Ammiani Marcellini quae supersunt

332쪽

arati feripae fol- -gi Riciariam. uonesus oratique ad hunc gratissimum finem, duetoris gloria proeliator miles exsultans. spequa Prospero in elatior, subIaiis alii a scutis thupericulosum sore vel arduum Mamitabat, sub Imperatore plus fibi laboris, quam gregariis indinente. M Maxime omnium id numeri Gallicaui fremitu laetiore monstrabant memores, aliquoties eo ductam. te, Perque ordines discurrente, cadentes vidisse

gentes aliquas alias supplicantes.s VI. Res adegit huc prolapsa, . ut in excessui Iori situm monstrare erfidis, descriptoribus gem tium ' curiose digestum, e quibus aegre vera dixere paucissimi Quod autem erit paullo prolixior te tus, ad scientiam proficiet plenam Quisquis enim

adsectat nimiam brevitatem, ibi narrantur incognita non, in fimatius explicet, sed quid debe t praeteriri, 4 ut vir.

α Hoc regnum quondam exiguum multisquaantea nominibus adpe latum in catissas, quas saepexetulimus cum apud Babylona Μamum sata rapuissent Alexandrum, in vocabulum Patini concessit

Arsacis obscure geniti, latronum inter adulescenuau. rudimenta ductoris, verum Paullatim in melius mutato proposito, clarorum contextu facto in aucti

Ssublimius. Qui post inuli gloriose et sortiter gesta,

superato Nicatore Seleuco, viae Alexandri suo. cessore, cui victariarum o ebritas hoc indiderat -- guomentum, Praesidiisque mine inina pulsis ipse tranquillius agens, temperator Medientium fuit et. 4arbiter lenis. Denique post finitiMa cuncta vi verae ε quitatis confideratione, vel metu subacta, civitatum

x ML curiose disinis.

333쪽

I UAE A Wo s. I65. 325 et astrorum eastellorumque munimentis oppleta Perside, adsuefactaque timori osse aceolis omnibus, quos antea formidabat, medium ips agens cursum aetatis, Placida morte decessit. Certatimque summatum et vulgi sententiis eoneinentibus, astris ut

ipsi existimant ritus Ilii consecratione permistus est

omnium Primus. Unde ad id tempus reges eius sdem gentis praetumidi, adpellari se patiuntur Solis fratres et Lunae utque Imperatoribus nostris Augusta nuncupatio amabilis est et optata ita regi-htis Parthicis abiectis et ignobilibus antea, incrementa dignitatum felicibus Arsacis aus niciis aeeonsere vel maxima. Quamobrem ninninis eum vices Verierantur et Munt eousque propagatis honori-hus, ut ad nostri memoriam non vlfi Arsacides is sit, quisquam in suscipiendo regno cunctis antep natur: et in qualibet eivili concertatione , quae 4dsidue apud eo eveniunt, velut sacrilegium quisque emeat, ne de xtera sua Arsacidem arma gesta tem feriat vel privatum.

Satisque eonstat hanc gentem regna, populis vi superatis compluribus, dilatasse adusque Propon iidem et Thracias sed alte spirantius ducum superbia, licenter grassantium per longinqua, aerumnis maximis imminutam Primo per Tum, quem Bospori fretum cum multitudine fabulosa transgrestam, ad intemecionem delevit Tomyris regina Scythaeum, ultrix acerrima filiorum. Deinde, cum suareus, posteaque Xerxes Graeciam elementorum usu mutato adgressi, cunctis paene copiis terra marique consumptis, vix ipsi tutum invenero discessem: ut bella praetereamus Alexandri, et testa, mento nationem ninem in siccessoris unius iura

translatam.

334쪽

5a AMMI AND MARORLLINI xxIII. 6. Quibus peractis transcursisque temporibus Io gis, sub consulibris, et deinceps in potestatem a Iarum sedacta re publica, nobiscum eae nationea subinde dimicarunt, paruebusque momentis intem dum Iiquoties superatae, nonnumquam abiere

