장음표시 사용
501쪽
prominentes alarum modo , N in gi, modo malum contractum fuerit. vium similitudinem, partem thoracis anteriorem angustam , posteriorem autem latam habent; quare dc parvitatem , dc malam conformationem inoracis simul possi dent. Thoracis adgustia caloris nativi penuriam, mala consormatib ejuidem imbecillita
ad hunc morbum producendum maxime idonea est , habetur ex ocrates aph. '. sin. s. Tabes sunt pracipue aratibus a decin octavo , usque ad trigesimum quintum. In illa n. aetate adest matem lignificat. Si n. calidum insitum rim languinis copia ruptioni ve- pluriinum, ac vegetum fuisset, thorax D um emciendae idonea.:-adest amplus, & magnus, extensa ab eo etiam ejuidem sanguinis tenuitas , valide materia, formatus svisset; tanta & cximonia apertioni , aut ero- autem, de talis est haec dispositio ad si hi Vaiorum producendae dis p tabem, ut eam Hippocrates nativam Contra vero in pueris cata tabem appellaverit , quod ab intimis ocius primordijs , & naturae principijs concepta sit. Quamobrem necessarium fele videt ut ita affectos in phthisini tandem incidere, nisi ab alijs gravioribus praeveniantur mo bis. Notandum est hic obiter eos. qui
talem habent dispositionem , si gravi
aliquo, dc acuto corripiantur morbo utplurimum interimi. Cuna.n. in. his calor nativus sit paucus in quantita re, de debilis in virtute, causis morbis eis vehementibus facile succumbit. Idco cautiores med cis in hujusmodi naturis P de habitibus v lumus , si gravis aliquo morbo corripiantur , . mortem portus , quam salutem , aut saltem grave periculta in praesagire.
Dispositio haereditaria non le-rhi humido multo hebetantur , in senibus frigore torpent ; cum
in media aetate , propter rationes dictas , frequentius exulcerent..
Adde , quod in juventute plurimi errores con mittantur in Viactu , . a qu:bus pravorum hum Ium copia cumulari solet , dc prava qualitas mal e sanguineae induci, tum etiam ob vehementiora exercitia in cursu, lucta, saltu, armIS, ,δciniolatu,ruptio vasorum in pulmO-uc , dc ab ea phthisis excitari potest. Incipientis phthis eos signa sunt tussis nequentior , quam antecbfuit. Frequentior qui tam , quia plurima irritatio . pauca vei 5 e purgatio , unde natura iteratis vicibus pei ficere conatur , quod uni- non potest. Fortior autem estve ' imminentis phda: sis indicium tussis, non solum quia major puris praebet , ut si familia illa phthisi acrimonia expultricem acrius stimu sic obnoxia , parentes , vel fra- lat, sed etiam quia, emaciatis si tres , aut sorores ph hi si perierint, lidis partibus thorax quo id cavita- vel si phthisico famulatus quis fue- tem est amplior Lichias, unde sit tussistit, vel phthisici vestibus usus, vel hibitaverit in illis aedibus in quibus phthisicus perierit, vel alio coat
quaedam rauca , de resonans , ut in illis rebus contingi, quae ex camm,
502쪽
quae ex materia in pulmone congesta exoritur ; in eodem thorace alite , Fc ietro acutus percipitur dolor. Temporis progressiu tussis sit vehementior , ὼc mole ltior, palmo a particulis salinis, de muriacis lancinatur , & ad uxpulsionem irtit Hur, & cum iust ienter ea materia non expurgetur, mora intenditur. N acuitur, ac pulmo magis irritatur , dc vehementior exoritur tussis. Sputa excreantur flava , cinerea , vel subviridia , putulenta . di lubinde cruenta, de quandoqueer totum hujus morbi caerium ni-il sanguinei in sputis conspicitur. Corpus lente se bricitat , quae febricula in dies duabus circiter ii
xis a sumpto cibo exasperatur , dcnianu una volas reddit calidiores. Ventriculus inflatur . abdomen intumescit, appetitus prosternitur, mox depravatur, mox caninus evadit, sitis interdum intenditur. Quandoque intumescunt pedes Ob humoles in pedum tubulis restagnantes , de vala lymphatica tantam exedunt. Sputa primum albula , amarius cuti , Eclaevia sunt , ac sensim crasse icunt, lorantur , putrescunt , ac saetent , tuinque eorum halitus adstantibus fit gravis , dc te ter , corpus a febricula illa lenta , & hectica coni uim incipit , quae con sumptio in carpis manuum . &carne musculosa pollicum inci
