장음표시 사용
271쪽
ter in obligatione ita sibi prospexerit
gium fisei nulli civitati competere, nisi id nominatim a Principe constitutum sit 6) ; quemadmodum concessum fuerat civitati Antiochensium 7 . Ita quidem obtinet ex jure Romano , sed ex usu
fori bona quorumcumque administratorum, qui rationes reddere tenentur,
1ὶ L. In republiea a. eod. de jure reia public.
6ὶ L. Simile pri legium ro. f. ad
municipalem lso. r. Eseus habet tacitam hypothecam in bonis eorum, qui Veiam contrahit , L. Certum est a. cod. in quιλ causs pign. , vel hypothac. tacit. contrahit. s. rs. 3
4 8 in V. Deci f. s. ma ιi ιγ 3 I. refer. D. Blavet inter canonicum Rignonum, Ioannem GO, O clericum Cischinum , s. Quamobrem duium , post num. 1i, in qua traditur, bona canonici, qui rem Ea clesia perperam alienaνit, tacite obligata
esse exemplo tutoris, us ructuarii , O faeicomm 4sariι ,κ Iupra lib. I. tit. XXXII. do hypothee. pupil. . O minor. definit. II, V. Rex. diploma G. junii I 771. de admi
'potheca tacita competit Mniversitati pro trisutis etiam cum prae tione.
Iniversitates tacitae hypothecae jure
gaudent in bonis civium pro tributis, atque ex communi sententia, & omnium sere gelatium legibus etiam cum praelatione i): nec non privilegium, quo ceteris creditoribus chirographariis praeterantur lx . Si autem civitas hypothecam expressam in contractu sibi quaesierit, de concurrat cum alio idem ius habente , nullo fruitur privilegio , sed . quemadmodum in privatis observatur,
potior jure ust, qui prior est tempore s3ὶ i in L. r. cod. s propter publieas pensitationes t . 46. , Os c. decis. 9r.
num. 4. , Decf. 13. aprilis I 638. refer. D. Caroreis in ea a Communit. Volve-raa contra Comit. Plosescum in priscip. , Deris. 13. septembris I 6sq. refer. D. Nomis in ea a fratrum de Rolia e tra exactores Communitati Podivarini , , Et Senatus, juncto F. Neque adversatur, V. Reg. diploma 6. junii r77s. de adm
272쪽
De in integrum restitutione universitatum. 269
De in integrum resistitione in
DEFINITIO I. Vnt, . staribus eui eumque speeiei competit beneficium restitutionis in
Universitates omnes restitutionis beneficio gaudere, si laesae demonstrentur, utpotequae pupillis , dc minoribus aequiparantur , communis sententia est, a qua usu lati passi in probata sistin, quae& rescriptis Imperatorum nititur a ) . Neque speciales desunt textus , quibus liaec conclusio firmetur. Ecclesiae per restitutione in in integrum succurrendum
esse , tradunt Alexander III. 3ὶ , Gregorius IX. t ) , Bonifacius VIII. sin , re Clemens V. 6ὶ ; privilegia aute in ,
quibus Ecclesia utitur , omnibus locis piis, quocumque nomine donentur, comis petere apertilli uae constituerunt Imperatores Leo, & Antii emius 73, atque iidem Imperatores praescripserunt , ut Orphanotrophi , seu Orplianorum rectores,omi. ibus juribus, & privilegiis gaudeant, quibus fruuntur tutores , dc curatores 8ὶ; ex quo iure infertur, ceteris piis caussis , confraternitatibus , sive laicales sint , sive ecclesiasticae , idem ius asserendum esse , quia & ab administrat ribus reguntur , de Ecclesiis quodammodo, quatenus ad pietatis opera exercenda pertinent, non immerito aequipa
DEFINITIO II. Pauperes in integrum restitui ρέμαι , si las snt in alienatione
Ρa operibus indulgendam esse restitu tione in in integrum, ut rescindatur alienatio, qua laesi lint, vulgo placet ἔ eum eorum caussa pia si Bi); adeoque E elesiae , & piorum locorum beneficio uti debent defin. praeced). Nec interest , saltem quoad effectiam , an universit tem quandam pauperes constituant, necne etenim etiam in posteriore casu saltem ex generali clausula , qua praetor ,
se restituturum pollicetur , si qua iustaeaussa ipsi esse videbitur χὶ, restitutio non posset illis denegari. Pi Deef. a s. augusti r6 a. refer. D. Beeraria in causa Bernardi Bona , O
273쪽
α Te. lio. II. tit. VI. DEFINITIO III. DEFINITIO IV.
