장음표시 사용
101쪽
Iis a Gudio relatis pag. 76 Anni MD XVIII. colli. gitur Ucrum . cum idem stipenilium exi8ere nor Ootuisset , Mediolanum rediit mense Ochoori Aono 1 DX ll. & ibi commoratus et , usque ad MD-XXVIII. quo ad Bituriges magna discipulorum asstuentia . & sam I amplo MCC. aureorum stipendio a Rege Francisco est evocatus , ubi celebri disputatione peracta, de Uerborum unificatione ante omnia titulum explicuit, de Dissertationem de singu. Iari Certamine typis dedit, eamque ipso Regi Francisco dicavit . Semel a Delphino augitus CD. aurem rum numismate , quod illi ejus urbis cives obtulerant . pro insigni munere donatus est. Liberalis Prin. ceps Pompeium Magnum imitatus est . qui Rhodi. ἐκ Athenis sinsulis artium liberalium professoribus talen.
Caeterlim vix quinque elapsis annis Andreas in Galliis amplius degere non potuit; siquidem a Francisco II. Mediolani Duce sub poena publicationis bonorum
vocatus, domum reverti coalnus est, ubi Senatoria
dignitate honestatus, de pingui stipendio donatus aliquot annos Τicini docuit, donec ob ingruens bellum intermisso Papiae gumnasio . Bononiam Vocatus anno MDXXXII. mille ducentorum aureorum stipendio perquadriennium ibi Prosessor extitit. Exinde eodem pretio Ticinum revocatus , celeberrimam eam Academiam instituit , qua rursus post biennium propter resurgentia bella intermissa, ab Hercula II. Ferrariam cum MCCCL. aureorum salario conductus ; illud quoque gymnasium antea destitutum frequentissimum reddidit . Tanta enim erat cjus nominis celebritas , ut quocunque illum plurimi auditores sequerentur. Interea Contigit. Paulum III. Ρoni. Ecclesiae urbes invisentem eo proficisci. ubi Alciatum comiter cxceptum, & ab omnibus Praesulibus non sine magna admiratione silectatum , ad Ecclesiasticos honores ,& tum . & alias sepius invitavit. Sed cum temere profitendi munus delerendum non esse arbitraretur , io Protonotariatus honore contentus ab aliis abstinuit. Caeterlim post quadriennium, quam Fertariam venit.
restituta Ticinens Academia . in qua insigni usus est
Mercurii Caduceo inter gemina Amaltheae cornua addito lemmate Grinco. quod in ejus sepulchro legitur , eo reverti coinpulsu , Mediolani iterum Senatoriam. 8c Ρalatinam dignitatem a Carolo U. obtinuit. Narratur, Francisco Galliarum Rege in ipsius scho, iam cum audiendi causa introeunte , Alciatum Orationem ex temporc dixisse , quae res mirum Viri ingenium, ec prompcissimam facundiam aperte demon. stravit . Ueteres jurisconsultos imitatus . Responsa reddebat brevissima . quae duobus tantii in aut tribus Iuribus nitebantur . In opulent a Caula cum CCC. aureos receptis e . pluresque Variano Socino nume. ratos suisse audivi lIut r Meliorem. inquit, habuerunt negoti liorem, quam Iurisconsultum. Rard in publico Auditorum argumenta audivit , aut ea paucis verbis diluit . Et cum semel de simili , quam praele gens solverat, quaestione interrogaretur, unico Verbo
respondit . idem , &. discessit. Acuivi caloris impatientia a prandio raro gravioribus studiis incumbere consueverat, sed vel aleae lusu, vel Poetae , aut alicujus historiographi lectione detinebatur . Matrem diu habuit superstitem , qua defuncta. Collegium Studiosorum Ticini instituere voluit: sed a
petulantibus juvenibus injuria assumis, mutata voluntate . Franci lcum Alciatum . postea S. R. Ecclesiae Cardinalem, quamquam longa cognatione remotum, sed inagnae spci iuvenem , quem apud se aluerat, &sustentaverat , nominis , ac professionis liaeredem reliquit, uti nos de eo loquentes brevi clarilis dicemus. Andreas vero plurimis,laudatissimisque operibus editis , ut infra. cx cibo, quem largiorem sumere consue verat, morbum Contraxit, & cum LVIII. aetatis an num non excederet , Papiae obiit Anno MD L. Prid.
Id. Ianuarii, & in S. Epiphanii templo , atque in Mausolaeo marmoreo pene regio, cum hoc Epitaphio sepultus suit .
CAES. UE SENATOR i. ATTA Ir I OMNIUM DOCTRINARUM ORBEM ABSOLVIT. PRIMUS LEGUM STUDIA ANTIQUO RESTITUIT
DECORI. ViXIT ANN. LURMEN. VIII. DIES IIII. BIIT PRIDIE IDUS IANUARII.
IC. H. B. M. P. Ρ. Uir fuit corpulentus, procerae staturae, patentibus,& prominentibus oculis, latis, de crassioribus labiis, ac susci coloris.
Extat Sonstantii Landi Explieatio in Sepulchrum Andrem Aleiati pag. t 38. eruditione Graeca, de Latina reserta. NS. in sol. in Biblioth. DD. Marchionum Fratrum Vicecomitum. subsequentium virorum doctissimorum orationes habemus in ejus funere, ne in Per Alexandri Glima lili Antipolitani Aleiati diseipuli oratio. quam dixit in Catheo Lali Papiensi. α ibi impressi Anno MDL. in Φ. Georgii Triviali ii oratio in mortein Andreae Aleiati cum Epigraphe sepulchi ili. ω Carmina. MSS. in fol. pagg. H. Extatu in Biblioth. DD. Fratrum Murchioniunia
Steph mi P.ill .ivicini oratio in mortem Andreae Alciati . AIS. in fol. pagg. 8. Extat ibidem .
Habeat nune Lector seriem operum Andreae Aleiati . sicuti legitur in editionibus Lugdtinensi , & Basisseeosi anno ty8r. . nec a me exspectet scire quot vices alibi , m seorsim sint in publicum prolata, nam hoc seth impossibile , di prorsus mutile ntilii videtur . Postea dabo alia Auctoris nostri opera . qi Me nnia reperiuntur tu supradictis. atque aliis Collectionibus . necnon pIurima adhuc inedita, quorum notitia, ni salior, non parvi erit sa-ciunua . II. III. IU
De Verborum fgnificatione libri IV. Comm. in Titulum Pandectarum de Verborem , dc rerum significatione. Dispunctionum libri I v. Annotationes in III. posteriorea Institutionum Iustiniani Libros. Praetermissorum libri II. Parergon , seu obiter dictorum libri XII. De Nasistratibus . Civilibusque , & Militaribus osse iis lib. I. Hoe opust persectista recusum fuit in Tomo I. pag. 321. novi Thesauri Antiquitatum Romanarum Alberti Henrici de salengre, Hagae Comitum MDCCXUI. De Ponderibus, & Mensuris. Claudii Galeni de Ponderibus, de Mensuris liber. Anil rea Aleiato Interprete. ratio I. Habita Avenione in laudem Iulia civi LII. Ticini. III. Ferrariae. Annotationes in Cornelium Tacitum Paradoxorum Iuris Civilis lib. IV. I De Summa Trinitate, re Fide Catholim De Saerosanctis Ecclesiis, dc Privilegiis earum. De Edendo. De in Ius vocando.
102쪽
LV. LVI. LUlI. LVIII. LIX. De Pactig. De Transactionibus. Finium Regundorum.
De QS inque pedum praescriptione liber. De eo quod interest liber.
De Rebus ereditis. Depositi, vel contra. De Verborum obligationibus. De stipulationum Divisionibus. Tractam . Declamatio Minutio transmissa. De Singulari certamine liber .
Consilium in materia Duelli. In aliquot Iustinianes Codicia Tituloa Commentaria.
De offeto Iudicia ordinarii. De Iudieiis.
De Iureiurandia. De Praescriptionibus. De Praesumetionibu . In aliquot titulos . di Leges Pandectarum, seu Digestorum Commentaria. oratio habita Bononiae dum cooptatus fuit in locum Pauli Parisii anno MDXXXVII. Alia anno ΜDXXXIX. Praelectio ibidem anno ΜDXL. habita. Hate tria habentur autographa in Cod. AIS. Bibliotheeae Ambrosanm sign. D. n. III. in fol. blemata. Oratio habita in praesentia Francisci UaIesii Gabiorum Regi g. Tractatus de Duello in Italieum Sermonem trant Iarus fuit, & pluries typis commissus, λcuti & Emblemata; nam tres habentur editi nes Gallicae. praeter aliam verilonem Italicam Lugduni impressam anno MDLI apud Roviulium . nimirum Bartholomaei Anuli. Ioannis leriure, de Claudii Minos , qui postremus illa
Commentatus est. Sanctius Brocens Hispanicem vertit, de commentationibus illustravit. Pi-φnorius vero sapiena noster Italus in proprium Idioma similiter traduxit . de commentaria
addidit Denique Ioannes Thullius Friburgi
Prosessor eum horum omnium notis . ac Pr
priis. additis etiam iis Friderici morelli Typia ibidem dedit. Habentur impressa Patavii MDCLXI. in .. 8c continent Emblemata Etrumae sequiuitur partim sunt vulgata extra supradictas editiones. 8c partim sunt MM. ut infra et Consiliorum Libri IX. Basileae a181. 8c alibi pluries. Vol. II. in lal. Consilium Iuridieum. Extat in Consiliorum Collectione ad causas ultimarum Toluntatum Zi Dietti . Vol l I. pag. I6. Allegatio . seu Contilium in causa Μonasset ii SSalvatoris Tieini pro tecto Padi in lal. Τypis Papiens t. Extat in Arellivo supradicti Μωnasterii. Consilium ad instantiam Filiorum quondam Ludovici, & Federiei Taureliorum super quodam mereto diei U.Iulii MCDXLV. sub Phi Iippo Ma-Vicecomite emanat . Servatur Autographumbas. apud I. C. Collegiatum Dominum Iosisphum de Landriano. Lectura ab eo habita anno MDXXXV. Titini. Extat ΜS. in lal. in Bibliotheea Gymnasi Patavini . Ex rimas no . De Formula Romani Imperii libri II., qui ha bentur impressi B is leae r ssy. . Ussen cir 6 Io. re nane arti , reperiuntur etiam ΜSS. in Codice figmst. n. I. in Bibliotheca Ambro.
