장음표시 사용
92쪽
clarissimi Consilia, Vota seu Iuris
94쪽
A D illustiissimum dominum don Petrum de Toleto,
Marchionem benemeritum Villae Franchae, Proregem, Locum tenente & Capitaneum generalem Caesa.& Calli Maiestatum in praesenti Regno Neapolitano, Thomae Grammatici, Neapolitani, I. V. D.& Regij Consiliarij Consilia .lXX.in causis criminalibus
, RISU ORV M scribentium mmumctu semper comprobatum accepimu , illu trissime sapientistia
'meq; Prorex, Ῥ6 ijs bonarum artium insedates, o fructus aliquos in quacunq; disciplina colli cretes, sellis in horreum alicuius Priscipi seu excelli Ma-uintratus recondant, visub illius nominis termine,
felicibus aulici', lucubrationes atque sigiliae illa ibidem veluti
sub tuto praesidio existentes, Pitalem stiritum hauriant: a sic altem cautium, oe aemulantium morsibus, malevolorumque insidijs, ut consueuit,erepti,omni liuore remoto in pace quiscant.Debent quidem, non parum tuae excellentiae Viri Pterati nostrates, maxime iurisconia Iulii cum eos tanta gratia complexus sis, Ni prudenti fime considerans haeras,praesertim iuris Caesarei, Poni cij,ad Regimina Re pubi. Ῥirtutum omnium fundamentum, legales ipsosscientiae cultores Uidue ma is honoribus, ac senescijs in diuersiis tribunalibus promouendo ad Reipublgubemacula, prosequens: adco Ni re sororum iurium parent pr marium celebrare, illustrareque ingenue fateantur. Inter quos ego quidem minimus, ac parum ilibertus, motu proprio tuae excellantiae, ac me inficio, apud vocitrum inuici fimum Caesarem, adeo tuo consilio,oe vel proposituri νr in hoc scro Regio Cosis o ris N eapolitam in Regium Consill arit licet indigne,promaum me comperiam. Et mente reuoluens, quo gratitudinis genere erga tuam
95쪽
e,cellentiam, pro mea ad illam seruili deuotione.pro Linto in me beneficis, vi memorem obstruantiam in eandem declarare, ac grates pro
iiribus reddere possem, licet sit mihi parua domus, tenuisque suppeti
lex: tamen a natura adgratitudiis pronus ti dent i me gratis me exhibere desiiderans, aurum, ut gemmas,re caetera torima dona
tam litissimo Principi,ac deJlirpe antiqua Regia oe immortali a tenui fimo egeno elargiri,impertiens P dem obiurgandam pulum. Quare retus Venusilui Horat, exempli,qui licet pane liberi no
natus, literarum ac eloquentiae praefatia tribunatum assecutim, pro maximis muneribus erga ipsum ad Mec innarem carmina duntaxat,
emittendo in patrem debito sitissectisse arbitratus e19. Idcirco maior um nostrorum vesistas clatus , pr res hoc, septuaginta Consili rum in criminalibuli libelli: Mias tibi licuam iuit imo Proregi,
benemerito dicatum, Ῥηa cum alio visculo votorum meorum annis
proxime decursis imp μessorum,coi secraui.Ssipe igitur,ill stris me Domine bulf rami es unica,tua innata humanitate incredibilique charitate,sereno Ῥultu, Ῥt consoli,vcsculum hoc,quod Obsequentisi mus servulus tuus Grammaticus, lic et
indi us, tuae excellentia repraefectitaticupauperem,exiguum largiendomu- hus,commendandum potis, quam obiurgandum esse censeat Cato.
96쪽
IURIS UTRIUSQUE DO -ctor.celeberrimi. Consilia seu Iuris
SVΜMAE. IV H. 8 Testes ubi sintsospem de falso, datur cauula, i interrori tu si per circunsantiis ipsi CP Testi, Hus de misis integer, facit δε - stabant diei metant: s aer erat nihilosum ciens ιndicium ad torturum. vel obsurum seu claram eo gie. pariter δε a Tortura datur in subsidium, quando veritas qualitate vestiunt O desina loquendι σaliter taberi non potest: non ubi consistat milibus adusta intercipiendos Hrum dide delicto. iudex atiter faciens tenetur, sic xerint . nuo'. . - s esset semicita tanquam crudelis tenetur to Delicta commissa de nocte,sunt Iiocilis in in Ondicatu. qui Dionis O probationis. igeo raro repser Tartara datur, ut tortus fatevtur Zebnm, de rumtur ne torti .quia ob tempus noαπκ, quo conuincitur ne per appellationem retar δε- dicuntur clandesina.Gnu. U. Dr id quod pronuntiarum fuerit: oe ita fer- ax T si deponent se pecuniam comptum,ne texat consuetudo. . stimonium dicat coutra aliquem, creden tam T Uium numerusJupplet defectum: non tame est in sortius credendum erudi dixerit se linis causa criminals. ratum de corruptela,ne deponereι.in m. 13
s Testium numerusAupplet Jefectum etiam in causa criminali, γbι tractatur de torquendo: via plures inhabiles seu infames , suficium. secus 3 hi tractatur de condemnando. ε Tes s de victu deli li commisi, deponentes uincet repstipentur. tamens remanent illas adii te', deponentes desama, plene probabunt. et 'reses contrari seu diues a depositione principati,an posivit reduci ad concordiam ad e, Mnda alsitatem.
