장음표시 사용
391쪽
Dg CAPITE. Movetur hoc os , sed non nisi mota lingua; ideo quatuor Mfuli paria musculorum habet linguae communia , nec nisi iis remotis, linguae musculi monstrari possunt. Primum par anterius sub cute latet, incumbens tracheae& cartilagini sicut ali. Oritur lato & carneo principio ab altiore & interiore regione sterni: unde hoc par dicitur siem oboides. Finisca nos is est in bali hyoidis. Atque in medio secundum longitudinem linea divisi sunt hi musculi. Vsus, deorsum recta trahere. Secundum sub mento & quinto pari maxillae inferioris
amplum , breve & totum carneum est.
Oritup a maxillae inferioris interna parte vario fibrarum ductu : Mitur in media sede hyoidis. Dicitur nonnullis genio Oides. Vsus sursum frectaJ & nonnihil antrorsum trahere. Tertium gracile & teres est , sub mento situm ortumque astyloidis appendicis radice; finitur m cornua hyoidis. Aliquando in medio perforantur, pro musculo maxillam ape
Vsem, in latera movere,& nonnihil sobliaued sursum. Dicitur 'lo ceratobordes. Quartum gracile & longum sub scapulae musculo , quem quartum faciunt, latet, oblique ad latera deorsum movens. JOritur ex latere superno capulae prope Coraco idem processum, J unde Coraco sides dicitur : desertur sursum oblique ad ossis Hyoidis latera J sub capitis musculo , quem septimum faciunt. Estque hoc par longum, duplici ventre praeditum, de in medio instar tendinis extenuatum, quemadmo dum ille maxillam inferiorem detrahens. Addunt his alii qtiintum par, linguae alioquin proprium, Eiolanus quidem Uuglossum. unde hic Mylo Oideum vocat: Vestingius vero Genioglossum an de hic Genio Oides internum appellat: quod interius a mento sub Genio Oide pari proveniens in basin hyoidis inseratur, quam recta sursum
I. Ut sit basis linguae, & tamen mobile obscure, ne, ut putat perpetuo gulae incumberet & ita ciborum impediret deglutitionem ; sed in deglutitione antrorsum moveretur, & ita gulae orificium apertius constitueret JII. Ut ab eo oriantur musculi multi linguae & laryngis. Λ a CAP.
392쪽
IN Gu A a lingendo dicta in ore sub palato
. Sita est in homine. Numero unica , in vitulis marinis duplex, in serpentibus trifida, in lacertis bifida. In homine oblonga, lata δc crassa, & ad radicem quidem crassior, in extremitate tenuior & acutior. Magnitudine mediocri & ori resipondenti, quae si nimia sit, ut moveri expedite nequeat, blaesi fiunt & balbutientes,& si minia mollitie humiditateque abundet, ut in infantibus , minus recte articulatae voces proseruntur. f Linguam vitio morbi in portentosam magnitudinem crevisse , adeo
ut ore non caperetur, notarunt Galenus, I. camerarius, Zacutus Lusitanus, M. Donatus. JConnexio. In piscibus tota adhaeret. In homine posterius nectitur laryngi .& hyoidi, item faucibus & tonsillis. Inserius in medio ejus corpore ligamento valido & membrano so, ad robur & stabilitatem, item ad insertionem propriorum musculorum: cujus extremitas Innulum dicitur 3, nec alius ab hoc diversus reperitur funiculus. Hoc in plurimis recens natis adeo totam linguam alligat, ut divelli obstetricis ungue quod tamen perniciosum, nec admittendum aut chirurgi scalpello soleat, ne suctioni vel futurae loquelae impedimento sit, & ut libere volvi atque moveri queat. Caete- drum imperite omnibus indifferenter infantibus intersecant, quum ex mille, quibus remansit, vix unus balbutiat.J Tunica vestitur callosa in iis qui ealidissima deglutiunt, sed ordinari ed tenui, porosai ut prompte sapores penetrent, in linguae carnosam quae caro est peculiaris, qualis nulla alia, estque organum gustus, non tunica ut Galenus voluit, neque nervus gustatorius, ut quidam ex Columbo interim mollis, laxa, rara & spongiosa, ad imbibendos sapores humore aliquo vecto ς. In piscibus & nonnullis animalibus est ossea. Ad glandosam sitbstantiam praesertim circa basin, magi S accedit, quam ad musculosam. Lingua enim Gn est musculus, cum fibras non habeat, nec aliam
393쪽
