장음표시 사용
51쪽
eam diluere, vel dissoluere potest; vel in artet iis fluctuat , & quis pro te
spondeat arterio tomia calidiorem, &fervidiotem tantiam ex Malii , & non laudabilem ὶ Adde, quod sanguis atterialis cum intra se magnam spirituum copiam contineat, non poteli non celebrati absque notabili Spirituum, &virium iactura. Si ex haemori hoidum suppressa eva.cuatione capitis dolor proveniat , hirudinibus podicis venas aperiendas jubent , quia hirudines paulatim, &sensim sanguinem evacuant, ia muli b ini- coli molestia attrahunt; haemorrhoides enim in nonnullis vitis frequentius, ratius tamen taminis videmus naturam operire . & per eas statis temporibus p to indὸ ac in sueminis menstruo circuitu per uteri venas , sanguinem foeculentum.& melancholicum effundere. Itaque ad naturae imitationem medico naturae simiolo hae modihoides inter . dum aperire licEt, earumque apertio venae sectionis vicaria esse potest, si sanguis crassior praecipue abundet, &si sanguinem antea laudete consuetae, nunc ver b eundem retineant, ct sit in causa doloris capitis. Foedum remediisenus , vermes podici applicant, ut iccculentum extrahant sanguinem 3 venae haemoti hoidales externae internae enim otiuntur a vena portae, quae profundae in ano sunt, & in conspectum non veniunt 3 veniunt in conspectum, quous hirudines applicantur, a vena
cava oriuntur, & arteriae haemorrhoidales associantur; inseruntvt in musculosam ani substantiam , quae sanguinem requirebat Putiorem. in corde elabo. ratum , & per ramos arteriatum huic advectum. Ridiculum igitur est hae- mota Loidum venis aptitis sanguinem crassum, sceculentum , & melancholi. cum extrahi, quia venae hemoti hoidales non ex splene , ut volunt, sanguinem recipiunt, sed ad ipsum reportant, quem hauriunt ab arteriis , α quia toxime illum hauriunt , sanguis estotentissimus. Obd ii videatur cra sus, de foeculentus, evenit hoc ex stricto otificio ab hirudinibus facto , ex quo languis guttatim exit, quapropter statim coagulatur , ut observatur in sanguinis missione , cum iit orificium strictum. Ex orificio autem stricto non pars aquosa languinis, sed crassot , in
qua partes volatiliores conduntur, α consequenter melior , ct utilior sanguitiis pars excet nitur, seso a exclusa. Hinc frustra foedo caractere haemorrhoidalis sanguis depingitur a barbatis, cum quandoque turgentissimae haemorrhoides citra sanguinis eisitionem di- spatiant, earumque sanguis in gratiam recipiatur , nec sanitatis acquisiti
nem, aut conservationem impcd unt.
Quapropter non audiendi sunt , qui putant sanguinem ex venis haemori hoidalibus non ad modom debilitare , sed
de hi, sussis in Melancholia hypochondriaca.
Si a inensium suppressione ca pilis
dolor ortum ducat , Caphenam secat dam jubent. Huic affectui per accidens prodesse pollunt, nimiam tantum co- p am minuendo, sed potius ad productum, quam ad causam respiciunt, nee est vera troibi indicatio. Occurrendum igitur est sanguinis vitio , ct praecipue cautae, ob quam per consuetas vias non esiluit. Cucurbitulas commendant scat si- catas , quia ut vicatior phlebotomiae
sanguinem evacuant, ct revellunt a capite; sed falluntur, nam cucurbitulae
52쪽
proprie sanguinem curaneum evacuant in parte. Hinc evenit, ut tenuiorem exhauriant, qualis in minotibus vcnis
Flictiones revulsionis praetextu com-mpndant , quibus per innocuae cutis Periphetiam inquilinum hostem a centro avocare imaginantur ; ted op ram ludunt, nam capitis dolor non eli allectus sub cute stabulans. Si asperioribus frictionibus universam
tis dolorem curarent, neque per hoc remedii genus quis unquam curatus fuit. Ridiculum praelidium sine caul rum cognitione, & locorum dii linctione institutum , & Galentis ille nugarum inventor totus frictionibus o cupatus, flictionuin distinctiones in
longum, tians verium obliquum, &in cilculum, tanquain Neci aranticorum ccremonias poenae capitalis indictione observandas strictas tab obedientia piaescimiti
Ad revellendum e capi e clysteres praescribunt, quia non tantum ab inserto: ibus pallibus, velum etiam 1 ca. pite evacuare ci edunt', scudum, Pudendum . & medio distito demonstrandum, sed frequens medicorum remedium. Caput dolet, & podicem sollicitant i Nunquam clystciem piael clipsimus sine magno rubore, & illi vulgares gloriam ut se subselibere in sche. dula , in qua scriptus sit clyster exrt alva, mercurialis , salta communis, cr furfuris decocto cam oleo violar. Cas extra E s diapha tr. vel di .lcatholic. l Nunquam clyster ascendit ad Ileon . quia si lib. j 5. iniicias, partim testat in tubo, & pallim in iiii jectionis actu soras piopelli ut , & coli intellini principium vix per; ingere po D. Car. Mouani Trurana Medica.
