장음표시 사용
12쪽
num fuisse quoque arte Medicos. Cui melius potuissem
OPERA MEDICA CHIMICO-PRACTICA , seu Thu TINAM MED CO-CHYMICAM in tres Partes divisam dicare, quam EMINENT1 E Tuae, cujus judicium subaRissimum nostrarum in mani literarum genere meditationum Trutina est. Accipias igitur rogo EMINENT IssIME, & REVERENDIssIME PRINCEPs , propitio , dc sereno vultu meae observantiae luminae exiguum monumentum , quod
si hoc consequar , & vel infimum in Tua Bibliotheca locum occupet liber hic, quem Ti Bi submisie offero, magnum sudorum, & lucubrationum mearum existimabo me coepisse fructum, & siublimi seriam sydera vertice. Coeterum DEUM O. M. veneror, ut per totum vitae cursum Medicorum Scripta T E quidem delectent, sed e
rum Ope minime egeat, ac ad Nestoream usque senectam floreat EMINENTIA Tu A, nec prius in Coelos redeat, quin
Infula Tergemina circumdet Sacra corona. Haec Sacrae Purpurae Tuae limbum reverenter exosculans
Obstruenissimis . G Devotis in SermaCAROLUS MUSITANUS
13쪽
I veteribus illis, qui ad philadjecerunt , persuasum sui si
rum naturam , non ex ipsa ibere, certe tota aberrassent
i ad philosophiae studia animum
fuisset ex aliorum scriptis renatui a persequi de- v ia, qua adveram sapientiam quitique institui, atque dirigi debet; unde in
maxima nunc rerum ignoratione versaremur, atque
meliora nostrae vitae bona in obscuro , densaque caligine obruta jacerent. Quid in hac vita laudabilius agi aut utilius, quam universa, quae magna mente facta sunt,& incessanti motu agrin tur , assidua meditatione contemplati' Est hoc prae cunctis an mantibus Deorum immortalium munere homini datum, ut tanto operi spectator praeesset, illa Tumque rerum,quas ob oculos spectanda, sunt proposita cognitionem prae reliquis rerum humanarum studiis longe praestantem aggrederetur. Namque in hunc Mundum venimus, veluti ad spectaculum , ubi ne dum maximo rerum apparatu invitamur, verum his, quae aguntur quotidia; sed nemini licet rationem earum, quae celebrantur, intelligere, atque in ipsis maximd delectari, ni mirabundi , unde tot mala Prodeant, nostrisque oculis tam variae rerum sermae observentur, stustiose inquirentes in singula animadvertamus. Quapropter praeclarC, Copiostque Dihagoram Leontini Principi Phliasiorum locutum accepimus in hanc sententiam: Simium sibi videri vitam hominum o mer-μέ- om, i bderetor , maximo Adotum apparatu totius Graecia cele-
14쪽
britater nῖm tu illis Ii corporibus exercitatu gloriam, nobilitatem cor nae peterent, alii emendi,aul vendendi quaestu, o lucro ducerentur, esse autem quoddam genus eorum, idque vel maxime ingenuum, qui nec plausum nec lucrum quaererent,sed visiendi causa venirent, Eudioseque pesceret, qui ageretur,o quomodo, ita nos quali in mercatum quadam celebritate ex Vrbe aliqua sic in hanc vitam ex alia vita, & natur1 pr fectos, alios gloriae servire. alios pecuniae, raros csse quosdam, qui co teris omnibus pro nihilo habitis rerum naturam studiose intuerentur,
hos se appellare sapientiae studiosos, idest Philosophos. Et ut illic liberarillimum esset spectare nihil sibi acquirentem,lic in vita longe omnibus studiis contemplationem rerum, cognitionemque praestare. Profecto retum optimarum cognitionem nobis oculi attulerunt, quo rum beneficio philosophiam adepti sumus. Namque tot multa, quae de universitate copiose, atque magnifice disputant ut , tot, tantaeque abditarum rerum notiones, quas summi viri nostrae aetati advexerunt, tot denique novarum artium inventa, tot nova, M admiranda Coelo, Terra, Marique deprehensa nos adhuc laterent, si neque Sydera, neque