Univer ales relitvuntur adversus ροα- scriptionem longissimi temporis.
Eccusia restituatur Restituunt ut universitates adversus prae scriptionem Iongi silini temporis i Biὶ et non tamen adversus centenariam Φαὶ , excepta Ecclesia Romana , cui solam objici posse centenariam praescriptionem passim traditur, ut pol equae propter singularem dignitatem singulari iure , dc
privilegio digna sit is . Quod quidem
privilegium . quamvis Iustinianus abro gare visus suerit . eum indistincta constituit, ut in Ecclesiis , & piis locis servetur praescriptio XL. annorum quia tamen speciatim Romana EceIesiae nou
meminit . iure canonico sue in passim in
foro recepto adhuc vires suas exerit 6).UM . ra. iunii a Tor. refer. D. Gabuti in eaussa Universitat. Cossιliola rum contra Comit. Alpherium , O Marchion. V llam , f. res tamen minime οι tantibus , num. 3.
reliι tutio praecisa omnibus communitatibus oon ιν a quemcumque laesum temporis . actus,
O res judicatas, si foveret jus in merιιis, ita in Dee . 18. jtitit iroi. refer. D. de Caburmo in eaussis revisonis Dei Publiciarum contra Meti alliam Pergamum , ε. Fundamenta hujus decisionis. 3) Au in. Quas actios spost L. a . cod. d. ser. Eccles si . λ.ὶ
Cum de tempore petendae tu int
grum restitutionis ab universitatibus nihil singulare praescriptum sit , cous quens est, eonsuetum quadriennii tempus servari debere ii et quemadmodum de Ecclesia constituit Gregorius IX; nisi fraus probetur intervenisse, vel alia rationabilis caussa subsit, quae aliud su deat si . atque de restitutione mino rum diximus is . Quadriennium autem non a die contractus, vel laesionis computatur, sed ab eo tempore, quo laesi diis scientia habita est ). Qiὶ meis. 13. junii I 676. refer. D. Oeelli in caussa Comit. de Siceardis esu tra Communit. Pignes in princip. 1ὶ Cap. t. extra de restit. in integr. in s. I. 22.3 ιὶ V. supra lib. I. tit. XLI. de tem ἀPOreb. in integri restitui. de ιι. I , O seqq. , O Iuri prud. Tom. II. s. Issia, O sqq. Pag. 391. is in Deris. 16. septembris Is . refer. D. PVeina in causa Nico is contra Re tigionem me)osolimiιarum, j. Et quatenus essent.
DEFl NITIO U. Refitutio omnia in pristinum statum
Restitutionis impetratae is est effectiis,
ut omnia in prillinum statum reducat,
perinde ac si nihil actum fuisset si .
