Homeri Odyssea latinis versibus expressa

101쪽

s3 Η Ο ΜΕ R.I ODYsa EAE Pars foret; incolumes contra Vivique manerent, Idaeum ad Xanthum qui tum periere sub urbe Dardania, Ionge claris heroes ab Argis. Quos ego dum plorans curarum turbine pressus Heu queror amissos, saepe in penetralibus aeger ' TDesideo, lactaque animum depastor amaro, . . Si qua mihi hine veniant solatia: Iuctus at ipse Iao Deserit interdum miserum, vivitque sub imo : Corde dolor. neque enim longa est speranda voluptasTristibus a Iaerimis; vix sensibus hausta recedit. His tamen heu miserum me frustra ex omnibus unus , Ante alios cogit tabescere, qui neque dulces Carpere me somnos umbratum in nocte silenti, Nec memorem gaudere epulis sinit: horrida namqne Grajugeuum nemo pro me discrimina rerum 'Pertulit, infelix heros quot passus Ulysses. iEt nune ille quidem satis urgetur iniquis, 13

Curarum haud ullam requiem, finamque laborum Inveniens; meque urit atrox dolor ipsius ergo Atque agitat sine fine incertum, ani vivere credam,

An periisse usquam ' flet raptam perdita lumi Penelope, flet Laertes, atque inclita proles Telemachus, parvum liquit quem classe prolaetus. Dixerat: huic patrius moerentia pectora strinxit

Altus amor, cujus nomen vix auribus hausit, Continuo ex oculis Iaerimas effudit obortas Purpuream obtendens ante ora humentia vestem. I 42

Sensit id Atrides, dubiaque in mente volutat, Sollieitumne sinat cari meminisse parentis, Occupet an primus lugentem, ac singula pandat

102쪽

Λnceps ille suo volvit dum talia corde, Venit odoratae linquens penetralia sedis Tyndaris, ingreditur qualis florentia Cynthi Per juga Dyct inna, ct lateri sonat aureus arcus. Protinus huic sedem rutilantem Adrasta locavit, Formosumque super lana e Iucente tapetem Aleippe stravit. stat juxta candida Phylo , 15o In manibus calathum retinens, quem pignus amoris . Persemim argento e nitido donarat habendum Μagnanimi Polybi conjux Alcandra, ubi dives . Alta canopaeis tollit se regia Thebis. Ille duo dederat Menelao argentea labra, Ex tripodas geminos, atque auri dena talenta Ast Helenae non parca super dedit optima conjuK

Auratamque colum, calathique volubile textum Argenti summas auro ludente per oras. l 1 .

Obtulit hune olli plenum tum stamine Phylo 16o Rite laborator supra coIus aurea fulget Tincta gerens violae nigrantis Vellera fuco. Ut primum assedit, plantasque innixa Iocavit, Formosum tali sermone assata maritum est . . Nossene sis hominum qua sint ab origine creti Atrida, nostros qui nunc adiere penates, Hi juvenes 2 vanam seu mendax fallat imago, Seu moneat verax, dicam, quando ipse prosari Fert animus, tacitaque vetat consistere lingua.. Non ego tam simili vel nympham corpore vidi, IIo Vel puerum cernentis adhuc stupor occupat ora Quam similis magni nato est hie omnia Ulyssei lemacho, puerum quem quondam in sede reliquit Dul,