Confirmatae phthisis signa sunt notabilis corporis emaciatio 1, languis n. phthisicorum, quia acris est, non
nutrit, sed potius corrodit, & pul-- m exulcecat, dc succus nutriutius ad pulmonem conversus puruspeciem astum it, de per screatum citra dolorem expectoratur, de totum corpus sensim emaciatur, reliqua corporis lucculentia a caloie sobrili iutinino aucto in sudorem resolvitur. H ic febris calor magis exacerbatur noctii , quam die , quia noctu fiunt majores colli quationes, de evaporationes. Sudores hi copios , de acidum spirantes praesertim nocturno tempore emaciant aegros , quia succus alimentitius ad partes nutriendas cum deseratur , ob acrimoniam , & acolem salinum non potest apponi . nec assimilari , cum non sit de indole partium renuis tur , & per poros deletos elabitur, ac per corporis periphaei iam ei fluit, hi sudotes colli quati Vi dicuntur. In hoc affectu frequentes eVeniunt lipothymiae tum ob puris vicinitatem , tum ob congeriem per cor circulantem dc quia puris scoriae quandoque Cerebro impertiuntur. deliria sunt. Pulsus nunc inae
ualiter se habet, nunc debilior, nunc
requentior, nunc durus, nunc mollis : mollis quidem ob materiam humidam arterias humectantem ; duri autem ubi calor corpus exsiccavit. Cum superficies aegrorum manu tangitur , calor acer percipitur , qui oritur a sale volatili copioso er corporis polos exhalante. Feris semper lenta , sed aliquot horis a pastu invalescit cum levi genarum rubore. Exacerbatur post pastum,
quia novum accedens nuriimentum
live rectE, si e depravate in stomacho elaboratum cum languine s. miscet, de ex hac misceta novus s
mco , novusque ignis additur igni ,
503쪽
aeiscet exo Itur effervescetia, augetur circulatio, δ nova pugna propter irregularem mistura, & partium figuram, uncia post pastum non potest non ai s exi subris. Urinae quandoque puri
entae apparent, interdum rubrae, ac nonnunquam rubicundam arenam
fere cinnabaris pulveri satae instar ad matulae fundam deponunt. Aliquando urinis innatat pinguedo, & materia oleaginosa,&hinc etiam febris dicitur colliquativa pinguedo, dcoleositas in urina oritur, quia puris acrina ni a multas particulas pingues,&oleaginosas cum at js particulis solidarum sartium abradit, S solvit,quae partic
e oleaginosa cum urina excernuntur, Sob earum levitatem urinis non permiscentur,sed supe .ficiei innatant.
Respiratio est dissicilis no solum ob partium imbecillitatem, vel etia quia pulmonis bronchia in farciuntur tuma puris copia,que ab ulcere in ea ii as- . mittitur,tu a multis excrementis, quae
in debilitato pulmone congeruntur, quibus accidit,qubd ipse pulmo ulcere debilitatus,& saepὰ magna ex parte Consumptus, materiam collectam satis xejicere non potest. In contumata tandem phthis,& inveterata pus indies magis foetidii redditur, de saepe putris pulmonii portio, ac bronchiorum, de vasorum pulminnis ramenta,aut crustulae quςdam tussi excernuntur. Fauces sono implentur, re veluti per arundinem sibilum reddunt. Pedes intumescunt, pediculi in nonnullis copiose generantur, cutis aridior,& nigrior evadit. Ungues fiui adunci, tuadere IAp. Phthisim morbum
ferinum appellavit, eo quod phthisi
corum ungues curvemur per incla ac ungues seratum diabent tabidi carnes,
quibus ungues adherent, ebnsumit s. atque ijs consumptis, cuin non hab a
sustentaculum ungues , & sint i r ei. necessario curvantur, A gri facion n-duunt Hippocraticam, nares nempe
acuminantur,oculi concavamur, tem
pora collabuntur, aures frigescunt, de contrahuntur, cutis circa frontem , dc manuum volas durescit. Facieti olor pallescit, livescit, nigricat, cadaverescit. Accidit tandem capillo tum dest vium , quia cutis pori b humo: ibus acribus in vertuntur,& capillorum radices destruuntur. Vel decidun quia in phthisicis omnis humidaas exhausta est, & capilli ea humiditate privati
decidunt, non aliter ac ab alboribus, adventante aut uno, nondes decidunt.