Hinc recte pronunciavit Senatus, civitate restituta a Principe contra sententiam, etiam restitutam intelligi adversus pronunciationem . jurisiurandi ejus odio secutam , atque ad id omne quod
274쪽
De in integrum festitutione unDestatum. 27 Isi) L. Quod si minor a . 3. uti. f. de
De acquirendo rerum dominio per cccupationem : tibi de
Venationem , O piscationem Princeps prohibere potest : O interdum publice
inures prohiberi. O uamquam non defuerunt interpretes . qui Principibus denegaruntius prohibendi piscationem, dc venati nem , eo fundamento , quod Princeps subditis ea prohibere nequeat , quae ju're naturae, & gentium unicuique competunt , qualia sunt volucrum , & furorum anima Iium occupatio, prout docent iureconsulti ti), dc post ipsos Iu- . si in ianus sa); recepta tamen sententia apud omnes nunc est , Principi hujusmodi ius competere ἱ quippequi dispensationein habet eorum, quae nullius sunt is) , atque non raro reipublicae in te. rest, ut facultas haec subditis generatim auferatur, ne ab agrorum cultura, vel artificiorum opera eos hinc distrahi contingat : atque ut uni praecipue concedatur ob praeclara in rempublicam merita : quare jus piscandi in flumine cum facultate piscatione ni prohibendi inter regalia inferiora , seu , ut alιi vocant , minora vulgo a pragmaticis recense
in Regalia duplicis geraris passim dia
singuuntur, quotum alia majota , qtia dam minora appellantur , m oribus continentur metalli fodina , jus condenda monetae , minoribus jus pyicationis , O venationis , pedaria exigendi , O similia. DEFINITIO ILVenationis , O pisationis ius quibus ea-sbus a Principe in v fallos per
Ρς Ueatur oi est quidem Princeps ius venationis , de piscationis , quod inter regalia
minora recensetur , in vastallos transferre ; cum immo consideretur tamquam praerogativa annexa jurisdictioni , qua fruuntur vassalli si e dubitari tamen non raro potest , utrum voluerit hoc jus transferre. In hac autem re generalis regula vulgo traditur, regalia noualiter in vasi alios translata censeri, prae terquam si clienteliaribus tabulis nominatim fuerint comprehensa, ita ut nec generali verborum quantumlibet pugnantium vi singularia Principis jura una cum seudo transire existimentur biὶ . Quae regula praecipue locum sibi vindicat, quando clausula eum regaliis, vel regalibus non legitur in dispositiva concellionis parte, sed in proemiali , vel finali silia in ; generales enim hujusmodi
formulae vim suam cominode exercere
possunt in illis, quae eandem naturam habent cum expressis , Sc udi nomino jam traditis lab3ὶ . Quod si certo con stet de Principis voluntate, qua jus V nationis , dc piscationis in vasiallum transtularit, vastillis in vim hujus co
275쪽
cessionis eompetit ius venandi , Ac piscandi in territorio per se , vel per
alium nomine suo, Sc quaecumque animalium genera capiendi , nisi facultas haec verbis investiturae ad angustiores li. mites fuerit coercita F in.
D. Corte in caussa Marchion. de chabo
contra Regium Procuratorem ,. Quacumque νε atione , num. s. in Me , ubι
de metalli fodinis, Decis. s. idus septembris 3767. refer. D. Beliramo in caui a Marchion. Mossi, aliorumque Iιtis con Iortium contra Comia. Surdum , 6. Pura
Iane, num. 8, ubi de jure pascendi pecude s , O immittendi in agros privat rum , Decis I F. kalendas mariti I 763. refer. eod. D. Beliramo in caussa Marchιon. Bel ingerii Proveriae contra Mamchion. a Mono , O Regii F ei e trapraritas Dominos , S. Explorati enim , num. 34. , ubi de iure piscandi, molen-dιna, O Iurnos habendi; eum enim potius intersit, ut regalia penes Principem sat, translata in Jubditos non judicantur, msi
ἀ ,3 D. Decis resar. D. Beliramoia eatissa Marehion. Bellingeriι, num. F. ceraa enim regula a tractatu inferri non potes. Φ D. meis. reser. D. corae , rati m.
gi, U. Reg. constit. lib. 6. tit. 3. cap. I. i. uls. , in quibus iura piscationis, O Me nationis tamquam ivirbictionis , vosauisia vim Duri tributa , appendicos ohi
s B s) Decis. a . februarii Isis 8. refer. D. Caroecio in ea la Marehion. Vt, atri contra communitat. Castellini, O DIιani, f. Ei licet stib illis: speciatis nimirum venationis , vel e sationis facultas per hae herba vasallis data intellig/ιur.
