장음표시 사용
101쪽
turi ideo fas est credere, isticcum, qui a peri carpio percolatur in semen, non omnino productioni ejusdem conducere; sed materiam a fibris, de rivatis immediate a petiolo, & secundinis excerni, pericarpit vero ic
cum tutari potius, quam componere.
Allata insuper sussicienter evincunt, peri carpit succum, suis utriculis turgentem, maturum reddi, non ita exigente peculiarem finem Natura, sed ex transpiratu, & externorum actione talem fieri statum, qui per. accidens hominibus in aliquibus gratus succedit; cum plurium pericu pium immaturum corrumpatur, Vel quas osseum, vel ligneum redda tur. Nam ubi in peri carpit utriculis aqueus halituosusq; abundat humor, ungente aeris calore, hujusmodi facile digeritur; un)e utriculorum tunicat, solaeq; ligneae fibrae supersunt: in aliis autem utriculorum suc
cus contentis salibus ita acidus redditur, ut vigente sole commixtae fluentur particulae in naturam cartilagineam, & non raro osseam : Frequemtius tamen peri carpit caro multo vitriolo stat ei; unde ingens austeritas& aciditas praesentitur , temporis tamen tractia, serinentatione media exaltatis & digestis succis, novus substantiae modus & sapor emergit, quidum nostro occurrens palato gratam excitat titillationem, & ingestus facile evincitur, coctionem seu maturationem adeptus dicitur; chm tamen successivi starus, qui a primordiis usq; ad interitum in peri carpit humoribus contingunt, solius sermentationis necessariis motibus debeantur, &. Natura his diversimode etiam affectis debitam seminali plantulae custodiam paret.
102쪽
De Secundinis, ct contrato Plantarum foetu.
TAnta uterorum copia, quam hucusque contemplati sumus, singulis
annis in tenellis surculis luxuriat, ut copiosa semina in lucem prodeant. Hac, veluti novi scelus, suis involvuntur secundinis, quarum opediu custodiuntur, & terrae concredita pro germinatione juvantur. Variassent haec istuum, seu seminalis plantulae, integumenta. Et primo dubitandum venit, an osseae capsulae, seu nuclei, quibus in cerasis, malis Persitis, & lilis semen custoditur, rationem habeant secundinae, veraq; planatis involucra recensenda sint; an potius sint loco tubarum, vel Uteri, quibus scelus postremo gignitur, & fovetur. QEoniam tamen in piris, pomis dc similibus,sub peri carpio cartilagineae laminae, diversos utriculos constituentes,locantur in centro,& a fibrossi corpore assurgentes appen dicibus cum florum basi continuantur, unde tubarum naturam sepere videntur , idem igitur de usis nucleis dicendum videtur : Nam licet craD sioribus constent parietibus, peri carpto tamen continuantur, dc per ipsos humor fortasse in contentum semen percolatiar. Secundinae itaq; prinptie erunt, quae hiante utero una cum semine excidunt. Exterior secundina seu involucrum variam nancistitur naturam; quandoq; osseam sere sortitur substantiam; interdum cartilagineam, dc non raris molliorem ; pluribus item mechanicis integratur, quorum artificia mirari
licet. In fabis 3oi, exterior configuratio est A, ambiente secundina ex - Υcitata; in superiori parte eminet appendix S , quae pediculi rationem 'habet, hac susipenditur semen, de in secundinam fibrosae fistulae derivantur : Constat igitur pediculus fibrosis fascicuta C varie circumductis,
quibus hinc inde utriculi pendent. Exterior secundina innumeris penet conglobatur fistulis horizontaliter locatis, ita ut extima superficies hiantia ora D exhibeat: Ipsarum progressias interiora versus in utriculos &sacculos E desinit. Subsequuntur alii sacculorum multiplices ordines F, quibus mollius involucrum excitatur, & in his receptus per fistulas humor tandem istui communicatur. Concavum est hujusimodi involucrum, dc contenti seminiS sormae adaptatur, unde vaginam habet interius G, qua seminalis plantulae conus conditur. Maturato semine dolumescunt hujusmodi utriculi, ita ut sere obliterentur . patent autem virescente semine, Vel turgente vegetationis temt rc contento
Eadem sere configuratio occurrit in pisiis. Sc lupinis 3 oz, quorum secundana exterior solitis fistulis A componitur, horizontaliter duetis, qui bus multiplices substant ordines utriculorum B, vario situ do figura constantes, hisq; contento semini cellula paratur. Papaveris albi rogsecundina, cujus exterior serma minima faveolum aemulatur, membranea
103쪽
MARCELLI MALPIGHI Istanea sere excitatur substantia, cujus exteriorem ambitum reticulare vasorum opus A cooperit , & di Versorum angulorum aree excitantur. Cucurbita pariter semen exterius minimum vasorum reticulare
opus exhibet, sub quo plures utriculorum ordines jacent, dc seminalis ipsa plantula subviridi iterum circumdatur secundina , turgidis congesta acculis. amygdalarum quoq; semen JOA, ultra nucleum osseum secun dira circumdatur, quae exterius utriculos caecales A promit, interius vero per longum fibris ligneis, reticulariter implicitis, perVaditur, quibus utriculorum ordines appenduntur.
