Ad Eunapium libri IIII, quibus facile parabilia medicamenta, facultates simplicium, morborum et locorum affectorum curationes continentur / Jo. Bap. Rasario ... interprete

151쪽

bis. a vero crustas gignut, ubi crusta decidit, magis nudam partem, quam eius natura ferat derelinquunt persae pe cum ruisa excidit, profusio sanguinis subsecuta est, quae supprimi difficulter notuit tame saepenumero iis medicam et is no secus quam ferram et is igni cadentibus , ut cogimur ibi ex putredinis erosione sanguinis est exorta profus o. Caeter u satis sat ni partibus , ex quibus sanguis suit, superdata egregii sistit. Idem faciunt gallae con-buli e . cum adhuc ignitae sint, aceto aut vino CX- tinguunt gypsum misceto oui cadido tenui, itemq; farinam triticeam pulverulentam , qualis haeretparietibus . ita enim medicamentu conficies , quod ad sanguinis profluuia valebit: idq; leporis pilis, aut e aliqua pariter molli excipiendum erit. Ad sanguinis

au tem profusiones,quae ex ore,aut thymis,aut lentigine, aut Verrucis , aut haemorrlao idibus sunt foliis porta contusis utere aut rhun rubrum , aut acinos aut capitula punici mali colundes impone,aut spongiam nouam pice cruda intilictam adule, tu saltitor: laoc enim valde emcax es riano uinis vero fluxionem ex ore Oprimitos colluendo fragidum decoctum rosarii viridium, aut siccarum , Mit claui ct lorum vitis, aut lentisci foliorum, aut myrti, aut rubi, aut maiorum cydoniorum, aut punicoria, aut acinorum, aut lenticularum. Iis etiam utendum erit insessibus frigidis, qui sediat lite utero conueniunt. aeterum victus ratio iis , quos sanguinis hixus exercet,ex dilringentibus, atque in crassandibus instituatur: huiusmodi autem sunt alica ,sari n. rq pura decocta S item cochleae, calbus tener,bulbi cocti ii lces allati, palmulae, vinum nigrum ulterii, lenticula, pol Cnia,Ouoru Vitelli, pira, achrades mala cydonia, lorba,naespita, quae lus suo constantia. Ad i 'suinis

152쪽

r 44 ORI BΛs II guinis autem fluxum ex naribus faciunt platani globuli exiccati, quos re aliqua ex sciis consecta confricabis, semenq; proiicies,&lanuginem collectam in vase fictili nouo repones,& cum usus postulabit,eam in puluere redactam percalamu inspirabis. frontem autem iasum gypso,aut luto figulari oblines Valet ad eandem rem porri succus lana, aut linamento exceptus,in naribus inditus es manna licco porri coacta, imposita. Extrinsecus autem nasus illinendus est oliuae foliis teneris laevigatis: suffitum ex cicuta super molli cinere narib admouebis:& spongiis aut ianis aqua frigida imbutis meatus utriusque

pinna naris obstrues, cruraque trachia vincies, ac fronte, tempora oblines iis agglutinantib quae ad oculorum defluxiones faciunt. Si vero rum aliqui sub sint, cum sanguinis adhuc profusio est,eos par exit exprimere protinus iterum ut medicamentis sanguinem comprimentibus . narium chartilaginem, sub ipso osse duobus digitis pollice atq; indice comprimere. In his aute profusionibus,&iis, cluae ex intestinis hui, prodest porri succu pondere duum cyathum potui dare, aut lauri tenera soli cotusa in Oxymel ite aut thuris clauri pares portiones aeui satas dabis.aut farinam puram,& thus, gumna paribus portionibus cum aqua teres, Habis.

Ad cicatrices,sigmata, vibices. Cop. XXXVI.

CICATRlcus nigras tolliti nuctum oleu, in quo bryoniae albae, nigrae radix incocta sit, donec succum reddat item it, nepita vino cocta, lythargyrus oleo rosaceo candido lota Cicatrices vero quae ex impetigine fiunt atque etiam alias concolores reddit adeps asininus illitus . erucae semen laevigatum

153쪽

DE MORB. CVRAT. LIB. III. 1 3

cum selle caprino, aut bubulo,aut ouillo illi iudicii minaruerit, auferendum est succus quoq; erucae her- illitus cum lithargyro utilis est Maculas autem , quaestigmata nominantur, exterit ranucullis illitus aut capparis solia, aut cerussa cum aceto illita. sed hoc spatio temporis maculas aufert. Ad vibices concolores statim facit oleum liliaceu continuo inii