test . & non obsessum caput, ad quod
nulla rectitudo, nulla via inventa est: imo agitatum in his locis faetidum, &stercoreum sulphur non porcii non infidele itomachi sermentum, appete tiam dei j cere, di coctioncm turbate , ut multoties experti sumus. Medicorum nemo pet clyllei es capi:is dolorem curavit, quia caput non adeunt, ut occasionalem causam auferre poctini. Est clystet ani remedium, & Ω- miliare confugium lasciviolum homunum, ct praesertim mulierum , non autem aegrotantium.
Sed quia non solum pertinax, Verdmetiam vehemens ut plurimum ades solet hic affectus, ut non ibium anodynis non cedat, sed nec etiam causam au serentibus pr sidiis , taliter quod
pertinax , Ee fetus vires acquirat eui
do , corpus labe secta do, & vires prosternendo, proptera deveniunt ad hyp-notica, & narcotica praesidia , quae vel propria nat uia humotum agitationem compescunt, vel somno excitato , vires roborantur , di coctiones adjuvantur ; quae ut extrema dijudicant remedia , extremis tantum applicant dot libus , di prae timore ab anodynis in .cipiunt , ut iunt Laziuca , Nymibaea, Solarium , mandragora , papaeterum copita se. & fonti applicant. Coete tum capiti remedium adhibent, &id ut pluit in m semper ad poster iis , 5 ad tela vibrata, non autem ad ibgiti rium medelam opplicant. Deinde ad fortiora progrediuntur. A intrinsecus propinant. Inter quae Philo iam Roma num primum tenet locum ad 5. i. exhibitum cum pauco vino . vel ali
53쪽
Si antiqnatus , & contumax sit dolor, & piaedictis adhibitis praesidiis
minime cedat, tunc ad sortiora configiunt remedia, & corpore optime put.
salo sudorifica decoba ex ligno Dra-jaco, falsa parilla, china, fassasias de
veniunt , quae secundum eorum semen. tiam vim habent exsiccantem , atque adeb ad exsiccandos multos ab eis S. Mos humores propinati asserunt. Vo.
Ium nos non adducimur, ut credamus unciam cujusque exsiccantis v
sptabilis , quinque, aut sex aliis aquae unciis immisiam, quae valent ut qui que humectate, siccare posse, cum Sscetias nil aliud sit, ex AriIutele humidi desectiu, ac ipso naturae lumine constat exsiccationem perfici per humidi evaporationem a calore sis eum ; non igitur videmus, quomodbin quinque , vel sex aquae unciarum. exhibitione siceitio fieri possit qui mpotius contratium , scilicet humectat o suceedat. Sed de his sustus in nostra Psileebnia Sophica tib. cap.