Coelum , neque Terra sub oculorum aspectum cadere potuissent. Quinimmo dies, noctesque oculis essent incognitae,5 quod prae omni malo esset minime ferendum, philosophiae cognitio esset nobis ignota. Itaque nullum bonum vitae posset accidere, quod foret optandum, nec ipia quidem vita. Quid enim boni poss)t vitae evenire, si haec sapientiae studia cssent nobis incognita, quibus rerum divinarum, dc humanarum scientia comparatur, atque ad benξ, beateque vivendum Instituimur,ubi vera virtus, & summum bonum consistiti Hac ergo via . nitendum quibus est animo in rerum naturalium causas inquirere. Si quidem certe scimus virum illum jure magni nominis Democritum universum sibi spectandum proposuisse : Hic patrum nostrorum m moria primus omnium in hoc magno naturae libro multa admiranda perspexit, quarum cognitio, ut a reliquis neglecta, ita deindὰ posteritati multum lucis in philosophica attulit. Coeteri deinceps tanti viti institutum sequuti ita lingularum rerum contemplatione studia collocantes, & vetera majoti diligentia illustrarunt, & nova novis quotidi εinventis cumulata tradiderunt. Socrares enim ut scribit Cicero veterem illam philosophiam, quae numeros, motusque tractabat,Syderum Inte valla, cursus, magnitudinem, ortum , ta occasum, pumaque caelestia
15쪽
studiosὶ inquitebat, primas devocavit e Coelo, & In u blbui colloca vit, M in domos etiam introduxit, & coegit de vita v mor bas, rebusque bonis, de malis quaerere. Multa quoque apud Platonem docte, Sccopiose de qualibet re sunt disputata , cujus multiplex, & varia philosephandi ratio hucusque digna est, ut commendetur, ic a plerisque etiam tractetur, quippe quae innumera propemodum in vita laudabilia instituit, Mamplissimam ad sapientiam pandit viam. Praeterea ac
cepimus complures divinarum , humanarum rerum contemplatione ductos eorum nomen ad criorem fabulae traduxit se : alios Caucaso
aifixos , alios coelum humeris sustinere, complures inter sydera rei ros fabulati sunt. Sed quid ab antiquorum innumentis cxempla perere Z Cum hoc nostro felici saeculo nobiliora fuerint ingenia, & uberiora nunc etiam vivant, ut jure tot artium, & disciplinarum inventis in tot rerum in abstruse latentium repertis non amplius antiquis. invidendum sit : quin immo sine scrupulo hoc possimus assirmare, & meritb gloriari, hucusque haec omnia in nature majestate latuisse, ut nostrae aetati in munus cederent. Et ne haec de nobis magnificentius fortasse jactare videar ; hoc nostro aevo ecquae egregi cordatus homo, & philosophiae corculum Gesilaus coelo non deprehendi prima ab origine mundi ad hanc aetatem usque aliorum mentibus incognita, quae neque per Assyrios quibus eoelum ex omni parte patens,& apertum erat, eorumquc studia in astrorum motibus, & u jectionibus erant collata,fuere observata; Neque per Chaldaeos, Egyptios, Indos, Gymnosophistas , qui ierventibus Indiae arenis alternis pedibus insistentes nudi aetatem agebant ab exortu ad occasum , s lem immobilibus oculis contuentes, Neque tandem per illos,quos Vel
Laconio, aeternum somnum obdormientcs corum nomen fabula ad
sui magnitudinem traxit. Pr terea quid de incomparabili Caruso, Millustri naturς exploratore Roberto muloquat Z ille ad uni in exemplat innumera adamussim. meditatus novum orbem Orbi peperir. Hic inter experimenta omnem aetatem transegit, manibusque tractanda, q0ς in natura quotidie fiunt, secundante genio, aggressus est. TQt, tantosque viros praeterire satius esse duxerim, quos fama in illustri monumento positos celebrar,ne in immensum cresceret noster hic sermo. Itaque ad rem nostram propius accedentes, talis come