sana. De Re Nummaria compendiosa ratiocinatio. Ex tat in eodem Codice Ambrosiano ab edita diaversa. Rei Vestiariae voeabula aliquot explicata. In e
m Narantio Cedrone. Adamici . Limone, alii Gque Arborum speciebus . In eod. Rerum Patriae . seu Historiae Mediolanense libri IV. Primus edidit Mediolani Ioannes Baptista Bidellius, denuo reeusi sunt magni see in Tomi secundi parte prima Thesauri Antiquitatum Italiae Ioannis Georgii Graevii. Lugdunι Batrais
Fragmentum de Templis Portae Ticinens a ras. in Ambrosiana sign. s . n. 3. . M in altero sign.Α. n. I 1 f., qui erat Caroli a Basliea Petri Episcopi Novariensis. Fragmentum de Templo s. Eussorgii. In eisdem De Tribus Magis, in eisdem. De S. Petro Martyre, in eisdem. De Porta Ticinensi. in eisdem . De Templo S. Laurentii, in eisdem . De Antiquitate Insubriae, re origine Mediol. in eisdem. m. I. LX. LXI. Mediolanensum Monumentorum Inscriptiones N S. in fol. in Ambrosiana fgn. D. I . 41s. C piosiores vero in altero Codice sign. ih n. Epistola Rufino Cribello Sicerdoti optimo , sive Commentarius in Inscriptionein Plinio istam, ex schedis Ambrosianis . de esterius
egit in agio Mediol.inensi repertae . e Μs. eiusdem Bliblioth. edidit CIarist. Muratorius in Tom. II Thesauri Ueterum ιnscrip. pag. II 3.& seq. Extat etiam MS. in Bibliotheca non eliorum Cisteretensium S. Ambrosii Mediol. insoL num. 7t. Tractatus contra Vitam Monastieam . Extat in libro, quem lyeis dedit Antonius Mari hae Antecessor Iaeidentia, cum Sylloge Epistolarum Clarissimorum virorum die. in a. Lugduni Ba
taυctrum 17 8. apud Henrisum Stuari. Citata in m. 43 Ioumul de Ssavans l7o8. 1. Phyhir gyrus Comoedia Ach. V. ad cujus calcem, adsunt interpretatiunculae paginarum M. Aia
relii Albutii. Nubes antiqua Fabula ex Aristophane, ad calcem extant Gualterii Corbet tae Annotationes pagg. 8.iniae duo Aleiati nostri Poemata stylum Plautianum redolent. GSuntur in Cod. NS . in l. opintimae notae in Biblioth. DD. Marchionum Gregorii, dc Eri prandi Vicecomitum. Consilium favore Domni Francisei de Tovar Pra laeti Castellaniae Castri Gulletae . contra Fiscum eum Auctoris Subscriptione , de Sigillo. Extat ibid. Fragmenta Rerum ad Vicecomites pertinentium. ΜS. ibid. Res onlio ad Annotationes Benedicti Iovii ad Historiam sua in , IIS. l. r.ieg. 19 Eidem ras. annexa legitur Benedicti Iovii Paraphrasis de N meris ad Andream Alciatum. IIS. paeg. in. Ibid. Epigrammatum liber V adhuc ineaitias, inter quae duo ad Auxelium Albutium . satis prolixa. Ad Bartholomaeum Simon etiam. In obitu Ripat. In mortem Gualterii Gibetis. Hieronymi chinti. M. Antonii Dugnani dee. M S. ibidem. Epistolae plures Latinae, MFr. iaciscum Alciatum, aliosque. Reperiuntur in ΜS Cod. cui titulu et Variae litterae ad Alciatos in Biblioth. supradicta FF. Marchionum vicecomitum. EpistoIae XXVI. ad Franciscum Cal m. Extant in Gudii Epistolis pag. 7s. Epistola ad M. Ant. Naior.ipium, ibid. Pag. 1 3. istola ad Aonium Patearium . de oratione ab ipso edita in L. Murenam in responsionein ad Ciceronem. eum Alciati judicio. multa etiam legali eruditione reserta. Data Ticini Kal Oct hris. Exiat inter Epistolas Palearii. Basiles pag.
Carmina Latina ad Ioannem Bissium . Extant inter Carmina Bissit. Epigrammata varia. Extant in Libro, cui titulus Carm. Illust Poet. Ital. Tom. l. pag. s I. De Plautin eum Carminum ratione libellua. de Lexicon Plautinum. Ita asserit Clarissimus Fabritius in Biblioth. Latina, in editione PIauti. Basilea , apud in agium II 68. m 8. De operibus ab eo adhue adolestente factis . Uide Baillet Iugemens des Ssavans. Tom. U. AN. XXX X Pag. a. III quo etiam citat Levi ranum ad calcem I. libri SyI-vae Nuptialis . ubi ait: Aleiatum adhuc adolescentem set ipsiste non solum plures libros in Iure Civili , sed etiam sequentes: Historiam Mediolanensem usque ad tempora Caroli Ma.gni . Libros V. Epistolarum. Libros III. de Laudibus Iuris Civilis. Libros III. Epigrammatum. Comoediam de Nubibus Aristophanis Versbus Latinis reddidit. Opera. quorum partem vidimus, jam dedimus ; de reliquis vero Fides sit penta Levi ranum.
Valerii meiani Ap Iogiam pro Responsis Iurisconsuli Tum adversus Aleiatum testatur te vidite N S. Laude Pompeja P. D. Gaspar Beretia in suis Schedia. EpistoIae Virorum illustrium . quae leguntur ad Aleiatum nostrum scriptae, de magis dignae . quae hic reseranis tur , sunz I Volumen integrum Epistolarum Francisci Alciati . postea S R. Ecelesiae Cardinalis , ad Andream, cum ipsus Responsionibus . Extat in Bibliotheca DD. FF. Marchionum Uicecomitum. Petri Cardinalis Bembi ad Aleiatum Epistolae V. inter sa- miliares latinas. editionis Venetae pag. 27o. de seqn.
Cardinalis Sadoleti Epistolae IV. ad Alciatona in irr g i-D Rcitas LXII.
LXIX. LXX. LXXI. LXXII. LXXIII. LXXIV. LXXV.
103쪽
fio Iaa ipsius Sadoleti. Lugduni editas IIω. Pag. 7 . D.
Laudatores Aleiati quis unquam enumerare potest Nox vidimur optimum Carmen Ferdinandi Abduens apost suam orationem, de qua diximus ab Aldo editam An. Is46. In Tomis Carminum illustrium di tar. Italor. Mimnir no ima, passura occurrunt Me mata ad Aleiatum nostrum . nempe in II. Pag. 3 36. Ext. Achillis Bocchii Bononiensia ad Aleiatum Epigram. In II . Aliud Antonii Ceruti pag. 388. In IV. Carmen Hieronymi Faleri pag. im. in VIII. Alterum Georgii Rubini pag. 181. atque in XI. Francisci Uintae pag. xIs . Vitam autem Auctoris nostri ex professo seripserunt Guido Panci rolus, Catiellianus Cotta . Gravina, Isaacus Bularius. Myreus, Petrus Bayle, aliique plures. qui. hus addimus in gratiam nostrorum Ghilinum, de Pi- einellum.
HOC NAUsoLAEO REUERENTER CONDITA DIGNO, HIs GEMINIS CAUSIS ARIALDUS PAsSUS AB ISTIS, MARTYR IN ECCLESIA LEVITA REcONDITUR ISTA aTRANSΤULIT ANSELMUS PΛsTOR UENERABILE CORPUS. SANCTOS THESAUROS UENEMRE PER OMNIA CHAROS, Nos PUGILES CHRISTI . GENS INCLYTA MEDIO LANI,
DE CUI Us SANCTI SUNT ISTI SANGUINE NATI. Et in pavimento Chori sancti Dionysi sunt scripti illi versus ad honorem Beati Maldi Ma ris :
MARTYR EP LEUITA IACET HIC ARIALDUs IN
URNA. TRUNCATUS MORITUR . SED UITAE DONA MERETUR .
SAnctus Arialdus Alciatus, qui de Algate dicitur,
Nobili genere, BcZone patre , in Uico Cutiaco, Ducatus Mediolanensis natus , a teneris annis Clericali adscriptus militiae , 8e sub optimis Praeceptoribus sacras . humanasque Litteras edoctus, in Gallias ad Parisiensem Academiam se contulit , ubi usque adeo prosccit , ut Collegas omnes longo intervallo poli se relinqueret. Reverius in Patriam , & inter Decumanos Canonicos cooptatus , tum ad Sacrum Diaconatus Ordinem promotus , Divini Uerbi praeco eximius adversus Clericos tunc temporis perditissimis moribus involutos strenue decertavit. Pos modumtacum Landulpho de Cottis Metropolitanae Ecclesiae ordinario a Mediolanenshus ad Concilium a Stephano Papa celebratum missus , cum Landulphus comes ejus non ultra Placentinam Urbem progredi potuisset ab impio quodam ibi percussiis , Arialdus Romam tendens Clericos a recto tramite devios coram Summo Pontifice accusavit ; Interim a Vidone Archiepiscopo Mediolanensi in Synodo Provinciali apud Fontanetum habita Arialdus absens cum Landulpho excommunicationis telo seritur . Pontifex vero Maximus , frustra conantibus adversariis , inter quos erat Dionysius Cardinalis, Synodalem sententiam abrogavit, hortatus Arialdum, ut a veri oraedicandi munc renunquam cessaret . . Ad componendas vero Cleri Mediolanenset Controversias tres Viros sanctissimos Hil- delirandum Cardinalem , qui fuit postea Gregorius P P. Septimus , Ρcirum Damiani olliensem , dc Anselmum de Badagio Lucensem Episcopos LCgatos Ponti sex misit . In Srnini Petri Damiani verba jurans Arialdus caetcris exemplo praeivit , atque ita se subscripsit : Exo Ari IIus dictus Diarontis de Capella Mediolanensis Archiepiscopi . Simoniacos tanquam Haereticos fugiendos docens , cum hi advcrsus cum, & Landulphum arma moverent, Herlcmbaldum ipsius Landulpiu fratrem defensorem elegit , quem etiam secum Romam ad Alexandrum Secundum adduxit , qui Heriumbaldum tradito Sacro Uexillo defensorem Ecclesiae nominavit . Vido quoque Archiepiscopus armis sumtis in Arialdum insurrexit, qui tamen a
fidelibus Arialdi lautoribus viistus est et quapropter iratus Urbem Interdi isto subjecit, donec Aries ius inca maneret . Igitur sugere coaetiis; nocte Clam Mediolano exiit , & Romam perrecturus Violenter raptus. 8c traditus Archicpiscopi militibus, ad Uerbanum Lacum tradu eius , in quadam ejusdem Laeus Insula prope Angleriam , baruare interemptus veritatis Martyr occubuit . Corpus ejus saxis ingontibus alligatis in profundum demergitur ἔ inde tamen post
mcnses decem emergens non sine miraculo , integrum tib sit avitor olens Mediolanum translatum , primit mapud Sanctum Celsum , tum in Sancti Dionysi Basi ii eam illatum est ab Anselmo IV., in cujus Tumulo hi conscripti sunt versus :Passus est Arialdus V. Kalendas Iulii Anno Domini MLXVI. . eumque Alexander II. SS. Mart Prum Fastis adscripsit Anno sequenti .
