장음표시 사용
361쪽
sga PANDECTA Ru MDa exemplasingularumspecierum Per praesumtionem juris de jure, foemina, quae inpublico instrumento, tribus testibus confirmato,conressavest se pecuniam accepisse , ut intercederet. l. 23. C. de Sconsulto Vellejan vel quae intercurrente biennio bii intercessit in eadem causa. l. 22. C. eod. Consulti Vellel ni excidit beneficio. Similiter, qui passis est, cum in chirographo esset confessius se accepisse quod non accepit, illabi biennium , ipso jure per literas est obligatus. pr. Inst.deliter.Obsig. Per praesumptionem juris de facto, qui in re illicita versetur, dicitur esse in dolo. l. 14s. ad L. Falcid. Minitrumento apto ad interficiendum ali- Ilum interfecit, dicitur animum occidendi habuille . I. g. 3 ad L. Corn. f. de Sicar Hominis praelamptio est cum homo de aliquo quid praesumit, ex quo ad quid agendum inducitur. E in regula aliqua circa praesumptiones Qualitas naturalis praesumitur semper ineste , nisi contrarium probetur accidentalis semper abesse , nisi robetur: bc semel adesse probata, nisi valde sit mutabia lavi fluxa, adeste creditur.
Τit. . De fide Instrumentorum, amissione
eorum Tit. 2I. Lib. q. Cod. uid sunt Instrumenta Tabulae, vel scripturae, ad fidem rei gesta probanduta
consectae uti instrumenta obligationum, quae comm niter appellamus cautiones: apochae, quas debitor, cumst , sotrit, inprobationem solutionis accipit antapochac, quae praestantur creditoribus adprobationem solutionis. factae a debitoribus hae sunt utiles in annuis praestationibus,vel aliis negotiis, in quibus creditores nullas habent cautiones Qvalidas probationes sui juris, ut pesthasce fiat probatio. α uomodo diuingtiuntur instrumenta Sunt vel publica , vel privata Publica vel vere , vel quali. Vere publica , quae apud acta sunt concepta , vel postea sunt legitime insinuata, vel ab iis, qui publicam iudicii habent authoritatem , sunt confecta l. I9. C. detestam. Qxiasi,quae coram Notario dctellibus cap. I.
362쪽
P - A. 3432. extr. h. Vel coram tribus testibus sunt consecta l. o. C. qui pol in pign. Constat ergo, quod privata sint, quae Privatam habent authoritatem ac fidem. α uandoproducutitur instrumenti Post litem contestatam, parte ad hoc citata. l. I 8. C. h. Imo possunt produci usque ad definitivam c. 9. ext r. h. ruam habent authoritatem probandi in immenta Publica, ipsaque authentica, non exempla. l. 2. D. . nisi a vilioritate judicis vel voIuntate partium transumta sint ex originali, plene probant eodem modo quo sussiciens testium numerus. l. II. S. C. h. Privata probant quidem contra scribentem. l. 26. . sinas depos Auth. si quis C. qui pol in pign. non contra ter Iium. l. II. C. Pipot at non pro clibentes, nisi ad versa pars ea produxerit. l. 7. C. de test vel sint anti, qtia, aut mors scribentis fidem auxerit quod judicis arbitrio relinquendum. αuid juris in rationibus et annotationiblu privatis sive te tament pNihil prosunt, si aliis adminiculis destituantur, Ila et confirmemur juramento. l. s. s. IX. dc probat. Id vero intestamento receptum, quod, si testator jurato declaraverit modum suae substantiar, id ossiciat haeredibus,non
creditoribus. Nov. 68. c. I. diua ratione creditur libris mercatorum
Non quidem iis absolute habetur fides , sed quia adversarii fidem eorum sunt secuti, in supplementum j
diuid, si inHrumentum sit amissum