Alvi fluxus supervenit, quia pori sunt obstructi, & qax vis humiditas ei luit, unde sputa supprimuntur, & mortem
accelerant,quae ut plurimum placidi iasima,&cum rationis reten. ione ad e
tremum usque halitum, esse solet. Haec, quae attulimus fgna non iasingulis observare licet, sed in aliquibus plura, & in alijs pauciora obie vantur, Pathognomonicum signum, quo phthisis cognoscitur est tussis frequens , respiratio dissicilis, corporis emaciatio, lenta febris,& excretio purulenta ; siquis enim plebeius homine viderit pallentem, imbecillum, tus sentem, macie confectum, hunc vera pthoe laborare pronunciat,uIAreta
scribit. In confessd est apud omnes pht hiasim esse pulmonis ulcus,cujus certissimum signum est pus per tussim rei ctum,& quo ulcus serpit, & sordescit,
eo pus excernitur,dc sputa sordida, de copiosὰ putulenta excernuntur. Ve-ium quandoque pus excerui videtur
504쪽
4 x . Trutina Medicae Lin. II.
sed revera non est pus, sed quid puri tur,& putatIlliu phthisicus eonvalenum ite,quod pro pure aliqui accipiunt: eat, de affectus hic a vera phthisi di-
non est semper verum pus,sed amuens stinguitur. corporis latex,puris speciem menties, Ad explorandam veram phthisim, dc d non tantum hIe,sed etiam in alijs quae ex sputo purulento ex pulmone affectibus imponit; in ophthalmia na- exulcerato otium sumit,sputa examique similiter occurrit, & tamen non nant an gravia, an foetida sint juxta est verum pus , aliter Oculi vera con- aph. D.sect.s Uui phths molestantur. traherent ulcera,quod tamen utpluri- F sputum , quod tussiunt, grave oleaemum non faciunt,&citra exulceratio- injectum carbonibus, . Unde lolentnem cOvalescunt. Sic in corvza amucs sputa supra ardentes carbones in lice- hic latex, qui in principio sub aquosa re, vel ia vasaqueum infundere, M forma apparebat, in fine in spissum, unum memoratu dignum apud Hip. inglutinosum,flavum,& subviridiuscu- --.ρυ-.animadvertimus,ubi videum liquamen mutatur. Sic in dysem tur significalia apud medicos no nituteria, & tenesimo una cum sanguine los morem suisse explorandi haec spuram hy .RRkQg m ς cer in aqua marina,&-vale aeneo.