An, venationis iure eoneesse ν aliis , possint hi venationem prohibere
Certum quidem apud omnes est ,
Principem posse ius venationis , & piscationis in vassallos trans serre cum juru prohibendi si in i sed dubitatur aliquando , utrum jus prohibendi generatim
contineatur investituris , quae factae fuerint cum iure venationis, & piscatio. nis. Si investitura verba de jure quidem venationis, vel piscationis coacepta sint, vel saltem in genere cum omnibus Per tinentiis iurisdictionis, prohibendi autem jus ex prel sim non contineant , generalis regula a pragmaticis traditur, jus prohibendi venationem , vel piscationem nota comprehendi Σὶ: nisi constet jus ipsum a Principe jam creatum fuisse, cum in velli tellis νὶ : putat tamen Thesaurus, vassallum de venationibus invellitum, quamvis sine jure prohibendi , posse interdi- cere, ne subditi venentur in Iozo proprio destinato ad venationem , Iicet muro vasallatus non sit , nec sepe ci cumdatus ; vel nisi antplilsi sita sint verba investiturae, atque apta jus hoc comprehendere , quo casu poterit vasi illus prohibere venationem mulcta indicta adversus transgressores : saltem si nudum habuerit ex contractu oneroso Absὶ , praevia tam ea Senatus requisita auctoritate, cum prohibeantur vas allide venatione, de piscatione investiti , ne banna promulgent inuicta indicta , nisi praevia Senatus confirmatione is trestrictior fieret verborum interpretatio, si seudum fuisset gratiose concessum I privilegium enitu mere gratuitum , de alteri damnosum ultra naturalem, & necessariam verborum significationem e
tendi non debet ). iὶ Thesaur. quas . forens lib. a. qu ..
1ὶ Thesaur. quast. forens lib. a. quaest.
276쪽
273 De acquisendo rerum dominia per occupatisnem Oc. F sin Decis 27. februarii r 61 8. refD. caroecio in caussa Marchion. Gualdi contra Communitat. Castellιni, O Illianι, 3. Et licet sub ilia . Neque enim Princeps venationis jus sibi semper exeipit , sed sub orum arbitrio permittit , adeoque Viastallo allud privative eoneedere non existimatur , nisi ita aperte declaret. Sed
Thesaur. d. lib. 2. quaest. 22.
D. mehelmi in eatija Myroni Comit. Momaidi contra Unis exstatem ejusdem loci, per ιot. ; hac enim , ut jam m mimus , a jurisdictione in vagallos translata , tamquam accessiones dependenI. Reg. conpit. lib. 6. til. 3. P. I. f. uti. 6ὶ Reg. conpit. lib. 6. lil. 3. cap. s. s. 6.
Proescriptione acquirere possunt vagalli jus prohibendi venationem , O piscationem . Vtrie tiptione , seu usu acquiri posse per vagallos ius prohibendi venationem,& piscationem , recepta apud.pragmaticos sententia est, dummodo huic usui, seu repetitae prohibitioni accesserit ex parte eorum, qui prohibiti sunt , patientia, & acquiescentia ibi in t ita ut a Senatu definitum fuerit, jus prohibendi acquiri per unicum actutu prohibitionis fac una a vatallo, cui communitas , & particulares non contradixerint ; nam ex actibus singulorum praesumitur consensus universitatis in iis rebus , quas linguli , non uti privati . sed ut universi , dc tamquam depopulo iaciunt , vel non faciunt i vel cum agitur de iure, quod singulis uti de populo competit , potissimum si se-Cod. Tom. I. niores , vel honestiores ex universitato huic prohibitioni acquiescant Φ3 in itunc enim locum habet juris axioma , quo traditur , consensisse videri cum ,
D. Caroerio in Gulla Marehion. ωaldi contra Communitat. Castellini, O IIciani, j. Et lieri sub illa, meis Io. septembris I 67 . refer. D. Rasini in caussa Comit. Rasina Gos eontra Botengum , Thesauri quae lion. forens lib. a. quas.
g. ae di res temporalib. praescrip t. s 44. 3, mae quidem Marciani sententia conintrarius omnino ridetur Papantianus in L. Praescriptio s. F. de usurpat. O usu eapitonib. I. 3ὶ, Papιntianum quadam ex-ρὶιcant de prascriptιone ordι narta, sed quid quid siι de irasce imerpretanon ιbus, ustareeonsutitis uterque ad consensum adducatur, ιn foro recepta est Marctanι sententia et nec ιmmerito, Postquam pisseationis jus
inter res iure gentium communes amplius non refertur.