a. rurias. de De Du renerea. Si omnibus praecalendatis remediis doloris atrocitas non cesseris, ad vel catorium toti capiti admotum, deras. capillitio , tanquam ad sacram anchooram confugiunt; vel tandem ne aegro. tum . deploratum , vel conclamatum utb desertores deserant, ut aliquid moliti videantur, cautetia in brachiis, collo , ct capite aperiunt, ac personitanestas, quasi per sontes morbos ex-Eaut ire imaginamur. Solvunt conti' auum, solutumque sustentant,de quod Deus saeit integrum, melius solutum putant . & Creatorem in condendis emunctoriis in sum cientiae incusant, quasi tot non condidisset, quot erandoctas uia, Novum sectant. maino Iriam, per quod ad medentum nutum
naturam se noxio exonerare credunt,& illorum jussibus obedituram selibsibi persuadent. sed debis fusius instruci sibi. Curatis Nostra
Antequam' ad doloris capitis curationem deveniamus, operae pretium .in victus rationem praemittere , sine qua medicus incassum laborabit , α aeger dolore conficietur: ac proptere, uterque pariter ad rem bum abi e dum consentire tenetur. ille estic esum pharmacorum praescriptione, hia optima victus ratione , quae piaescribenda est iuxta causatum vatietatem x ne semitem dolori sufficiat: ct in sex rebus non- naturalibus perquirenda es , ac proindὸ. Ais eligatur temperatus, tenuis, atque pulus, qui vel arte , vel soli mutatione talis reddatur, non sit valdε lucidus , sed tenebricolas nonnihil; li mei nimque spuitias commovet, quia sunt de lucis natura, & hi agitati humores agitant. Vitetur a et fi igidissimus , quia intensissima frigiditate sua. rebrum laedit, & nocet aperto capi te noctu sub luna decumbere , vel an - . bulare. viten: ur quoque radii sol ales,. hypocausta, balnea, hominum turba quae exspiratione, & transpiratione aetem calefaciunt, & omninb aer calidior fugiatur, & quae autem calfac re possunt, ac proptereὶ Inter utrumque vola, mι dio 1κ- ii sunm ibis. Aromatum odor , nisi ex aliquo medicamento exhalet, quod cerebri confortandi vim habetat, ssitatur.
54쪽
c bus In omni capitis dola ae sit parcior . optimi succi , di facilioris coctionis ut fiant panatella, panis i tus , jura consumpta gallinarum, c sonum, vituli, ova sorbilia, ac proim de praestant cibi elixi, qu1m assi , sed omnibus praeserimus cibos serbiles . quia masticatio caput assectum magis laedit. Abstineat aeger a salsis, de aerubus , quia sunt natuis inimica. Item a famo indutatis, flatuleutis . nuctibus
horariis. oleribus. ut raphano, sinapi, allio. caepis, quia caput replete , &actimonia sui cerebro molesta , & n xiaalle comperta sunt. In omnibus,&sapet omnia ex lacte constata interdiici rus. nam lac caput dolentibus praebere , malum. Potm sit etiam parcior, & plane abstinenduin a vino praestri im genetoso, quia caput tentat, & calefacit, alluetis tamen sit vinum tenue, & patum bibendum, & unus haustus cephalicis mistus concedatur. Aquam potantibus
fassastas, ligni visci quercini, vel radicis paeoniae decoctum pro potu ordinario, vel aqua simplex , cui aliquid j illepi rosarum admiscere licet, pim
beatur. Moim sit moderatus; immoderatus namque tenuiores , & calidiotes samguinis, & humorum palliculae in corporibus contentae a motu agitatae cae.
put petunt, illud aggravant, & dol
rem vel excitant, vel intendunt; vel ab interioribus ad exteriores avocantur partus, & visceraseo viduant selmei to. & ita magnus cruditatum proventus aggeritur, ut cerebro, &nervoso
geneti liquot vitiosus suppeditetur, de partes illae sensibiles vellicantur,ct d lotis sensus augetur.