rus subesse,& scieari. Accipiunt me- san ob hoc veteres ad exoloran am
505쪽
tatas coctae exeretione phthisim augurari non possumus. Neque ex alijs partibus omne pus foetidum est , ut quisquam observare potest,sed saltem in ulceribus sordidis, de putridis, nec Hip. in omni phthisi sputum graviter olere intellexit,sed in lethali saltem,&Perniciosa; raro namq; omnis foetor a vera phthisi abest, quod vel anhelitus seetidus testatur,&ips ςgri expuentes ferE gravem percipiunt odorem.Visio itaq; quolibet alio sensu certior est,nomodo in ijs, quae rejiciuntur, intuendis, sed& in aegrotantis specie consideranda. Meterum Causa. Pro immediata ulceris pulmonis, seu phthisi; causa assignant vulgares humorem acrem, de erodentem, qui vel aliundὰ in pulmone insuit vel in ipso generatur. influit a cerebro debili pituita acris, & salsa catarthia essiciens, quae pulmonem exulcerare facilὰ p test. Hanc sententiam mutuati sunt vulgares ab Hip .lib. de glandulis, ubi scribit : Pituitam descendentem a capiate in pulmoxes in i s interdum retin rigo retentam putrescere putrescentem
verὸ exedere pulmones.atque tu exulce
rati eri tabes, qua ad sanitate nil r a perducuntur. Atq; idem confirmat se l. 7. apb. .Si pituita inpulmone delabens vigesimo die detineatur,in pus converti. Optima quidὸm est vulgarium sententia ab Hip.cofirmata, sed nimis trivialis: Statuunt cerebrum pituitae collegium, de quali crudorum excrementorum colluviarium, quae ad infernas partes quasi ignobiliores,ut se exone- rei,detrudit, de sicut gutta cavat lapide ita pituita dest illas in pulmone, illu
exulcerat; attamen via per quas a ce
rebro ad pulmonem haec pituita du- plui t , assignare deberet. Statuunt asperam arteriam,cum nulla alia sit vi sed
haec esse nequit, cu tantiitti hujus ad ius acci pateat, nec quicquam tolerate potest quod tussi non rui ciatur,ut pistet,s aquς gutta,vel mica panis soli uia id infra epiglottidem incidat,nec tus sis cessat,donec ab exotico se extricen Nec hunc affectum cocornitatis tussis a pituita depluente a cerebro excitatur,sed ab excremetis in pulmone genitis turbatae digestionis vitio, & hinc a vulgaribus fallacia committitur, ut logici dicunt, non causa ut causi. Praeterea non semper cum vulgaribus loqui inui in pituita putresccs in pulmone illu exulcerat; saepe namq; in catari hopituitam putrida excerni obtervamus,
nec tamen nulmo exulceratione con
cipit. Ad id, quod dicunt vitiosa pulmonis constitutione,nemrὰ molle, M tenellam pulmonis substantiam concurrere, dicimus pulmonis substanti
non esse i natu ia ex charta emporetica conflatam, ut facilὰ discerpi possit, sed constat, ex Marcelli Malpigis acutissimi pulmonis perscrutatoris obse
vatione, ex pluribus membranis ext sibilibus,quae vesculas constitu ut Haeris ingressum turgescentes,&ri greia sum sublidentes si itaq; molli subitantia compactus sit pulmo. firmioribus tamen membranis constitutus est , ut perpetuo respirationis,&exasperationis motu agitari possit Insupei istic pituita a cerebro in pulmone dei lues, illumq; exulceras, si tantum pulmono sed etiam a cerebro ad pulmone usq; 2 termino a quo ad quem, exulcerare deberet, quod nullatenus observatur. Inter causas antecedentes praecipuὰ recensentur humores vitiosi in toto corpore collecti, qui, ubi a causis e ternis commoventur , ad cerebium transmittuntur, de indὰ in pulmonem confluunt. Huc pei tinet mensum,hae-
506쪽
morrhoidum, ut alterius evacuationis consuetς suppressio,quae materiam c tarrhis,& si ax:onibus suppeditat. Alias vero causas externas adducunt, ut est aer impense calidus,aut frigidus; calidus n. numores acres in Capite contentos fundit, & liquat, & in pulmonem praecipitat; frigus constringendo,&comprimendo, ejusdem humoris defluxum promovet. Hinc noxius est aer in primis autumnalis, qui inaequalitate frigoris,& caloris acres,& salsas destillatione concitat, unde apud Hipp.
Secundo, ad phthisini producendam
maxime conrunt cibi, potusque acres,
de lalii, & qui caput hujusmodi vaporibus replent, ac denique omnes aliae causae tum internae, tum externae, quae hqmoploen inducere solent, Cum ealei umque in phthisim degeneret. Sedae causae satis superque explosae manent, Cum non a cerebro, tanquam a
superiori tyrano ii it phthisis, sed provenit pulmonum labe impertita.