103쪽

'ω ΗΟΜ anxion iss Ακ Dulichia genitor, me propter tota furentem Graecia quum phrygios obsedit milite campos . Talia dicenti flavus respondet Atrides. Quae coniux te cura, eadem me pectore in imo Sollieitat: se ille pedes, se ora gerebat, Brachiaque, obtutumque, ct flavo in vertice erines Nune quoque dum memoro, quanta Laertius heros I Indomitus curas pro me, quantosque Iabores Hauserit, ille genas lacrimis perfudit obortis Purpuream obtendens ante ora madentia vestem. Talia dum jactant; subito mirantibus infit Nestorides. magnorum Argivum o maxime ductor Cura jovis Menelae, vahi, ceu reris, Ulysset Progeniem cernis, nee te tua Iumina fallunt. Sed prohibet juvenem pudor atque modestia sari Μulta heic te coram, cujus ceu numinis ambo Huc primum advecti dio pendemus ab ore: r Μe Vero huic comitem genitor Neleius heros Addidit; afflictis namque hine solatia rebus Auxiliumque malis sperans te invisere avebat, Si quid opis misero, si qua est via certa salutis. Heu nati misera est parvi sorsi aspera rerum Perpetitur puer usque haud multis septus amicis Patre absente diu. talis fortuna fatigat Telemachum; vacuis jamdudum a sedibus olli Carus abest genitor, nec qui sera damna repellat E populo insensa super ullus in urbe relictus. a Nestorides se satus erat, quum laetus Atrides: O mihi quam cari steti nune eernere gnatum,

Affarique datur, qui saevo in turbine belli Tot

104쪽

Tot subiit casus pro me, quemque omnibus unum

anteferens reducem donis cumulare parabam ,

Juppiter incolumi cursum si classe dedisset. Olli urbem patrios statuissem ae tecta per Argos

Ex Ithaca adcito eum gaza omnique suorum Cum numero, natoque; meisque ex urbibus una i. Oui cessisset veteri vacuata colono. a IoSaepe eadem sedes nobis atque una fuisset Certa domus, junctosque animis concordibus usu Dividere alterno nil quisset, ferrea nostros Ante oculos nigro quam mors velasset amictu.

Sea superi invidere mihi bona tanta, nee illum Ad patrios reserunt longo post tempore fines, Sic ait, ae tepido maduerunt Iumina fletu Omnibus: aligero flebat Iove Tyndaris orta, Telemachusque, satusque Atreo fortiss1mus heros. ν Haec tibi Nestoride caruerunt fletibus ora allo Saeva recordanti dilecti sunera fratris Antilochi, magno victum quem vulnere quondam Filius Aurorae stygias demisit ad umbras.

Hune sibi tum raptum moerens ita sarier infit: Te meus ante alios genitor dicebat, Λtrida, Consiliis clarum, quoties tua facta revolvens Narrabat senior poscentibus omnia natis. Quare etiam si sorte licet, parere monenti Ne pigeat: non ulla mihi nam flere voluptas, Post epulas . tales reserat sine crastina curas 23oorta dies; neque enim miseris, qui morte quierunt, Invideo lacrimas supremaque munera leti.

Post obitum quippe unus honos mortalibus aegris

105쪽

6a HOMERI ODYfg EA RHie superest tondere comas e Vertice summo, Ae tristes de more genas perfundere fletu. iHeu subiit letum non ultimus inter Achivos iFrater ct ipse meus notus tibi: non ego praesens Olli aderam, sed fama tulit non vana, fuisse Antilochum pedibusque acrem jaculoque valentem Talia Nestorides, quem contra eXcepit Atrides: Quandoquidem sic ipse mones, ct pectore sensus In tenero versas dignos majoribus annis Egregio genitore satus, quem laudibus aequas Aemulus; c haud magnum Prosem cognoscere eertam Illius est, altus cui Iuppiter adnuit ultro Connubium felix & primae lumina vitae, 'Adnuit ut facilis Nelidae, quem lare iussit In patrio molli placidum gaudere senecta,

Consilioque bonos atque hasta cernere natos iInceptos praestet fletus abrumpere, jamque ibo :Ιnstaurare epulas. vos o manibus date fontes Nunc pueri; cras tempus erit sermonibus aptum Telemacho pariterque mihi. neo plura loquutus Conticuit di properat puros invergere rores

Asphalion, rursamque alacres ad poeula dextras Porriciunt juvenes, dapibusque fruuntur opimis. Atque ibi puIcra novam Versans in pectore fraudem Tyndaris immiscet medicata in pocula succum Adversumque irae ct dueentem oblivia luctus, Uauriat hunc si quis, non tristi sparserit imbre 26. Ora per integram Iucem, non saeva parentem Si rapiat misero Parearum dextera utrumque, Nec videat coram si fratrem aut germina cara