Quiti magis convenit, de praesertim
a cibo; nam spiritus in placida quieta
morantur di calidiores palliculae in naturali tono servantur. Somniti sit moderatus, qui si natur liter non obrepat , at te conciliandus ecit ; n m in dolMis atrocitate non solum dolorem , sed etiam doloris causam abscindit: immoderatus velli caput reelet, & dolorem vel excitat, vel
Vigilia intra convenientiae limites coerceatur, in protraita namque vigilia cerebrum maximὸ laborat, & spiritibus animalibus exhaustis. & lium ditatibus ablumptis, particulae salinaeia capite exaltantur, & dolor eb magis tutenditur. Atam laxa servetur , nὸ salinae particulae caput scandam, & dolorem intendant , qubd si recto naturae instit to non coire ondeat, ct ignaviot sit,
vel cibis alvum subducentibus in priama mensa ethibitis, vel clysteribus
solvatur. Mensum , lochiorum, haemorrhoidum,&laaemorrhagiarum suppi essiones vitentur, nE capitis dot rem non miniis producete, quam intendere valeant; ac proindὰ ia su una natu alem morem redigantur, ne chlorem nativum. coctionum munia imiterturbando , Se sanguinis massam v riis scoriis conspurcando, innumecis
morbis , & symptomatibus occasi ncm praebeant , vel capitis dolorem
Animi pathemata, ut ira, terror, ni Ga Venus, & id genus alia vitentur. quia nimiam sanguinis esset vescentiam citant, spiritus, & cerebrum tu bant . agitant, ct calfaciunt, ac capitis dolores facile infligunt. Indicatio desumitur a causis, & pMtibus; canta vel fiunt ausetendae,c et vel s
55쪽
vel depclmendae. Auserunt ut diversimode , desumpta a partibus indicatio. ne , q tibus insunt occasiones; depilimn ut liquo te anodyno aliquo, quod luuntur, & temperantur, vel alio sale etiam acerrimo , a quo actimonia illa absumatur; mitigant salia dulcia,& salia acria, illa separando , haec vero mutando sua unione acutiem; faciunt hoc etiam coagulantia, qualia sunt narcotica , non solum quia stupefaciunt vitam , & spi litus, quos coa gulant , & quia claudunt nervorum valvulas, & excursum piohibent spiritibus salinis dolorem occasionaliter, inserentibus , sed etiam quia spiritus salinos ipsos obtundunt, & coagulant. Cum capitis dolor fit ventriculi vi. tio. vel partium vicinarum, tollitur facillime vel remediis jam dictis , vel vomit otiis, a quibus caulae dolorificae una cum mucilaginibus , in quiabus hospitantur, evacuantur. Vomi- tua cietur Sale Citrioli albo , aqva in sculapii, brupo ex aqua benedicta,
croco metallorum, Mercurio vitae, hippocraου n. d. ribus antimonii, quorum
praepalationes , & do sim in nostra Pyrotechnia posivimus. Hie 4ubintellἱ-gendum est, ut non omnia ista vomito. ita simul ad pellendum illum affectum adhibeantur, sed eligendum este unum ex his prout aptius videbitur. Ca. vendum tamen ist , quantum fieri potetit a vehementioribus , & milius a pluribus vomitioribus moderatis, quam a paucis immoderatis , & vim
maximam naturae inserentibus res per gitur, cum vero non prosunt moderata, ut sal Citrioli assum , ct aqua c lapii, confugiendum est ad enicaciora , cautὸ tamen semper agendam cum eius di medicamentis, Et revera in obstinata, 'diututhzcephalalgia utilitet emetica exhibentur '& contumacissimi humores diuturnos vcntes morbos et adicantur; Cceterum ne incaute in hujul modi emetic rum exhibitione procedatur, ut pluries tyronibus, & bardis Galenicis evenit, qui plurimos emeticis iugulant aegrotos, multae notandae sunt regulae. Prima, humores tenues , ct calidi facilitis per vomitum educuntur, crassi verbi&melancholici dissiculter. Secunda, aetiate commodius per superiora purgamus, quam lare me. Tcrtia . qui gracili sunt habitu pet vomitum facilius expias i r , crassi & carnoli minime ; hi enim laborios E . ct cum violentia propter omenti , ct musculorum abdominis pondus, ac vasis alicujus in thorace tur: uiae periculo vomere possint . Quat-ta , quorum natura ad vomitum prona, atque sacilis est , illis tuid vomitus eX-
citari potest , qui vetb difficultri , avomitu arcendi sunt. Difficulter vomentes non nisi ' vehementissimis medicamentis ad vomitum cxcitari pol sunt, unde metus est, ne ex sanguinis ogitatione alicujus venae in pectore rimptio, & animae cum sanguine vomitus contingat. Quinta , qui vomitionibus sunt a Cieti, facilius per vomitum ex- p urgantur, qui vero non assii et i, difficilius. Tandem pro Coronide addimus medicamentum emeticum longam passis inediam, nec ventriculum ieiunis non exhibendum lare , scd si mane v mitorium propinandum sit, ad mediana noctem vario eduliorum genere ubertim insarciendi sunt, vel post lautum prandium post tres vel quatuor horas exhibeamus oportet, ut sacilius, & sine
Interdum rcs est peragenda diaph reticis
56쪽
C A p u T I. De Capitis Dolore.