Extant in eius Vita a Beato Andrea Vallon brosano Sancti Discipulo . quam post Puri celliam vulgarunt Bollandistae ad diem XXVII Iunii , variae Sancti Martyris orationes: I. Est in Capite Primo , in qua plura praefatus de Verbi Divinitate damnat Sacerdotum nuptias . II. Est in Capite V. in qua improbat jejunium inter Pa scha, de Pentecostem. LIII. Est in Capite VI. in qua suadet Populo. ne de hostibus
suis vindictam sumat. IV. Altera oratio adversus Guibertum, fle Ambrosum , in qua probat ex testimonio Sacrae Scripturae Sacerdotes
Extat live ultima in Lib. III. Cap u. Hist. Mediol. Landul- p ii benioris, de quo suo loco. Habentur ad Arialdum , ejusqtie Collegas Epistolae ditae Sancti Petti Damiani in Lib V. I pistolarum eius
Praei et supra receiisitos Auctores miliari libro Sandii Ailaldi gella prosecutus est praedictus Puri cellus, d quo insta. Εjut quoque Vitam scripsit Laudulphuς de Sancto Paulo. cuius notitiam dc nos dabimuc, de Andreas Alciatus celeberrimus I. C. de quo supra. Memiuerunt Saneti Arialdi praeter Mediolanenses Carolus Si Ionius, Barcinius . Philippus ferrarius, Leonardus V Loquaejus , de alii plures,
X L I I. ALCIATUS BENEDICTUS .PRimus ego nobilissimae antiqitissimaeque Alciato.
rum Familiae Scriptorem hunc addo ex Monymi Chronico Humiliatorum ordinis , quod extat in Biblioth. Ambrosiana. Ibi legitur in Capitulo NXXIII. quod Benedictus Alciatus, sive de AlZatc. prius fuit Praepositus Mira lis , 8c Anno MCCCXXI. electus est Generalis Octavus sui ordini et . quem optime -xit usque ad Annum MCCCXXXVI. Successit in E hoc munere Iacobo Lomeno Generali VII. Habemus ipsius e
I. Constitutiones ordinis Fratrum Humiliatorum ab eo conditae M promulgatae in domo de Galeari , dum esset Pr aepositus Generalis Anno MCCCXXXII.
X L I I I. ALCIATUS FRANCISCUS.
FRanciscus Alciatu natus est Anno DXXII. Kal. Februarii, Martini Bernar lino geniti, de Susan nae r arentibus , magni Andreae gentilis , qui jusdem
104쪽
Legalia opera posthuma in lucem eduxit . Graecis , Latinisque politioribus literis apprime versatus , in Ticinensi Academia primarius Anagnostes Divo Carolo Bonomaeo in Iure ci ili praeivit Praeceptor , Iurisque lauream contulit . Posthaec a Pio IV. Ro.mam evocatus V. S. Reserendarius . 8c ad Bohemiae Regem Internuncius creatus cst . Episcopus subinde Claramontanus , dein Amensis , hinc Civitatensis An. tillas in Benevcntana Provincia renunciatur die U. Septemb. MDLXI. Anno demum MDLXII. die XII. Martii ab eo Pontifice S. R. E. Diaconus Cardinalis Sanctae Mariae in Porticu , S. Carolo potissimum id precante , pronunciatus , ex priori titulo ad alium Presb. S. Luciae in Septitolio , mox ad lites. S. Su. sannae transit . Unus ex Interpretibus Sacri Concilii Tridentini, ex Episcoporum. & Regularium rerum Praesidibus , pro Divo Carolo Horromaeo Major Pomnitentiarius, Philippi II. Hispaniarum Regis, & Ca
thusensium penes Sum. Ρontificem patronus, officia maxima Seui Apostolicae praehens Vaticanam Purpuram propria virtute illustravit . Insignem Bibliothe-Cam construxit, in qua , testante Ciaconio , extabant plura ejus ingenii monumenta MSS. Romae vero meis
1iorem vitam nactus est , XIII. Kalend. Maii Anno MDLXXX. aetatis LVIII. Quiescit ibidem in Eccle sa D. Mariae Angelorum , hoc apposito Cenotaphio .
MEDIOLANEN. TIT. S. MARIAE IN PORTICU .
VIRTUTE , HUMANI ΤΑ OFFICIO I. U. SCIENΤIA, AC CAETERIS OMNIBUS DISCIPLINIS FLORENTIsSIMI, CARTHUS IENSIS FAMILIAE PROTECTORIS.VIXIT ANN. LVIII. MENS. II. DIES XVIII. BIIT AN . SALVT. MDXXC. XIII. KAL. MAII l
VIRTUTE VIXIT MEMORIA VIVIT GLORIA VIVET
mi Cardinalem nostrum magni Andreae Senatoris filium dixere , valde allucinati limi ; siquidem Ma
tini filium , praeter alios Auctores , testatur Fran- lciscus Civellius ejusdem Cardinalis coaevus , ac concivis , qui etiam de eodem cecinit , lib. pr. suor. Poematum pag. 347. ad Martinum Alciatum rMartine mune Praesulis inelyte Pater , Stisama conjuge cum bona , &c. Scripta ejusdem , quae extant , sunt:
ILVolumen Epistolarum Cardinalia Francisci ΑIeiati
ad s. Carolum Borromaeum cum Responsionibus ejusdem san ti . ab anno II 68. ad 33 i. N S. in fol. sign. F. num. 81. in Ambrosiana Bibliotheca. Epistolae Franeisti Alciati Latinae plus tu. m I 1Ο. . migna ex parte autographae ad varios Principes de Magnates. Virosque illus tes Mediolanenses. Inter primos III. ad Pium I U. Poni. Nax.
Ad Philippum Austriaeum Hispan Regem.
Inter sceiandos ad Hieronymum Montium senat Iem , IV. Ad Gaudentium Μerulam Magistrum suum. II. Ad Frane istum Martinionum. Plures. Ad Andream Alciatum , plurimae. Ad Senatores Dolenses , Il. Resertae sunt Eruditione Graeca & Latina. Extant MM. in Biblioth. Fratrum Marchionum Uice-
III. Seripsi etiam I. itteras Italica Linstra Gabrieli Flammae. quae in lucem editae inveniuntur inter Epistolas Virorum illu:uiu in . atque a Bartholomaeo Lucinchio inter suas implessis Anno Is s. Vmeriit, sicuti tres ad eundem. Item aliae it dicae in libro, cui titulus: Leitere di Girolamo Catena. Romais 89. m 3 T. I pag. 43. 4s. 6c 41. IV. Alitigationes plures. Ext. Hat in IIS. pag. o. cui titulus: Litterae ad Alciatos . dc eorum .ul alios in Bibliotheca supra- die .i vicecomitum. V. Epularit Controversia prima de Prandio ad Lud vicum Laelium Amittitem Carmallensem aerarii Ponti fieis Maximi X Uirum Auctoris m inu ma ginalibus nolis locupletata. 1μι. imperiri pagg. ICUI. Consultationes ejusdem Authographae . Ext. ait omnes in altero HS. magnae molit in eadem Bibliotheca.
VIL Oratio Francisci Aleiati in cooptatione Pauli C milli Crassi , sia. pag ia. ΜSS. ibid.
VIII. Alia in eooptatione Ferdinandi Abduensis pag. xx. ibidem. IX. Consilium in materia peculiari. X. Configlj in materia ui duello. XI. Oraaioni varie De illis ilibus ultimis articulis fides sit Picinello pag. 19y. Alexandri Pusterulae oratio in laudem Cardinalis ΑΙ-ciati, pag. it. Extat ibid. Pomponii L citae oratio piis cooptatione ejusdem in Collegio Italisconsidio m. Ibid. Heliae Nolani Apologia pro Medicis Hebraeis ad
Franciscum Alciatum S. R. E. Prothonorarium. NS. p. 23. Ibid.
Plures Epistolae ad eumdem Franciscum Alciatum Ioannis Baptatis Robii. Carmina plura ipsi is Robii . Antonii Philotet. de Homodei Floravantis Rabbiae . Alexandricabiati, AEaydii Boilii, Alexandri Posterulae, Aurelii Albutii, aliorumque , irorum illustrium tam
Italicorum . quam Biittannorum , atque Belgarum , italico, lintillo, utque Graeco sermone in laudem Francisci, atque Anti .
Extant in dieto bis. Haec noa invenimus de praestantissimo illius aevi Viro . cujus Acta collegimus ex Ciaeconio. Ughello, Egils Purpuia docta . Sitono, Auberio Μν- o, Iano Nicio Exitiirco, aliisque.