Id non obest rei veritati. l. 6. 7. 8. c. h. modo ea aliter demonstrari possit αuid, si conυenerit ut scriptura negotium persceretur Non prius id effectum habet, quam totum negotium in mundum sit redactum,& subscriptiones Malia requisita accesserint adeo uidi ante poenitere liceat. I. II. Ch. ut si data sit arrha, eam amittat qui dedit, vel duplicatam restituere debeat qui accepit d. l. IT. Pote inepe tentes publicum in trumentam convelli Non est dubitandum i modo iustus sit numeruti csum ciens cautela Sic, si testes, qui instrumento subscripserunt, ei contradicant, praeseretur fides testium,quia P neu
363쪽
non a scriptura , sed testium conscientia veritas deper det. Nov.73. c. 3. si vero per extraneos impugnetur, Π stiumentum teltibus confirmatum praevalebit modo non si tantus extraneorum numerus, qui negotio liner- fuerunt, ut judex pleniorem fidem testibus tribuere co
Muid, si instrumentum inveniatur pene creditorem, o debitoraliue solutionem Debet probari solutio quinque testibus idoneis l. IS. c. de testib. in ομι Si dubitetur de de instrumenti , potestne ad- mitti comparatio literarum Non facile ex ea sola quis condemnabitur , eQ, si in-m tuenda sit, non fiet ad privatum instrumentum, sed Gid publicum, ad catis etiam iis, qui huiusmodi resisunt petiti. l. 2 o. i. Et, si aliqua fiat contradidcio, pro cedet judex ad delationem jurisjurandi. N.υ.73. c. 2. 3, Q. f. sivero. DE NOTARII s. suu est Notarius 'Publica persona a magistratu praevio examine cor sitiita ad instrumenta conficienda bona fide.
tui possunt esse Notarii Hominem, quorum fides cognita est , quique se idoneos ostenderunt.
1 a rubru rebvi conficiunt instrumenta Tantum dehonestis oc lege non vetitis. l. 6 3.3.4. c. de M. Eccles uid si a putativo Notarioscriptum sit in trumentum Ob falsitatem ipse gravissime punietur l. 27 . adita corn.de fals Uerum, quod ab eo descriptum est, ob utilitarem, si publice pro notario sit habitus, effectum habebit arg. l. 3. U. des c. prat nisi falsitas aliqua in ipis
Possuntne cui Norarit,ut conficiant de negotio inter alios estu in Irumenti Possunt, sive negotiis interfuerint, live non quia eorum ossicium est publicum. Muomodo os lai su optimefunguntur Oportet eos in liructos esse protocollo in quodis straut omnia quae proponuritur. Deinde debent per
364쪽
PAR QUARTA 34 sbnas bene nossie et , si dubitent, nomina testium, qui eos norunt, 'abitum,sive signa ii quae sunt in pello nis ipsi ncognitis adscribere denique rem geliam rite
taua prater rem geniam addere debent in instrumento Nomini, cognomina ossicia dc domicilia eorum ad quorum rogationem scribunt locum, annum, meniam , diem contractus & postea initiumentum muniri oportet subscriptione partium , ipsorum Notariorum, dotestium. EL ne necessaria mentio nominis disinipi Praestat omitti ne ulla inie temeret sine necessutate id usurpetur. tauid,si Notarius quid dolo vel errore con miserit, vel omiserit Ex culpa tenetur laeso ad id quod interest arr. Nom ult. extraota. cognit ex dolo praeterea graviter puniendus.
Plus valere quod agitur, quam quod simulate
concipitur Tit. Q. Lib. q. Cod.αuid, imulate quid sit conceptum p Plus valet quod agitur , quam quod limulate vel e
ronee est conceptum tot. rit. h. sive simulatio contingat de persona in personam . cum scilicet alius Contrahens subornatur l. 2. . c. h. sive de contractu in Contractum l. 3. C. h. Q. .ult. l.s.1s de diHr.pen sive de re in rem ut, cum pro pecunia data de frumento est striptum. l. 7. 6. mutui. f. de Consulto Maced vel de modo in modum ruti, de quo pure convenit, si id sub conditione gestum narretur.