a Nunc locorum situm, quantum ratio sinit, carptim breviterque absolvam. Hae regiones in amplitudines distulae Iongas et latas, ex omni latere insulosum et celebre Persicum ambiunt mare cuius ostia adeo esse perhibentur aususta, ut ex Harmozonte Carmaniae promuntorio contra oppositum aliua Promuntorium, quod adpellant incolae Maces, sinor impedimento cernati r. Quibus angustiis permeatis, cum latitudo p ituerit nimis extensa, navigatio adusque urbem Teredona porrigitur, ubi post laeturas multiplices pelago miscetur Euphrates omnisque sinus dimeusione littore in mimerum viginti millium stadiorum velut spatio detornato finitur: cuius per oras omnes oppidorum est densitas et vi- In Corum, naViumque crebri discursus. Ergo per meatis angustiis antedictis, venitur ad Armeniae sinum, Orienti obiectum intervallo Cantichus nomine panditur sinus australis haud procul in alius, quem V aut haliten, occiduo obnoxius sideri. Hinc praestrictis pluribus insulis, e quibua paucae sunt notae, Indorum mari iunguntur Oceano, qui serventem solis exortum suscipit omnium pri-33.inus, ipse quoque nimium calens. Utque geogr

phici stiIi formarunt, hac specie distinguitur omnis

circuitus antedictus. Ab Arctoo cardine adusquo Caspias ortas Cadusiis conterminat, et Scytharum gentibus multis, et Arimaspis homi-ibus tu is otiaris ab occidua plaga contingit Armenios, et Niphaten, et in Asia fitos Albanos, mare rubrum, et Scenitas Arabas, quos Saracenos posteritas adpellavit Mesopotamiam sub axe meridiali despectat:

335쪽

LULIANUs. 565. Ju Orienti a fronte couuarius, ad Gangen extenditur sum eo, quod Indorum inte 'si ayis terras, in Pelagus 'iuctatur australe. . . i.

Sunt autem in omni Persidi I a regiones maxi- 4ime, quas Vitaxae, id 'st, magistri equirum mrgnt, et regis satrapae nam minores plurimas receniere dissicile est et superfluum Assyria Susiana, Media, Persis, Parthia, Carmania maior, Hyrcania, Margiana, Bactriani, Sogdiaui, Sacae, Scythia ultra modem iuntem, Serica, Aria, Par panis dae, Drangiana, Arachosia, et edrosia.. Mitra omnes propinqua est nobis Assyria, cele-as Britate et magnitudine, et multiformi feracitate ditissima quae per populos pagosque aniplos dissula

quondam et copiosa, ad unum concessit voeabulum, ut nunc omnis adpellatur Assyria ubi inter haeca- Tum vulgariumque abundantiam frugum bitumen nascitur prope lacum nomine Sosingiten, cuius auveo Tigris voratus fluensque subterraneus, Percursis spatiis Ionos emergit. Hic et naphtha gignitur a6 picea specie glutinosa, fimilis ipsa quoque bitumini cui etiamsi avicula insederitare is, praepedito

volatu subversa penitus evansscit Et cum hoc liquoris ardere coeperi genus, nullum invectiet humana mens, Praeter pulverem, Oxstinguendi com-

metitum.

In his Pagis hiatu quoquo 'nspicitur terrae, ' unde halitus letalis exsurgens, quodcumque animal oxime steterit, odore gravi consumit. Quae lues oriens a vosundo quodam Puteo, cum os eiu e einerit latum, antequam sublimius Vagaretur te'. ae s circumsitas inhabitabiles acerbitate fecisset. Cuius simile foramen apud Hierapolim Ρhrygiae an iatehac, ut adserunt aliqui, videbatur unde emer gens itidem noxius spiritus perseveranti odore, quidquid prope Venerat, corrumpebat, absque spadonibus solis quod qua causa eveniat, rationibus phy-

336쪽

assicis permittatur. Apud Asbamaei quoque Io a templum in Cappadocia, ibi amplissimus 1lbe philosephus Apollonius traditur ualus mPe oppidum Tyana, stagno in us sons eernitur, qui magmt dine aquarum iussatus, seseque resorbens, num

quam extra margines intumoscit

so Intra hunc circuitum Adiabenai est, Assyria priscis temporibus vocitata, Iongaque adsuetudine ad hoc translata vocabulum ea re, quod inter nam et igridem sita navigeros fluvios, adiri vado numquam potuit tran Vire enim διαβαίνειν dicimus Graea ci et veteres quidem hoc arbitrautur. Ros authmi dicitiins, quod in his terris amnes sent duo peris Petui, quos et transivimus, Diabas et Adiabas, iuncti navalibus pontibus . ideoque intelligi Adiabe . nam cognominatam, ut a fluminibus maximi, Aegyptus, suomero auctore, et India, et Euphratentis ante hac Conimagena itidemque Hiberia ex Hibero, nunc Hispania, et a Baeti amne insigni provincia Baetica.

