Iosephi. Castalionis iurisconsulti Explicatio ad inscriptionem Augusti, quæ in basi est obelisci statuti per S.D.N. Sixtum 5. pont. opt. max. ante Portam Flaminiam, alias Populi, ..

11쪽

ii Ex PLICATIO INSCRIPT.

Ausonius quoque in gratiarum actione Gratianum Augustum Pomtificem maximum nominat his verbis sic potiuς, sic vocentur, quae tu Pontifex Maximus Duo participatus habuisti ἀ Idem paulo supra Pontifex religione I M P. X I I. idest Imperator duodecimum. Vetus erat consuetudo Populi Romani, ut qui exercitibus praeeΩsent re bene gesta militum acclamatione Imperatores salutaretur,laureatasq. ad Senatum literas mitterent laureatosq lictores, At f ces h berent usque ad triumphum . Haec quoque militaris appellatio apud Augustos remansit, quotiens vel ipsi, vel ipsorum auspicijs alij rem liciter geserant. Victoriarum quoque numerus notabatur per huiusmodi imperatorias salutationes. Totiens enim praelio inito hostes o cidione occisos, Risos, sugatosq. a quopiam intelligimus quotiens Imperator notatur.Numerus autem per notas conceptus X l I .

decimum , quomodo exprimendus si , nemo est paulo in his studiis versatus, qui nesciat. A gelfius lib. x. Cap. I. in eam sententiam videtur ire,ut tertium,quartum,quinctum,& sextum ex auctoritate Ennij,& Catonis, & graeca consuetudine proserat L Nos illum nummis, & l pidibus auctoribus sequimur. Sic est supra porticum Panthei.

M AGRIPPA . L. F. COS. TERTIUM. FECIT COS. XT. idest Consul undecimum

Et si supra, cum de statuti obelisci in Circo maximo tempore ageremus , multa tetigimus, quae huc referri possunt, tamen de Augusti Consulatibus nonnulla in medium proseremus. Primum Consulatumini j t minor X X . annis cum perleges non liceret,Hircio & Pansa Consulibus apud Mutinam interfectis. Suetonius in Augusto.Consulatum X X aetatis anno inuasit admotis hostiliter ad Urbem legionibu mis-s sq. quisbi nomine exercitus deposcerent . Cum quidem cunctante Senatu Cornelius Centurio princeps legationis reiecto sagulo ost eclens, gladii Capulum non dubitasset in Curia dicere hic faciet, si non feceritis vos. Secundum Consulatum post nouent annos. Tertium anno interiecto gessit sequentes usque ad undecimum continuauit. multisq. mox cum deserrentur recusatis dixodecimum magno, idest septemd cim an porum interuallo, & rursus decimuintertium biennio post ubtro petii t,ut C. & L.Mi6s amplissimo praeditus magistratu,suo quemq.

12쪽

OBELISCI AUGUSTI . r 3

tirocinio deduceret in sorum. Quinque medios Consulatus a sexto ad

undecimum annuos gessit. Ceteros autem sex aut nouem, aut sex, aut quattuor, aut tribus mensibus,secundum vero paucissimis horis. Nam

die Kalendarum Ianuariar. cum mane pro aede Capitolini Iouis paululum Curuli sella praesedisset, honore abijt suffecto alio in locum suum. neci omnes Romae , sed quartum Consulatum in Asia , quinetum in Insula Samo, & nonum Tarracone inij t. Hactenus Suetonius. Supra diximus non significari statutum esse obeliscum in Circo maximo ab Augusto eo ipso anno quo G. Consulatum gereret, quamuis sic notatum sit xl. idest undecimum. sed post quartum lecimum annum initi undecimi Consulatus. quod probat numerus proxime notatus Tribuniciae potestatis cum undecimo item Consulatu. Significatur autem,ut diximus Augustus ad eam diem undecies Consul suisse . Consulatum vero primum Augustus xv I. Kal. Maias accepit, ut ex Ouidio lib. I v.