X L I I I. ALCIATUS IOANNES PAULUS .PRosecto de isto Ioanne Paulo Alciato , cujus
mentionem nullibi apud nostro; reperi, sermonem non habere mihi mens fuit, nam si vere Mediolanensis, nec Italiae . nec Patriae, neque tam illustri Familiae decus profecto ala uri , sicuti id forsan huic meae Collectioni. Sed cum de eo asatur Prolixe in Tomo primo magnae Bibliothecae Ecclesiasticae Tv-pis Genevensibus editae anno III . pag. 23 . piaculo Criticos mihi tributuros fore ccnsui, si ipsum insalitatum reliquissem : Accipiat igitur Lee or quod ad litteram exscripsi ab eodem libro penes quem tantum fidem esse desidero. Ioannes Pauluq Alciatus nobilis Italus, aliis Pedem tanus, aliis rectius, ut videtur, Mediolanensis, secta Socinianus, fuit e societate illorum Italorum. qui sec XVI. circa A. MDXLVI. reliet a patria, Ecclesiae Resormatae sese adjunxerunt; sed qui pollea Trinitatem in dubium revocantes, Protellantibus ipsis ini miniis quam Pontificiis ικ.: o sucrunt . Aliquando stipendia fecit Alciatus; Genevae innovare coepit , una clim Medico quodam Georgio Blandrata, & Causidico Matth. Griholdo, quibus socium se dedit Valent. Gentilis; contra quem adeo risi de egerunt Geneventes, ut alii sibi caventes discesserint. Poloniam ergo petierunt Alciatus noster , 8c Blandrata, ubi haereses suas prospero satis successu disseminarunt. Ad se Gentilem allexcrunt , quem in oppido G o Gallice Gex incarceratum redemerat Alciatus. E Polonia in Moraviam transisse dicunt . Saltem Dantiscum secessit noster, ibique Socinianum
obiisse colligitur ex Epistola Martini Ruari qui & i se Socinianus ad Abrah. Calovium scripta Ge latro seu Dantisci A. MDCXL. III. Non. April. quae eth quadragcsima septima Cent. I. Epist. hujus Ruari, editae
105쪽
stet . I 47 . ubi haec refert: Tu nosti Alciatum in hac urbe , vitam per aliquot annos, Christiano rim , singulari cum pietate exegisse, & moriturum animam Christo servatori comniendasse. Quod porro testimoniis confirmat , & nonnulla alia de eo ibidem narrat; v. g. Crac tae a pueris , quia Arianus ha hebatur , venementer aggreuum , ridiculo schemate evasisse, cum se non Amanum, sed Μarianum esse diceret, quod cum illi quid sibi vellet quaererent, respondisse . credere se Iesum Christium Dei vivi, & Mariae filium . Illi non minore stupore, quam malitia oppressi, audito venerando Μariae nomine incolumem dimiserunt. Atque hic verificatur dictum S. Anselmi de Excellentia Virginis, cap. H. Velocior es non
nunqtιam Salus invocato nomine Maria, quam λυ
eato nomine Pesu . Dixerunt aliqui Alciatum transiiD se ad Turcas , ac Mahomedismum amplexum suiLse , & inter eos vitam finiisse ; sed meram fabulam esse variis argumentis comprobat doctiss. Baetius . Pulsus e Polonia cum Sociis a Sisismundo Augusto periit m. Christi MDLXI. Ita Hosiman. Lexicon Uni
Gregorium Pauli , in quibus eum ab hac sententia abstrahere conatur. quod Christus extiterit antequam ex Maria nasceretur . de acerrime dogmali vulgarido Trinitate restitit. Porro scripsisse eum . praeter haec . plura de smili mat ria, innuit cum Stanis l. Bud x inius Hist. Eccles. Ρωlon. mp. 27. tum Andr. Dudithius in Epist ad Theod.
Aleiatum vocat Calvinua adversuq Valent. Genti I. p. 619. Tract. Theolog. hominem non stolidi tantum ac vesani ingenii, sed plane phreneticum ad rabiem usque: Beate vero Epiit. I.XXXI. idem strme audit
hom - - - - - - - - - - Plane Phreneticus M verti
MErito inter Alciatos ob sanguinis nobilitatem, ac scientiarum doctrinam locum meruit Melchior, qui Patrem habuit praei antissimum Iohannem Paulum Alciatorum Collegii Inititutorem eximium , matrcmque Franciscam ex Comitibus Balbianis nobilissimam . Litteris humanioribus non solum operam dedit Melchior nother, sed etiam Legalibus solidiori-hulque thidiis. ita ut Prosessor Papiensis Gymnasii efficcretur, ubi summa cum laude vel pertinis horis Ius Civile interpretatus est magna Auditorum assi uentia . Anno vero MDCXIU.sato cessit,sicut Picinctius asseruit, sed Cl. Sitonus eum mortuum dicit Anno MDCXVIII. in quodam Territorii Ticinensis loco, qui Wrris Corvinorum nomine appellatur, & Papiae inde sepultus in Τcmplo S. Mariae Carmeli . Opera ejusdem refert di imas Picinellus in Athenaeopag. 424. sed nullo indicato iuxta morem loco atque
anno nec Impressore; ad nostras venit manus tantummodo primum.
I. De Praecedentia inter Felidatarium Caesar . Pontificiique Iuris Doctorem, de Feudatarium habentem annexam Comitatus, de Marchiae dignitatem . Teini,
inenti diversi per il Dottoramento nelle Leggi di Gi-francesto Sorbetione. Pavia. 1s99.m Ix. ,&alibi. Eum laudarunt Polydorus Ripa egregius I. C. Antonius Μaria Spelta, Henricus Farnesuis. Bernardinus Baliadinus. videndi etiam Ghilinus, Crescentius, Melchior Ripa. Claria. sitonus Pag. 191. art. 8O
Dx L U. ALCIATUS PETRUS ANTONIUS. TAm pauca de Petro Antonio Alciato habemus ,
ut ii non adessent tot merita illustrium ali rum istius clarissimae Familiae Uirorum , sorsan ab Athenaeo Pici elli ipsum cum aliis expungendum duxissem. Uerum prae oculis mihi suit , quod in fronte hujus operis praefatus sum , scilicet memoriam servare Uirorum do strina praestantium Saeculo XVI antiquiorum . & si de ipsis parum invenire nobis licuerit ; nam plura sorte temporis edacitas abstulit. Retinui igitur hunc nolitum , Se s de ipso aliud L e oribus cxhibere non possim . nisi quod fuit Matthaei filius, ic Iuris peritis Collegii Nobilium hujus Urbis adscriptus anno MCDLXVIII. Claruisse etiam in oratoria facultate asserit Sitonus anno MCDXLVIII. ex instascriptis, quos enumerat, Auctoribus; In Pici-nelli Athenaeo pag. 416. ita legitur brevitcr de scriptis ejusdem, nulla addita indicatione, qua corte Opus esset . Scripsit rI. Alcune eleganti Oraetioni. De eo ut luera ex Sitono loquuntur Μoriggia NDIO. e. . Lucas Contalis in Insignibus Academiae Allidator. Papiae pag. 67. Alci.itus in Patriae Antiquis monumentis. Crescentius in Amphiteatro P. 1.
EX Athenaeo Romano Clarist. Mandosii excerpere
non audeo Terentium Alciatum, utpote qui Romae natus ab omnibus asseratur, hunc tamen nullat nus a Scriptoribus Mediolanensibus expungendum esse censui; nam etsi ignarus, qua sorte fortuna natales suos habuerit in ea Urbe; certum tamen est ipsum fuissee celcherrima Alciatorum Mediolanensium familia, ut Omnes , qui de eo agunt. testantur. In lucem vcnit
igitur Terentius Anno ΜDLXX. & prius , quam inter ΡΡ. Societatis Iesu cooptaretur , quod contigit Anno MDXCI. mense Martio , Iuris prudentiae se addixerat . Tam egregie, tam prudenter se gessit in clarisisimo ordine lupradicto, quod eum sui multum probavere, nam Collegium Romanum tredecim annoru spatio rcxit, atque ibi Philosophiam , & Theol giam per U. annos integros docuit . Ossicium Di- rectoris Poenitentiariae in Vaticano exercuit , ac vices Superioris Domus Prosessae summa cum laude sui inuit . Praestat etiam uti delegatus Romanae Provinciae IX. Congregationi generali suae Societatis ,& dum mors cum e vivis crapuit, molesto apoplexiae morbo die XII. Novembris Anni MDCLI., Pr Ρrovincialis munere sunsebatur. Nec solummodo imter suos singularem , iustamque cxistimationem sibi adeptus fuerat, sed tota plaudente Roma ipse inter alificatores Sancti ossicii Congregationis enumer batur. atque in altera Rituum sacrorum ossicium Comsultoris obtinuit . Eum tanti fecit Summus Pontifex Urbanus VIII. ut Ρrovinciam perarduam operum consutandorum cclcberrimi Fratris Pauli Sarpi , vulgo Soave, ipsi dcmandavcrit; sed eo morte praevento, illam cum g umentis non paucis jam collectis ab Alciato, ad praestantissimum Virum Ssoreiam Palavicinum transtulit . Male autem Cl. Bayle arguit Morerium. quod inter opera nostri Auctoris enumeret etiam Acha Concilii Tridcntini inchoata, nam ex eo, quod insta proferam ex doctissimo Allatio, plura certe Alciatus jam scripserat ad hanc historiam pertinentia :Caetera illius edita, atque MSS. Opera sunt, ut infra, ex quibus hic aliqua a me inspecta , digna sunt profecto tanto Uiro , pro cujus laude iussinit indicare . Urbanum VIII. Sum. Pont. ipsum dixisse purpura di
106쪽
I. Oratio in morte Chellii Domini ad Clementem VIII.
Sum.' Pontis. Extat inter Orationem PP. Societatis Iesu. Roma editas apud Masearduin Amso I r.