In hac Adiabena Ninus est civitas, quae olim Persidis regna possederat, nomen Nini, potenti mi quondam regis, Semiramidis mariti declarans, et Ecbatana, et Arbela, et Gaugamela, ubi Marium Alexander post discrimina varia proeliorum illicitato Μarteis Ostravit a In omni autem Assyria multae sunt urbes inter quas Apamia eminet essene cognominata , et eis redon et Apollonia, et Vologesia, hisquo fimum multae. Splendidissimae vero et pervulgatae has solae sunt tres: Babylon, cuius moenia bitumina Semiramis struxit arcem enim antiquissimus rex condidit Belus et inefiphon, quam Vardanes priscis temporibus instituit, posteaque rex acorus incolarum viribus amplificatam et moenibus, in eo indito nomine Perfidis, essecit specimen summum post hanc Seleucia, ambitiosum opiis Nie

337쪽

aris Seleuci. sua per dxiines Veri Caesaris sui ante a rotesimus expiatiata, avulsum sedibus simulacrum Comet Apollinis, perlatumque Romam, in odo Apollio; Palatini deorum antistites conoearum. Fertur autem, ' uod post direptum hoc idem si

mentum, incensa ciVitiatis, milites fanum serutantes invenero soramen anginum quo reserato. ut re tiosum aliquid invenirent, ex adyto quodam cono

eluso a Chaldaeorum areanis labes primordialis ex-filuit, quae insanabilium v concepta morborum eiusdem veri Marcique Antonini temporibus ab ipsis Persarum finibus, relusque Rhenum et Gallias

euncta contagiis polluebat et Hortibus.

Hic prope Chaldaeorum est regio altrix philoso-asphiae veteris, ut memorant ipfi, apud quos veridica victioinandi fides eluxit. Perfluunt autem has eas dem terras potiores ante alios a nes hi, quos tiraediximus, et Marses, et flumen regium, et Euphrates emictis excellens: qui tripartitus, navigabilis' per omnes est rivos, infidasque circumfluens. et arva utiomin industria diligemius rigans, vomeri et gignendis aris istis habilia facit. Histraetibus Sullam iunguntur, apud quos non in invita snt oppida inter alia tamen eminet Susa saepe domicilium regum, et Arrina, et ' Sele et Aracha: caetera brevia sunt et obscura. Fluvii vor inulta per haec loca diseurrunt, quibus prae- flata Oroates, et arax, et Meseus, per arenosas angustias, quae a rubi prohibent Caspium mare aequoream multitudinem inundantes. At ita laeva Media confinis Hyrcano panditur is mari: quain ante regnum Cyri superioris et incre- monta erfidos, legimus Asiae ' reginam to ius, Assyriis domitis, quorum plurimos pago In Acro- patenae vocabulum permutato belli iure possedit.

338쪽

a8 Pug trix natio, et suemidanda post Parthos,

quibus. .Hμcitur solis.,, regione inhabitans ad sp ciem qμadratae figurae formata'. arum terram incolae omes ad latitudinem inmiam extenduntur, eisque maximae .c'llitudine imminent montium, quos ,Zacram, . et Orontem, et Iasonium vocant.

Coroni quoque montis a tisium partem habitantes occiduam, frumentariis agris adfluunt et vinariis, pingui secunditate laeti illini, et fluminibus sontium-s que venis liquidis locupletes. Sunt apud eos prata virentia seius equarum nobilium, quibus ut scruptores antiqui docent, Mos quoque vidimus ineu te proelia viri unama .vi vehi exsintantes solent, Si quos Nesaeos adpellan ' Abundant aeque civitatibus, qui, media, eic vicis in modum oppid xum exstructis, et multitudine incolarum Utquo absolute dicatur . uberrimum est habitaculum

regum. .