Vel tales humores acres,dc erodentes a vicinis partibus in pulmonem influere solent,ut pleura, mediastino, aspera alteria, &c. &inprimis ex earum partium inflammatione suppurata , ut pleuritide, peripneumoma,empyemare; verum hae affectiones in pulmonibus fiunt, ut in proprijs capitibus diximus , nec aliunde humores ad purumones deseruntur. Generatur hie affectus in ipso pulmone e vase illius rupto, vel eroso,aut, ex vulnere aperto sanguis emisus putrescit,auta variolis ulcus in eo relinquitur, ut a disi upta pulmonis vomica, quod ultro conce)imus.
Causa Mura. Phthisis,si ve ulceris pulmonis causa sint patIiculae acido ulphureae, yclsalino-muriaticae, quae corradendi.&exulcerandi vim habent, ut patet ex spiritibus, puta sulphuris, nitri, alloiuque acidorum adhibitione, dc applic tione ad partes carnosas, ubi ab ijsdem albedine , & materia purulenta apparentibus corrodi manifestissime obser-Vamus. Hae particulae vel in stomachi officina ejus vitio originaliter progia gnuntur ob cruditatem putridam,acidam, vel nidorosam, quando alimenta in stomacho pervertuntur, S vitiosum acorem,aut etiam salsum, depravatum nanciscuntur saporem , & nutrititius succus his conspurcatus particulis in maliam languineam delatus eam inquinat, de vitiat, & successi ve sua acrimonia salina lympham inficit ; undd. aegri te habere salium in ore saporem, matutino tempore conqueruntur, δί. mutiam vix esse salsiorem, quae omnia. ex ventriculo oriri manifestum est ex. p atrida ejus cruditate. Praeter hanc. acrimoniam salsam de sapore cinere conqueruntur, qui incipientis ulceris in pulmonibus signum est. Deinde conqueruntur de piscium,aut carnium putridarum sapore, qui tales si perse- Verant, necessario tandem excori tione stomachi, & sanguinis degenerant in phthisim. Hae particulae una cusanguine circulantes per pulmonem transeunt, & in principio acrimonia salina bronchia.& pulmones ad tussiculam parvam, de siccam stimulant , . deinde crebriorem excitant,de si agnationis maleficio acriores , de saliuginiosioresredduntur, exaltantur, Mactiviores ad corrodendum fiunt; hinc concutiendo pulmones, Sc vellicando, eorum substantiam, vesiculas, . atque vasa corrodunt, imo de sanguinem per extrava num in sus
507쪽
Eodem partiar modo mensium hae- ciunt, ab alijs in pulmo ndi attracta,morrhoidum , de alius evacuationis similem communicant moibum.
conluetae suppressio phthisim progi- Esh praeterea phthisis moibus haere-gnere potis est, quia in tali sanguine ditarius, dc integras familias eodem aia iuppreiso nimia mora particulae salso- sectu interilite observavimus non so- acres,quibus scatet, indies exaltantur, thin propter impressum characterem a& intenduntur, ac circulationis lege semine parentum, sed etiam propter primo tussim excitant assiduam, poti- commercium illius qui primus hoc as. modum mollem pulmonis substan- fectu actu laboravit. Sic excalculosotiam senfim exedunt, vasa corrodunt, calculosam, podagrico podagrosam,& sanguinis sputum esticiunt, vel spe epileptico epilepticam, a poplectico hoc phthisini inducunt exulceran- amplecticam , gallico gallicam prodo. lem ut plurimum gigni observavimus Similiter praegressa peripneumonia, quidni ex phthisicis parentibus malum& pleuritis suppurata, seu male curata hoc haereditariuin in liberos,& stii pessaepti post se phili sim, sia rupiuia non transplantari possit Z Semen namque purgentur,relinquunt. Uvulae absceia sanum a sanis, a morbosis vero parensus,vel angina quandb rumpitur, 3c in- tibus morbosum decidit, & haec diia de materia purulenta si ad pulmones positio est mala thoracis conformatio,. descenderit, de diutius in his stagna- ac nativa sitbstantiae pulmonis debilitii, dc diutius in his stagnarit, salsedine tas, de flacciditas; nam ut liberi paren- sua pulmones corrodit, & ulcus pro- tibus similes sunt quoad externa li- ducit, & phthisina. neamenta, ita de quoad partes inter- Inter causas externas, quae phthisin nas. Haec prava dispositio in liberos
excitare possunt, numerandum est per morbosas ideas transfertur,vel pereontagium,unde Phthisis morbus con- fermentum exoticum, quod tempore, . tagiolus est, & promptius communi- crescit, maturescit, de defectus haerecatur attratione halitus alterius phthi- ditariox patefacit: non minus liberi:
sci, unde tuta non est non tantum morborum,quam bonorum parentum.