II. Vita det B. Pietro Fabro primo Compagno di S. Igna-zio . traddotta dat latino, che scrine Niemlb Or- andino . Roma, per ii ZMetti icias. in 8. Hanc sub nomine Erminii Taesti edidit Alcimus . III. In primam, & seeundam partem Divi Tiromae explicationes scriptae Anno MDCXX de MDCXXI. HS. in . extant in Bibliotheca ΡP. Hae emitar. S. Augustini Conventus S. Marci Hediolani. IU. De Matisim visone, necnon alii Traqatus Theologici
V. Historie Coneilii Tridentini a veritatis hostibus evulgatae EIenelius.
De eo sic Laurus in orchestra r si Ad quos aditum . sti me ducem recusaris, aperiet tibi Terentius Alci is tus, eruditorum , dc iple . quantum agnovi . urba-M nissimus. cujus amabile ingenium . 8c in tradendisse sanctioris Philosoplitae praeceptis industriam plusquam
Et Victorellus in opere Ciaeconii in Vita Pii IV. col. I .is Veram coiicilii Tridentini Historiam erudite, fesi culte scribit Theologus Marissimus Terentius Aleia-M tus Soe. Iesu. refelleique mendacia Auctoris non ,, pii, cujus libros in enui hominis oeulis indignos M. . ,, Antonius de Dominis, dum Catholicae Religionisse desertor esset. ex di curavit. Binas ad eum dedit Epistolas Itali eas eruditione Eeclesiastica plenas Iacobus Sirmundus. prima data est Parisis XIV. Augusti MCXXXV. Altera XUI. Oct hris ΜDCXLVI. Extant in Tomo IV. operum VarSirmond. page. 679. & 683. Ex Allatii Apibus Urbanis pag. 238. . 8c Loicis Bayle . 8e Morerii. Vide de eo Ianum Nietum 2Erithreum in sua Pinacotheca Imm. Illust. Viror. 8. Lipsis i ta . pag. 44s. Silo tiam Palabicinum in sua hist. Concit. Trid. atque
Nier summos Pontifices, de quibus gloriari potest Mediolanum Iccunda Roma, adest Anselmus cie Badagio. vulgo Baggio, Vico prope Mediolanum extra Portam Vercelleniam , Patre Anselmo Viro Patritio, Scin ipse Urbe Primario natus ;Is dudum Canonicus Re
gesaris in Monasterio Lateranens electus suit Episcopus
uconsis Anno MLUl. Interfuit Romano Concilio sub Nicolao II. Annis ML X., & MLXI. . dc una cum D. Petro Damiani legationem obivit ad Mediolanenses pro correctione Cleri . Destincto Nicolao ut in Propylaro Papebrochius pag. I96. coronatus est in Dominica die XXX. Septembris ΜLXI. assumpto nomine Alexandri Secundi . Ejus, gesta reseriint Copiose Sanctus Antoninus, Sanctus Gregorius VII. in suis Epistolis, Ciaconius, oldoinus, Cardinalis Nico- Iaus Aragoniae , & Severinus Binius in Script. Rer.
res. Quatuor celebravit Concilia Romae, & Mantuae, quae habes in Tom. VII. Conciliorum cum notis Binianis . Desunctus est anno MLXXIII. die XX. Aprilis , sepultus cst XXII. ejusdem mensis in Ecclesi: Vaticana . Stella tamen . Platina, & Rasponus, ut notat Papebrochius loc. cit. in Lateranens icpulture dicunt, nullo adducto, quo id confirment, Epitaphio
vel Monumento. Seripsi Epistolas quamplures . quarum aliquae desumptae ex Godicibus Bibliothecarum Uaticani. Ciuisi. dc S. Vietoris Parisienss, hae sunt: I. Una ad Mediolanenses, illos ad virtutum exercitia excitatis. iisdemque orationem Dominicam in
H. Alia ad Heraldum Nomegiae Regem . illum horistans ad obedientiam Acbuberio Hamburgens Arinehiepiscopo praestandam. III. Una ad Suenonem Danorum Regem , qua exigit censum, quem maiores eius perstitvere contu
IV. Una ad Petrum Dalmatiae. 8e Selavoniae Archiepiscopum , eum qua illi Pallium mittit. V. Una ad omnes Episcopos de Rebus in Concilio Romano gestis.
Una ad Episcopos Daniae pro synodo eelebranda. Quatuordecim ad V Uillelmum seu Gervasum Archieρiscopum Rhemensem de Simoniacis, d que vitiis Clericorum exltirpandis. Duae ad Uuillelmum Regem Anglorum Pro exactione denarii S. Petri , dc pro Lansranco Λ ehiepiscopo. Una ad S. Annonem Arehiepiscopum Coloniensem, qua concedit illi privilegium immunitatis Pro Monasterio Sigebei genti. Una ad Landulphum in Corsca qua illi vetat, nisi cum uxoris consensii, Monasticam vitam ingredi. 8c votum continentiae emittere. Una ad Archiepiscopos Galliae . qua mandat. ut Petro Damiani Ostiensi Episcopo Sedis Apostolicae Legato obediant. Scripsit ad Constantilium Aretinum. ad Lamber tum Bononieti sem , 6c ad Ubaldum Cremone sem Episcopos ; ad Everardum Archipresbyterum Ferrariensein. εκ ad Gerardum Ecclesiae Pisanae Canonicum. concessionesque fadtas a Prae-deeetaribus suis Eeolesiis Aretinae . Bononiensi . Cremonens. Ferrariensi. de Pisanie comproba vitet quin etiam Capuae cum esset . vetera R manorum Pontificum in Ecclesiam Salernitanam beneficia in statinavit.
Epitiolas plutes dedit Lueensa Ecclesiae Clero , Se Populo . quibus illos ad optimam vivendi rati
num reducere studuit: litteras misit ad Petrum Praepolitum Spoleianae Ecclesiae , quibus ratam habuit Andieae Episcopi donationem factam eidem Ecclisae Spoleianae . Cum autem a Petro Damiani litteras aecepisset, ad cum prolixiorem
ossicii plenam Alexander Epistolaui rescripsit, illud ab eo exigens, ut quia jam non liceret ipsius
frui verbis, saltem litteras legere eone seretur. Praeter Petrum Damiani Alexandro scripserunt Lansraneus Archiepiscopus Cantuariensis , Cl rus, dc populus Florent rius . . Extant etiam Epistolae aliae n. XLV. cum fragmentis aliquot in Concit. Labbei Tom. IX. ec vissima Coleti editione Veneta Tom. X. Inscri-Dtiones singulariim dedit Fabricius Tom. XI. Biblioth. Graecae pag. 38s. ad quem Lectorem nos
Aliam Epistol.ini ad Monachot Rivipotenses exhibet Αguirtius Tom. IlI. Conciliorum Hispaniae Rag. 3r. ET ad Aquilinum Abbatem Nonasterii S. Ioannis Binnatensit in Aragoniae Regno Pag. 2 I. Aliam ad Udonem Archiepilcopum Trevirensem, de poenitentia sacerdotis incaeiluos Perpetua . Extat in Martene. de Duram l. Vet. script. ἐκ Monum Collect Tom. I. Pag gro. Aliam ad Ioannem Abricensem Episcopum. Extat in conciliis Rhoi in ageti sinis Beliin. Pag. 76. Aliam ad Stephanum Trojanim: Epit Pum. Extat
in Ugheli. liat. Saer. Tom. V I. p. g. II 6. XIX. Aliam metetalem pro Ecclesia Pisciuiensi . Extat
in Spiei legio metierν. XX. Constitutionum in Lateranensi Synodo edidit, qua
Monachis pedem e clauitris esset re , dc Civitates peragrare prohibuit, Canonicos vero tria. communi vivere, de nil proprii habere jussit rutque Lateranensis Basilicae Canonicos ad ant quum institutum revocaret . Romam Lucenses tauronicos . t ongregationis S. Fridiani. vocavit, quibus Ecclesiam S. Mariae Antiquam olim, nunc Novam dictam eoncessi. XXI. Confirmatio Donationis Andreae Episcopi Spoletani. Extat in Uglieli. Ital. Sacr. TOm. I. pari. II.
XXII. Bullae III. Extant in Bul Lirio Margarini Tom. I. pag. 8. Tom. II. pag. I. I. III. Bulla Floriacens et de Corpore S. Benedicti. Extat in Biblioth. Io. a Bosco Tom II. p. g. 14 r. XXIV. Diplomata varia. Extant in Uglieit. TOm. 1. . . p.
Mese a Ludovieo Iacob nuneupatus suit Radagius in sua Bibliotheea Pontifieia pas αIn Tomo U. Rerum ItaL Scrip. pag. 76. legitur Monymi
dicationia Eeelesae Camensis ab Alexandro II. P. M. factae ex MS. Cod. 47. Biblioth. Camen. In ejus Commendationem plura, extant i inpressa in moV. Rerum Italicar. pag. 76. dc seqq, Praeter Auctores supra memoratos. dc uius Vita, & Operihus observandi sunt Chronica Sigi aerii. Ee Abbatia Uspergenss. Bosta in Nartyrologio Mediolanensi a ldium I Novembris, qui Benuiν ipsiun appellat, Ioannes Franciscus Bessitius in Historia Pontiscali Medi Ianensi, atque carisius in suo Tlieatro.