NERvus propter sesus excellentia, clim vulner tu & dolore,&inflamatione maiore,quam aliaco ripitur quorcirca cutis vulneratio aperta est seruat

da, ut sanies per ipsam effluat vulneriq; adhibenda

medicamenta sunt, quae dolorem leniant, aditumes duxit patefaciant. Ergo calidam aquam,quae caeteris inflammationibus idonea est, his esse aduersistima sciendu est,& accomodatius ad has esse, ut leo tenuium partium δε experte omnis adstrictionis i rorentur Ex medicamelis autem apta est resina, aut terebinthina,eaq; per se ipsa in pueris, in mulie ib. in iis,qui molli carne sunt: in caeteris vero cum euphorbi . itemq; propolis per se,&cum eupho bio emollita si vero duriora sint corpora, cum aliquo oleo subtiliore. in neruis autem inflammatis αputrescentibus cataplasmate uti poterit quispia eo quod ex farina hordei, aut fabarum , hi erui in lixi-uio stillatitio,aut oxymel ite cocta confectum sit.cerato vero uti poterit hoc, quod habet cerae uncias tres,euphorbi unciam,aut fimi columbini in durioribus corporibus,olei uncias duas. Conuenit etiam Basilicum medicamentum, quod nitrum recipit, aut calcem tuam, aut euphorbiu, aut sulsu viuum' aut itercus columbae syluestris, ut in tetrapharmaci li-K bram,

154쪽

O, I bram,horum alicuius uncias duas inijcias hoc enim egregie ad neruos vulneratos ac praecipue puctim, fac it Iam vero ita agro,ubi tibi nihil suppetit, poteris recentena pinguemq; propolin vulneri applic te, aut sermentum propoli mixtum,aut liquorem tithymali fermento additum Cataplasmatis aut exlixiuio stillatitio,atq; oxymel ite,&sarina fabarum,

aut e cui,aut cicerum, aut lupinorum a maiorum, aut

hordei, aut etia polenta no solum cum nerui inflammatione tentantur,sed etiam statim in ipso initio v-iendum est. At si neruus non pii ius sit ille quidem, sed plane caesim sit vulneratus ita, ut cutis quoq; subfecta sit diuisa, ut nudus neruus, ter directum, non per transuersum diuisus conspiciatur, tum nullo ex iis medicamentis, in quibus euphorbium sit, quaeq; non minus sunt acria, uti oportebit quippe cum neruus nudatus horum vim, quae vehemens est, serre non queat. Igitur aestiuo tempore calcem saepe lotam, xoleo copioso diluta cape . Quam etiam ad rem sacit id quod ex pompho lyge constat, quodq; ex melle c5ficitur,in rosaceo liberaliore eliquatum, Caeterii in nihil horum vulnus debet cotingere cum enim neruus sensus vi praestat, tum vero frigida temperatura est, cum parte caeterarum omnium principe est continuus. Sed ne oleo quidem huiusmodi ulcus irrigare oportet fit enim sordidit ergo sanies tantii in abluenda est molli lana specillo circumuoluta. Si omnia ex sententia nobis succedant,etiam uino dulci citra periculii madefacere poterimus. Vbi ver neruus , qui denudatus erat, suerit contectus, linamenta aliquo medicamento , quod angustis vulneribus aptu sit,intincta,quale est , quod ex euphor-bio,aut fimo columbino paratur, extrinsecus circu- ducere oportet ita, ut sanas etiam partes large comple-

155쪽

plectatur. Cum vero transuersum vulnus est, maius periculum conuulsionis imminet sed quatenus curandum est,eodem modo progrediemur. Victus auteadhibeatur tenuior, quies imperetur, lectus mollis esto oleo calido copiose ungantur alae,caput, cervix. Si vulnus in crure sit, inguina sunt potissimum naulto oleo persundenda usque ad spinam, caput, Scceruicem. Si nerui contusi sint, cuinq; eis est contusa cutis,&exulceratio subsequitur, cataplasma ex farina fabarum, oxymel ite conuenit.Si ero contusioni dolor accedat, pix liquida miscenda erit. At si citra cutis colusionem eueniat,oleo calente, cui digerendi facultas insit, perfundere assidue oportet. Si totus neruus praecisus sit, periculum nullum in minet,sed membrum mutilum,mancumq; reddetur: sed curatio eadem,quet caeteris quoq; ulceribus adhibebitur.