, Personae, quae ad fidem in alieno negotio faciendam
Qui noni hibentur. Prohibentur aliqui naturat uti mente capti infanteε aliqui lege ex ulta causa uti
vi publico judicio sum daaati , qui in custodia publica
365쪽
PANDECTAR uusant, impuberes majores infantia. I. ues. D. h. omnes in te propria domestici. . . s. S. Cl. Io. I9 D. h. aliquipe sententiam, ut, qui intestabiles sitim jussi. l. 2I D. b.
His intellamento testimonium quoq; dici non potest komnis testanes facultas est adempta lib. 26. ni rest. Dc. n. lus. Possuntne infames esse testes Non quidem simpliciter prohibentur, sed omni ex
ceptione majores non sint. l. 3. S. h.
Amicus potestne nominari testis Potest sed , si magna sit familiaritas, non erit procptimo teste admittendus. d. l. 3. Possuntne socii et adυοeati esse tesses In causa, in qua advocati sunt vel fuerunt, etiam pro- ruratores non recte admittuntur. l. ultis r. Sic nec so-
'cii, cum de re communi tractattit ad i. a. f. i. Urai quand appelland.. in ii Gidde municipibus in causa municipii statuendum siquidem commodum singulos , non municipium
spectet, testes idonei non sunt. arg. d. l. I. g. o. Nec, si municipium negocium ψncernat, sine scrupulo sunt admittendi. d. l. I g. I 2.junct. h. h. In dubio suntne tenes habilisve non pHo habilibus sunt reputandi semper enim ea inter-νretatiossumenda, quae vitio quem laborare negat. Suando producendi testies Lite contestata. l. I. 4 ext r. h. nisi quis desideret eos exansnati ad perpetuam memoriam, uti senes sint vel debiles. Citari autem debet adversarius, ad videndum praestari juramentum a testibus, ic ad interrogatoria proponenda arg. l. pen. Ch. Nov. 9O. . . Cujus sumptibusferi debet examen ordinarii
Producentis. l. II. I 6. C. h.
Pusuntne cui te tes ad Qtandum ZPossunt pignoribus captis , aut mulctae indictione, s subsim jurisdictioni .arg. l. .fδε-02. Et venire dubent ad ipsum judicem. Nec sum cit attellatione ab
Interim ad honestas matronas. l. 2. β n autem .c essu Tejur. propter calumn ad senesac debiles, dc ad personas
integias. i. i,f. dejurejur judex ipse ibitia.
366쪽
Eludit ficiunt ad qui probandum '
Non unus iis . . I. licet praeclaro curiae honore praefulgeat. l. 9. f. I. C. h. st nisi lex in specie plures desideraverit, sufficient duo. l. I 2.
Muid, t suspiciοprava de testibiti
P estat eos omnino non admitti, vel, si admittan tur protestari, non aliter admitti, quam ut contra eos vel dicta eorum dici possit quod res exigit. uid, si tentes vacilunt Non est habenda iis fides. l. 2. F. h. imori puniuntur l. I 6 I. h. nisi in continenti errorem correxerinta E uid, sidubitetur de Ade testiunt Iuaicis arbitrio relinquendum , quantum fidei sitiis tribuendum L 3.per tot. Lb.t.
Tit. 6. De Jum s&facti ignorantia Tit. 18. Lib. I. Od.
βuomodo distinguitur ignorantia Est vel juris vel facti. Facii, sive propriti quae non fa
Cile excusatur l. 3. D. h. vel alieni , quae praebet excusationem. l. 2. D. h. modo non sit supina. l. 3. f. I. l. 6. S. h..diuid est servandum in errore juris Vt nunquam prosit in lucro , nunquam noceat in damno, sive sint mares, sive foeminae l. 2. . c. l.T. 8. D. b. Facilius vero mulier ob ignorantiam juris excusatur.
uibus ergo eripermissum jus ignorare
Minoribus , militibus, ut nullum omnino damnum patiantur l. 9 pr. D. h. juvet. l. I. 2. D. C. eod. Si autem quis ignoret id , quod pugnat cum jure naturali ,δε delinquat, non excusatur a poena. LI. D.de LLL38. f. L, .seqq. .vid L. l. de adsit.