107쪽
X L V II I. ALEXANDER U. ΡEtro Philargo , licet patria Cretensi, quidquid
e contra varii senserint, inter quos Cl. Cotta ,
res in suo Muiso Novariensi locum huic Pontifici
edit, sorsan ob id, quod nos monuimus scripsisse Hestorem Albergantum in suo libro, cui titulus, iIDisi anno, in hac Collectione Scriptorum Mediolanenissum locum seci , utpote istius Metropolis non tantum summε benemerito , quippe qui dignitarem Ducalem a Vincislao Caesare impetravit , necnon quia pietate , doctrina , ac prudentia Ecclesiam Archiepiscopalem optime rexerit, atque Obtentis novis redditibus auxerit. Ipsum ergo ex plurimis testimoniis in Insula Cretensi natum amrmamus . Praestantistimae indolis adolescens , & pauper cuidam ordinis Sancti Francisci Religioso , in eadem Insula obviam saetiis,
ab ipso receptus, & educatus, Franciscanum tandem amplexus est Inititurum : litterisque Graecis. &. Latinis optime instrumas , dc trina , & probitate tantum profecit quantum exitus inde probavit r ipsius ordinis Gymnasia , precipue Oxoniense & Parisien. se , circumiens, in ultimo laurea decoratus, Medio- Ianum venit , ubi Ioannes Galeatius Uicecomes Insubriae Regulus Viri prudentiam, & virtutem expertus, inter sui regiminis Consiliarios primarium locum ei contulit , rerumque summam poenes ipsum reposuit . Devinctus itaque Ρrincipis animus Mnemerenti gratum se praebuit, Placentinae squidcm, Vicentinae, de Novariensis Ecclesiae Insulis insigniri curavit. Hinc a praelato Ioanne in Bohemiam ad Caesarem Vinci glaum missus laudabiliter ita se gessit, ut eidem
Ducis Mediolanensis titulum, atque insignia impetrarat, nullo iure Regio , nullaque Superiore auctoritate sibi reservata . Plurima suae Novariensi Eccle
si ae privilegia , sibique Principis Imperii nomen re
tavit . Mox Patriarcha Gradentis , ut aliqui volt, tandem Archiepiscopus Mediolanensis citectus, talis , ac tantus erat in Galeatii oculis, ut vivens primum Ducatus Administrum voluerit , 8e moriens
Filiorum Tutorem instituerit, multaque Praedia ejus intuitu Ecclesiae Mediolanensi reliquerit. Dum solerti prudentia inter seditiosorum turbas, & fluctuantis Populi vicissitudines sacro , civilique Medi lanensium regimini incumbit, ab Innocentio UII., qui Viri integritatem , 8c scientiam noverat , Romam evocatus , Presbyter Cardinalis tituli Basilicae duodecim Apostolorum renunciatur. Anno sequenti Legatus a Latere ad Insubres, Liguriam , aliatque Regiones , deinde ad praelatos Mediolanensium mo. tus tedandos Viterbio emandatur. In Pisano tandem
Concilio privatis ex Synodi sententia Gregorio
XII., & Benedicto XIII. . ob mutuam eorum collusionem anno Domini MCDIX. die XXVI. Iunii
omnium suffragiis , nullo reclamante , in Summum Pontificem est electus , & Alexandri V. sibi nomenia imposuit . Ita in Actis ejus Sessione XUIII. legimus. Jam constitutus in solio , prout erat ingentis
animi, masna quaeque moliebatur , ut Ecclesiae uni nem consolidaret , & corruptos hominum mores , Ortosque ex nimia temporis licentia abusus extirparet: diris Ladislaum Regem devovit, Regno Neapolitano privavit. 8c Diadema ad Ludovicum degavensem transtulit. Ut Sigismundo Hungarorum Regi a Turcis victo, opemque imploranti, & Rh dianis Militibus ad Terra sanctae recuperationem aspirantibus suppetias serret, missis nunciis, & litteris omnes Reges, & Principes Europaeos ad sacram militiam excitavit. Hussitarum haeresim in Boemia ser-I entem compressit, aliasque multas Fidei injuriasitteris , & sumptibus in aliquot Galliae Provinciis
vindicavit. Religionum scissuris , aliisque malis o currit, Viros doctrina, pietateque claros praemiis aD secit , & prae caeteris , multos ex ordine Minorum
Episcopalibus Insulis insignivit . Ampliora meditati
tur , at morte praeventus , cum in Summi Pontificatus apice menses decem , & dies octo sedisset, anno Domini MCDX. die Sabbati, V. Nonas Maii, noctis sequentis hora quinta. Bononiae Vita decessit aetatis suae anno LXXI., ibique sepultus est in Ecclesia S. Francisci Fratrum Minorum Conventualium in elegant istimo marmoreo Tumulo , ubi sequentia leguntur Carmina :SUMMUS PASTORUM ALEXANDER V. ΕΤ OMNIS SCRIPTURAE LUMEN, SANCTissi MUS ORDO MINORUM QUEM DEDIT, ET PROPRIO CRETENSIS NOMINE PETRUS, MIGRAVIT ANNO Μ CCCCX.
PETRO PHILARGO CRETENSI VIRO. INSIGNI. ORATORI. GENTIUM. Co N CI O N A To RI. FACUNDISSIMO.
CONSILIARIO. DUCUM. DISPUTATORI. ACERRIMO. PARISIIS. PUBLICE. THEOLOGIAM. PROFITENTI. IN. QUATTUOR. SENTENTIARUM. LIBRO S. SCRIPTORI. LUCULENTISSIMO. Q UI. EX. ORDINE. MINORUM. A D. EPISCOPATUM. VINCENTIM NOVARIAE. . A R C HIEPIS C o P A T V M. MEDIOL NENSEM. CARDIN ALATUM. ET. TANDEM. A D. SUMNI. PONTIFICATUS APICEM. EVECTUS. ET. ALEXANDER. QUINTUS. APPELLATUS. BONONIAE. MORITUR. ANNO. SALUTIS. Μ CCCCX. PONTIFICATUS. SUI. MENSE. OGTΑ-UO. IOANNES. BAPTISTA. PAGANUS. DE ZANET IN I s. BONO. PIETATIS I Μ PULSUS. DUM. PLURA. IN. HOC, TEMPLO. DIUINO. CULTUI. PARARET. EIDEM. DIUO. CULTORI. HOC. NAUS OLEUM. REPARAUIT. ANNO. MDLXXXVIII. DIE. XX. SEPTEMBRIS.
Tam eximii viri habentur scripta, quae infra damus. I. Commentaria in quatuor libros magistri sentent. quae extare ΜM. moniae in Bibliotheca Bodleiens. Cr monae, apud Augustinianos Pisauri. Assisi, & P invii in illa Sancti Antonii , apud Franciscanos Conventualea. Ec in Biblioth. Regis Gallor. Cod. 68s. amrmant Ludovicua Iacobus , Sancto Caro- Io, VVadingus. Cave de Seriptoribus Eecles p. X. T. II. Extant etiam Tolosae in Bibliothera Collelii Fuxensis. manu propria Fr. Petri Fuxensis Caria inalia . qui Collegium exstruxit, conscripta . R periuntur, de in Biblioth. Serenusiim Ducis Mutinae, ut asserit CI. Cotta i sed insignis es ΜS. in Bi-hlioth. Ambrosana sie inseri plus. Lectum Petri de Candia super quatuor Libros Sententiarum. In Masic legitur. A Explieii Lectura Uenerabilis mea
is ris Petri de Candia super quartum Sententiarum, is M scripta per me Ioannem de Augusta anno Domia is ni o. Feria quarta post Dominicam : Laetare es Ierusalem. Coam HS. in fol. pergam. sim. A. stteris rubronimia eum miniaturis, ει auro . In
prima littera libri primi adest Protome Pontificis . vestibus Minorum induti. quibut superpositRChlamys Sacra, quam Pluviale dicimus , de Ti
108쪽
ram in capite gestat. dextera benedieit , sinistra clavem portat . Siabest Stemma Gent litium, in quo Sol cireum postis stellit septem ex auro, Parma vero ipsa coloris est hiacyntllini . II. Quod libeta quaedam MS. . III Conclusones in Collegio habitae. Servantur ΜSS. in Colleg. Emmanuelis Cantabrigiae. IV. Selmones varii, inter quos ille, quem dixit in prima Sectioite supradicti Concilii, atque primus suit possiuam in Summum Pontificem electionem: incipit.
V. Sermo fulsidi S. Theol. Magistri Domini Petri de
Candia Novariens s Antii itis in assumptione dignitatis Ducalis Io. Galeat ii Protodueia Μediolani . Thema: Meo resim Populit dedi eum, Ducens, o praereptorem gentibus: data in Biblioth. Ambrosiana
VI. Sermo in Coronatione Duci1 MMi l.anno MCCCXCV. cujus initium: Magnifieaυit Dominus Miserieordiam suam : Memoratur in Epistola Gregorii AEanelli ad Andriolum de Arisiis Ducalem Cancellarium , Dat Mediol. X. Septembris eiusdem anni. in qua describit coronationem praedictam, quae ΜS extat
in Nisiali Membranaceo . 8c praeelare picto dono dato Basilicae S. Ambrosi . Ioanne Galeatio. VII. Epistolae ad diversos, & Deereta apud Binium. Bigneum, Contetorium, Didaeum de I. uile Hierarch. Franeis. Tom. L pag. 96. M in Biblioth. PP. Bignei
Tom. 6 edit. E. e 4. Quibus nos addimus sequentes
Epistola Antonio de Lum Meratario Apostolico, in qua dolet Petrum tune Cardinalem a Gregorio Pontifice de eisse . Data Vincentiae VII. Iulii MCDVIII eum responsione ejusdem Petri . Data
Petri Cardinalis Mediolanensi, Epistola ad Regem
Romanorum, in qua eum hortatur . ut subtrahat obedientiam utrique Pontifici contendenti . scripta nomine Collegii Cardinalium . Dat. ut supra. Altera eodem nomine de ejusdem argumenti ad Regem Angliae Dat. ut supra. Altera ad Archiepiscopum Cantuariensem eiusdem . argumenti. dc eodem nomine Altera ad Ducem Mediolani. ut subtrahat obedientiam Gregorio XII. Pseudopapae . nomine ut sa-pra. Dat. Florentiae e dem anno.
Altera nomine proprio ad A. Cardinalem Praem stinum, in qua giatulatur et , quod propter justitiam Persecutionem p. Tis sit . 8e narrat quid ficipse vicissim . Gregorio patiatur . suadetque . ut
pro subtractione obedientia oratores ad Florentinos mittantur. Data est ut supra. Altera ejusdem ad Hermolaum Bragadinum civ Venetum . in qua explicat qua ratione recens creatos a Gregorio Cardinales in Epistola ad Ducem Mediolani bestias appellavit. Dat . ut supra- . Noviter in Collech Monument. Martene. dc D rand. Tom. VII. positae.
Aliae ad Florentinos, datae Senis Anno MCDXCIX. die VII. Octobris. Ego eas test inter Uberti Decembri i Epistolas, in HS. Bibliothecae Ambrosanae
sign. B. n. ta . in fol. cum Respons. Florent in rum. ejusdem mentis, Indictione VIII. Epistola ad Fratrem Pontium FGgeyronit ordinis Atilior. Inquisitorem in Gallia. ut errores evellat. ec Sehismaticos redueat . Data Pisis III. Kal. Septemb. MCDIX. Extat apud UUMing. Tom. IX. Alia ad Petrum Cardinalem S. Susannae Apostolicae Sedis Legatum, ut Fratri Pontio sumptus large suppeditet. Data ibidem IV. Kal. Octob. eodem anno. Extat ibid. Trachatus de Immaeulata Dei parae Virgini Concertione . Petro de Candia Uitus . In Monumenti, antiquis seraphicis pro Immac. Conceptione. L vanii MDCLXV. hie Tractatus etiam memoratur
ab Hippolyto Alaraecio Biblioth. M.trianae Tom. ICon itutio Apostoli ea in favorem Immaculatae Conceptionis MS. ibid. X. Regulae Cancellariae bis. est in Biblioth. Vatieana. XI. Obligationes Μ'. ibid. XII. oratio ad Lassislaum Caesarem, cujus fragmenta ζω citat Isidorus Isolanus in Panegyr. de laudibus Mediolani p. 13. XIII. Privilegium. aut Bulla Sabbatina, de qua disputant
Io. Munoius . 3c Daniel a B. V. Maria iuxta Fornaram Anno Memorab. m. II pag 616 8c alibi.