Compotatio ex eodem poculo,&com- ssent haeredes, sic divites divitem haemanducatio cum hujusmodi aegroto, reditatem, Pauperes pauperem legant: sed nec etiam in eodem cubiculo com- liberis. Hinc in quibusdam familijs moratio, nec ingressus, ubi phthi sicus tanquam morbus haereditar us grassa degit, imo nec tuta est conversatio nec tur phthisis; nulla n. humoris ad pul-
cubiculum, neque vcstes, non tantum mones destillatione, aut transmissione dum aegrotat, .sed nec etiam post obi- accedente a capite , ut Galenici cum itum, observamus namque consangui- Hippocrate perperam insinuant. Hinc .neos, assines , ac phthisico servientes in contrahendis hymenibus magna eodem corripi affectu. Unde facilius, tertia in familiae electione adhibenda de promptius hujusmodi contagium est dc necessiim est, ius clatur,an mor inter consanguineos , & amnes com- bis haereditariis sit ψbnoxia. municatur. Siquidem μι- ωσα illa, Inspirata maxima phili sis causia quae a phthisicorum pulmonibus ex- sunt, quia vaporetenus hausta ob per . habuit, dc cubiculi totius acrem insi- ticulas acutas, de acres pulmones:
508쪽
exedunt,corroduht,Ac phthisim brevi meracioris ingurgit iliti praesp
tempore inducunt, sic aquarum ser- porus vini acidi,&tartarei ad phthisimitum destillatores, absque operationi- disponit,unde in Molaviae,& Austriae bus chymicis, vel metallicis nimium Provinciis phthisis quodammodo est
indulgentes,& metallorum fumos iu- endemia propter vinum acido. tarta- spirantes, itEin qui calcem,& gypsum reum crebrius haustum. Item lapsus tractat, prout murari j,& Parietum de- corporis ab alto , vel gravium rerum albatores pletumq;phthisici mori utur in corpus delapsus, pectoris violenta ob particulas ex ista iubjecta materia percumO,pulmonis colusio, laesio,&c. resilientes aculas,subtiles,& volatiles Prognss.