reti eis cum scilicet causae dolotificae Delit vehemcntissimus
partem convexam ventriculi alliciunt, ct tunc vomitoria antimonialia , non
quia vom re faciunt, sed quia perdia
phoretim etiam purgant, iuvare solent. Dum aeger vomit imponatur fascia, si dolot pct intervalla recurtit, hora quietiori vomendum eli; aliquandb tamen praestat vomit otium exhibere in ip .ci insultu, in quo habemus naturam epitulantem, movet enim tunc ipsa, si non movetur ipsam et caula dolo iis,
quapropter facillime expellitur quodcumque iit. Caute tamen procedendum est, nam do tot in ipsom et vomitu augetur fortasse , & aeger pollet a vomitoriis abhorret. Praestat igtur media via incedete , exhibendo vomitorium quinque vel sex horis ante in ultum. Qubd si aeger ineptus sit ad vomendum instituatur purgatio dejectoria ex Resina scarum nit, extracto utrici, co-Iοι nihidis, π aloes in cataporiis redactis,& convenienti dosi exhibitis, a quesbus assumptis bibat aeget juris tartari nati patum , deinde immediate mu- delatum sumat alimentum, ii placuerit, sed melius esset tem peragcre, si fieri posset, benignioribus catliasticis , qui bus necessa tib utendum eit in quampluribus calibus , ut dicemus in hypocotidi iaco affectu, deinde medicamentis stomachicis utimur. Si ab utero capitis dolor provenerit medicamentis uterum respicientibus curatio instituenda est , prosunt etiam in hoc cal i vomitoria, vel dejectoria, quando scilicet uterus non immediate capitis dolorem excitat, sed mediate Icdendo, scilicet coctionem, &cruditates in ventriculo coagmentando: at in aliis casibus , ut dicemus , mitigandus elli uterim dolot ano huis, quod si23 ad narcoticae ut ad Laudanum deveniendum optatum &c.
Adhiberi pos Iunt etiam optata Donti, praesertim in doloribus in ardenti, de acuta se bie, salinis spilitibus accurrentibus , ut Laudani optati P. j. aquaestini, rosarum ana 3. iv. aceti rosa et , Lillis ana S, j m.
ct petiis lineis madefactis utere. Loco Laudant uti possimus pitulis de Unο- glessa , vel aliis ex vulgatibus narcoticis, exti a verbi psummet crudum optum
in iis ii trahi poterit cu praedictis aquis.
Notandum est, quod maxime errant
medici , qui putant optum extia adhibitum oblitipes accre , nam est b initia ger , ct dolorem tollat, id ellicit non obitupefactiva vi, sed 'lia qua polletano lyna actione sulphutis. Paracelitis de Pelle ad Civitatem Stertet ingen&m in capitis dolore cum
vigiliis .lequens comm cndat remedium capiti imponendum, ut 2 . Cori. exterioris iti alami, Solani , Sedi aua m. 6- Bulliant inmensura vivi dimidia , dimidia aeeti r acti ad consuuptionem quarta parris. In hoc decocto intinge pannos lineos , & calidos capiti applica : re siccatos denub imbue, & impone. Hoc iterabis donec quies & somnus obruat. Catae sum narcotica nullo
modo fututis applicanda sunt, sed tantum si orati, alias metus est , ne lethar. gicus subsequatur sectus , capitis dolore pejor.