3 In his tractibus ' magorum agri sunt fertiles: super quorum secta studiisque, quoniam huc inci dimus, pauca conveniet expediri. Magiam opinionum infigulum auctor amplissimus Plato, sicha -- istiam esse verbo myrico docet, disinorum luco ruptissimum cultum, cuius sinentiae saeculis priscis muli ex Chaldaeorum arcanis Bactrianus addidit

Zoroastres: deinde ' Hystaspes, rex prud otissi-33mus, 4rii pater. Qui cum superiori cliidiae se

creta fidentius penetraret, ad nemorosam quamdam venerat solitudinem, cuius tranquillis silentiis praecelsa Brachmanorum ingenia potiuntur: orumque monitu rationes inundavi motus et siderum , purosque ' sacrorum ritus, quantum collig re Potuit, eruditus, ex his, quae didicit, aliqua sensibus magorum insudit: quae usi cum disciplinis praeseu-

339쪽

tiendisin a, per suam quisque progeniem, poste ris aetatibus tradunt Ex eo per saecula multa ad MPraesens uua eademque prosapia multitudo creata, deorum enitibus dedicatur Feruntque, M iustum est redi, se etiam ignem caesitus lapsum apud se sempiternis foculis Mustodire cuius portionem exiguam, ut faustam, Praeisse: quondam. Afialacia regibus dicunt Uuius Oraginis apud veteres nu-35merus erat exilis, eiusque ministeriis Persicaee, potestates in faciendis rebus divinis ossemniter utebantur. Eratque piaculum aras adire ve hostiam

Contrectare, antequam viam condeptis precationibus libamenta dissunderet praecursoria. Verum aucti paullatim. in amplitudinem gentis solidae Concesserunt e nomea villasque inhabitantes milia murorum firmitudine communitas, it legibus suis uti permissi, religionis respectu sunt honorati Ex κhoc magorum semine septem post mortem Cambylis regnum inisse Persidos antiqui memorant libri, docentes, eos Detiri factione oppressia, imperitandi initium equin hinnitu sortiti. In hac regione oleum conficitur medicum, quo villitum telum, si emissum lentius laxiore arcu nam ictu exstinguitur rapido haeserit usqum, tenacitereremat et si aqua voiuerit abΙuiere quisquam, aestus excitat acriores incendiorum, uec remedio' ullo, quam iactu pulveris cousopitur Paratur autem Sahoc modo. Oleum usus communis herba quadamiosectum condiunt harum rerum periti, ad diutumnitate servantes, et coalescens durant ex materia venae naturalis, similis oleo orassiori: quae species

gignitur apud Persas, quam ut diximus naphtham

vocabulo adpellavem gentili. Ρeris eo loca civitates dispersae sunt plures, queis omnibus praestant Zombis, et atigran et Gaetaca inter quas opibus et magnitudine moenium conspicuae sunt Heraclia, et Arsacia, et Eur00λβ,

340쪽

35 AMMI Laac ,1 AROTLLaNI HII1. 6. et Cyropolis, et E aaisa, sub Iasonio mouis ita D terris tae Syronaedomni Amnes his regionea praetereunt multi ' .vum maximi sunt Choaspes, Myndes, et Amardus, e Chari da, et ambyses, et Cyrtis, cui magno et ' specioso Cyrna tu inperior re amabilis, abolito vetere, dis abulum dedit, eum ereptum iro regna Mythica destinaret: quod et sortis est, ut ipse etiam ferebatur, et vias

sibi, ut ille, impetu ingenti molitus, in Caspium

abitur mare.

43 e tractus meridianos e Pansa, post haec co finia, littoribus proxima Orfis habitatur antiqua, minutis , frugibus dives et palmite, aquarumque oopia iucundissima. Amnes quippe multi per eam antedictum influunt finum quorum maximi sunt trachites, ' Rogomanis, et Brisoaua, atque Bam grada. Oppida vero messiterranea sunt ampliora: incertum enim, qua ratione per oras maritimas nihil condiderunt infigne inter quae Persepolis est clara, et Ardea, et 'hobroatis, atque Tragonice. Ins Iae vero visuntur ibi tres innuam, )Tabiana, t

o is propinquan Parthi fili sub Aquilone, co

lentes nivales terras et pruinosaa quorum regione

Choatres fluvius interscindit e ete is abundantioras et haec potiora induis sunt oppida, 'menonia, Moena, Charax, Apamia, Artacana, et Hozatompylos, a uius finitas per Caspia littora adusque portarum angustias stadia quadraginta numerantur 4 et mille. Feri sunt illic habitatores pagorum omnium, atque pugnaees eosque ita certamina iuvane et bella, ut iudicetur inter alios umes beatus, qui

in proelio ' profuderit animam. Emedentes enim

itiderit.