DEFINITIO U. Quid si prohibitio νιnandi, O piscanii
judicis auctoritate falla, O piablicata fuerit 3 Qid da forensibus uamquam venandi, aut piscandi proinhibitio tacta a vallatio de iuro v nationis, & piseationis investito, judicis auctoritate firmata, & publicata majorem vim habet , quam facta privatim, atque ideo sunt, qui putant, sussicere com-M m
277쪽
munitatis patientiam per decem annos; communior tamen , & aequior illorum opinio est, qui triginta annorum spatiuna requirunt , ut hujusmodi praescriptio inducatur si ; etenim universitas , ut scite ratiocinatur post alios Tlae saurus , actionem habet contra dominum , ut inhibitionem auferat ta) : actiones autem non nisi triginta annorum spatio praescribuntur 3 . Plane ii venationis prohibitio minasterio judicis emanaverit , actus contrarii extra iudicium gestivassallo non videntur nocere ; quia con stare non potest , utrum ad domini notitiam pervenerint is ); quae enim facti sunt, facile ignorantur 3 . Quod si dubitetur , utrum subditi prohibitioni
acquieverint, nec ne, probandi onus
injungi debet vatallo 6), contra quem stat praesumtio s7ὶ ; nisi investitus fuerit cum iure prohibendi sis S); quo casu pro se iuris praesumtionem habet; vel nisi talis vigeat consuetudo syὶ . Quod
si vassallus per publica programmata venationem prohibeat forensibus , sententia ferri non potest , nisi citatis Q-rentibus Dio); viribus enim destituitur sententia , quae lata mit minime citata parte, cujus interest litin. i in Thesaur. decis. I 6. num. 7.
3ὶ L. Stetis in rem 3. eod. de praeseri' XXX. , vel M. annor. T. 3 9. ἀ-ὶ D. Deciis. II. januarii 167 I. refer. D. Torrini in eo a Episcop. -- gustens. eontra Universtat. loci Cognae, O .. S. Nec vim faeiebat.
1ὶ L. Regula es p. f. de jur. , O
prope finem decι f., Thesaur. d. decis I 6.
DEFINITIO UI. Quid si subditi νιnandi. vel piscandi
sacultatem a Massallo petierint
Ex saeuitate per subditos petita, italibi eos nocere . ut vatallo ius prohibendi adserant , communis est pragmaticorum sententia saet): dummodo non unus, vel alter cx privatis; sed passim, de praecipue honestiores ex universitate subjectionis hujus argumenta praestiterint; praeterquamquod enim saeuitas haee ex crrore , vel metu peti potuit . ex unius, vel alterius facto universitatis consensus recte non eruitur ser).sΦiὶ U Ddef. ii. ianuarii I 6 7 r. reo fer. D. Torrini in causta Episcop. -- gustens contra tant Merstat. Dcι cogna , S. Placuit domιnιs , O Jeq., qui enim facultatem populat, jus prohibendi in altero
li) Deess. 1 3. aprilis I 66 I. refer. D. Delaude in eaussa Communitat. δε- vagnasci contra Fabrιeium de Ioanne Pe
DEFINITIO VII. Quid si Princeps prius concesserit universitati jus venationis in toto tertiatorio; deinde partem in sudum alteri indulgeat cum jure prohιbendi FSi Princeps, postquam civitati, vel municipio concessit jus venationis in toto territorio . ejus partem in seudum alteri tribuat cum jure venationem pr hibendi , posterius vastallo concessum privilegium non censetur subreptilium ,
278쪽
De acquirendo rerum dominio per occupationem Oc. 2 7 s. et nullius roboris, quamquam priori contrarium , sed portus judicatur Primceps per potieri us priori derogare voluiise si in; nee enim Princeps praesumi potest, priore ge*erali concelsione jus sibi ademisse , quo partem a priore privilegiario tollat , dc in alterum transferat Biὶ . Quare & in hoc casu generi per speciem derogari non dubitamus 3ὶ . Potissilia in ii prior conceluo gratuita fuerit quippequam lucectar pro arbitrio revocare poteth ,s 3. si in Fab. eod. de dινers. rescripI. lib. I. tit. I 1. de . a. , V. Iuli rub. Tom. I. s. aro, O seqq. Pag. 1 6. Deets. I s. septembras I 66 l. r fer. D. Cimanssi in causa Conui. Amιei contra Civit. Alia , per ιοι. 3 L. In toto jure 8o. f. de reς. tur. Φ Decis. s. decembris 17 7. refer.