Intet medicamenta in quacumq; cephalalgia specitica primum tenet locum
Vckbena. , quae vulgo facta vocatur, usurpaturque interne ejus aqua, vel e talentia, vol tincto: a ; externe velo ipsius
57쪽
.aqua , vel succus vel ipsemet contusa cum linteis duplicatis fronti. et temporibus admota maxinio pete commendatur. Secundum tenet locum Berenica,
quae insigniter capitis doloribus auxiliat ut, si in vino decoquatur, de capiti applicetur. Succinum egregium est iucerba lalgus specificum, Se praesertim eius sal volatile, sive fiat dolor pet essentiam, sive per consensum ventriculi vel ut et i,admiscetur aliis speciscis cephalicis . ut Laudans optato, extractabetonica, camphoram. Ex camphora si stirum vini eam oratus, vel oleum cammara, vel but1rum camphora alibi a nobis deleriptum , de externe appliculum admodum commendatur. Radix Rhodia contrita, ct aqua verbena, ct Iearum sambuci irrorata experimentum est in contumacissimis capitis doloribus. Nonnulli pro radice moria puLverem Aeriaria sustituunt, queon aquis appropitatis irroratum capiti applicant. Aqua cancrorum fluviatilium , O - - , vel ipsit et eancri cum aceto rosa
ceo irrigati, ct contusi, ac emplas Et loco impositi. Ex nucleis persicorum stominibus papaverum cum aqua betoniacae , vel verbena sunt emulsionei , quae nunc intrinsecus propinantur . sed sese semper extrinsecus sub epithematis sorma tepide cum duplicatis petiis fronti, dc temporibus applicant ut selicissimo eventu. Spiritus vini cum petijs fronti applicatus dolorem lenit, sed Aqua Regina Hungaria majori energia id
praestat non tantum fronti applicita. vGrum etiam odoret enus. Commendatur
unguentum de Alabastro , vel Ppuleam malaxatum cum oleo de papavere, vethyos amo ex seminibuc per expressi nem illitum. In frigidis exterius appli vita cauta Procedendam est, ne vati'sres per cutem exhalantes impedi-tur , de dolor augeatur. Si per essentiam, ut dicunt, capitis dolot sit, instituenda suim purgationes ad causam , de aegrotantis naturam aD Propriatae , Ze maxime valet hellebori extractum non solum in dolatibus, sedia omnibus assectibus validis. Instituenda sunt apophlegmatisma , seu nasi-purgia, ut
cumsucco iridis f. linimentum pro na ribus. Confert ad hocsar vitriui nil bus inditum, ut
Si capitis dolor fuerit vehementissimus, ad narcoticum recutiendam est,si,mitior ad anodynum; nal colicum enim sensationis organam reddit ineptum ad situm munus exequendum; anodynum lentic t dilatat, quae dilatatio esticit, ut dolorem excitantes particulae exeant a loco affecto. vel laetius
stent in ipso : Anodynum igitur, de
etiam narcoticum non solum tespicit organum, sed etiam causam. sequens magno habetur in usu, ut
N. Tinctura vis cum aqua imp gnatas ritu vini, vel oleo fulphu
ris ex ram, O tinctAra croci cum stiritu acido reddito ab ODO DL 2phuris elicita ana p. q. lento igne. cavendo, coagulantiar, addendo iusne coagulationis tin V. eor alg. ad Abitum, vel salis, usi magis. e rundem , ct agitentur baculo , auferatur Nepenibes non admodum fixum ab igne , O natur in vase aventeo, vel viιreato , ct quo L
58쪽
Horatur olea sulphuris spatio sex instdiantur, spernant. mensi ιm. Dota agr. ij. vel iii. ad
sui vinum. Advertendum tamen est, ut in nostr aD otechnia diximus , in usu Nepea-dhis, aliorumque narcoticorum quM multa sinat, quae illa non admittunt, vires nempe inficinae. corpus impinum, humotum crassities, & naturae motus.
Vites imbicilies semper prohibent,
motus naturae non semper, nam ed nimmodicus hie est, ita ut non possit coerceti nisi optatis, tunc optata fiunt caute, & in patuae dosi osserenda. Nec ius naturae motus praesens optata pro hibet , sed etiam imminens, quapio pter cam capitis dolor signum sit imminentis crim , tunc non debet opistis tolli. bd si urgentillimus sit, ita
ut stne es inducat e uec alia remediave' extra, ve, intra adliabita succurrant, tu ic ad optata necessitio recurrendum
est sed in pauca doli sunt usurpanda in hoc casu, ct admista aliis medicamentis , quae quodammodo res scient adnatetrae motum , & hoc non sollim, quia ad quod magis urget, est respiciendum, 'ed etiam quia non semper imminentii crisis cetir sumus. Corpolis impulitas, & humorum et assilies cuim dolor maximὸ urget, optatorum usum sottasie admittit; nam optum non tantum coagulando Oper rut , subtiles partes incratiando , ac densando furentes , sed efferatos fagitichores, refrigeratque, mordaces temperat succos, ac mitigat, partes etiam munit praesertim praecipuas , illatum poros. claudendo, & miniis obvios redis
dendo causiis dolori licis, spiritus figit,neivos illis mitti is obvios reddit, &sensum minuit, ita ut impetum, & in saltum uaporum malignorum, qui illis Adde . qubd optata , cam sulphurersint, pollent vi quadam diaphoretici,& sudorifica, qua humiditates morbificas expellere valent; unde ad dolotis causam etiam respiciunt. Merith igitur cardiacis, & praesertim theriacae admiscentur narcotica , ut diaphoretico. rum simplicium vim acuant, & non uevulgb putatur tantam , ne evanescere faciant illorum vires, quae volatilest sunt, & facile exhalabiles .
