Ammiani Marcellini quae supersunt

391쪽

ei asse sciant doeen e veritate perspicue, mon Iulianum, sed Constantium ardores Parthicos 1ecendisse, eum Metrodori mendaciis avidius adquiescit ut dudum retulimus Ione. Unde che ad inter-neeionem exercitus nostri , apti militares alimoties

numeri, urbes excisae, rapta munimenta vel dirutε provinciae gravibus imoenfice haustae: et ad effe-etum tendentibus minis uncta petebantur alersis

adusque Bithynos et littora Propontidis At inas Galliis bellorum tenore gliseen e dissus per nostra Germanis, iamque Alpibus ad vastaridam taliam

Perrumpendis multa et nefanda perpessis hominibus, q)nihil praeis lacrimas supererat et terrores ubi et praeteritorum recordatio erat acerba, et exspectatio tristior impendentiunt Quae omnia invenis iste ad occiduam plagam specie Goliaris missis , regesque pro mancipiis agitans ignobilibus,ennota paene mira dictu celeritate correxit. Utque asorientem pari studio recrearet, adortus estiersas, triumphum exinde relaturus et cognomentum, feonsiliis eius et saetis illustribus decreta caeli stia eongruissent. Et cum sciamus experimento, adeo a quosdam mere improvidos, ut bella interdum victi et naufragi repetant maria, et ad dimonitates redeo

aut quibus succubuere saepissime, mini, qui reprehendant paria repetisse rinoipem ubique via

etorem.

V. Ne fiat post hae lametatis aut fletibus io reus. Corpore enim curato pro eopia rerum et 'tem.

Poris, ut, ubi olim ipse statuerat, conderetur prinis tapio lucis sequutae, nae erat quintum Kal. Iulias, hostibus ex omni latere circumfisa, eouecti duces exemitus, advocatisque legionum principiis et ne-marum, super reando Prineipe consultabant.

Discissiqvo studiis turbulentis, rinthaeus, et Vi-a

392쪽

etor, et e pastatio Constantii residui de parte siniquemdam habilem serutabantur contra Nevita, et Dagalaiphus, Procetesque Gallorum, virum talen I ex eommilitio suo quaeritabant. Quae dum ambiaguntur, nulla Varianis sententia, itum est voluntate omnium in Saliustium eoque caesante morbos et seu tutem, honoratior aliquis inties adverten d stinatius reluctantem ius quid agerestis, ait, A in binum, obia , cinis um commisist 'na, μιμε--pescietum est Lmperator nonne pos bitia caris rim item in a rumnis eripes sis 'ad --iter et in Mesopotamiliam Mesre litaureis, uari-- --c u conforiosa sumagi legitimum P -- cipem asciaria μι. . Inter has exiguas ad tantam rem moras, Ondum pensatis sententiis, tumulivantibus Paucis, ut in rebus extremis saepe est faetum, Iovianus eligis tur Imperator, domesteorum ordinis primus P ternis meritis mediocriter commendabilis. Erat

enim Varroniani notissimi Comitis filius, haud du-- post depontiam militiae munus ad tranquilliosi vitae digrest. Et confestim in mentis circum. datus principalibus, subito me productus e tabe naculo, Per agmiua iam discurrebat proficiscita stantia. Et quoniam acies adusque lapidem qua tum porrigebatur, antefignani quosdam clamare Iovianum audientes Augustunt, eadem multo magis sonabant gentiliinto enim prope perciti nominis, quod una littera discernebat, Iulianum recreatum arbiti ati sunt deduci .gnis favoribus, ut solebat. Verum cum incurvus ille visus et longior adventa', et suspicati, quod acciderat . in lacrimas effusi P sunt omnes et luctum Quod si gravis quidam e quitatis spectator in ultimo rerum spiritu factum priminatur improvide nautico idem iustius incu

393쪽

o v I 365. . 586sabit, amisso perito navigandi magistro, a lentutius flabris et mali, quod clavos regendae navis cuilibet periculi socio commiserunt His ita caeco 8 miodam iudici, Tortunam peractis. Iovianbrum

signifer, quόs. Varronianus rexerat dudum, cum novo dissidens Principe, etiam tum priVato, ut Miris eius obtrectator immoderatus, periculum ex Inimico metuens iam communia supergresso. discessit adiersas ac data dicendi coi,ia, quae sciret, docet Saporem iam . propinquautem, exstincto,

quem Verebatur, turbine concitato calonum ad um .hram imperii Iovianum adhuc protectorem adsci tum, inertem quemdam et mollem. . Hoc ille . a s