In Cannabe 3o , semen secundinis pariter inVolvitur, quae tenui epidermide cooperiuntur, sub qua fibrosi fasciculi Α, mire impliciti, totam peripheriam excurrunt; areae Vero spatia utriculis replentur : Sub his horigonialiter locantur multiplices fistulae , quibus involucrum sere osseum excitatur, interius vero mollis secundina, utriculis compaginata, locatur, seminalem plantulam custodiens. In Portulaca, Macintho Mattiob, dc Gittagine 3O6, secundina exterius pluribus exasperatur eminentiis papillaribus Α, quae, quasi spinae, seu si
In Oriuiis malis, circa secundinas crassum dc mucosiam obducitur cor pus, quod quasi terebinthina nectitur, & aqua solvitur, unde mucilagines
Aliud in stiper mirari licet in Secundinarum indagine; nam in piaerisque, ut in piro & pomo, hiatus aperitur arctiori in cacumine, ubi sei licet plantuis conus latitat; in aliis Vero senestra occurrit patenti cum hiatu : Hic manifestatur primo in faseolis 3or; nam a latere senestra quasi in nigro scuto aperitur; extra enim eminet, aggeris instar, ovalis substantia se, cui staccedit, quasi sevea, conca itas quaedam B, tumorem ambiens, in quo hians senestra C ita patet geminis diductis labiis D, ut subjecti utriculi inanes emergant, qui inserto Olim petiolo continuaban tur. Ab exteriori ambiente substantia elongatur appendix styli imi, E, sub qua conditus plantuis conus excurrit, cujus extremitas interius utriculis, sub senestra locatis F, veluti vagina custoditur. In Ciceribus 3o8 eadem aperitur senestella : Muminata eminet portio A, plantulet conicam radicem custodiens, inferius ovalis concavitas G observatur, in cujus medio scissura veluti recta linea C aperitur; exterior ambiens portio D, aggeris instar, eminet utriculis excitata, a qua pendet elongata fibrosa appendix E. In Cicercula 3osi eadem senestra patet, oblonga excitata scissura A, quae gemino quasi labio parallelo B ambitur. Concavitas, de more, ovali aggere C circumdatur ι huic continuatur vagina D, plantule conum custodiens. In lupinis, lente de vicia idem patet hiatus 3 io, oblonga namq protuberans substantia A, foveam ambit, cujus longitudinem scissura B pervadit, hinc inde emergentibus parallelis labiis C. In Fabi, 3 ii, ubi petiolus A semini nectitur, in lecundinis exterius concavitas B excavatur , cujus longitudinem scissura si alte Disiligod by Coos e
104쪽
alte penetrans, excurrit; unde externus humor subjectis utriculis, do in de condito plantials seminalis cono, communicari potest. In Miliis 3 i 1,& consimilibus leguminibus, semen exterius osseo lublutei coloris involuero A custoditur , quod intro reflexum in B , quasi umbo, tergum cooperit; reliquum tegitur consimili concavo involucro C. Substan ti, secundine fibras admittit per longum ductas: Sub hac, altera siucce adit ambiens substantia friabilis valde. Milii solis 3 i 3 exterius involucrum candidum, dc quasi vitreum, ex toto semen ambit, in situ vero avulsi petioli osseum quasi fistu fragmentum Aeminet perseratum, quoad interiora patet ad ImS. Intra secundinas foetus, sive sui generis plantula, custoditur, Sc fovetur, cujus elegans minusq; Obscura emergit species in beta, atri silice, dc stinaceis, in quibus 3i4 depressum involucrum A scetum