Fastorum Intelligi tur. Vt titulum Imperj qu. primum luce sequenti Augusto iuueni pro*era signa darent. TRIB. POT .axi videst Tribunicia potestate

quartumdecimum . .

De Tribunicia potestate Augusti sc Suetonius in Augusto, Tribuni- ciam potestatem perpetuam recepit,in qua semel atque iterum per sinis sula lustra collegam sibi cooptauit. Cornelius Tacitus lib. primo anis . nalium initio Tribunicio iure ad plebem tuendam usum esse Augu- stum narrat . quam ob causam inuentam fuisse Trib. potestatem Varro

libro quarto de lingua Latina scribit hoc modo, Tribuni plebeij, qui ex Tribunis militum primum Tribuni plebeii facti , qui plebem defenderent in secessione Crustumerina . hac de re tora consulendus Li- uius libro secundo . Dio autem qui de temporis siti more, praeterita iudicat, Tribunicia potestate muniri selitos Imperatores existimat. sed cum in hoc, tum in praenomine imperatoris Latinos auctores s quendos censeo .Trib. certe potestas apud Romanos sacrosancta habuta inuiolabiles eos reddebat . adeo ut indemnatos necare liceret qui- cumq.aduorsus Tribunicia potestate praeditos aut vim afferre, aut male dicere ausi essent. Quod vero apud Suetoninm legitur in Tiberio Tribuniciam potestatem Tiberio datam in quinquennium, & rursus

eamdem datam in quinquennium,vereor ne aut salsus sit auctoriatii l cus mendosus, ac pro quinquennio ultimo, sortasse reponendum d cennium . Nam ex nummorumserie, quos in libro rei antiquariae di-- fuit GoltZius, i& ex tabulii: Capitolinis cognoscimus: Tiberium

13쪽

i EXPLICATIO INSCRIPT.

ante Atrgusti excessum Tribunicia potestate quartumdecimum,& amplius iunctum fuisse . qui numerus est supra duo quinquennia . Sic in Tabulis Capitolinis. TI. CAESAR. AUGUSTI. F. DIVI. N. TR. POT. XIIII praeterea tradit Dio Tribuniciam potestatem Tiberio primum datam

in quinquennium, iterum in decennium . Cornelius quidem Tacitus tempus non adiecit,cum ita scripsit, Nero collega Imperij,consors Tribuniciae potestatis adsumitur,& infra. Augustus paucis ante annis cum Tiberio Tribuniciam potestatem a patribus rursum postularet.

AEGVPTO. IN. POTESTATEM POPULI. ROMANI. REDACTAPo respexit Augustus in Obelisco deuehendo, ut memoriam Aegypti

ab se in prouinciae formam redact, prop aret . Illud certe sciendum est Aegyptum ab Augusto debellatam elle non tempore in Basi huius Obelisci praenotato, sed Augusti Consulatu sexto, nouemdecim ante hoc tempus annis . Quod autem diximus Augusto sextum Consule. Aegyptum captam fuisse admonuit nos totius antiquitatis peritissimus Fulvius Vrsinus nummi argentei secta copia, in quo literis in orbε excusis sic legitur IMP. C AESAR. DIVI. F. COS. , in altera parte Crocodilus est,supra & infra literis sic notatis AEG TO. CAPTA Ex quo facile confirmari potest constantem & perpetua eam fuisse scribendi ratione,ut penultimae syllabae vocalis per latinam litera, V, quae

est ultima vocalium,non autem per Graecam litera Dquae nunc prosertur perinde ac i. tertia latinorum vocalis. Sic quoque Sulla non Sylladi scribendum de enuntiandum est, quemadmodum Tullius latine dicitur , qui Graece . Sullae Ditiatoris fit mentio in peructeri lapide, qui est apud Fulvium Vrsinum, quem iterum honoris causa nomino, & ad quem visendum multi mortales ex Gallia, Hispania, Germania in Urbem Romam, quod Livio Patauino contigisse literarum moliti mentis proditum cst, sepe veniunt.