pulmoni infestas. Undὰ experientia Phthisis est saepe morbus chronicus, docti omnes novas domos inhabitare &sicut in principio difficillimae , ita
timet,ni loqgo pdst tempore,imo nec temporis progressu omnino impossi- uispiam in conclavi recens calce Oia bilis est curationis,&sanationis imposiucto, puta dealbato,dormit; particu- sibilitas non una, sed multiplex est ac Iae n. tales acutae, salinae volatiles non perinde eo maior,cum vis unita sit so talum sanguine volatili sent, sed etiam ei Or. primδ n. omnia medicamenta in arteriolarum tunicas discindunt,qui- stomacho immutantur,& vis medica-bus discussis , sanguis necessario ef- mentosa tanto longo itinere adeo defluit,quem sequitur puris spu um. bilitescit,ut vix quicquam integris via Frigida aeris inspiratio,aura borea- ribus ad pulmones deferatur, undalis multum facit ad phthisim,nam pul- aegroti medicos maledictis aggrediu- mones,plusquam par est,refrigerat,& tur , quia omnia medicamenta in ni- proprium pulmonis nutrimentum de- hilum redeunt. Secudis,curatu impos- generare facit,imb sanguinem ipsum sibilis est non tam ob cotinuum exul- quasi coagulat, & sanguis coagulatus cerati pulmonis motum,quam ob assi-ellieit ut pulmones dissicilius movea- duam tussis molestiam,nec pulmonis tur, 3c propterea cum facultas magna sanies in molli,& spongiosa illa carae
vi eos movere conatur , contingit, ut haerens citra tussim valida expurgarivens disrumpatur,& ulcus,ac phthisis potest , quin pulmones indies magis
sequatur. volitat in acre Varia corpuia laedantur, ac lacerentur, quia ulcus,ut
cui quae surtim hausta varias aegritis sinescat, quiete indiget; continuus n. dines pulmonib.inserunt. Hoc quoq; motus consolidationem inhibet , ut facit mora in specubus subterraneis. proinde ulcus in junctura in patre e Huc pertinent regionum coditio nos, terna topicis adhibitis eisieacissimis quae uigidae sunt. Columella privati medicamentis ob illius partis mo- phthisi tentantur, quia aer frigidus ab tu,quieti a coerceri potest non nisi vix uvula non temperatus , thoracem in- longo pdst tepore curari observamus. gfediens, pulmones refrigerat. debili- Praeterea in phthisi adest aliqua pultat,intepetat, dc ad phthisim disponita monis portio deperdita, luς nulla arte Cibi Aliti,fumatae cairnes.& pisces restaurari potest;in ulcere namq; sem- hunc affectum producere possunt, ut per aliquid in ipsa parte aufertur adi potus frigidissimi, immodica vini causa elodente.Ad haec adde,quod ul-
509쪽
eus, sputiim,sebris, 3c macies omnino injectu male oleaaut,t pedes tumeant. contraria exposcunt remedia,ita ut se- aut capilli defluant,vel alvi fluxu, subris, & macies humectantia exigant, perveniat,aut sputum supprimatur,vel quib. tame ulcus plus sordescit,ulcus sic es Hippocratica appareat,mors in verbexsiccatia, qui b. sputa inhibetur, propinquo est. Praeterea pulsus rarior& febris angetur.Interdum tame qui- debilis cum respiratione dissicili, de busdam ulcus sanatum videtur,crusta tussi vehementi , & immani vitam insuperinducta,quae levi tamen occasio- periculo esse denotat.Item pediculo-he decidens morbum renovat , & rum abundantia,animi deliquia,sudois aegrum ad pristinum reducit statum. res colliquativi, urinae oleaginosae, de Phthisis,quae ob ulcere parvo,& no pingues, convulsiones mortem praediuturno provenit,esto curatu dissicil- foribus expectare significat. Phthisici
lima sit,non tame omninδ est incura- plerumque veris,aut autumni tempo-bilis sed aliqua curationis spes anul- re, quando solia prorumpunt,aut d get, haereditaria,& quaecumque altas cidunt,moriuntur. egit radices nunquam curatur 4 cum Veterum Curatis.