dito, quod semper trepidis votis expetebat et ino-Pina prosperitate elatus, multitudine ex regi equb tatu adiuncta iis, ciui dimicavere ibbiscuis, celeri disposuit gradu agminis nostri iuvadi terga postremi. VI. Quae dum ultro citroque 'rdinantur, hq-1niis pro Ioviano hextisque inspectis, pronuntiatum est, eum omnia perditurum. I intra vallum remansisset, ut cogitabat: superiorem ex fore, prosectum Proinde egredi iam coeptantes adori- auntur nos elephantis Praeviis Persae: id quorum fremitum incessumque terribilem equis inter initia turbatis, et viris, Ioviani et ' Herculiani, occisis hellui paucis, cataphractis equitibus acriter restiterunt Deinde legiones Ioviorum atque Viet Smin laborantibus suis serentes auxilium, elephan- tos duos straverunt eum hostium plebe non parva: et in laevo proelio viri periere sortissimi, Iulianu , et Macrobius, et aximus legionum tribumi, quae tunc primas exercitu, obtinebant mi que sepultis, 4 ut rerum angustiae Permiserunt: Prope eonfinia

394쪽

noetis cum ad castellum. Sumere nomine citis pastibus tenderemus, iacens Anat'li sqrpus est agnitum, quod tumultuaria opera terrae mandatum est. Hi et milites sexaginta cum palatinis recepimus, quos in munimentum Vaccatum confugisse relesia

mus.

5 sequuto deinde die ero capti locorum repertae

in valle castra Ponuntur, velut murali ambitu ei euinclausa , praeter unum exitum eumdemque Patentem, undique in modum mucronum praeacutis

6 sudibus fixis. Hocque viso, e saltibus nos hostea diversitate telorum, ac verbis turpibus incellebant, ut perfidos et Iectissimi Principis peremptores: a dierant enim ipsi quoque reterentibus transsagis, rumore iactato incerto, Iulianum telo cecidisse B Tmabao si denique inter haec eqssitum 'nei, orta perrupta Praetoria, prope ipsum tabemacuisum Principia advenire: occiti multis suorum et vulneratis, vi repulsi sunt magna. Egressi exinde proxima nocte Charcham Eeutavimus locum ideo tuti, quod riparum aggeribusumana manu destructis, ne Saraceni deinceps ALsyriam persultarent, nostrorum agmina nullus ut ante vexabat cumque his Kal. Iuliis stadiis xxx consectis, civitatem nomine Duram adventaremus, fatigatis iumentis, 'ectores eorum novissimi pedi-hus incedentes, a Saracena multitudine circumsaepsi protinus interissent, ni expeditiores turmae nostr adium opem laborantibus attulissent. Hos autem Saracenos ideo patiebamur infestos, quod salaria muneraque plurima a Iuliano ad similitudinem praeteriti temporis accipere vetiti, questique apud eum, solum audierant, Imperatorem Bellicosum et viguga Iantem serrum habere, non aurum. In hoc Ioco Persarum obstinatione tritum est quatriduum. Nam progredientes nos sequebantur crebris Iaces aionibus retrahentes eum staremus ut pugnaturi,

395쪽

IOVIANus 365. 38s gradum sensim reser entes, moris diutumis exeruis elabant. Iamque ut solent extrema metuentibus etiam ficta placere fama circumlata, fines haud procul limitum esse nostror Im, exercitus vociferaua immodeste, dari sibi copiam transeundi Tigridis flagitat at Quibus oppolitus cum rectoribus Im-xa Perator, tumetite'que iam canis exortu sideris, amnem ostendens, ne se periculosis committerent gurgitibus exqrabat nandi imperitos adserens eta comeluxes fimulque adiiciens. 1 ostiles manus hine inde margines superium sumi nis ecupasse. Pedas cum haec saepe congeminando refragaretur in cassum, milesque conclamans magno content Onis fragore minaretur extrema, id imperatur aegerrime, ut misti eum Arctois Germanis Galli amnem primi omnium penetrarent ut his magnitudine fluentorum abreptis, refiduorum pertinacia rangeretur; a. in id persecissent innocui, transitus fidentior tentaretur Electique sunt ad id negotium habiles, 4 qui maxima prae caeteris flumina traosmeare in re oonthus genuinis a prima pueritia sunt instituti et cum latendi copiam nocturna quies daret, tamquam e transenna fimes yrmis', spe citius ripas 'ccup 'er contrarias Persarumque concuIcatis pluribus et truncatis, hau's Ioca servare dispontos securitas Placido vina erat .Rmno, essicanis audaciae figuum elatis manibus Icontorusque sagulis ostendebant. Hoc I ge conisent. . ardens ad tinnsitum miles asea mora tantummodo tenebatur, uόd utribus e Caelorum animalium cym coasmentate 'ute architecti Promittebant. 'M 1. Quae dum vanis onatibus agit/ntur ex x Sapor et Procia abseos, et sum prope Venisses, e Floratorum Perfugarumque veris 'cibus docebatur 'rtia iacta nostror i. laedas suorum is es, et

