tamen opera

consilia sua do renovando laedere patrare nunquam potuisset. Sed utut haec se habeant, novam sormidinem nunc recensebo, quam magna voce et alto cordis iubilo nostris nudiustertius incussit. Anhelans venit interpres ad I . Carolum narrans ea ipsa hora, qua

venit, allatas osse Tigur litoras attulit autem eas puer quidam ab hospit ad Cleoniam missus), in quibus inissime scribi Condensem principem in summas angustias esse redactum obsiderionis Aureliae ab exercitu quidem 12000 virum, praesecto veras atro regis. Haec mirifice colorant Galli nostri, et omnium aures eiusmodi et aliis multis adhuc calent. Sed long in alium sensum ab aliis id accipitur. D. Carolus enim sic a magno qumdam ro id affirmatum audirit principem quidem Condensem

Aureliam se contulisso ceu in locum et opere et natinet munitum

regisque fratrem cuni magna ni Ilit uni manu circumcirca timeri; ad liti militi in vero diurnis nocturnisque itinoribus estinare ut suas

copias cum equitatu Germanico coniungat iunctisque copiis vim Disiligo by Coo b

185쪽

regiam hinc inde propulset ipsum vero O inalgi et uva tum iuniorem ducem cum exercitu molli Ocri ipsum duilrBlium antevertore in animo habere atque istarum copiarum coniunctionem impedire ibique ea summam in discrim se venturam, ubi aut Condensem obsidm aut nostros circinnus niro dicunt. Uxor togati nostri patrem habet Aureliae praesideritem aut iudicem rumore

ergo isto perculsa dicitur decumbere; at legatum istum dolorem

irridere, unde multi colligo ficta esse omnia. Detestantur Con-daeos, quos messerantur more Turcio surere, Omnia vastare, igni omnia Mimpere ac nihil quicquam pensi aut sancti habere. De Matiscona oppugnanda consilium nostris militibus erat, antequam

discederent nisi enim eam in suam potestatem redegerint, regi advenare nullo modo se posse dixerunt. Quidam ex capitaneis id secreto suis communicarunt, quamprimuin Galliae pedem intulerint, ad obsidendam Maliseonam paratos ore und Helvetios non paucos etiam intersulas multi arbitrantur. - Augusta indolico rum ad nostrum quendam scribitur rumore nuncio istic spargi ducem Mantuanum una cum i signis selopeiariis aut bombax-dariis iamiam Alpes transcendisse; sic etiam a Ferrariensi,

Florentino est ingentes copias armari. Id ipsum nostri quoque

asseverant et addunt cardinalen Augustamum, narchionem Nori-bergensem etc. cogere copias Mirum autem Augusta nos de

Italis, talos vero de Augustanis tam certa si diis placet

poSSe referre . . . . Ex eadem Augusta nunciatur Et scribitur regem Polon tu consensu subditorum Suorum regnum suum By-Wodae tradidis A post fata et obitum suum; propterea IIaximilianum Caesarem anxium conscripsisse et convoca As principes quosdam

Pragam deliberandum, quid in re tali agendum foret, siquidem Germania tali vicino non multum exhileraretur. De eodem Caesare vir nobilis, Baltas armor libor ger qui verantur in aula comitis Mont sortis et bisce diebus ad cognatos suos fugel- bergio invisendos huc appulit, vir modestus, abstemius, multo auro, holoserico et aliis preci is indumentis ornatus, quin et torquatus - is retulit et pro comperiissimo asseveravit Maximilianum caesarem Constantinopolim ad Turcam misisse legatos onustos magnis muneribus et multis literis Turcam accepissemunera, legatos vero custodirisse aut incarcerasse s Caesari sui misisse

imaginem truculentam. Quid sibi hoc velit, mirantur multi. Sic

186쪽

lario supplicandum aut foedus aliquod petendum eum Turea non

Christiano no sellum cum Christianis incoeptum ulla intercedente importululat unpediatur, aut ipse Turca ad helli instaurationem IIii luis ait proclivis, donec ipsi suam in ecclesiam 'hristi lanienam ex itinii sententia exercuerint. - piscopus etiam noster qui nuper in nullius iatris D consulis illi nobiscum eadem usus est mensa ceu compertum retulit anto ver egelidui it Turci eo imporatori nihil in parato osso. Aegre tulit canonicum nobileni quendam nuper pro sani nero et me invitis symbolum Solvisse, unde nescio cuius rei suspitio apud illum exorta est. Mal eo venit Germanis cum Italis in Castro perpetuas movent et exercent