non pauca curatoru plithisicorin apud Phthisis curatio ad tres praecipuos observatioκu collectores reperiantur, scopos digitur a vulgaribus, ut ex pu exempla; si vires robustae sint,spuriam getur ulcus , resciatur pars consum- album,aequale, unius coloris,& facilὰ , pta,& ulcus consolidetur, non negle- expectore tur, catarrhus alio diverta- ctis symptomatibus, de accidentibus, tur febrisq; inde minuatur ii appetitus nempc febre,d corroris extenuatione. vigeat,sitis absit, alvus quotidie com- quae phthisim inleparabiliter comia pacti,&assu inpiis convenient depo- tantur. Verum haec accidentia nequanat. Si aeger bono si praeditus habitu, quam removeri possunt,nisi ulcus sa- in aetate puerili,aut pectas h abeat am- natum fuerit,ideoque ad ulceris cur plum.& hirsutum, ac tandPm si cμr tionem totaliter reflectunt, & omni, tio idonea maturὰ adhibeatur. iis pedimeta qu* naturam a curatione in phthisis malum quandoq; brevi avocare possunt, removere conantur. interficies,& praesertim si morbo acu- Primo itaque,si humores in toto reto superveniat, quandoq; diuturnum, dundent corpore, & in caput affluant, de ad multos perseverat annos. Refert & deindE in pulmones depluant, illos. Avicennas se mulierem phthisicam evacuant corpus a cacochymia lividis e , qtta per r3.annos vixerit: ct berant,nὰ malu foveantur,&augearur, Matthaeus de Gradibus aliam mulie- ac c tera symptomata ne graviora rei rem phthisim, quae circa furnum, & dantur. Unde ad sortiora in principio. ignem quotidie occupabatur plus is- currunt medicamenta ad cata annis vixisse. ' rhum acrem , & salsum , praeci- A ppetitus prostratus in phthis,ma- puam ulceris causam potentius reve luni , praesertim elevatis simul hypo- lendum : deinde ad blanda purgantiae honditis e flatibus, atque ventriculo per intervalla repetita , velum primo. ab humorum vitiosorum male affecto, corpus syrupis expectorantibus utari quibus phthisici conquetiantur. de liquiritia , pomis . tussita Si phthisicorum sputum carbonib. Siac , succo ululariun , Νjubis
510쪽
pressio , m. cum aquis appropraatu cua, imo nocua semper fuit; quadet. Praeparant, deinde purgant, ut
coquantur ad giij. in colatura dissolve rhabarbar. in aqua scabisse eum malo citrino infus Biri
Maunagis. exhibe in pulli jusculo. Vel parari potest bolus, ut Cassis recens extracta Jj. pum. liquiritiae Θj.
sanguinem phthisicis potius infunde-dum,quam detrahedum existimamus. In phlebotomiae testimonium adducunt Hip. s.epia r. qui in historia illius viri inOeniadis narrat se in eo aegroto vidisse cuncta alia remedia firiste vana, confugiste ad sanguinis missionem usqtie ad animi desectum , cui asse iulum tabidum. Habent etiam historiam
relatam a Galeno 6.vid. illius mulieris, quae erat mirum in modum eX tenuata,
&cui se cum magna utilitate detraxi iast sanguinem in magna copia narrat,& perfecte curata fuit. Verum mp aut Galeni auctoritas non valet; si quidem IIp. illum curavit Virum, qui non erat verus phthisicus sed consumptus,&
extenuatus propter ingctem extenua
tionem a nimio calore factam. Unde sanguinis missio non absq; ratione sibi contulit: quemadmodum in Romana illa contulit,quoniam ex suppressis
Caeterum, si corpus fuerit emacia- mensibus in eam corporis consumptum,& febris actualiter depascar, pum tionem inciderat. gantia non tantum valida, verum etia Ad revellendos humores a cerebro iα lenientia tuta non sunt, quia acrimo- pulmones depluentes cauteria supenniam non evacuant,imo exagitant, se- commissuramacoronalem applicant.brem,maciem, & ipsum malum auge- sed eo magis caput fluxionibus obno-re,vires dejicere, vel diarrhaeam con- xium reddunt. Vel sistaceum cervici
citare possiant: validioribus itaque, & admovent, vel sentanellas in brach ijs lenientibus purgantibus,&etia clyste- aperiunt, unde major extenuatio , dcxibus nullus est locus;alvus propterea macies, quam par est, conciliatur. potius sty ptica,quam lubrica servetur. Decoctum ligni a ci per longum Post purgantia ad phlebotomiam co- tempus continuatum ad pulmonis fugiunt vulgares, ut eorum mos est, ulcera sananda miris encom ijs decan- velum in phthisi nullatenus sanguis in rant Franciscus Arcam , Ingrassas, quantitate,sed potius in qualitate pec- Fracastorius , ta Erotiis, ac multoscat, dc extenuatis sanguinem detrahe- phthisicos curasse testantur. Opti re est voluntarie hujusmodi aegrotos in a quidem remedium , sed co Libitinae litare,& quia sanguinis, seu pus exsiccat, & emaciat, nec pul- vitae balsami, quo maximὰ indigent monis ulcus sanat, febrem caliditate