puIionis ῖς uva, M pKilosophandi institutum. illam philosophiae par-
16쪽
rem , quae ad hominis vitam tuendam maximὸ conducIt , mirum in modum: illustia se nc mini sanae mentis in dubium cadere certissimE adducor. Videmus majori industria, dc diligentia humana
corpora, dc varia animalium genera incidi, unde praeter illas paties ab antiquis cognitas, de a nostris clariori methodo observatas, multa plin. cipalia vascula , & nobiliores partes ab antiquis cognitas magno usui destinate, fuisse detectς a Bartholino, instato, Pecqueto, Stenone, caeterisque,quos scimus sedulam operam dedisse, de enixe addictos in vitali corporum analome. Non parum quoque luminis medicinae attulit nobile Har ei inventum a Paulo Sarps prius indicatum , sanguinis nimirum motus, quem diuturna corporis inspectio peperit. Mirari licet, quς sint hucusque animadversa , ex quo primum chymia coli, Mad uberiorem fructum promoveri coeperit per industrios viros Paraceia
sum, Helmontium, de quot unquam hoc nostro saeculo fucrunt, de nunc ctiam vivunr, arte namque naturam imitati aggrelis simus, de multa ipsius opera manu fabrefacere, M quae nec ratione unquam explicare, nec mente assequi poterant, chymiae ductu eXperimento probantur; siquidem sive ea, quae in atmosphaera sunt, de CColo apparent , quaeve natura in fodinis, Sc in terrae sinu operatur, non obscure noscimus, Scmanu imitamur. Quod maxime facit, illud est, nimirum quς in humano corpore eveniunt, sive cum rectὰ valemus, sive cum aegrotamus, & vario morborum genere actigimur, certiori sane conjectura mente asequimur, atque nobiliora , de eis caciora medicamenta e re
qualibet ad vitae usum sunt compa:ata. Unde ex his, quae ratione ducti , de experientia novimus audacter assirmare licet, quod si ab Ari- solere, Hinocrate Galeno iiive rara , & perfecta esset omnis natur cognitio , ut plerique temere magis, an satis imprudenter assit mare non verentur, veluti omnia naturae mystelia tribus illis dumtaxat viris natura revelasset sui inexhausti aerarii custodiam demandasseti l tali jure merito debemus , quoquot unquam fuerunt, Ic in maximam felicitatis partcm ducercialieno labore, de aliena industria tantis opibus abundare, M per manus tam pingue, &illustre patrimonium traditum
pleno jure psilidere. Quid noctesque, diesque insomnes transigere, sudando, nitendo, per improbos labores ignotos fines perigrinari: incognito mari vitam per pericula committere: vario coelo caput exponere dikendi studio incitati t Quid gentiam , populorum, omnium
17쪽
que nationum mores. 6 patria legum instituta per omnes terras ob- stivare: omnes tertς recelsas perqu rete, in quibus quid curiosi natura parit, vel quid novi non vana spe dacti sorseia cxhibet aliorum oculis non adhuc animadrersum : tandem vastillimos telluris simus, R in profundo remotas quasque latebras Vivus adhuc penetrare , ubi me curii , vltrioli, antimonii, aliorumque corporum odor, R densistimet, lethalesque mephites undique spirant, ardentesque passism Ignes sub tiuntur 3 Quid stulti tot in eommodis vicam tri tiri , & per pericula quotidie agere, ii a nostris avis omnia sunt ita tuto parata , ut cuilibet proculdubio aliud non supersit, quam sub umbra partis divi iis suopte genio uti, frui 3 Sit cuique sua mens, & quisque proprio voto vivat; at tamen ita se res non habet , quippd si in solo Ari Iolete. Hippocrate, o Galeno consenuissemus , nobisque etiam mundus consenuit Iet ; non equid Em tot illustrium Virorum ingenia universum hoc ob oculos sibi statuissent, eortimque studia in contemplationem contulissent, undo