rixas ot inimicitias. - Capitaneus ut ad bellica redeam Distagius, amicissimus legato, refert regem Galliae publico edicto cavisse, nequis Lutetiae papyrum habeat et auramentum; propterea non mirum esse capitaneos Rhaetos ex castris nihil scribere o nuga menta est. Mediolano nunciatur et seripium ait aut scribit D. D. Zanchus cardinalem Beromaeum veneno extinctum Periisse.

Requiescat in pace. curiae, Ocyus, 567, 5. Decembris.

Ε sendet Nactrichten aus Frankreich, dis at Meher gelten. Beritat uber Madon uortet is nota, surchie aber da Schlimruste.-Basilo etiam scribitur incursionem esse actam, sed repulsos.

Metuo, ne, cum pauci sint in civitate, ne tantis copiis possint resiStere. Sed victoria est iii utim I ei. De Au IElia obsessa nihil hactenus audivi; si ObseSsa est, intra is septimanas obsessa St. Legatus male se gerit optarem illi niente in nieliorem. Dominum sequitii interpres et sero antovertit. - Certuna At Italiam Dunilation aquarum damnunt a copisse in homini liu , nidificiis. 1 gris irreparabile et horrenduin Certui est Tuream instituere expeditionem, qualem hominum memoria nullus ante ipsum princeps secit. Verisimile est amodam haeredem institutum osse Poloni, utpote cuius ex sorore nepos est Isabel enim Polona nupta

5s Bullingor an Tobias Egli.

187쪽

suit Ionii ni regi ungaria ... - Utinam Borro meus Ognatum suum ab Emps, episcopum Constantiensem, secum abduxisset ad sua gaudia. Sed Dominus cuique suum constituit te

miliari, quem nemo praeteribit hau in Got diser ingenenidieritin eg et undisns gaben in burgemeister an erren)Mulier selige stati, iussister Hansen ramen cis gar ingolas sit ex rediicher man undisum statinanter und obristenmrister seister Heinrye Thoman aliten vos in Kyburg Boannus benedica tibi et servet te ac domuni tuam et nupernatum insantulum gratulor tibi.

Tlguri 19. Decembris 1567, quo die ante annos 5 in Gallia pugnabatur. Utinam hodie arciatur pax aut pugnetur meliore

. Matis conam se regiis dedi lisse non parunt exploratum esse capitanei nostri asseverant; at iuro belli militari posthabito omnes isthic' esse trucidatos, circiter nempe 8000, cum vero ut

inpra scribebatur et antea 2000 tantum praesidiarii Condae amsuerint promiscue in omnes saeritum esse creditur sexus. In Drato ess 7000 quites Germanos alios et novos, utpote imperiales usibus Condaeis rettulit D. Carolus ex adversariis Ram- ρhvagiis, unde pactionem quandam clandestinam inter Con-

188쪽

densem et imperium esse multi augurantur episcopos temos, Coloniensem, Oguntinensem, Treverensem 10000 mittere regi; prirliti perii avarra cum I 0 000 quitibus et 3000 pod ithibus Collataeis accedere legatus noster per ara tagium es f)utiit. Legatus diffidens nescio quibus aut iani itiscessit aut singulis noctibus discedere cogitat, submonitus nimirum a D. Belli evre.

Quid fiat in Italin exi. Zancho praeteretinis nimirum audivistis. Certum est multos monachos emissarios clavennae et Iuriiaiquo aliis in locis finitimis circumvagari conductos et missos nomine et stipendio pontificio tanquam speculatores ac mocaei, qui omnia explorent, quidque Rhaeti captent de religione consilii,

expiscentur, denique etiam alium ab alio diversos aggrediantur ad paulatim tentando partim vi, alios metu aut praemia stentando avem religione avertant. Et si unquam Hispanica, im nebul Hea illa inquisitio cratenta fuit, nunc maximo est. Nemini enim sere ex mercatoribus tutum est Mediolanum ubi suspecti summa crudelitato aut occiduntur aut triremibus adiudicantur aut donis