D g C Α p r T F. 3 Ialiam partem moveat, sed movetur a musculis. Alii addunt musici ius hanc rationem, quia alias fieret motus finem versus , &cau-s da musculi esset mobilis, caput immobile. Sed haec ratio falsia. Principium enim linguae est in laryngis vicinia, &quasi ex osse hyoidis ortum. Vasa. Vena duae insignes sub lingua conspiciuntur , quae Vasa. secari solent in faucium assectibus, ramina dictae ob colorem , orta a jugularibus sexternis. J Has Arteria duae majusculae comitantur a Carotidibus. Nervi linguae inseruntur tam motorii, quam sensifici, crassius par interiora perreptans, a J septima coo jugatione, squibus obstructis vel ad linguam non pertingentibus, gustus deperditur ex observatione Columbi . Tenuius par per exteriora tunicae linguae, a quarta conjugatione oritur, aliis tertia. JDistinguitur lingua in superficie media, in partem de X. Linea. tram & sinistram per lineam quandam candidam, Hippocrati medianam dictam. Musculi LINou AE p m in ejus substantia desinentes re- MUculi. censentur ab Anatomicis nonnullis sex, a quibusdam novem, ab aliis decem , ab aliis undecim , qui movent linguam sursum, deorsum, antrorsum , retrorsum, & in latera dextrorsum, sinistrorsum. Primum par, quod in bobus est geminum carnosum &crassum, oritur ab externa facie appendicis styloidis, in homine gracile: fibris transversis in utrumque linguae latus, scirca medium. JU , linguam introrsum ducere. Sed ob fibras intertextas linguam sursum levant, si ambo agunt; sursum vero ad alterum tantum latus , si alteruter. Dicitur hoc par stylo-
Secundum par myloglossum dicitur, ortum a lateribus maxillae inferioris, ad radices dentium molarium. Inseritur sub linguae basi in ligamentum linguae. fAd hyoidis
Os resert Eiolanus, quod linguam non attingat. At satis est ad movendam linguam , si ligamento ejus dem assigatur. JUsus , Uno agente lingua sursum oblique ducitur ; utri Dque, apice recta ad palatum & superiores dentes. Tertium par oritur in interno ad medium mentum, unde
geneoglossiim dicitur: Mittir in mediam sere linguam inserius. Γ In basin hyoidis defigit unde ad ejusdem
394쪽
A A A. Coum maxilla inferioris. BB. Corpus ossis Hyoidis. CC. Primi par, sernoboides dictum. D. Secundi paris musculus unus insitu, alter ex eo remotus. ΕΕ. Tertium par in medio perforatum. FF. Q qartum par Coraco Oides. G. Quarti lingua musculorum paris musculus. HH. Lingua paren ch ma, in quod nervi inseruntur. I. Sin inti linguae mus suortim paris musculin. ΚΚ. Primi lingua musculorum paris musculm .LL. Communes La Vis musculi, Steruot Nidei.M M. Communes alii la riis musculi, Hyoth roidei.
N. Cartilagines a spera arteria.
OO. Muscalas maxilia inferioris , Duastricus dicti.PP. Processus 'loidis portiones. musculos refert. J Et ob fibras diversas videtur actiones contrarias edi I e : Fibrarum enim maxima parte , quae linguae radicem versus est, ad exortum tracta, lingua extra labia exseritur; minima vero parte fibrarum agente, introrsum. In
scriptiones habet hoc par ac si plures essent musculi.
cundum linguae longitudinem. Dividitur alicubi obscure, ac si plures essent musculi. Vsus est , linguam recta intro trahere adeoque eam deprimere. J Dicitur vero basioglossum, vel Vpialoglossum. ι intum Cerat Oglossiim vocatur, quia oritur a superioribus cornu bus hyoidis, & in linguae latera juxta radicem Oritur interdum ab inferioribus cornu bus, quando nimirum altiora desunt, potissimum in mulieribus. Estque hoc par in bobus geminum.
Usus est, linguam recta deorsum interiora versus movere, quando ambo agunt; si vero alteruter contrahitur , in i tus movet dextrum vel sinistrum. Ab aliis additur undecimus musculus, qui tamen muscu
ostis Hyoidis & Linguae musculos exprimit.
396쪽
3 L 1 AER III. DE CAPITE. ius non est, siquidem fibris non constat carnosis: sed est caro ex plurimis glandulis S pinguedine ad radicem linguae sita, atque remotis dictis musculis apparens. Vsus est, ut hac glandular uin copia lingua madeat. linguae est :I. Gustus esse instrumentum. II. Loquelae. IlI. Masticationem adjuvare,dum cibos hinc inde volvit. IU. Lambere. Ex quibus apparet conserre linguam non abselute ad esse vitae , sed ad bene esse : partem enim ejus abscindi posse sine vitae aut valetudinis noxa expertus est post Galenum, Zacu- tus, Walaem , alii. Lapides sub lingua generatos usum lo- quelae . donec exsecarentiir, intercepisse notarunt Abenetoar Dubertus, , talesque Patavii exemptos olim me
397쪽
Rtuum nomine veniunt membra ex trunco
exporrecta, superius MANus , in serius DE s. In quibus praecipue considerantur mus culi, venae, arteriar, nervi de ossa. De quatuor posterioribus agemus in quatuorquentibus libellis: De MuscuLIs vero ARTu ubi in hoc li--Mustuli, uero, uti & de vicinarum partium: capitis, cervicis, thoracis, capitis, dorsi, musculis; non quod ad artus pertineant, sed quia cervicis, in ordine secandi, ab Anatomico ante musculos artuum demonstrari non possint. C A P. I.