XIV. Nonnulla histori ea. ut eolligitur a Blondo Ital. Illust. Regest. VII. prope finem. XU. Generale Indultum, de quo scripsit Andreas Billius. XUI. Bulla pro Hendieantibus. Ext. in Saeculis Augustinianis Taurelii T. 6. ad An. MCDIX. dc in Amnes. UUMingi t. s. pag. Σ6. XVII. Confirmatio Concilii Pisani . Extat in Conciliis La ei T. XI. p. II. Pag I . XVIII. Diploma anni MDV. die XX. Iunii, crito Vica umsuum in spiritualibus Genetalcm confirmat FrM
Habetur NS. in Collectione Diplomatum D. Nicolai Sormani, Ambros. Colleg. Doctoris. XIX. Libellux stipplex oblatus Papae Alexand. U. Cum Responsione . Continet Articulos Rem attonia faciendae. Ext. in Actis Coneilii Pisani in Tomo VII. Collect. Momi mentor . Martene. dc Durai d. XX. Replicatio Domini Alexand. Papae V. ad Ambasciatam factam sbi per D. Episcopum Cerviensem ex parte Caroli de Malatestis, thidem. XXI. Praefationes Ambrosianae Petri Archiep. mediolani , aut postea Alex. V. Papa fuit . MS. Archiὐi Bamlicae S. Petri; ex Montiaticon Biblioth. Biblioth earum Miarum Tom. I. Pag. II 8. Panes me extat ad eundem Epistola Innocentii Papae UII Dat. Romae X. Kal Ian. sui Ponti f. anno I. ex ΜS. Cod. Biblioth. Riecardinae Florentiae, ope Cl.
Viri Io. Lamii Praefecti. 8c mei amicissimi, in qua ita
ait Pontifex: - Non sub ea generalitate, qua caet is ros. Apostolico favore prosequimur. sed adfectu sp
is cialissimo circa te gerentes internae considerationis in- a tuitum. ac maturitatem Consilii, elegantiam moIum. is profunditatem scientiae, quibus personam tuam polle-M re conspicimus, diligentius intuentes, ouandoquidem is exstimantes, quos tu in maximis gerendarum rerumis exercitiis nedum expertus, verum etiam , ut ita diis Terimus. amodo tritus existis ἶ Fraternitatem tuam rogamus. dc hortamur in Domino, eidem nihilomia se nus per Apostolica scripta mandantes, quatenus comis positis illic, utcumque poteris, rebus tuis, illicet in Dei is nomine itineri te accingas, quacumque excusatione is postposita, quanto citius id fieri poterit, Proseeturus .is optamus etenim tecum communicare imminentes si Ecclesae Romanae necessitates innumeras, Ec di et imis non aliter . quam Lernaeae Hydrae capita renascentes,
is ut illud nobis super his , bc aliis occurrentibus ea-- sibus Consilium praebeas 8ce. His respondit Litteris Ioam ius de Capitaneis de Crispis Μediolanensit, ut loco suo dicemus. Iuvat' hic ex Ioannis Srnelironi verbis sequeιiribus is Qui in oriente
se natus est ., iterum recentiorum errorem ementare ,
qui Petro natale solum in Italia fingunt. Plura Petri opuscula perii sic arzuo ex verbis eiusdem Ioannit - Sed de illius opera prius legantur , quae prius M in primitivis pene puer scripsit, quibusque senes factiis utuntur. Quid enim s Epistolas, i ...... s caetera se opuscula. quae Graecarum, atque Latinarum Littera-- rum doctissimus composuit, numerare voluero . quae
B. ix I. fol. adest una ad quendam Hippolytum ad Religionis de observantia ordinem converso: ubi haec leguntur A Habes ante Te Imperatoris tui speculum. - Franciscum loquor , qui Vcxilla Crucis, virtutum is omnium ostentat , de monstrat . Habes alium vicesse ejus gerentem. qui nunc vivit , ad cujus exemplum ., potes in omnibus virtutum exemplis progredi. mun-- di unicum hujus jubar, de radium, Reverendissimum M videlicet Patrem nostrum Fratrem Petrum Cretensem A 8ce. In margine autem eodem charactere sic legitur: , quo Petrus Candidus nomen sumpsit.
Nia Epistola ejusd. Uberti Decembrii ad AIexandrum V. nomine Ducis Mediol. Latina dat. p. Iulii MCDIX. eui subiecta est altera privata pro se . Extat inter Epistolas Decembrii MS. pluries memorandas locis suis. In Poemate pagg 4. Ms. Ioseehi Bripit Scriptoris coaevi ad eundem lectu digno , Patria noscitur AlexMidri;
ait enim: .is Princeps lumme Patrum Te Te sibi Graecia talamis Laetetur genuisse Virum dee. De eo loeo suo dicendum . Extat ad eumd. oratio Gasparini Barzigii, iii Cod. MS. Ambrosanae sen. L. n. Ex Coclieillo Io. Galleat ii XXU. Augusti MCDII. inter Tutores, Curarores, & Desensores Filiorum tuorum enumeratur P. D. D. Petrus de Candia Asch:epilampus Mediolani. . Eum Beatum vocat Bosta in notis Martyr. Mediol. ad diem I. Novembris. Scribunt de eo Ludovieus Iacob in sua Biblioth. Pontis. Pag i. ubi plures citat de eo agentes . qu rum aliqui eximit in Colle tinne Scriptorum Rerum Italicatum . Aera Ecclelie Mediolanensia , V Vadineus, aliique Scriptores de Ordine FF Minor. praeter Elogium, quod de ipso habetur iii eorumdem Martyrologio, imaumerique alii .
MIrabuntur forsan aliqui, me locum dedisse in hae Bibliotheca Francisco Aliphero, de quo nullam
habemus memoriam, nisi eam, quae in fronte operis
illius visitur, atque etiam ob librum ipsum parum primo aspectu faciendi ; sed cuique legenti melius di-
109쪽
gnoscendum patebit, quantum ad Historiam illius temporis sit ille proficuus, nec non optime scriptus, ideo non rejiciendum duxi, addita etiam ratione, quod non selectiora , Se praestantissima opera praeberi tantum institui .
I. Discorso Panegirim, & Issorieo dedicato a mn Gregorio Carassii gran Aiacilao di Halta Principe di Rodi sce. in occasione della riportata Vittoria eontro Turchi ncl- Ia ΜOrea, e deit' aequisto di Cotone; di Francesto Alfieri Miunese Segretario dei Conte, e Commendat I Don Fabritio sorbetione. Mitimo per iι Zmetri 168s. 4.
de ALI PRANDIS ARAS MUS. ARasinus de Aliprandis Salvarini I. C. Collegiati
filius, & ipse in Collegio suorum numeratur Anno MCCCXLVIII. juris prudentiae gloria prael stantissimus, Eques auratus , Capitaneus, Comes Palatinus , sacrique Imperialis Palatii Auditor.
ALIPHER IACOBUS.IAcobus Alipher Hieronymi. 8e Clarae Moronae G
lius, in Collegio Jurisconsultorum nobilium Cem setur Anno MDLXXX. In patria Propraetor, Anno MDCII. & MDCIX. Urbis Praefectus, hinc Resius , Diicalisque Senator Mediol. Provinciae: P toris sa sces Ticinenses adeptus est . In Sacello B. U. Mariae sine labe conceptae Franciscant Templi Mediol. situs est . Tanto patri pientisi. filii hoc eulogium adhi
IACOBO ALIPHERO HIERONYMI. ET CLARAE MORONAE RPATRICIO, AC I. C. COLLEG. MEDIOL. CAUSARUM PATRONO CLARISSIMO, IVDICUM AEQUISSIMO, DIFFICILIMIS REIPUB. ΤEMPORIBVS ANNONAE BIS PRAEFECTO PROVIDENTISSIMO, REGIO SUΜMAE INTEGRITATIS SENATORI, VI CUNCTIS HIS HONORIBUS CUM OMNIUM LAUDE PERFUNCTUS IN PRAEFECTURA TICINENSI MORTALITATEM, OMNIBUS MOERENTIBUS,
EXUIT. VIXIT ANNOS LXIX. OBIIΤ PRID. KAL. IUNII MDCXV. IOH. ANDREAS, ET MARTINUS I. C. EX EOD. COLLEG. PARENTI OPT. MOESTISS. ΡΡ.Ejus sunt :
. Relatio Hist rim de Feudis Dominii Mediolanensis. 8c de eorum proventibus. Mediolani 1611. si e Typogra- . . .Phi nomine in sol. II. Allegationes XXII. sunt in Collectione Benalliana a P. D. Gaspare B L emta scrutatae. Una vero in Archivo M nasterii S. Salvatoris Ticinenci Impressa in Cod. A. Alia IIS. in Tom. 4. Parodian. Auasque plures ego vidi iis Archintea. Vide Siloti. Art. 8c Land. Pag. 2 7.
AMbrosius de Aliprandis Belorini patriae Decuri nis filius. Ducalis Constiarius Consilii Iustitiae,
Anno inde MDII. Ludovico XII. Francorum Rege Mediolanensem Ducatum obtinente . Resius Ducalis. que Sunator. Cooptatus suit in nobiliss. s. C. C. Colleg. anno MCDLVI., dc a vivis discessit anno MDUIII.
I. Iulium Μunieipalium . quibus haec Urbs utitur . resorismationi operam dedit. In eius, de Quatuor Collegarum in eo opere laudem Lanemus Curtius Sylvarum suarum lib. I. Pag. 18. non inelegans Carmen cecivit. Ex Siton. pag. 48. ΑLtic ri
I. Sub Carolo IV. Caesare jura municipalia haud facili no. gotio a se, de Collegis in unum redacta correxit, de approbavit. II. Una ctura aliis adhibitus est etiam a Ioanne vicecomite Archiepiscopo ad eompilandum Iuris Municipalis Mediolanenss Codicem . Agit de eo Siton. Pag 29. Artic. 29.
ALIPRANDUS, sive LIPRANDUS PAULUS.
INier Scriptores Rerum Italicarum, quas Ludovicus
Antonius Μuratorius litteratorum nostrorum facit εprinceps collegit, atque in Volumine XII.reperitur B iuncontrus Morinia celeberrimus rerum MOdoetiensium Chronologus, ex quo colligimus Paulum Ali- prandum, sive Liprandum eo loco natum fuisse, nec non prudentem Vtrum, eloquentemque Evasisse, ut linc sis verbis Moriggiae utar . Floruit ille sub initium Saeculi XIV., atquc duae praestantissimae ejusdem or tiones suDersunt, quas Anno ΜCCCXXIX. dixit, desuperlaudatus Μoriggia nobis servavit.