custoditi plantu- TAs. 13. la B oblonga pollet radice, superius autem attolluntur gemina solia si crassa, parumque ab invicem distantia. In Gittagine 3 is, conclusa plantula A insignis est, dc debita constat radice , oblongis luxuriantibus soliis C, dc circa inclusum pericarpium cubat. Idem pene mirari licet in Opuntia semine 3 io, cujus scelus osseo nucleo A custoditur, dc geminis conflat soliis B, dc erumpente radice C. In cale Uula, colutea, meli- Atto, Oti se, ruta, cannabe, dc trifilio cochleato 3l7, plantula occurrit, brevis etenim radix A interdum curvata obsereatur, supra quam gemina soli a B lata, dc crassa, frequenter viridia assurgunt. In vesicaria 318, plantuis pariter species elucescit; nam intra secundinas A eleganti implicatione coercetur seminalis plantula, radice B. δρ geminis oblongis munita soliis C. Idem miramur in rapiano 3ly, cujus scelus secundianis inclusiis inlcm ex hibet speciem A; explicitis tamen soliis B, latis, speciole plantulet Arma occurrit, in cujus soliolis fibrosi costulet si emi nent. In opio 32o, plantula intra secundinas complicata locatur . ex plicita tamen, oblonga viridiri; patefacit solia A, caudici Sc radiet Bappensa. Pomorum, pirorum, frμω, perfuia , farfarae, malvae, ambalae, dc cerastrum 32i plantula, obseuriori licet forma polleat, brevi in men radicis trunco a munitur, dc gemina crassa amplaque patent folia B. In plaerisque leguminibus, dc praecipue in fabis, lupinis, dc psis, aliquantulum latet plantulae serma 322, gemina etenim, crassa de gibbosia solia A , trunco dc continuatae radici B appenduntur. Obscutior pariter plantulae forma in lauro 323 Observatur; nam conglobata bina solia A minimum truncum dc radicem intra se con
In tritico, dc oenaceis videtur plantula unico, hocque obscuro, solio praedita. Huic meditationi lucem tulit seminum p i armeniaci frequens injectio, semel enim incidi in seminalem plantulam solio destitutam; dc brius gemma cum radice non parum luxuriabat; aderat
105쪽
autem intra eundem nucleum alterum semen, seu plantula, in cujus auctionem primo conspiraverat Natura: Ex hoc itaque monstro interdum credidi, frumenti & consimilium seminales plantulas unico pol lere solio, cui haeret gemma cum cauliculi incl Oamento, &. radicio TAB. 4.bus. In avena 324, pr cipuum corpus, seu seminis caro, in ovale &oblongum configuratur corpus A, quod in sui medio excurrentem ex
hibet foveam, nam est veluti crassa lamina, suis extremis in medium testexis, & convolutis, cujus summitati plantula B appenditur seu inaseritur, quae radice C constat, quibus additur gemma, seu futurus culmus D i loco autem deficientis solii Natura sertasse radici involucrum E addidit. Idem miramur in tritico 32F, cujus pericarpium gibbum A in auctiori apice plantulam servat; haec erumpente gemma & radicibus B compaginatur, huicq; elegans Obducitur involucrum C, quod posteriorem parietis partem ambit; alsitagit autem sub specie gemmς inclusius calamus seu culmus D, foliolis Viridibus excitatus; unde plantu la farinaceo destituta folio, ablatoq; inVolucro, formas E exhibet in quibus gemma seu futurus culmus D, tres pariter appendices F ' 1 adi cum scilicet inchoamenta, & cicatrix G aVulsi solii si occurrunt. In aliquibus