Ex his collige, qubd optata prudenter administrata non sollim dolorem,& doloris causam absc indunt, veri meriam recreant, & tuentur omnes corporis paries praecipuas ; praesertim cor. α uterum, & interdum sulphureos. fixando spiritus, Se occasionalem miti- fando materiam , sebrium Mores s amur , undε epilepsiae, melancholiae maniae, vulvae strangulationi, delicio, mori hagiae, fluor ibus venciis dysen tericis , hepaticis, lientericis, & similibus, colicae, dolori nephritico, Scinnume iis aliis praeter naturam affecti-btis occurrunt. Quadetὸ non mstum est, si apud Graecos, ct Atabes innia merae optatorum descriptiones in v ni aut ut speciosis decoratae titulis , Apraedictas set E adversari ipsas omnibus: praeter naturam affectibus, ct medicinae Monarcha Paraeel vi , qui mei tib appellatur, optatis pitulis , nescimus,,
an ex mineralibus, an uod ex vegeta
bilibus confectis, quae secam sempedse: re solebat, mira ecticere valuir, uzejus etiam testantur hostes. Sed quan. ilim optata ritὸ adhibita prosunt , tantum obsunt male administrata, ut pa sim observare est in vulgaribus med cis, qui optatis non paucos' jugulanta pios. Non solam medicus respicere:
59쪽
debet in optatis exhibendis aff.ctus, vires &c. Sed quam maxime advertere ad illo ium t pirationem . ne i te ipsis
uti, nisi i se ipso, ves a petito ait ilice
Praepalatis , neque fidem seplasi a ijs ad bibete, maxime in Nepelit his consectione. Unde melius eli, si Nepenthe legi litae piae parato caret , ut confugiat ad Philoniam , Requiem Ni o-Di, piluta de Cynulos a . & caeteras in ossicinis usitatas composii ncs. Sint narcotica rite correcta , de vctustatem sapiant a nihil enim iam binu sella cot- risit , quam vetustas. Ne sentes hyolchyamo careat, de non vcniat in usum,nili transacto longo tempore a compolitione: longo enim tempore optum cum adstringentibus piobe miscetur,se: mentatur, pravitatem amittit, compescuntur , ct obtunduntur nimium iubtiles illi iis si iiitus. ligamur, coguntur, & exhalant, a quibus omnis noxa dependet; hi enim intimiora viscerum penetralia mirum in modum, & plus austo invadunt. Spiritus, di senius te nebrico S a caligine ob nebulant, ob e-nebiantque, corrigentia posuimus in Nepeta ibis descriptionibus. Hic tantum sciatis nillil opium polle corrigere, quam crocus ; crocus enim facultate, qua ebrietati iesilit.&crapulae, optum etiam corrigit , & limilitudine illius spiritibus unitur. Quae adduntur pretiola, ut benZoar lapis, aurum, ambia&c. ab aliquibus, partim inutilia . partim supti siua sunt, de partim sciitasse
noxia. Veteres de etiam recentiores aliqui timentes opij frigiditatem, ignea coirigentia adhibent , di sic opium,q iod calidissimum ipsorum mei reguliseii, calidissimis corrigunt. Nos si iii plicissimum laudanum parate velimus,
illud cilicet e potetimus ex soli orij,
de croci tinctuta , corallino pulvere, vel magisterio addito, ta guttulis aliquot olei sulphuris ad sei mentationem iuva dam , ' Opij spuitus nimium subtiles figendo S. Non leve litigium circa opij cras mintercedit . alii seni cum externorum,guit is, ct palati arbitrio ducti, calidum ob amatitudinc in dixe te. Nonnulli ob stuporem. & anhelandi dissicultatem, ac nomi unquam ob suffocai iones, quas spiri: us uentando in v cliit Opium, frigidum in summo dc judicavese, de quasi cum cicuta synalia et tiam haberected id runt ob ilia potem , ct animalis . facultatis omnimodam interceptionem. Alii vo b hinc inde aspicientcs rationes utrique sit Tragantes sententiae , inter ut tamque mediam flatu ei e , neque calidum . neque frigidum pronunciaverunt , sed tanquam ad ignorantiae asylum , ad qualitates occubas . & ad formas a tota substantia confugete , si igidum dixere, quia calidis cori igitur, ut croco, sed in hoc eriant, non quia crocus calidus est, optatorum ingredi
tur consectionem , sed a sacultate, quaebii elati resistit, de crapulae , ut diximus corrigit optum. Calidum e sse nemo sinae mentis est , qui ambigat, nam optum quoddam sulphur inflamma bile , indigestum , ac obstupefacti-Vuin , quod narcoticum vocant i apyrici, habet, unde verum optuna iaci id concipit ignem. Sed de his plura in a sectibus iopolosis. Si dolor capitis a Liae Venerea ortum ducat, curatur te mediis, quae descripsimus De Lur Venerea eap. De Doloribiti Venereis , De Gumati , Om insum Erasione . .