I I. Prima nomine duodecim de Secreto Consilio Communia Nod tiae in Cassio ejusdem oppidi coram Duce Tech, quem Ludovicus Imperatorier Litteras datas Lucae die sueunda Aprilis , Imperisui Anno II. Dominum. de Vicarium Modcetiae constituerat , in qua oratione meminit Tlieodelinis Reginae in Templo Divi Ioha
t II. Alieri respondet Boschino de Mantegatiis. de Pagano de Manacho Nunciis Agronis vicecomitia Mediolani Domini .
FRanciscus Ambivems ex antiqua ori ne, atque ex natalibus Trivilias, ab ipsa pueritia litteris asdictus in Rhetorica, in Philosophia, in Iuris scientia
mirum in modum profecit . Inde Novariam vocatus, ut Canobianas scholas regeret, totum se juventuti mandar, erudiendaeque addixit. Itaut non solum
DCC. scutorem stipendio ab ipsa Civitate donatus fuerit, sed & ibi Lauream Philolophicam in Praetorio publicε per manus Io. Baptistae Vicecomitis, tunc ipsius
Osficium Potestatis gerentis, ei summo cum honore collata suerit, ideo Clar. Cotta in suo Novariensi Musto Ambiverem, etsi Triviliensem, intulit . Erat ille solida pietate instructus, tantaque comitate morum , ut omnium animos caperet, ipsaque civium juventus ab illo formata omnibus accepta Crat. Tantam autem Ambiverus ingessit existimationem sui , ut num etiam post annos ultra centum, qui Novariae dant litteris operam, ad Ambiverum /icamur accedere. It
que publico ejus civitatis decreto civibus adscriptus est, addita lacultate insignium Civitatis suis interserendorum . Integritatem hominis illud maxime declarat . quod Auctor fuerit Patrum Societatis Iesu ad regendas Canobianas scholas Novariam advocandorum, quibus libentissime suam Rectoris dignitatem , me cedemque satis splendidam dimisit, juris interpretandi unica sibi facultate servata . Ea autem fama de illo erat, ut Taurinum , Uercellas , Mediolanum ad solemnes Principum laudes in eorum maxime paren-
110쪽
talibus, aut etiam sponsalibus obeundas advocaretur. Tantus vir morte praereptus est cum annum ageret
Vix quadragesimum . Nam cum Trivilium venisset gravi subre oppressus in Phrenaesim incidit, unde non custoditus praecipitem se se in puteum dedit. De eo praeclaram Cotta mentionem facit in Scriptoribus Novariensibus, qui ejus etiam opera typis excusa
Calvus inter Scriptores Bergomenses eum ponit, quia Trivilienses Civium Bergomatum privilegio
I. De Illustrist. & Reverendisi. Ioanne Emo Episcopo Bergomi carmina . Bergumi apud Cominum Ventuis
II. De D. Mariae Romanae Virg 8e Mart. laudibus Ca mina Latina . 8c Italica . Ibid. tot . DL Componimenti volg.vi. de latini neIl immatura mo te det Sig. Francello Continelli. In Bergamo per iι
IV. Affetti Poetici. Di 16x4. V. Nichaelis Tornielli in tenella aetate prodigia quaedam. N aria per Hiem, im Sestatum I 6i6. VI. Ormione per la Uilit.ietione della S. Sindone dce. Te- eitata nelle Seuole Canobiane. Ibid. I 6is. VII. oratio in funere Iacobi Antonii Brutati, I. C. ex
VIII. Tractatus de perfecta iuvenilis aetatis disciplina tri
IX. Vatieinationes Virgilianae de Io. Baptista Vicecomite
S. AMBROSIUS. NEmo est , qui historiam sacram, profanamqlle
scripserit, ec nullus unquam erit. qui de S. Ain. brosio Mediolanensi Archiepiscopo sermonem notia habuerit; ideo in tanti Viri memoria praesenti Collectione inserenda dubius extiti, a quonam aliquid inter tot cjus Uliae Scriptores excerpere deberem . Selegi igitur doctissimos Casi mirum Oudinum , & Io. Albertum Fabritium , utpote qui omnes alios Ambrosii Acta reserentes invisere, & pauca haec de eo dicere milii visum est. Sanctus Ambrosius Mediolanensis Archiepiscopus , unus, & primus ex quatuor Ecclesiae Doetoribus , ob Augustinum ad Catholicam veritatem appellatum insignis suit ; anno aetatis quadragesimo a tribunalibus raptus Anno Christi CCCLXXIV. ad Episcopatu in Mediolanensem promotus suit ; vir intrepido in munere pastorali animo pre litus, & invicta sortitudine , cum in propugnanda fide , tum intuenda disciplina Ecclesiastica : fide quidem adversiis Arianos, & lustinam Imperatricem ipsis laventem: disciplina , in causa Maximi Tyranni , quem ob illatam Gratiano Imperatori necem a communionis Comsertio segregavit: Si in causa Imperatoris Theodosii, quem ob caedem Thessalonicensem publicae addixit poenitentiae. Doctrinam ipsius, & scripta, veteres laudarunt , inter quos maxime Sanctus Augustinus, qui ejus aut horitate adversus Pelagianos pugnat libro I. contra Iulianum cap. 3. ubi inquit : ,, Adhuc audiis alium excellentem dispensatorem , quem Veneroris ut patrem , in Christo enim per Evangelium ipse is me genuit, & eo Christi ministro lavacrum rege- nerationis accepi. Beatum loquor Ambrosum , , is cuius pro Catholica fide gratiam , constanti atria , is labores , pericula , sve sermonibus , sue operi-- bus , & ipse sum expertus , & mecum non duhi-- tat orbis praedicare Romanus. Ipse Pelagius haeresarcha apud Sanctum Augustinum libro de Gratia Christi cap. 43. magnis laudibus S. Ambrosium extulit , inquiens : - Ambrosius Episcopus , in cujus si praecipue libris Romana elucet fides , qui Scripto-- rum inter Latinos sos quidam speciosus enituit, ,, cujus fidem, & purissimum in Scripturis sensum, ne is inimicus quidem ausus est reprehendere . Alterum
Ambrosii Elogium juvat hic addere ex ore ipso Theodosii Magni Imperatoris ita loquentis: Etuse
nion die rum ni illum υ:di, quam Ambrosium. Glori
sis ad Ecclesiam Catholicam defendendam perfunctus laboribus. praeclarisque libris conscriptis , Obiit die IV. Aprilis, anno Christi CCCXCVII. aetatis sive LXIV. Episcopatus XXII Morti vicinus ad Amicos
conversus , non sic vixi , inquit , ut pudeat me intervor υivere , sed nec mori timeo, quia bonum Dominum
Babemus. Memoria hujus Sancti recolitur in Martyr logiis die IV. Aprilis. Iacet cius Corpus sub Ara M xima Baslicae Mediolanensis ab ipso conditae, & Divis Martyribus Protasio, & Gemasio dicatae, quae a Conditore Ambrosana nuncupatur. Aram ipsam obtann Doctoris, de Martyrum cum ipso jacentium reverentiam, Anselbertus II. Mediolanensis Archiepisco. pus solidis aureis laminis, gemmisque contexit. Ex AEnodii Ticinensis scriptis in Iaudem D. Ambrosii hoc Epigramma transcribere duxi.
EGit quod docuit, meritis, se honore superstes
Ambrosius vates moribur, ingenio.
Roseid.i regi a cui fuim murice lingua, Vere suo pingens germina, quae voluit. Serta redimitus gestabat Iucida fronte, Distinctum gemmis ore parabat opur.
Instituit populo gestu, probitate, pudore;
Fovit respiciens. pertulit, admonuit. meis ut oscium postrema pericula poscinni, Sic teneras culpas, qui tacet, snsequitur. eeintus gladiit, eiraei de pondere tutus Pectora etaudebat textilibus chalybis. Ensis habet vires Oitiorum sector, er hostis: Vipera non e ingit Aquammea terga viri. Extat lib. I. Carm. num. XV. edit. Sirmundi.
Sequitur in Oudino Dissertatio de operibus Sancti Ambrosii. illorumque variis editionibus, quas omnes referre hic prorsus incongrinam erit, nam, & ibi,& in omnium D. Ambrosi operum oditione celeberrima a Monachis Benedictinis e Congregatione Sancti Mauri Parisiis summa cum laude facta Anno 1686. & nunc iterum nobis promissa, quam enixe expectamus, habentur. Ideoque Indicem solum Lectorinus exhibeo , quem Harissimi Monachi protulere , addito Elencho Tractatuum nonnullorum , qui Sancto Ambroso tribuuntur.
I. Hexameron libri sex. II. De Paradiso liber unus. III. De Cain. de Abel l hri duo. IU. De Noe, de Arca liber unus. V. De Abraham libri duo. VI. De Isiae, M Anima liber unus. VII. De Bono Μortis liber unus. VIII. De Fuga inculi liber unu . IX. De Iacob, de Vita M. ta libri duo. X. De Iosepli Patriarcha liher unus. XL De Benedictionibus Patriarcharum libet unus. XII. De Elia. Be Ieiunio liber unus. XIII. De Nabuthe Iearaclita liber unus. XIV. De Tobia libet unus. XU. De Interpellatione Iob, dc David libri quatuor. XVI. Apologia Prophetae David. XVII. Apologia altera Prophetae David. XVIII. Enarrationes in Psalmos XII. XIX. Expositio in Psalmum CXVIII. XX. Expositio Evangelii secundum Lucam lib. N. comprehensa. XXI. De Officiis Ministiorum libri tres . XXII. De Uirginibus ad Marcellinam sororem saam libri tres. XXIII. De Viduis liber unus. XXIV. De Uirpinitate liber unus. X XU. De Institutione Uirginis liber unus. XXVI. De lapsit Virginis consecratae. XXVII. De Myi eriis liber unus. XXVIII. De Sacramentis libri sex. XXIX. De Poenitentia libri duo. XXX. De Fide libri quinque. XXXI. De Spiritu Sancto libri tres. XXXII. De Incarnationis Dominicae Sacramento lib. unu .