seminibus plantula haec hujusmodi soliorum apparatu caret. ita in capis sati*is, moly montano, tulipa, q=μον, silio, aro, de gladiosi 16 accidit, cujus plantula A cylindri instar efformatur, capitulo B inter dum parum turgente . haec secta, quasi tot inVolucris, loco gemmae seu soliorum, coagmentari Vidinur. Circa plantulam, pericarpium Cutriculorum seriebus in ipsam directis luxuriat. In Νηο 32 , largiori munificentia procesit Natura; detracto namq. ligneo Meoq; involucro, de secundinis, Obvia fit caro, quae colorem subluteum refert, ejusq: figura est A: Hujus subitantia se ulcis, & ro
tundis utriculis constans interius concava & tubulosa est, plantulamq. seminalem eximiae species continet: Haec brevi conicaq; radice B angustiorem carnei involucri partem C occupat; Versm medium oblonga promit foliola duodecim gracilia D, quae geminante plantula diducuntur: holia haec tribus constant angulis; gemini extra situantur, tertius vero Interiora versus, & ita facilius invicem adaptantur. In centro soliorum
minima af Iurgit gemma E. PLantarum seminalium exteriorem ibimam indagine prosequuti sumus, prout nobis vers plantuis species exhibetur, in aliquibus evi dentior, in aliis obscurior: Ut autem singula pateant, iterum rimanda venit ipsarum peculiaris structiara. Inter caetera, quibus plantula in tegratur, praecipua sitnt folia, geminae scilicet partes, quibus seminis caro excitatur; haec utriculorum serie multiplici donantur, ut patet prae cipue in faba 328, cujus alteriim solium A in interiori seperficie B utriaculos C taliter inclinatos exhibet; exterius vero vago ordine D siluan
106쪽
tur. Hujusmodi soli a praeter utriculos, succo resertos, fibrarum fasticulos intus custodiunt, qui aptantulae radice producti ut mos est soliorum longitudinem excurrunt ι unde in tenellis seminibus spiralis tracher Zona solvitur. Patent autem hujusmodi fasciculi cum trachea, in semine cucurbιtae 329, & quinque numerantur insigniores rami Α, a quorum lateribus reticulares plexus emanant; unde fit, de more, mutua anastomosis, singuli in cauliculum & continuatam radicem B desinunt. Tenui obvelantur solia haec membranula, ut plurimum lucida, quae in reliquis praecipue leguminibus observatur. Persimilis structura in catapultae 33o semine reperitur. Husus plantula secundina A, & carneis utriculis B circundatur, geminitq; constat soliis, a quibus costularum progressus C eminent, & intus tracheae conduntur : Gemina haec folia cau liculo Sc radici D appenduntur. Exarata solia, trunci principio Sccontinuatae radici haerent, quod patet in faba, fastolis, dc cicercula 33i, in qua, inter gemmam A dc radicem S, brachia seu pediculi C exporri guntur, subrotundi, brevesque, Sc subingressi vel laxati in solium D, ob
literantur. Constant fibrarum fasticulo, velut accidit reliquis soliorum petiolis, a quo utriculorum ordines pendent. Quaelibet seminalis plantula insigni constat conico quodam corpore, quod, licet speciem trunci , seu caulis habeat, revera tamen , ut in Diario Vegetationis plantarum patebit, sere totum absumitur in radicem, de suturus truncus, seu plantulae caulis, adhuc in seminali plantula minimus extat, Sc sub specie gemmae Vegetatione attollitur dc elongatur.