innumera magnarum rerum inventa emerscre, & antiqua nova rerum accessione illustrara cernuntur, si nimia prioris aevi ubertate satigata,& jam effoeta natura universum tradidisset senectuti. Sed mihi in haec cogitanti saeph numero illud mirari subit, quidnam eae cause, ut cum se Aristotelicos, Hippocraticos, Galenistas profiteantur, & tumide glorientur,illorum vestigiis non insistant, inque illorum libris multiplici doctrina telattis se instruant i An quod Aristoteles naturam rerum
studiose non suetit contemplatus, ex antiquorum praeceptis, nec non suorum temporum philosophorum complura non immutaverit 3 Sane ex his,quae ad hanc usque aetatem scripta inveniuntur, nobis clare li-oet intueri quot adversus Pythagoreos, Melissum, Alcinaeonem, Gorgiam,
Xenocratem, Zenonem, quin adversus Socratem, cujus opera triennio abi-xeunte adolescentia instructus fuerat': unde solitum dicere accepimus : Socratis parva cura agenda est eritatis autem magna, tanta erat
apud ipsum vetitatis vis, quam ex ipsa rerum inspectione inquirebat, ut qui summo honore apud totam Graeciam habebatur, ejusque dicta veluti e tripode prolata religiose tenebantur,veritati post longo tractu' uti par erat relinquenda arbitrarentur: turpe dijudicans homini phil sopho in aliena inquirere, quae contemplanda ante omnium ora natura statuisset. Accedunt his,quae de veteri medicina mutata, instaurata,vel
de novo adje cta accepimus per Hippocratin, Ucrubilum, Era ratμm,
18쪽
Serapionem, Asclepiadem, Galenum, aliosque quorum nomen In Sustiqerat apud veteres, & nunc etiam ccmmendantur, namquc ex diutu
na rerum omnium observatione quae quoi id id corpori incidebant multo vitae salutaria pars usu edocti, pars ratione ducti adinvenerunt, unde factum est, ut in diversas medendi vias praecessirint, homines. que ad sanitatem perduxerint, alii victu, alii medicamentis, complures solo usu, 5 experient a multi non talia corporum omnium ,& causarum morbos continentium ratione comperta. Quid & si magna ex parte qui hanc artem exercuerunt, immutassent,quot unquam Claris. simi Viri ante Galenum exiit erunt, atque ad suam usque aetatem haec ars increvit, spes tamen Galeno non defuit, quin magna rerum acce Gsione sua diligentia in humano corpore, M lsamet rerum natura mubra notari,de addi potuissent. Itbque antiquorum sapientum doctrinam a principio repctens multa coepit evellere , multa emendare, complura instaurare, non pauca de novo instituere, tandemque rationalem methodum partim sua, partim aliorum solertia contentus fuit: Rectu arbitratus non ex alieno commentario , sed ex ipso naturae fonte fa-psentiam hauriendam Hec qiuae hucusque insinuavimus,discant Gale-nici ex ipso mei Galeno jam quod unius viri praejudicata opinio tanti est apud ipsos: Ego inquit Gal. 6. de morbis vulgaribus non soli N in Hi 'pocratis scriptis sed in omnibus antiquorum libru ob ervo, ut non temera, q*ae qui que ipsorum dixerit, probem sed experientia, o ratione, verumvri 'falsum sit qοα dixerint examino. Quapropter sectarios illos medicos iniunio odio insequebatur, praecipue Erasi strauos, unde haec etiam lib. de compos dicebat: Eo emper dico etiam, nunc λ loquar, nimirumpe sua summe habere quam di scillimum sit ad veritatem reuscare eos cluisse Liae aucidus servituti se addixerunt salse etenim .piniones animos homina praeoccupantes non sollim burdos, sed etiam carros faciunt, ita uι videre ne ' eam, quae aliis conspicui apparent. Dis pcrandum ergd de nostris Gale-nicis, nisi ab ips met sapere didicerint. His artibus novam Galanus medicinam invexit, cujus non parva gloria factum est , ut ad haec nostra