cellens domine Mali inrite,regem Regiam. con
cellariam dignissime,quopiam hic S8-- ι baria Helponta, adlatuita Ill
rati regio concilio, super causis sist alibus.
97쪽
-imu cacaee de Caruietano homici da, quaeritat per sciuolas appellati sint notorii criminis animaduersio mea d;uertere: Idcirco iura Regij fisci aduersus ipsum in praesentia Magnific.suae causae patroni concurren eis adducere non veritus, ut sorte ipsis per eius Magnific. ruminatis liti de causae cedere non dedignetur. Et in primis reperio ex quinque testium depositionibus de visu liquere de ipso homicidio patrato per eundem in personam quaestio. Hieronymi parastandoli, dum deponunt eundem Sabbati-Duln armatum in praefato homicidio adstitisse interfuisse:& notissimi iu- a ris est . 4 quod testis unus solus de visu, dummodo integer, facit indicium sufficiens ad torturam glo. est in .l. ma ritus.Tde quaesti otii b.quam iacit' sing u. Baldus, in capitulo primo.=.sacramenta .de consuetu. recti laud. Bartolus, in .l .prima. idem Cornebo.Te
dem titulo. sed cum in casu praesentisnt multi ct quam plures testes,qui viderunt Sabbatinum praeiatum arma tum ad stetisse in homicidio praelato, ergo cautius tot turae subiici poterit,ut de perpetrato facinore clarius per eius consessionem liquere possit. Nec ob stare poterit, quatenus ex aduerso dictum fuerit quod cum constare videatur de delicto,id est . de homicidio, &quod prope occisum Sabatinus, ipse armis evaginatis adstabat: ct sic quod eo casu procedi debeat ad condemnationem , & non ad torturam cum tor-
rura detur in subsidium, ct deficienti-x'bus alijs probationibus.' &sic quando v ecitas aliter haberi non potest', se.
cus quando aliter de delicto sate adparet:quia tunc non est locus torturae text. est & ibi Bartolus,in .l. edi tum .sside quaestionib. sequitur Angelus, intractatu malefie. in versicul. fama publica praecedente. lio. .versic. nunc videamus de tortura. Gandin. in eod. tractatu male hc .sub titnde quaestionib. ct tortur.& ideo dicit Angelus, in. l.ii certus Ead sille.quod male facit i udeat eo casu ponere reum ad torturam: de tenetur in syndicatu,quando aliter adparet probatum de delicto: quia dum
constat per testes de viso,debet procedere ad condemnationem, ac non ad torturam: ut dicit Baldus,in.l.qui sententiam.C.de poeta. Andrae .de 3 ser.in capitulo primo. .scire .side seu d. suri
contro .inter do .ct fide.&in constituri
regni: si damna clandestina.vij aeolum. ubi subdit, qudd iudices crudeles aliter faciunt ad deneg Idum beneficium defensionis.id est, appellationis a iure permissum: S: tenentur ac si essent homicidae . Nam praeallegatis respondetur dupliciter. Et primo,quia adhuc non adparet:an ipse Sabatinus Hieronymum praefatum occiderit: sed quM ad stetit armatus in tempore & loco homicidi j commilii, ad sciendum si ipse
solus ,an cum alijs occidelit . quo casu etiam crimine plenὸ probato, torquisipolinquisius ad sciedu coplices&sa
tores,aut alias qualitate . prout nos docet Bal .in l .ij.C.quoruappel.no recip.
secundd,quod eo casu . dum constat per testes die vi su ,hon adhibetur tortura, ut aliter constare debeat de delicto, 3 i sed nim , ut sateatur delicitam , da quo conuincitur,ue per appellationem
98쪽
quod fuerit pronuntiatum suspendi cotingat: S hoc per doctrin. BartoLin .l.