396쪽

39 AMRIANI MARCELLINI H, I elephant's, quot numquam rex ante meminerat, intectectos: exercitumque Romanum obntinuis latioribus induratum, Pori casum gloricli rectoris non saluti suae, ut memorabat, consulere sed vindictae dissicultatemque rerum instantium aut vici .ria summa, ad morte memorabili finiturum Ob quae reputabat muli et formidanda dissusum abunde militem per provincias, devi tessera colligi Iosi' exputus et sciens, populum suum post aminam maximam plebem ultimis terroribus cfori tuitici simul 'inperiens in Me Pqtamia relictum S hau multo minoiem exercitum. Quae super

binnia, hebetarunt eius auxiam mentem uu Par1-

quo natatu quingenti iri transgressi tumidum fluamen incolumes, custodibusque confossis, reliquo'eόosortes suos ad similem fiduciam concitantes. Haec incer, cum neque pontes compaginari Paterentur undae torrhutes, et absumptis omnibus, quae mandi poterant, utilibus, exacto miserabili . ter iduo surebat ined; iraque percitus miles, serro Properans, quam fame, ignavissimo genero mortis, ' absuihi. Erat tamen pro nobis aeteritum Dei caelestis homem et Persae pr,etei sperata priores, super fundanda pace oratores Surenam et Ptimatem alium

mitiuat, animos ipsi quoque despondentes quos omnibus paene proeliis pars Romana superi' gr 6 vius quassabat indies. Conditiones autem ferebant dissiciles ei perpictas, fingente numanorum rela ctu reliquias exercitus redire finere clementissimum regem, quae iubet si impleverit cum Pithhatibus 7 aes x. bntra hos cum sanustio praeiacto mittiatur Arinthaeus et dum deliberatur examinatius, quid fieri deberet, dies quatuor utit evoluti inedias eiiciabiles, et omni supplicio tristiores. Quo tem- Potis spatio, antequam hi initterentur, fi )exin

xxus si ex abusus.

397쪽

xi v I A NAE 563. 3sεstis Princeps aurifim terris hostilitas Measset, prosecto venisset ad praefidi Corduenao, uberis. regionis et nostrae, ex eo loco, in quo haec agmhantur, centesmo lapide disparatae. Petebat autem rex obstinatius, ut ipse aiebat,ssu dudum a Maximiano erepta n Meehat auisin negotium, pro redemptione nostra, quinque regi ne Transtigritanas ' Arzanmani, et Moxoenam, et Zabdicenam . itidemque Rehimenam et Coτ-- enlim, eum castellis quindecim, et Niubin, et

Singaram, et castramaurorum, Minimentum e

quam opportunum. Et cum pugnari decies expe- rodiret, ne horum quidquam dederet D adviatorum gibbos instabat timido PrincUi Procopii metuem, dum subserens nomen: eumque adfiimans, nssi rediret, cognito Iuliani interitu, en intacto misi. te, quem regebat, novas res nullo renitenta Loile inoliturum Hac perniatos verborum in infiduuia late mimia is elisus, cunctation tradidit omnia, qua petematitur dissicile hoc adeptus, ut Ninhis et Singar fine iistolis transirent in iura Per Lamm, in munimentis' vero alienandi reveri ad opstra praesidia Romani permitterentur Quibus iaexitiato aliud aee t et impium, ne, post hae ita compollia, Miae pinenti contra erias ferretui ratuxilium, a vie vobis semper eis Quod ratione gemina cogitatum est ut pNniretur Uomo. qui Chilioeonium mandatu vastaverat Principis,et' remanere oecasio per quam subinde licenter invaderetur Armenia. Una postea contigit, ut rivus aperetur idem Arsaces, et Armeniae maximum latus Mi dis conterminans, et Artaxata inter dissenfiones esturbament raperent Parthi. Quo ignobili deereto firmato, ne quid eommi et Steretur per indutias contrarium actis, obfidatus

398쪽

speese in udor ' illi insecus dantur in Remorabe . Victor ex parte Marorum, et Bellovaeatu insignivo numerorum tribuni ex parte vero diversa Bineses e numero nobilium optimatum, tresq31.

34 vii sit .apae non obscuri. Foederata xitaque paeae inuniarum triginta, inque iurisiurandi religionibus consecra a re erfi itineribus aliis, quoniam Rapon igua flumini uti erano sa vitabantur et affera, Pon s inopiae premeti inaur et cita.