106쪽

Vulnifieo concisa peti per corpora ferro. Talem gnata Iovis succum formosa potentem Servabat, Polydamna uxor quem. Thonos in oris 'Nata canopaeis dederat, qua plurima tellus Gramina seri, varios pars vitae inservit ad usus,

Pars etiam nocuis corrumpit membra venenis;

Illaque gens omnis medicas exculta per artes 2 o Paeonis a prima deducit origine stirpem. Hunc in plena mero dulci quum pocula succum Miscuit argivaq proles pulcherrima Ledae, Sie ingressa loqui est . vos o Μenelae, patrumque Clarorum soboles, pueri nune tristia rector Ille deum, nune laeta, potest quando omnia, donat, Altereatque vices, dapibus gaudete paratis, Et vario lenite animum sermone quieti Sedibus in placidis . prior ipsa ex ordine labor, δε tque unum e multis c neque enim certamina duri ago Cunsta Ithac; sando sperem percurrere- posse

Expediam Trojae media intra moenia gestum. - . Ille etenim quondam non ullo corda labore 'Fractus apud Xanthum sua diris corpora plagis

Sustinuit' foedare ultro; circumque decoros

Injiciens humeros sordentem ut servus amictum Dardania est ausus penetrare in moenia furtim Solus, inops, formamque omnem diversus ab illo, Q i proceres inter grajos in litore stabat. Talis erat veniens, cunctosque fefellit in urbe Trojugenas . non & potuit me fallere quamvis Corpore mutatus: multis in millibus una

Agnovique virum, dietisque aggressa vocavi. Ille

107쪽

Ille nihil certi simulata mente referre, Ingeniique sui primum non immemor omnes Cunctando in partes versari. mox ubi totum Vestibus indueram, ct juraram numina magna, Nil prius Hectoridis dicturam sortibus, atras Quam rursum ad naves, tentoria & alta redisset, Consilia expediens tum prodidit omnia Grajum. 3O Sie postquam multos Troum demiserat orco, Ad socios rediit, luctumque reliquit in urbe Commixtum rabie. passis ibi crinibus omnes Troades implebant moestis ululatibus auras: Contra laeta mihi tentabant gaudia mentem

Talia eernenti. veteres nam corde penates

Versa meo optabam, miserandaque damna querebar Illacrimans, quae multa lupi Venus aspera, quummo

Abstulit a patria. gnataquή, ct conjuge nulli

Sive animis digno seu pulcra cedere forma. 31. Desierat memorans; illamque his voeibus heros Excipit Atrides. nulli dubitanda loquuta es, Quamvis magna refers, conjux dulcissima. namque Vidi ego multorum mentemque animumque sagacem Ueroum late vasto jactatus in orbe; Sed nondum talem mihi poscere contigit usquam, Nee dabitur, qualis fuerat Laertia proles. Μagnum etiam facinus quondam fortissimus heros Ausus equi in latebris, ubi lem insedimus omnes . Inaehidae cladem Phrygibus letumque serentes. 32o vix fuimus positi; tu dardana moenia linquens Jussa equidem nutuque reor monitisque deorum,

Gloria queis ingens Teucrorum, & pergama carae, Illuc

108쪽

Illuc venisti .i vadentem pone sequutus Proteitus clipeo telumque immane coruscans Deiphobus veniebat. ibi ter robora lustrans, Attrectansque dolos circum, mentitaque vocem tUxorum primos iterumque iterumque Vocabas Tomine quemque suo signans eX ordine Graios. Ipse tamen, Tydeique genus, magnoque creatus Laerta vocem simulataque sensimus ora In medio strati. jamque:una adsurgimus ambo Corpora tollentes, animis in utrumque paratis, Sive exire, tibi seu respondere vocanti, Ni vetet obsistens Ithacus teneatque ruentes. Ergo aliis circum taciturna prementibus ora, Solus ibi. Anticlus demens te incessere dictis Dum parat, arreptum clamantis guttur Ulysses 'Strinxit utraque manu cohibens,icertamque salutem