prima.C.de iura .calumni .ubi subdit, quod ita iudices seruant de consuetudine.tefert & sequitur Paris de pute. in tractatu syndica .in versicu.tortura. in capitu .de repetitione torturae. in s eunda colum.& idem tenet Bald .indicta .l .id subdit se credere, Quod iudices bene faciunt,quando habent certitudinem de malcficio procedere ad torturam:& idem repcrio tenuisse domi. Anto. de Alexand.in .l .ptima. .si quis vltro.ff.de quaestionibus . in additionibus suis ad Bariolum, & ibi dicit sor- maliter haec veiba:s videmus aliquan do qu)d causae plenὸ probatae per te
stes, tamen reus torquetur: secundum practicam communem , quam appro bat Bald. in .l secunda.C.quorum 3
pelta .non reci.& subdit, quod poterit torqueri, ut interrogetur de socijs seu de alijs criminibus per eum commissis. ct idem ipsemet.d. Ant. de Alex.firmat
lum .iij.col .circa f. bdens id fieri debere ad euitandum calumniosas appellationes:& amplius subdit formali terrhaec vel ba,videlicet,leae menti,tu, quivis p cticare: qilia ita communiter obseruatur,arg.l. si quis exhaeredato.=.siquis.ss de iniust .rup.&irri. est dicet cotrariu dixerit Cy.S male in .l.obserua. re.C.quo tu app. Nee suffragaret allegare,put obi jcit,s, testes ipsi eo mo de maleficio deponentes, videatur aliqua tutu elisi per repulsam aduersus eosde facta:quia si recte aduertatur,nihil eis, nocui sic nec nocere adparet: tum etia
quia absque veri praeiudicio:secus esse
quando sunt Pares oumero . quo casu etiam data aliqua inhabilitate ipso tu, casu numerus lupplet desectum testiu. pl. est in .l .iij. φ .eisdem. ff.de tcsti. Bal. is I si quis ex argentarijs.f .j.Tde ede. &in .c.s qui testium .extra de testi. bi di
in .l .in bonae fidei. C. de reb.cred. Fely. in .c. in nostra .de testi .ubi subdit esse ppetuo no . Nec militaret aduersus prae- alle. respondere,* io praesentiarum sumus in c riminalibus, in quibus numerus ino supplet desectum testium . prout notabiliter voluit Bal .in .c.ad nostr
extra de proba .per text in .c.licet causam. f.quidam vel δ.eo.ti.quod dictum Bal. refert ct sequitur Fely.in .c. estimo Dium .v.col .in fi .de testi.& cosuluit Deci.in suo conss.cxxxiij.inci .viso processu .in fi .iiij .col. bi ad hoc alle. Petr.de anch in suo consil ccxlvij.inci .in causa agitata: S Ang.in Ocos.cxxviij.& se. quit Marcin suo sing. cccclxxvij.inci. in testib. Na od hoc respodetur, ga da . to 2, in causa criminali numer' no suppleat desectu testiu, id intelligi debet,
ut num et' testium pistotu,no sufficiat ad codenatione inqsiti de crimine .se enim erit quo ad tortura ua luc licet testes ipsi piant infames seu aliter inhabiles,cu sint plures testes:licet ad codes nadu no sussciat: l sufficietit in quo ad
99쪽
satorum, dixit polchre Innocenti. in capitulo praesentium. extra de testib. quod testes repullati,faciunt praesum.
tionem. Et hoc tanto magis concedendum est, cum ultra , quod praesati quinque testes: ita deposuerint, ut supra , accedunt nonnulli alij testes deponentes de fama publica, videli-eet , quod ita erat & insurrexerat publica vox & sama inter maiorem ct saniorem partem populi , quod Saba tinus ipse in homicidio praelato interfuerat ad occidendum Hieronymum praefatum e & sic dato absque veri praeiudicio : quod testes ipsi sui Lsent aliqua repulsa accincti , attamen ex quo remanent alij testes deponentes de sama illae si rex hoc solo pra fati testes de visu: licet repulsati ple- ου ne probabunt : ita in proprijs teris
minis notat Iacobus Butrio. ut refert
Albertc. in lege tertia. β. eiusdem. Tde testibus. ubi formaliter dicit, quod si maleficium fuerit probatum , per duos testes, quorum fidei detrahitue. propter paupertatem , vel inimici. tiam , vel aliam similiter causam, &de delicto illo probatur per duos te stes, etiam de fama deponentes, tunculi testes de visu, etiam si essent duo, plene probabunt. Idem in proprijs
terminis, ct in particulari consulendo tenet & sequitur La urent. Calca. in consilio suo centesimonon .securiis da columna incipiente, quia causa istadae. Praeterea , si bene considerantur verba testium productorum per po tem inquisiti,apparebit omnes esse salsarios ac mendaces , per consequens nullam piobationem .inducere s nam
inquisitus ipse, Sc principalis examinatus deponit, quod illa prima dio