VIII Et pax specie huo nitatis indulta, in pamnioje mea versa multorum qui me adusque spiris. tum la rati frustremum, ideoque latenter progressi mi imperitia nandi gurgite numiuia hactauri a turi: aut mundamni vi s erat venirent ' ad ripas, Saracenis tu Pieriis quod, ut diximus Paullo

a te, exturbavere G rmami caedebautur ut pecora, a vel longius amAudasi si ut venumdandi Ubi verq. transeundi inuis apem signum dedero huccinactvouor pantes, immane, quo quantoque ardor.',temero rapiendo momonia periculorum, semet qui que reliquis omnibus autepone , vitare multa et terribilia fastinabat et para cratinus temere textis iumenta retinentis iune inde natans ia; alii superm mos utaribys, quinam diversa in Messitatis L. mpto versarates, undarum occursa tam suetus ohILSquis inmitin peoet runt. Imperator ipse breviabus lembas, quos post' :exustam lassem docuimus rei innsse, eum paucis transvectus, eadem navigia ultro citro a discurram statuit, dum inues comveheramur. Tandemque univer praeter mersia ad aeteriores enimna marginea, avom superi, minis diseximine perdimilos casus extracti. Dum nos pendentium aerumnarum opprimit timor, conripertum est procursatorum iudicio, e

399쪽

na pontem iungere proeul e nostro e speetu, ut Pus1 armatam pacem et foedera sopitis heni turbiniutius, tyeurionus gradientes aegros, et animana pia terent diu: defatigata: verun cum se proditos ad- , vertissent, a conatu uetario destiterunt Hac etiani ssuspiciisne iam liberi prophitantesque itineribu

magnis. Prope Hatr*m venimus, retus qppidum in

med a solitudine ρ'litum, olimque dicertum quod

atrumdum do ti temporibus varii Traianus et S

eruas rhacipe bHiueoo, cum eiercitibu pa leti sunt, ut i eurun, .ctihus has quoque digessimus partes. Unde 'gnito, Per Porrectam Platai-6tiem, adusque Iabidem septuageninum. iu regionibu aridis nec aquam inveniri posse praeter saliam et saetidam, nec ad vietum aliquid uifi abroibnum,

et absinthium, et draconti im, aliaque herbarum genera tristissima: vasa, quae portabantur, aquis impleta dulcibus: et mactatis cameli, iumentisque aliis, alimenta quaesita sunt licet noxia. Et via sex dieriun emensa, cum ne gramin, qu Idem invenirentur, solatia necessitatis extremae dux Mesopotamiae Cassianus, et tribunus Mauricius pridem ob hoc missus, ' ad Ur nomine Persicum mnere cast lium, cinos ferentes . ias , quos relictus cum Procopio et Sebastiano exercitus parcius victutans coiis r arat. Hinc Procopius alter notarius, sei , lamoisdus militaris tribunus, ad tractus Issy- Ticos mittuntur et Galliarum, nuntiatur Iuliani mortem, et Iovianiun post eius obitum ad culmen augustum mestunt. Quibus mandaverat Princeps, aut uoinianum socerum sua/m, Post depositum militiae munus digressum ad otium morantemque e

tempore apud Sirmium, oblatis magisterii equitum ci peditum codicillis, quos iisdem tradiderat, Pro-

Perare Mediolanum urgerent, res firmaturum anci-

400쪽

into ista quod magis ἐtuebatur, ui casus novi ro quidam exta gerent, opponei lum Quibus secre- Dores adlaiderat Iuleras, Luciniatium itid.m monens ut qu4sdam lectos' exhloratae industeiae fideique duceriet secum: adminiculis eorun usu us pror incidentium captu negotiorum Prudentique cois psio datarichum x familiaribus negotiis agentem

etiam tum in talia, missis insignibus' Iovio iussit

succedere arniorum magistro' per callias ' gemina

ideoque' risurei a I tem a. ac statum millio sundaret ingenti. Iussui est autem ad implenda haec perrecturis, eri tollere serien gestorum in melius, et tumores, quaqua irent: 'erbis diffundere 'hconcinentibus, Procin .ctum Parthicum exitu prosper terminatum. addutisque sesquando itineri noctibus ' proviliciarum inditiaeque rectoribus ' infinitare novi rincipis ne pia, Omnivnique sententiis occultius sciscitatis,emeare velociter cum responfis ut comperto, quid in longinquis agatur, Principatus )corrobo, angi matura confitia quaerantur et caut . IS rios tabellarios fama praegrediens. index tristiorum casuum V velbod a per provincias istitabat ex gentes; maximeque omnaum Nisibenos acerbo dοIo e Perciant, cum urbem Ripori deditam Oa,eruissent: cuius iram metuebant et timidiates, ree delites, quae adsidue pertulerit funera, eam saepius ἱέ repugi se conatus Constabat enim orbem Eoum in ditionem potuisse transii e 'Phrfidis, oin hae civitas hahisi tu et moenium m agnitudine restitisset. . Teri tamen licet maiore venturi paVO- re eotistringerentur, spe tamen sustentari potuerunt