lupora vigeret; donec nescio,quo numine afflante, ex quo primum darum fuit in re philosophica clatiori lumine praeeunte multa in antiquorum scripta animadvertere a ratione, M experimentis aliena,res medica in ipso naturae volumine quaeri coeperit ,& cx humano corpore morborum causas peti; saae laudabili philosophorum initituto se solo nullius
19쪽
lius sectae addictos infirmo corpoli medicinam pra stato dat lores hujus a vi homines aggressi sunt ita tamen ut nil prorsus fidendum ducant iis, quae intelligere forsan videntur : siquidem rerum nato ram certo attingere in dissicili positum cognoscentes,nulli medicamento se committunt,nisi prius natura demonstraverit, quae bonam,quae adversam facerent valetudinem. Hanc medendi methodum electi icam cum nostris vocamus,quasi E reliquis selectam. Tantam in corporum sanatione diligentiam propter bonas philosophandi artes,quas italiam peregrinatus in nostiam Urbem invexit primus egregii nominis vir Nomas Cornelius Consentinus, nobis detexit , sibique morum, & itadiorum necessitudine conjunctissimus Leonardus a Capua, ambo marissima philosophie lumina,& meliorum disciplinarum nostra in hac Urbe Patres. Plane his robur, de aes triplex circa pectus fuit, qui in seipsos universam philosophantium , & medicorum turbam converterunt,atque contra inveteratam unius populi haeresim hactenus suspecta,& invisa studia protulerunt, itaui non desuerint insectantium medicorum morsus,& invidia exitianda venena, quq ad interitum utque vindicare curaverint, eoque processerint, ut nec in mortuos in laevire invidia pepercerit, sed cujus vitae saepius jactata glotia nitidior estu sit, ita mortuo eumulatior rediit. Quapropter cum in haec tempora inciderimus, quibus majori libertate , nec tanta cum invidia philolophari contigerit , animos mihi seci scribere , & summa ingenuitato omnium medentum,qui ad manus fuerunt dogmata ad Trutinam rovocare , uti multorum mos est,qui sua cogitata homlaum memoriae
prodiderunt: Itaque si laudabili instituto multa a nostri saeculi phil sephis non ex aliorum libris, sed in ipso naturae volumine sunt inventa.& emendata , nemo erit, qui non praeclare ab illis positam, a nob:ε susceptam operam paelosophagdi voa arbitrentur.
20쪽
OvuM Celeberrimi R. D. D. CAROLI Mus I TA Ni opus Tnis nosyris in lucem edimus , Amice Lector, neque parum gloriamur,quod Tanti Viri inge- mi monumenta nosra sub praelo sedent: Nec enim apud Neapolitanos , aut Italos tantum Inclyti Doctoris fama pererebrescit, totum etiam ouem fui Nominis Splendore implet,se omnes Docti, quantum illum venerentur, ubique testantur ; CL-rbs i Actorum Lisiensium Authores, quorum adeo subactum es Judicium, tanta eraditio, perbicacissimum i genium, o sema immortalis: De Nostri MAGNi Mu si T AN i operibu verba facere non detrectarant, nec tibi ingratum erit, opinor audire, quomodo de Trutina Chirurgica Theoretico Practica H seruerunt
D. CAROLI MUSITAN LIATRIAS PROFESSOR Is
Academici Peregrini, Pigri, Spensierati &c.Chirurgia Theo- retico-Practica, seu Trutina Chirurgico-Physica. Coloniae Allobrogum Apud Cramer, Sc Perachon i698. in . constat 6. Alphab. I . plag. OPetis praesentis Author Clarissimus, x nobili familia prognatus, religioso primum se addixit ordini , ossicioque Sacerdotali tam laudabiliter praefuit,ut intei Confessarios Papae Innocenties XII. meruit