quo vinculis domesticis, utpote optimates, illiberalissime retinentur

proficisci. Statim en in per literas aut certos dispositos ubique exploratores inquisitoribus et eius sarina pontificiis ossicialibus produntur, denique ad papam uter alia Smi nomine deseruntur. Nuper etiam Iacobum quendam Sera valBn Rem natIOn VΘne tum, qui lavennio a tenus evangelium professus est, euntem in Italiam negociorum suorum causa Cremae in oppido Venetorum, comprehenderunt manibusque post terga ligatis ceu omnium nebulonum antesignanum Venetias post multas iniurias, quibus illum affecerunt, tandem duxerunt, ad triremes vero damnamini vel, ut naultorum est opinio, in mars praecipitarunt Eadem laniena

Bononiae ei quidem longe cmidelius exercetur. Summis et infimis eadem mors, paria vincula, idem cruciatus impendet. Plurii propoclavennam monachus quidam agit is oppidanorum papistarumbensivolentia et pontifidis liberalitate conssus literas seripsit dilorias, quibus eum nobilioribus eius loci conspiratione icta is testatem adipisceretur in praecones et evangelii saeuiores saeviendi. Eas Romam desereo voluit, quo pontifex videat potestatum actam

et liberalissime pocunias profundat, quibus multorum etiam aliorum

aninio corru In Italintque in sua vota traliat. uua ver consul eius

loci literas obsignaro detrectaret, res prodita est ab ipso parocho

189쪽

papistico. Monachus Incarceratiis 200 oronatorum mulcta iterum

erasit μ en Zanchius en ali nichi oretabit at, ill glidis on dem Solino des urgemeister Ambrosius Marti ai sesertino beraeuunceines Bericlites o Hieronymus Turrianus endo. - D. Voglorus, qui litem monetariis nostris intendit, Osniponis reversus nescio tamen, an prior ad vos venerit monstrifieam lamitarii tyrannidem vix satis depingere potuiti Necarent inedia reginam, sororem Ferdinandi, eamque canonigantes in numerum dearum retulerunt. Non ita pridem ad capitis supplicium honesium quendam virum adegerunt sub praetextum aptismi erroris, cum tamen verus fuerit Christianus. Rernten, Κrayn, turmar atque eius oceli mortales ita perculsos esso asseveratur, ut ne cogitent quidem Turcico terrori resistere; sed

dedere se omnes in animo habere, ne uror isto inimicus illis sit armi versarius et quotidie formidulosus. De Sullan soli domTruis ergobon sein und ali de Seinen de Weingenus gestation. Eho de Tod os bis voti, eingarion orichten arti undDie tegen vo Salis nach Angabon des thii schen Gesindes, hura vor dem od se ihi hein hiissie' aula Gesicht gelassen; er aberhabe gemoint, es heigo mi eis Ma us die nason phoseri', sodas mancihm das Gesicht Waschen mussie Dan habe er tressen-

190쪽

quuti est Mercator Comensis hisce diebus Tiguro et Sancto gallo reversus retulit ex Linero et aliis proelium esse commissum inter Condaeos et regios et utrinquo cecidisse 14000, victoriam penes Condaeos stetisse, qui ultra 5000 non amiserint cardinalem Lotharingium sauhiatum esse, D. de mala captum est nec imterfuisse neque regem cum Holvetiis neque equitatum Germanicum D interpres nuper in castro, quo totus senatus omne

que nos invitati eramus ab episcopo, constantissime id negavit neque religionem a rege, sed rebelles impugnari denuo repetiit et defendit nec aliam belli causam Condensem habere praeter dominandi libidinem imo aperis oram omnibus exules istos, qui Lugduno expulsi sunt, proditores appellavit nequo evangelii nomino profligatos esse dixit. Dicuntur ultimi nostri parare ad nos reditum, tria

nerupe signa postrem ii qua de cauSa, rumor Vari ut alii Dist tu, alii conscientia sed tempus dabit.' Curiae 1568, 3. IanuarIi.

P. S. Si non Italicam istam inundationem actam rea Veronam habetis impressam, mittemus.' 2 P. S. .Episcopus noster cum nuper nos invitarit in a spicium novi et elicissimi anni, nos ambo sua mensa habere, sit et a suo latore Familiarissimum se exhibuit omnibus et maximo

SEARCH

MENU NAVIGATION