Piscatis , Menatis, O banua campestria
a privatis possideri nou potitim
Tuuneralis regula uit , in foro passim probata, piscation ira , venationem , &ba una campestria , ut pol equae a jurisdictione dependeant, a privatis polli teri non nosse line legitimo titulo, ita ut nec imine murialis possessio sufficiat i); haec enim in iliis vini non obtinet , quae titulum necessariis deliterant, quem
ipsa fingit quidem, sed non pmbat sa).
Φ iὶ Decis. 3. decembris 17 7. refer. D. Fertaris an causa Comit. Pιcconi conara Communitat. Ferusiae , O Vallis , 3. Prιmo neutiquam fundari. λ) Bannorum campestriti m ius sine Ie-giιim titulo ad privatos non perιinere jam dudum constituit D. Carolus Emanuel I,Dιplom. io. julii Isai., have adjiciens ratisnem, quod facultas hae de regalibus eli , ratio autem hac venationem , O piseationem quoque comprehedit . V. supra
desin. I. DEFINITIO IX. Qui viseere debeat inter duos , qui de possessione v nationis , O pisca
Si duo do postellione venationis , Spiseationis contendant, inprimis vincere debet, qui titulum pro se habet contra alterum, qui titulo munitus notast defin. praeced. in i quod si uterque titulum proferat, secundum recepta juris principia potior . & favorabilior ellillius caussa, qui possessionem tuam melius probat sis i . Quod si vastallus . lite pondente , privilegium a Principe obtinuat prohibendi venationem , nota ideo in summarissimo possellario vincere debet Φaὶ I hujus eni in privilegii inspectio ad aliud judicium pertinet s3 . ε i in Decis 23. vrιlis Iss . refer.
279쪽
Columbarii jus habens vasallus non im
tenere potes. assa lius . quamvis de venatione cum iure prohibendi investitus sit , curare tamen debet, ne serae nimium multipli centur ; indeque immodice agris peroicies inforatur . Quare si vallatius jure columbarii fruatur, eum dumtaxat cinlumbarum numerum retinere potest , quin non nimius videatur, inspecta quantitate bonorum, quae in eodem loco, α
prope columbarium possidet Φ0. Qiὶ Decis 6. februarii r737. refer.
D. Ferraris in eatissa Comit. Gus contra Communitat. Giletiae , g. Conquereb tur etiam, O sqq. , ubi Regia Camera columbas ad 4O. reduxit , nisi vassallus alio transferret columbarum , ubi majorem bonorum copiam possidebat. In Gallia ius eorumbarii refertur inter ea , quae jurisdictioni annexa sunt, V. Argou iussit au drois Franςois tium a. chap. 2 , Ferriere dictio atra de drou , O de prarique in V. Colom bter.
Derelictam intelligitur habere rem communem socius , qui partem expensarum ferre detrectat , tit ilia restituatur.