Mani stantur haec omnia passim in delineatis laminibus, & praecipue iuam data, dc cerasis 332; cujus gemma A parum acuminata constansforma, soliorum complicatione excitatur; sub hac, lacerati pediculi, in solium olim expansi, cicatrix B observatur, infra vero, plantulae radix C exporrigitur. In pomi armeniacι semine 333, plantula, ultra gemina solia carnem constituentia, conica radice a constat, de gemma pluribus laciniatorum soliorum ordinibus B donatur, qui geminis soliolis convolutis C custodiuntur. In juglande elegans est plantuis species 33 : Brevis de depressa valde est portio, qua radix statuitur , reliquum trunci in gemmam absumitur, cujus apex B complicatis soliis conglobatur. Iu faseolis, evidentior est gemmae consormatio 333, cujus solia parum explicita consuetam servant Armam, ita ut brevi pateant dc aperiantur. Bulbactarum dc similium seminales plantulae, radice , dc gemma , veluti cylindrico curvato corpOIe, constant , quod uiplurimum candida substantia, utriculis contenta, custoditur: Hujusmodi patet in lilio, ali arago, dc fati is caepis 33 6, quae
multiplici involucrorum ordine a sele invicem continentium compo
Sensiu igitur compertum habemus, in jam expositis Uteris Letum, plantulam scilicet seminalem, gigni,dc severi, & in vegetatione juvari: In
107쪽
MARCELLI MALPIGHII horum enim gratiam, corticis specie, semen secundinis obduxit, in his
namq; derivatus de percolatus a vasculis humor, in utriculis veluti in transversalibus ordinibus excoquitur, & sermentatur & ia chorii, am nilq: concavitatem percolatur. Hoc expresse patet in leguminum cor licibus, seu secundinis, quae, quasi uterus, contentis humoribus a pri mordiis generationis turgent, sensim Vero gracilescunt, perpolato succo in amnion, postremo in scetum. In a stibalis, & conlimilibus, caeca in
testinula, humore praegnantia, exterius eminent, quae sensim exoneran tur, derivato interius concocto humore. In exaratis corticum utriculis
probabile est, concretum succum dc quasi fixatum salem subsidere com pleta plantulae seminalis generatione; unde a Natura siphonum ordine; in quamplurimis secundinis locatos Videmus,quorum ope externus humor subintians solvit de subigit relictum in utriculis succum,& extracta tinctura, iterum quas instituta generatione, plantulam subit ad excitandam scilicet vegetationem. In cyrimis, ut retulimu , aliisq; consimilibus, mucosus ex terius assunditur humor, qui expositas firmat meditationes; nam sorte
illiniendo diu fovet, quousq; externo solutus icore, per fistulas cribratus, in plantulam postremo deseratur. Nec sat fuit Naturae, siphonum ho tirontalium ordines addidisse, sed ovalis senestrae soramen, vel ejus
loco patcntem hiarem aperuit: Sicut enim in animalibus scelus non tan tum per umbilicum nutritur, recepto sanguine, alimentitio succo com
mixto, sed per os, derivato scilicet chylo in Ventriculum, indeq: solitis
viis in cavam,' ut lensim instituatur haec alimenti via, quae in edito δε- tu perennante vita manuteneri debet; ita probabiliter contingere reor in
semiualibtis plausulis: Siphones alimentum soliis ministrant, quod prae- existenti in propriis utriculis succo commixtum, per propria vasa gemmam versus intro deducitur, dc ita plantula quasi per umbilicum auia geri videtur : Et quoniam hiatus in pomis, tyris & sim, senestella in ei
ceribus, fabis de sim . excitantur, stib quibus extremum conici corporis, radicum scilicet inchoamenta conduntur, dia eisdem externum ministra tur alimentum, ut regia nutritioni S via instituatur, ab extremis videli cci radicibus in caulem vel caudicem, dc ab his in ramos, de solia, ideo hanc nutritionis viam analogam ei puto, quae per os celebratur in sce- tu. His accedat, radicis truncum vagina , copiosis utriculis compaginata, condi, quorum ope extremo caudici debitum auctivum subrogatur alimentum. Interdum dubitavi, an senestella externus aer admittatur, ut sermentatio pariter excitetur, vel saltem incongrua eliminentur evidenti transpiratia , ut de umbilicalibus vasis apud p lsro', in Animalium
scelu dubitatum video. Contentus scelus, seu plantula, suis integrata partibus, taliter custo dita in longum etiam servatur tempus. In hac itaq; plantae vera species compendio elucescit, de veri emancipati filii status innuitur; conicum enim, quandoq; oblongum, & interdum breve, occurrit corpus, quod Vegetando