367쪽
Tit. I. De Sponsalibus Tit. I. Lib. . Cod.
gentio inrepromissio futurarum nuptiarum. l. I. G1 D. ha ιοmodo distinguuntur psunt aut dς futuro, aut depraestirii. De suturo, cum dicitur, accipiam te in uxorem depraesenti accipio te in uxorem Vix hqdie sponsalia de praesenti distinguuntur a nuptiis.
diu'modo distinguuntur sponsalia depraesenti
Sunt vel non clanaestina . quiae contracta sunt coram Iia, quorum consensus desideratur vel clandeliina, quae non ua inita sunt l. 2. in pr. c. . . a. exir clauden. I ui pessunt ergo contrature Malores septem annis l. Iq. D. b. modo, si in pol sate sint, consentiant illi , in quorum sunt potestate. Q.9.1. i. h.jHue . l. 2. D. it. nupt. Elt vero distinctio ante filium M. filiam familias, quod nilus consentire debeat. L 3. sussistat vero filiamismilias non disesentire. Nec filiasamilias disientiendi habet facultatem. ruisi pater eligat sponsum turpem, vel indignum. L .f. I.
Solo consensu I. . D. h. sive absentes, sive praesentes fuerint contrahentes, si etiam postea rata ab tint: onsalia. .4. s. U. h. Valesne conυentio, aecipiam te in uxorem, simille tibi' in dote Tisi quidem non dotibus, sed affectione matrimonia Adaia vir, tamen haec conventio sub conditione valet.
368쪽
aiad psinissponsalia inita de futuro cum Titii, post o
defuturo cum Sempronia jurato Oportet, secundum jus Canonicum, prima sponsalia sequi. c. IO G .exrr. h. At, si defuturo primum inean tur cum Titia , postmodum de praesenti cum alia , sol
uia, sic uia carnalis Arseeutapost initasponsalia
Tenent, bc in veras nuptias transeunt .cap. IS .extr. hω
Tollunturne sponsalia multis modu T. Mutuo distensu. c.' extr. h . . Renunciatione alterutrius, vel patris , in cujus potestate est alterute l. 1. IO.F. h. non curatoris. . IPHHoccine impunestet Si maior sine justa causa renunciaverit, armam acceptam reddit in duplum , minor in simplum , vel quam Cedit amittit: c, si pater renunci et acceptam reddit dudicatam, datam non repetet. . . h.
Quid, si ex justa causa vel morte t dissolutio Non fiet jactura arrharum. d. l. s junct.t., c. b.
si Rector provinciae, vel ad rem pertinentes, sponsalia dederint. Tit. 2. Lib. s. Cod.
αuid si siector provincia arrham dederit Cum nuptiae inter provincialem dc praesidem subsisere non possint, id sponta rectoris provinciet est datum, ut possit impune nuptias recusare, vel ante , vel post de positam administrationem. I. unic. c. h.
De Donationibus ante nuptias vel propter nuptias, Sponsalitiis. Tit. 3. Lib. I. Cod.
Sanina permisse donationes ante velpropter nuptiam Sunt, imo quae ante sunt facis , ad exemplum dotis possunt augeri . . I9. D. C. h.
Vt non secutis nuptiis citra culpain donantis possint repeti. Habent enim hae largitiones tacitam conditio- .ciem futurarim nuptiarum Lis. h.
