Terentius, a M. Antonio Mureto, locis prope innumerabilibus emendatus. Eiusdem Mureti libellus annotationum in singulas comoedias, quibus tum correctionum, magna ex parte, ratio redditur, tum loci obscuriores explicantur

4쪽

i TERENTIUS,

M V R E T O, LOCIS PROPE INNU

Eiusdem MuRETI libellus Annotationi in singulas Comoedia , quibua tum correctionum, margna ex parte, ratio redditur, tum loci ὶ ' obscuriores explicantur. VENETOs, Apud FlorauantemPratula .

6쪽

R TERENT II.

P p R 1M E in uita est utile, ut nequid nia

Facile omnes perferre ec pati,cum quibuscunque erat una,ijs sese dedere, eorum obsequi dijs,aduersus nemini, nunquam pia ponens se illis: ita facillime sine inuidia laudem inu nias,& amicos pares.Namque hoc tempore obsequium amicos,ueritas odium parit. Ingenium est omnium hominum a labore procilia ite ad libidinem: Vir quae res nempe sorma & adolescentia , inutiles sunt & ad pudicitiam & ad tutandana

Neutiquam ossicium esse liberi puto, cum quis nihil promereat, postulare id gratiae apponi sibi Verum illud verbum est, vulgb quod dici selet, Omnes sibi melius malle este,quam alteri. t Fidelem haud ferme mulieri inuenias uirum . j Amantium irae amoris reintegratio est. Id genus hominum est pessimum, in denegando

modb queis pudor est paululum, post ubi to A a Pus

7쪽

pus proniissa est iam persci , tum necesserib'

te aperiunt, & timent , & tamen res cogit den gars Fallacia alia aliam trudit. Paulum interesse censes,ex animo omnia ut fert natura iaciris,an de industria 3Pro peccato magno paulum supplich satis est pa

tri.

Sine cerere,& libero friget venus. Tu quod cauere possisa ultum admittere est ruald nos prospicere,quam ulcisci accepta iniuria. omnia prius experiri, quam armis sapietem decet.. S pe ex huiusmodi re quapiam venerea, & malo ex principio magna familiaritas conflata es . Qine in homine dicuntur bona,parentes, patri a, amici,genus,cognati, diuitiae, perinde sunt,ut illius animus,qui ea possidet: qui uti scit, ei bona illi,qui non utitur recte, mala. Hoc scitum est,periculum ex alijs facere, tibi quod ex usu sit. Quotidianae uitae consuetudo, ut cuiusque ingenium sit,declarat maxime.

Non sit sine periculo facinus magnum & mem rabile. Tempus, opportunitas scilicet, rerum omnium est primum. Dies adimit aegritudinem hominibus. Ita comparata est hominum natura omnium,ali namelius ut uideant& iudicent quam sua. an eo fit, quia in re nostra aut gaudio sumus prPpediu

8쪽

pediti nimio,aut aegritudine Non licet hominem esse Ape ita ut vult, si res non sinit. Ius senimum sepe sit inma malitia est Nulla est tam facilis res,quin difficilis fit, quam inuitus facias. Quam multa iniusta ac praua fiunt moribus Nonne id flagitium est,te alijs consilium dare , s ris 1 apere,tibi non posse auxiliariΘMatres omnes filijs in peccato adiutrices , auxilio in paterna iniuria solent esse. Liberos ςquum est dictis confutari. Pudore & liberalitate liberos retinere satius essis credo, quam metu. iErrat longe mea quidem sententia qui imperium credat grauius esse aut stabilius ui quod ni, si illud quod amicitia adiungitur. Malo coactus qui situm ossicium facit, dum id rs scitum iri credit, tantisper cauet: si sperat sore clam , rursim ad ingenium redit,ille, quem bebneficio adiungas,ex animo facit, studet par referre,praesens absensq; idem erit: Hoc patrium est,. potius consilefacere filium sita sponte recte s cere , quam alieno metu: Hoc pater ac domiai nus interest: hoc qui nequit,fateatur nescire ima perare liberis. Homine imperito nunquam quicquam iniustius; qui, nisi quod ipse fecit, nihil rectum putat. . Pecuniam in loco negligere, maximum interdum

est lucrum.

9쪽

Istud est sapere, non qiuod ante pedes modb est Uidere, sed etiam illa, quae futura sunt, prospice

Praeceptorum plenus est meus filius: nihil priete a mitto:consuefacio:denique inspicere, tanquam inspeculum,in vitas Omnium iubeo,atque eX liis sumere exemplum sibi: hoc facito: hoc fugiato:hoc laudi est: hoc vitio datur. Talia Horatius lib. I .serm. aty. . se. omnes quibus res sunt minus secudae, magis sunt nescio quomodo suspiciosi, ad columeliam omnia accipiunt magis, propter suam impotetiam se semper credunt negligi. Ita uita est hominum,quasi cum ludas tesseris. si ilia lud quod est maxime opus iactu, non cadit, illud quod cecidit forte , id arte ut corri

gas. sVetus uerbum hoc est, communia esse amicorum inter se omnia.

Nunquam ita quisqua bene seducta ratione ad uitam fuit,quin res,aetas, usus, semper aliquid ap- portet noui aliquid moneat,ut illa, quae te scire . credas, nescias,& quae tibi putaris prima,in e . periundo repadies.

Re ipsa reperi facilitate nihil homini esse melius,

neque clementia.

Vitium commune omnium est, quod nimium ad rem in senecta attenti sumus.

Vt nunc sunt mores,adeo res redit; siquis quid res disimagna habenda est gratia. Fortes

10쪽

Fortes fortuna adiuuat. Cuius tu fidem in pecunia perspexeris, verere ue ba ei credero ZOmnes cum se dae res sunt maximὸ, tum maxia. me meditari secum oportet, quo pacto adue fam fortunam serant pericula, damna, exilia: pergere rediens semper cogitet, aut filij peccatum, aut vXoris mortem,aut morbum filiae: communia esse haec, fieri posse: ut nequid animo sit nouum:quidquid praeter spem eueniat, omne id deputare esse in lucro . Iudices saepe propter inuidiam adimunt diuiti, aut

propter misericordiam addunt pauperi. Quot homines,tot sententiae: suus cuique mos est. De foemina paupere,quae nubat diuiti,ait, Milii veniebat in mentem eius incommodum , ita seruitutem pauperem ad diuitem dari. Quam saepe forte temere eueniunt quae no audeas Optar

Quam scitum est eiusmodi parare in animo cupi- . ditates,quas,cum res aduerta sint, paulo med ri possis. Est uxor,quam liberali esse ingenio decet,pudens,

modesta,incommoda atque iniurias uiri omnes fert,& tegit contumelias. Quod hoc genus est, quae haec coniuratio, ut omnes mulieres eadem que studeant, nolintque omnia Z neque declinatam quicquam ab as rum ingenio ullam reperias: itaque adeo uno animo omnes socrus oderunt nurus : uiris G