108쪽
vegetando radieulas promit, unde radicum truncus erit: Caulis autem,
re Caudicis major portio sub specie adhuc gemmae latitare videtur, a cujus principio & exortu gemina pendere vidimus seminalia selia, set gligneis fistulis, tracteis, & utriculis constantia, quae diu servatum ste
cum iterum piamvis reassendunt, ut auctior redditus truncus, gemma stilicet re elongatis radiculis , sensim adolescat. In Vegetantibus, quorum seminales plantaeae laxatis Aliis privantur ut in alitu deprehen dimus,st multiplices utriculorum ordines, in plantulam inclinati, auactivum succum praebent, qui in iisdem primo maceratur, & postremo
Muit. Vetus est Empedocti dogma, plantarum semina ova esse, ab iisdem decidua. ovorum species iam variae sunt, ut ad unicam naturam re- serri nequeant. In mularis enim, a primordiis, in Gariis, quae testes vulgariter dicuntur, exigua continentur ova, in quibus cicatrix colliqua- menti portione ambituri haec autem in uterum delapsa, & ibi sarcundata, adveniente ab utero nutritio succo in novum excrestum ovum, adaucto sensim contento statu. In pennatis & 0ν aris, ultra cicatricu-Iam varii circumlocantur humores, qui uteri vices supplent, & co tento foetui auctionem dc nutritionem luppeditant. In Insectorum, de quorumdam impersectorum animalium minimis ovis, ultra cicatric tam exigua humorum moles extat, & 'brevi incubata animal promunt, quod siccessiva nutritione, externarum partium facta mutatione, dive
fas sebit apparentias, manifestatis & emergentibus pluribus membris, de quibusdam etiam obliteratis. Alia pariter aderunt morum genera, nobis adhuc ignota. Illud unum videtur probabile in exaratis ovorum speciebus, perpetuo animalis compagem contineri in aliquibus miniis explicitam, in aliis magis manifestam, reliquum vero circumassus ae substantiae pro auctiva materia locari. In seminalis plantulae productione ovum excitari vidimus; nathplantula, amnio contenta, percolato a chorio humore sensim augetur, &varias sebit formas donec acquisita debita compage de structura emancipetur, separetur, & decidat i parente, suiqι juris facta in determinatum servetur tempus, de advenientibus exterioribus excitetur ad vegetationem, & propria vi, energia scilicet partium, quibus componitur, ianovam excrestat Armam, & molem. Status igitur, quo quiescit seminalis plantula siti generis, Ovum dici potest: inest enim in eo, velut in cicatrice, non sola viventis carina, sed cum minimo trunco assugentes partes, gemma scilicet, & insignis radicis conus. His addamus, sermentativos pariter succos in appensis soliis locari par esse, ut modificatum alimentum ab extra adveniens plantulae exhibeatur. Quare non ovipa.rorum ovis analoga erunt plantarum semina, clim haec, ultra incubatum, exterius expectent alimentum, quod in ovo totum includitur. Α
109쪽
Vivi parorum Ovis non longe distare videntur, cum in utri': carina de viventis compages compendio praeexistat, & tota sere auctionis materia ab extra adveniat : In hoc tantum differre videtur, quod manifestior est seminalis plant uia exposita compages carvue Inchoamento , quod anima lium cicatriculam occupat: Et in utero novum Vivi parorum ovum perpetuam subit auctionem, dia mutationem, percolatis continuo succis, a circumstante Utero decidentibus. Minus dii lonum tamen erit reliquis Imperfectorum ovis, quae, particulis receptis ab extra, turgentiam in contento colliquamento patiuntur ; haec vcro humidis particulis soluto fermento, ovum, constituens plantulam, turgere facit, ut brevi discusta
Ex his igitur probabiliter concludere licebit, plantarum semen stuum esse, istum principalioribus compaginatum partibus continens, quod per annoS etiam tacundum conservari potest, donec turgente subingressis exteriori humore ipsius partes explicatiores reddantur , de ita Vegetans oriri dicatur plantula. Singula haec manifestiora fient diaria Vegetantium 1eminum indagine; quorum historiam dc icones, Deo favente, una cum reliquarum partium promissis imaginibus dabimus. Interim, Amice lector, his, squae arrident, fruere, mitisq; aliquod Vitae spatium minus valetudinariae lubens precare.