Attulit Argivis, illum sic usque premendo Turbidus, abduxit donec te bellica Pallas. Haee ubi satus erat Μenelaus, talia reddit Telemachusi dilecto Iovi dux inclite Achivum, Dura quidem sortuna mea est; nil itanta parenti Profuit heu misero virtus, nee pectora ferro Septa gravi potuere nigras avertere Pareas. Tune tamen in sedes nos ducite, leni ubi somno Μoesta per optatam claudamus Iumina noctem. Dixerat: alma suis proles Ledaea puellis In erat extemplo curvata sub atria mollem Ferre thorum, ac tyrias vestes pictosque tapetas Sternere, tum supra villosa imponere texta.

Iussae abeunt manibus retinentes lampada dea tris,

109쪽

. Insternuntque thorum . quo postquam induxerat ambos Armiger, in placida posuerunt corpora sede' , r Telemachqsque heros ct Nestoris optima proles. Interiora autem subiit penetralia scantans Atride iuxtaque illum pulcherrima nympha ndaris accubuit, stratisque locata quievit. Q. j. Inde ubi deseruit Tithoni aurora cubile . a 36o' i

Suave rubens, thalamo prodit Μenelaus ab aureos ii Induiturque artus , laterique accommodat ensem, i Candida ct evincit sermosis crura cothurnis. 3Iamque deo similis thalami quum sede recessit, . Telemacho adsedit, dictisque ita satus amicis. Dic age fortunae quae vis te dira coegit Per freta lata sali vastam Lacedemona adire qRn privata viae causi, est, an publica rerum Conditio jubet ire, edissere vera rogantig

Talia quaerenti suspirans natus Ulysse / sv li Reddidit: Atrida, magnorum o cura deorum s Huc genitoris ego quaesitum nuncia Veni, Si qua seras longe vestis maria omnia circum. Diripitur domus ampla mihi, pereuntque labores, Hostibus 2 laevent sedes, qui caedere gaudent Balantumque gregem & nigrantes terga juvencos, Gens eseaena, proci matris, fas omne peros. Huc igitur supplex venio , genibusque Volutus G precor ol si forte velis mihi fata parentis ' Exstincti leto visa, aut audita reserre 38 Alterius sermone. unum nempe edidit illum Prae cunctis miserum Grajis quondam optima mater, Invisumque diis: quare non ulla prosariCura

110쪽

, 3 B R R Q II A R. T o g. 6 cura mei, quaecumque tuo sib pectore servas, . Impediat; quin cuncta refer, si sortis Ulytas i θIlle meus genitor dextra tibi temDre in ullo Profuit illaeis, ubi passi plurima, campis

Illa ego te per dura precor, vera omyia redde. - . .

At gemitus imo rumpens de pecto ore Atrides; : Heu juvenes, heu triste genus proh Iuppiter, inquit, 39o

Tantum adeo sperare nefas, tantique cubile Haud metuunt tentare viri jura omnia contrat Cerva velut magni si quando in lustra leonis Ingreditur, parvosque locans necdum ubere pulsos Hinnuleos campis it late, herbosaque quaerens 'Ρascua frondiferis ignara in vallibus errat:

Ille autem risiens notoque reeeptus in antro Infremit, ac vivos morsu depasciuar art9S, . :

Sanguineisque horret setis. sic servidus hero. Sie rediens ollis seret omnibus aspera sata. - 4 Jam pater ille deum, Phoebusque, ct bellica virgoo laetant, sese talem post tempore longo In patriam reserat, qualem videre Ρelasgi Luctantem in Lesbo, quum Rr ps arduus ict. . . . Stravit humi Philomeliden, gavisaque turba Insonuit plausu, totamque implevit arenam Talem os se reserat, turbamque aggressus inertem Ingratamque simul vitam sperataque rumpat 'Connubia insanae salsa inter gaudia mentis. AIO: Illa autem, quae poscis, ego halid mendaci fingens, Expediam, fuerint quaecumque; auditaque pandam, Quae docuit quondam j verax me in gurgite Vasto Caeruleus senior, repetamque ex ordine dicta.