Gum res a domino derelicta nullius in bonis amplius esse intelligatur, consequenter primi occupantis fieri debet a), non secus ac ferae, volucres, i pilli , & similia , quae in nullius dominio unquam fuerunt i) . Quod autem de rebus mobilibus derelictis dicimus, idem obtinet in immobilibus 3ὶ: atque eorum parte: puta si socius rei communi partem suam dereliquerit , ejus
domitatum amittit et deruliquisse au-
tem ex illi matur, qui partem expensarum ferre detrectat , ut res communis , puta molendinum de Buctum resti
derelae. ) L. An pars 3. F. eod. tit. Φ1ὶ D.eis. 3. novembris I 673. refer. D. Balegno in eaussa Matia contra fratri
Metallorum fodina ad quem spectent. in-
sp ais hodiernιs pleratumque gentrum legιbus
Icle illi fodinas publicis , vel cominmunibus in locis inventas Principi , in privatis vero domino fundi Romani addicebant ti); data etiam horum de rima Principi juxta usum locorum ta). Sed, postquam Fridericus Imperator constituistione sua, quam de iuribus regalibus tulit, praeter vias publicas , flumina navigabilia, & ex quibus navigabilia fiunt,
portus, atque alia plurima, argentarias
quoque , & salinas inter iura maiestatis recensuit sis , orta est quaestis inter
pragmaticos , atque interpretes de iure metallorum ; alii reperta in locis publicis , vel fiscalibus cascedunt quidem Principi , cetera vero privatis , in qu rum praediis reperiuntur , quibus ideo licere putant, eas fodero , α excolere , dummodo decimam fisco persolvant i j, atque m eo tantum casu ius tribuunt fisco permittendi publicis metallariis is , ut fodinas excolant, quo privati eas excolere nolint, ita ut a fisco vieitIim decima pendatur fundi dominis . Frid rici vero sanctionem , , unice in terris imperii viaere tradunt , vel usu
280쪽
De acquirendo rerum dominio per occupationem Oe. 277
nunquam receptam , aut contrario usu abrogaram contendunt , vel de metallis non intelligunt; quippe argentaria nomine , quo utitur Imperator , mi DI aliud significati defendunt, quam mensas nummularias , non autem argenti metalla;
si enim , inquiunt, de metalloium so-dinis loqui voluisset , aurum , ut potu ceteris pretiosius, sine dubio commemotasset. Alii contra sentiunt , metalla omnia ad Principem pertinere; utpote n cessaria ad gravissii nos in publicam utilitatem suintus serendos. Atque Fridericum de metalli fodinis accipiendum volunt, non quali novum jus constituerit , sed ea tantum numeraverit . quae iam dudum ex recepta consuetudine inter regalia accensutiantur. Atque hoc demonstrare nituntur, tum ex sacris literis , in quibus narratur , Romanos
Hispanis subjugatis in potestatem suam redegisse metalla argenti, dc auri, quae illic erant 7ὶ : tum ex Pauli jureconsulti vel bis, qui post relatam Ulpiani sententiam de pupillo, lapidicinas, creti fodinas, argenti fodinas , vel quod aliud simile metallum habente 8ὶ, haec subjungit r quod tamen privatis licet possidere ty idest , ut ipsi explicant, cujus possessio privatis a Principe concessa iit. Sunt, qui triplex metallorum genus distinguentes , alia dicunt preti sa , ut aurum , dc argentum , alia media , veluti aes, auricalcum , serrum , alumen, marmor, dc his similia: cetera infima, nimirum creta, arena , lapides. Prima ad Principem indistincte etiam olim spectasse defendunt et media, quae in privatorum fundis sunt, privatis concedunt, ita tamen , ut decimam fiseo solvant s*io et infimi vero ge ueris sodinas iuris mere privati existimant, ita ut nullus ea non fitco pendi debeat: nisi aliud ferat regionis consuetudo , aut lex municipalis. Pol trema haec sententia aequior ceturis videtur, utpote-que Principis dignitati , dc publicis aeque commodis , de privatis consulatsΦi ij . Neque hine multum dissentitius Regium ; eo quippe constitutum est. ut cuilibet liceat fodinas inquirere, Sceffodere, ei iam in fundis alienis, dummodo damnum omne domino reficiant 11ὶ; prius tamen a suprema rationalium curia petita , de obtenta effodiendi facultate , probationibus oblatis iis . Ex quo patet, jure nostro quoad metalli fodinas jus primaevum Occupationis, dc invention s adhuc vigere , quam quam , ita suadente pubi ca utilitate , praevia probationum oblatio praescribitur, qua hujusmodi originarium jus confirmetur si in ; seu , ut publico bono consulatur , conditio haec praescribitur , sine qua occupationi , & inventioni I
cus esse nequeat . Huic tamen inve
tionis iuri exceptio traditur ; nili Princeps ipse , vel vassallus , qui de metalli fodinis investitus sit, vel fundi dominus malit propriis impendiis fodinae excavationem suscipere. 6c perficere sis . si V. Iuri rus. Tom. III. f. 3 I.
refer. D. de Balbis in caussa Episeop.
Augustens. eontra Communitat. Cogna. O Deci . a G. maia l676. refer. D. Tor-rini in eadem caussa .