Dei fam medicamento,quod nerui, ιο-ctis conuenit. Cap. XXIX. MEDICAMEN TvMaut liquesectum quod ad neruos copunctos. a rabiosis morsos facit, accipit aceti sextarium unum, picis pinguis libram nam,o-Dopanacis uncias tres opopanacem vero aceto solutum multum laevigabis, picem liquefactam, misetamq; incoques. Est autem hoc medicamentu ad neruos compunctos accommodatum,utpote quod os copunctionis connivere non sinat quemadmodum etiam in iis,qui a besti)s rabiosis morsi sunt,prohibet ne ulcus cicatrice concludatur. verum duris solum corporibus conuenit: nam si in mulieribus, pueris aut iis,qui molli sunt carne,ut hoc velis,cum punctituerint,erit aliquo digerente,ut amaracino aut Opovalianao,aut oleo vetet e liquefaciendum.

156쪽

3 8 ORIBAB IAd articulos re ixatos Cap. XL. SvCCvRRIT articulis relaxatis acaciae succus aqua dilutus, supersus is,aut rubi,aut myrti,aut malicorii, aut lentisci, aut vim radicia corticis decoctuc5gruit: aut malicorium illitum, aut myrti solia cumna Vrteo cerato imposita. De inflammatione . Cap. XLI.

I uir iv, inflamationis est,cum pars impletur sapuinea substan incrementum chim id quod fue-bat,cessat, quod vero in particula est , incipit putrescere,calorem l pine naturam affert,fusioq; iatus gignitur, S particula magis quam prius intenditur status vero, cum pus iam consistit, labores veroniaiores aegrum vexant: declinatio denique cum id, quod fluxit, digestu est,& moles , ac tensio est dimi-iriita. In principio autem admovemus ea per se, tua vim habent repellendi in incrementis haec minuimus, digerentiaq; addimus in statu repellentibus digerentibus pari portione utimur. Si vero dolor sit vehemens, lenientibus opus est in declinatione solii in digeretia adhibemus, nihilq; diligimus , quod

vim adstringedi habeat Parietaria igitur ad omnes inflammationes tum in principio, tum in incremento accomodata est. simili quoq; modo glaucium. A- triplex vero malua hortenses incipientibus, augescentibus , ac veluti fervescentii, conueniunt: declinantibus vero, duratis, refrigeratis, sylvestres magis idoneae sunt Lactuca &cucurbita calidis illitae pio sunt. Ad eas vero quae ex defluxione oriuntur , semperuitia . vita litribuli vale iit a durescentibus brassica conuenit. De

157쪽

De assectione, quae ex deIluxionibus gi-gmtur Cap. LII. C; M articulam aliqua sine manifesta causa praecedente in flaminatio repente obsedit, id quod affectionem eam gignit, te: ux ioci ipse veto morbus affectio ex defluxione nominatur. In principiis haru inflammationum curandum est, ut recte curatio beatur totum ergo corpus euacuationibus idoneis inaniendum est pars vero inflammata superfundenda, illinenda i , est non calefacientibus humectantibusq; medicamenti sed iis, quibus defluxus repensatur quodq; in affectana partem decubuit, inaniatur, visq; robur particulis male aflectis asseratur. Superdandum ergo est cataplasma, quod ex sempe uiuo, mali punici cortice, in vino cocto, rhoe, polenta adiunctis constat hoc 3 huic similibus inim dolor vehemes non est, utendum Vbi vero particula cum defluxione dolorem sentit tum ne aqua quidem calida,aut oleum,aut cataplasmata ex farina sunt adhibenda hec enim omnia defluxionibus inimica sunt. Caeterii in doloris vehemetia lenienda estiri edicamento, quod ex pasis, rosace , modica cera, lanis sordidis, quae oesypi multum habeat, conficiaturi quae per aestatem frigida, per hyemem vero calida excipititur, atque admouentur ita , ut superiores partibus assectis locos spongia vino austero, aut posca frigida imbuta compreliendant. Si ex horum suam mutatio oriat, pus no subsidat, emplastro,quod ex chalcitide conficitur,aut alio simili ex iis, quae valent ad fluxiones, temur ianam vero puram vino austero imbutam super medicamento foris accomodabimus atque hoc quidem modo inflammationes ortae ex defluxiove curabuturi Eas verb, quae ex ali-

158쪽

aso ORIBA si x qua occasione excitantur, si calefacias atque hum etes,nihil laedes.sq; ad puris confectione eas velis adducere, farina triticea hydrelaeo incocta illines. Siq; usus interdum postillabit,viscarifices, id etiain ex usu facere poteris: sed si eas, quae ex defluxionib. ortum ducunt, scarifices, praesertim in principio, causam asseres alicuius magni mali.