60쪽
dolor , vertigo , motus , & sensus pu stitia. Quandoque quandb validiissima est, subito, nullis praernistis signis. invadit , & repente deficiunt coiruendo, vel pedetentim inclinando , mota, Scsensu olbantur cum stertorosa, & dissi APoplexia quae etiam m*ybdi cili respiratione, ac se dotis eruptione, appellatur attonitus, vel per' oculos suspensi, vel clausi; qui lucrint cuilio , vel sideratio, quia veluti posti' hemiplexia , ad se redeunt, & videndi, feri sidetis assiatu vita percutitur. und) audiendi, intelligendi, de loquendi mu- inarescit totum corpus, vel aliqua ip- nus adipiscuntur: verum quandoque sus pars, non secus ac plantae psopter perfecte convalescunt, quandoque eis camelilae aestum , humore absumpto, elus hic recidivate solet, de vitam ex- moriuntur, de proprie siderari dicun- stinguere , ac quandoque alterutrumtur , vel universalis pera ly sis , quod latus, ves aliquod corporis membrum, omnium patrium sensum, & motum linguam nempe, labium, brachium tac.
auferat in est subitanea cunctoru.n ten- resoluit. suum, & motus piivatio in toto cor- Vulgares ex colli brevitate apopis pote, & velut soporosa facultatum ani- xiam praeaugurari solent, sed colli brenialium laterceptio, repente hominem vatas quid commune habet cum pitui- ad eam dispositum sorti piens, vix ne G ta , vel cum quarti sinus celebri ob-que ach ones intercludens , atque eX sttuctione λ Numquid unum ex altero
instanti suspendens, ita ut sola aliquali necessarid inferri potestὶ URum tantum respiratione dissicili es potius stςrtore colli brevitas praesagiri potest , quod si
a mortuo differat. vertigo, capitis gravitas , sensuum he-Duplex est apoplexia , una sortis, betudo &c. obveniant, quae apopi quam descripsim iis, Je est vera apQ- xiam minari solent, non organi idonei plexia ; altera veto debilis, & hemi- occasione, sed quia praeludium habent plexia vocatur. Fortis est morbus ici ab apoplexia, solo gradu, atque intentissimus celerrime de medio tollens; sione distat. debilis aliqualem sensum , & motum Dicunt physiognomici, & chiro- relinquit, de stuporosium , ut in Para- mantici hominem in fronte , de manu
Huius funesti affectus signa nonnulla
futuram pol tendunt apoplex iam, non-
signum gerere, quo cognoscitur ipsum apoplexi a moriturum , quod si verum est, negare non possimus a poplexiae primordia ideata latere in semine, quo mediante parentes liberis ii editat iam communicant, ut facile videre est in nulla vero praesentem indicant; quae quibusdam familiis. praecedunt signa, sunt sensuum hebe- signa verb, quae praesentem, & for-rudo,scilicet memoriae debilitas , som- tetra demonstrant, sunt : Homo anteanus profundus, in somno metior, au- smus apoplexia correptus , interdum rium tinnitus, capitis gravitas, obtulas illia, qualiasque sensim, nullis inii en