Ianuarii, nemo fuit de sero in eius domo, nisi quaedam mulieres , quas nominatim exprimit: & tamen quatuor testes per eundem producti, deposuerunt ipsosmet omnes eodem sero illius diei fuisse una cum praefato Sabatino inquisito in eius domo , Scad inuicem , cum eodem alloquutox fuisse per certum temporis spacium, quae quidem contrarietas seu diuersitas intre ipsos testes. & principalem, non video ad quantam ct qualem coa cordiam reduci positi, etiam ut eo it ri positi salsitas. quae ineuitabilis est eo casu, data discordia, imo contrari
tate inter principalem, ' ct testes: ut
dicit Innocent. in capitulo cum contingit.de officio.delega. Bal.in. 9.qu bus . in prima constitui. C. Floria. in a. de aetate.de proba. Barto. Fulgo, &Paulus de Castro in .l .secunda.=. creditum. T si certum petatur Abb. iii Capitulo , cum Ioannes. extra de fide instrument. Imo S plus , dum testes
ipsi suissent interrogati ad effectum euruendi veritatem', super multis ciracunstanti js, nedum reperti suerunt vari j & contrarii inter eos , & praesa tum eius principalem, sed etiam vari j Scontrari j inter eosdem mei testestriam praefatus testis interrogatus,quid
fecerit postquam ingressus suit domu Sabatini praefatam , respondit, quod coepit sedere super, quodam scamno ligneo, se calefaciendo prope ignem.& quod caeteri tres ei us socii praelati tastes stabant similiter sedentes super eodem stanno,prope ipium testem,qu
100쪽
osque ibi morati sunt: di quδd omnes ipsi quatuor testes cecinerunt adanuiacem quasdam cantilenas, prout est dς more in illis diebus, ct hoc alta voco cantando, item deponit, quod dum fui sient ingressi domum , omnes ipsi
quatuor salutauerunt Sabatinum inquisitum in lecto iacentem, di replicantem vulgariterGlausibenuemui acco Ἀ- siue a&βω. seminefate honorea quesbia --nν. Secundus vero testis deponit ,
quod inquisitus ipse dormiebat,& nunquam inquisiciis ipse dormiebat , dc nunquam ipsis ingredientibus 2 salutantibus tespondit nec aliquid loquutus fim cum eis,& quod testis ipse nunquam sedit, donec ibi fuit. semper ad- stetit, dc alter ex eisdem testibus deponit quod semper ad stetit prope cubile Sabatini.&. alter ex eis deponit ste'
tis e sedendo supra podium dissabri- 'catum . item deponit, quod ipse testis
solus cantauit, & nullus ex abjs canta tauit: quia nesciebant cantate.alter ex eis deponit, ' est tertius testis , quod duo ex eis ad steterunt semper, ct non
sederunt nisi ipse testis super ban-cho, dc alter se pra podium fractum.
alter vero quartus, ct vltimus testis deponit:cia vicissim cantabant 4 dui adui. Ex quorum depositionibus maxime in circunstantijs praenarratis, adparet maxima diuertitas: imo contrarietas inter eosdem testes, S principalem, necnon & inter eosdem mei testes. δἰ iure cautum est,quod ubi testes sunt Q. spem de salso,ad cautelam, ut eruatur si salsum vel verum deposuerunt,ina terrogent ut super circunstant ijs, &.sic,ut percipiatur, si eis credendum sit
ita,vel ne glosest not.ἰn .laiuarta. M. testibus. T de testibus Aeto in summa detesti. penultima columna. in capitulo, causam .in vertic.tempore de testi .specul.in titulo de teste.in. 9. quid iam de interrogatorijs. Felyn .in cap. causam. rextra de testib. Alexand in consilio.xc. in quarto volumi. bi in specie consu
luit testes interrogandos esse, an starent vel sederent: Si pariter de qualitate vestium ibidem intercsentium, Scde ipsarum colore,& forma loquendi, ct an simul vel separatim peruene rant ad locum illum , & sic de similibus, ct sic data diuersitate seu contrarietate,eorum dictis non stabitur. Be- ne facit not. per Bald.3c Salycet.in dicto capitulo cum causam . columna
quinta ubi dicit, quod hutnsmodi interrogationes no fiunt frustra. Ex quo iudex , ' quando suspicatur de teste,debet laborare circa huiusmodi interrogationes contra testes.& dicit obseruari per Azo.in loco praealleg. multo inagis in circunstanxijs pertinentibus ad actum, de quo quaeritur. reserect sequitur Alexand. in praelato consilio .nonagesimo. R. idem Alexand. in consit. centesimoquinquagsimotertio. V. col. in quinto volu .di conlilio.cliiij.
secunda colum .eo.quinto volum. I
di plus in specie dicit Bald .in sua ma
cip. iudex debet laborare,quod iudex debet laborare, ut intercipiat testem si testis ipse sibi suspectus videatur, di subdit ita dixisse Innoceri . in capitulo cum causam .in fi de testib.& imo tales testes suspectos potest iudex interrc gando de circunstanti js, ipsos iu vol-R I uere,