De abscesibus,quae apostemata dicuntur. sv LIIII abscessibus aute si puris eruptio impediri noposse videatur panem in hydrelaeo coctum illines ,

aut farinam hordeaceam eodem modo paratam impones. particulam vero aqua, in qua altheae radix incocta sit, fouebis . Clim autem tumor difficulter ad suppurationem perueniat, difficulterq; discutiatur

cataplasmate, quod ex caricis fit, utendu erit opo tet autem caricas pingues dulcesq; aqua incoquere,atq; eliquare, laqua melli tenui simile reddere,

quandoq; etiam farinam hordeaceam addere, quandoq; vero panem ex tritico puro sq; tumor disci tiatur minus quam parsit, tum cum caricis hyssopii , aut origanum incoquetur si vim maiorem velis es cere, decocto salem adiicito. Sed diligenter est animaduertendum , ne dum vehementius exiccas pars in duritiem callescat. Si quid tale sorte videas , cum aqua radice agrestis cucumeris,aut altheae,aut bryoniae incoques quibus dracticuli radix valentior est, ad digerendii accomodatior ergo eam quandoq; per se coques quandoq; caricas addes farinamque una cum adipe ad iratiscebis. Digerit quoque ad iantum, ite ιNQ; anc thinum oleum, quod etiam crudos humo rc , , incoctosque tumores maturos reddit pix duros, rildosq; tumores omnes cataplasmatis indita

159쪽

ra magisq; ea, quae liquid est , concoquit Medicamentum compositum, quod abscessus iam coctos sit ne labore expellit, ut saepe in spleni pus inueniatur: qui vero cocti adhuc non sunt, perfecte digerit: capit autem lapidis pyritae drachmas es I. ammoniaci uigati tantundem farinae fabari drachmas senas. Excipe resina liquida, pellique illi tum impone splenium vero ne auferas prius, quam sponte sua dec dat Sed hoc medicamentu non ita multo antes

randum est, quippe quod acidum confestim reddat

Defrumis, plamate. 'ap. LIIII. FARiNA lupinorum amaroru aceto,aut oxymeliate, aut posca incocta non solum liuores, sed &Ir mas, phymata sanat Medicus quispiam in iis,quorum durum corpus erat, bubulo stercore ex aceto, adstrumas &tumores obduros, totos oblines usus est. Phymata vero discuti sit trita, cillita laaec adi tum,atriplex, parietaria, althea radix vino incocta ammoniacum cum melle emolitum,& superdatum, visculum resina,& cerato, salicis solia cum cerato. Rumpunt phymata lupini amari, propolis cum aceto illita,cucumeris sylvestris radix, terebinthina e cepta,capparis radix eodem modo, nitrum cum sese mento, aut fictibus Abscestus internos rumpit m rina cum mulsa pota. Strumas autem discutit calx iua melle, aut sordibus, aut oleo, aut adipe suillo e cepta lolii item farina cum fimo columbino, lina semine vino incocta. caprificor u grossi agrestes, aut domestici illiti: qui etiam concretionem omnem digerunt.

D Num. Cap. LV. RADr sponditii circumrasa&imposita callos Mitularu dimit.idem facit veratrum igrum biduo, aut

triduo

160쪽

cocta, in collutione adhibita . Sory crudum &ὰ5bustu cum vini diluti, aut mellis portiuncula ad colluendum adhibitum .imphacium quoq, colluendo

carnem procreat.

De bubonibus. Cap. XLVI. IN ortu bubonum si totum corpus succis aequabiliter redundet, aut malitia humori detineatur, dis- scilis curatio stes ramen adhibenda est ea, quae in assiectione, tuae ex defluxione oritur,exposita est nobis: si corpus exquisite sanu sit facilis totum autem crus calefaciendum, lumectandutia est, ut dolore vacans efficiatur ipsiq; ulceri imponendum est linamentum lotum in rosaceo, aut aliquo oleo relaxante quod tetrapharmaco calido sit intinctu totusq; artus carpto lanae oleo imbuto obuoluedus est soris vero ulcus emplastro calido illinendum, aut farina triticea , aut hordeacea aut ex utraque cum olei portiuncula. blandulam vero inflammatione tenta tam in principio lana oleo calido imbuta lenire oportet, non autem ut quidam faciunt, sale adiuncto. eo n. postea utimur, clim artus a plaga vexatus fuerit lenitus, ctim dolorem ulcus non assert quibus quidem rebus glandularum plerunq; soluitur inflamatio saepe etiam augetur,4 ad suppurationem ducitur . ergo cum ille quasi seruor inflammationis se remis erit, lenientia sunt omittenda, atque utendum digerentibus: paulatim a digerentib ad ea, tuae consiletia liquida sunt,transeundo, qualia sunt,quae ce rati speciem reserunt,similia ijs,quae linamentis carptis excipiuntur,quae claunota vocatur In ijs autem