369쪽
3so PANDEc TARUM ctua utilita ex tali donatione acquiritur MXOra Praeterquam , quod mariti bona uxori suu tacite pro dote oppignorata. l. 3o. C. de jur.rit. praeseratur mulier aliis creditoribus. Nου. 97. c. s. Etiam per donationem propter nuptias hanc cautionem mulier consequitur, ut, si maritus ad inopiam vergat, aut dotem consumat, possit res propter nuptias donatas a quibuslibet posse tibus vindicare. l. 29. auth seq. l. o. pr. Ο Ieq. c. h. Deinde, immobilia donata, non possunt ab eo alienari , licet consentiat foemina , nisi transacto bien- fio iterato consentiat, de ex aliis bonis mariti, redigi possitiae quo succuratur mulieri Noυ. 6 I. c. Egetne hac donatio insinuatione 'Nullo modo μυ II9 ct auth. Eo decursum. c. h. nisi qua vir pro rata donationis lucrum ex dote sperat ..
Tit.2. De ritu nuptiarum . it. . Cod. Lib. I.
Inst. et O. Lib. I. de nuptiis.ctuidsunt nuptiae. Viri ac mulieris justa conjunctio individuam vitaei
consuetudinem continens f. I. Inu depair potest. Vel consortium omnis vitae, di vini atque humani juris communicatio. l. I. D. h.
sua re viaruntura usta nuptias' I. Vt contrahentes sint cives Romani pr. Inst. ἡ 2. Vt sint puberes. d. pr. Non vero semper conducit,
ut nuptias ea aetate statim contrahant. NOV. IOO. c. 2.3. Ut consentiant omnes, hoc est, qui coeunt, dc quorum in potestate sunt l. r. f. h. 4. Vt non prohibeant ut ex jure consanguinitatis vel assinitatis. g. I. 2.3. s. s. I t. h. . Ut contrahentes natura non sint inidonei ad liberos procreandos, hoc est, non laborent constitutione corporis nimis frigida quia tinis matrimonii est procreatio liberorum. 6. Vt speciali lege non prohibea
tu nuptia .ctualis requiritu consensus
Qui aret metu , dolo. Error circa bona, aliamque causam sive qualitatem extrinsecana , non est impedimento nuptiis: cumicum pauperrimis, modo natae sine
ex ingenuis paretvibus, foeminis matrimonitu valeat
370쪽
reuid statuendum de metu reverentiali Etsi pater liberos, quos habet in potet ate, non possit cogere ad nuptias. l. 2. M. fi tamen matrimonium Optime valet, quod ex sola reverentia in patrem liberi iniverunt l. gh. tauorum parentum consensim desideratur Tantum eorum, in quorum potestate constitutissunt. pr. Inst. a. l. 2I. h. Jure civili, etiam filia, licet sit sui juris cum minotestris annis, vel sit viduae, sine patris. consensu non recte nubit. l. I8.2o. c. h.
montrahetur matrimonium coram Praeside & nobilioribus in familia, qui defectum qui in patre est supple
Annon matris et propinquorum requiritur judicium p
Nullo modo, si pater vivat. d. V. Ueriam, eo mor tuo ac matris c propinquorum arbitrium explorati debet α, si inter matrem dc propinquos sive curato' res sit distensus,& puella cultu verecundia enunciaIe
nolit, cui nubere velit, is qui jutisdictioni praeel sese
Dualis consen parentum desideratur Etsi quidem pr. Inst. h. mentio fiat iustus, qui, si eum sermaliter accipiamus, praecedere debet tamen suHeere in hac re expressum vel tacitum consensum itaqter non contradixerit, veritis eth. l. s. c. h. Ani ratthabitio hic admittetur Cum generatim in omnibus sit recepta. - Sctum Maced etiam in hac causa, in qua nusquam cialis tradita exceptio admittenda est maxime, pro- Lm --pter favorem legitimi status liberorum Verum, si pater 'emoriatur, antequam ratas habeatsine consensu suo in i 'tat tas nuptias , nuptiae ante contractae nullius momenti,di liberi ex iis nati sunt illegitimi. laa G.b m. uid ergo, si de facto abflue parentum, quorum consensus desideratur, consensu nuptia contrahantur' i Sunt nullius momenti: nec est dotis, nec donationis
propter nuptias exacti, doliberi sunt illegitumi. g. ii an L h. Atyo