DE MANU IN GENERE ET DE UNGUIBUS.
MANus Aristoteli est organum organorum, quo homo Manus alias nudus & inermis donatur, ne brutis inferior sit, aut ab iis vincatur; sed vincat, dum arma parat, aliaque instrumenta sibi necessaria. coare secus quam bruta, ratiΟ-nem dc manum homo accepit: de haec quidem illius ministra est. Est autem MΑNus ex veterum s Hippocratis 3c Galeni JManus significatione pars a summo humero, usque ad digitorum extremitates, diciturque summa manuS. Et diυiditur in brachium 3c manum stricte sic dictam seu Ma , is
Brachium rursum dividitur in humerum sive brachium stricte sumptum de cubitum. Arachium in specie sumptum est pars a summo humero usque ad cubiti flexuram. Cubitus est pars a flexura cubiti usque ad carpum. Manus extrema dividitur in brachiale vel carpum, quae
398쪽
376 LIBER IV. est pars inter cubitum & palmam ; in postbrachiale vel me
tacarpum, quae est pars inter carpum & digitorum initium; δe in digitos. Postbrachialis pars interna, dicitur vola manus& palma pars externa dorsum manu S. Digiti plures dati simit, ut melius fieret manus actio, quae est apprehensio: ut etiam minima comprehenderemus, quod duobus fit digitis. & alias item multiformes figuras: & quia omnia una manu comprehendi non possunt, duae sunt creatae, ut ad se invicem inclinantes, auxilium mutuum praesta
Dextra vero manus agilior ut plurimum & admotum promptior est, non ob causas, quas alii pueriliter citant, sed a. quia in dextro latere homini est vena sine pari, quae sorte in ambi dextris gemina est. 2. quia ossa graviora in scapulis, humero, & tota manu dextra esse , aliqui habent pro certo S comperto ; quod fieri potest ab impressione uberioris caloris in utero matris, cujus pars dextra calidior. Hinc docet Aristoteles natura potiorem esse manum dextram sinistra ; & alibi, primum impetum vel principiti in motus Hiae in parte dextra , ut homo progressurus prius moveat pedem dextrum , avis volare volens, prius moveat alam dextram. 3. quia truncus arteriar subclavius dexter amplior est , quam sinister diligenter considerantibus contra Riolantim, Sara quam non adeo magna sit disserentia, nec esse debuerit.JPlato omnes natura ambi dextros esse sentit, hominumque inscitia inertiaque fieri, ut dextri tantum aut laevi fiant. At Arso teli placet, ab ortus nostri primordiis dextram partem serme semper calidiorem , & laeva validiorem , niti ad eam consuetudine, exercitationeque multa, multum caloris spiritusque quis traducat, ut ambi dexter fiat.
DC tor sm Digiti vero ob persectam actionem quinque facti sunt,'' 'A' longitudine de crassitie disserentes. DPraeter naturam est si vel digiti plane deficiant, quod Melita vi ii & Florentia. vel digitorum justorum loco puncticula tantum quaedam &mollia vestigia pisi magnitudine appareant, quod Micti Unia
nuper observavi. JPrimus posiex dicitur, quia robore pollet ,& unus opponitur quatuor reliquis in apprehensione, ideoque cras sitis est.
Secundus Index o demonsrator dicitur , quia ipso in indicando urimur.
Tertius longissimus & medius, impudicus dicitur, qui
399쪽
apud Medi eos ejus usus est in locis sordidis& scetidis; neque annulis ornari solet. medicus item annularis, quod annulo aureo ante Dedigi οalios ornetur, ob communem, sed falsam & Anatomiae repu- Munularignantem nonnullorum opinionem , ac si vena ex corde ad hunc potissimum digitum accederet; Cor vero auro consertatur.
intus auricularis, minimus, quia eo ob parvitatem au res facilius expurgamu S. Apprehensionis ergo, quae manus actio , vel uti alii indita Appreheη-scriminatim loquuntur. usus est praecipuus, caussa est totiussi' 'manus apta compositio. Praecipuum tamen hujus motus 2.1antis
Organum est musculus: firmamentum, ossa, quae in digito quovis tria sunt, quorum in serius tanquam sustinens superiori semper majus est & robustius , & utrinque in juncturis cartilagine donantur, ubi humor unctuosus superfunditur ad humectationem & faciliorem motum. Secundarius manuum usus est, erudite disserente Dpero, facere ad meliorem incessum pondere & libramento, imis adceleriorem progressum , unde funambuli quibus pes latior vestigio, instrumentis oblongis se sublevant, & celerius incedentes , manus hinc inde dependentes librant. UNGuES exterius apponuntur digitis,& etiam pedum De fringui- extremitatibus: quorum pars summa alba. dicitur radix un- ἰ με. guium , lunula candicans, & pellicula radici adnata. Materia non est ex humoribus alimentariis , Ut voluit Emilim Parisanus, Plempim, aliique, sed J ex excrementis crassioribus, non quae ex corde ascendant, ut voluit Roga Anglica, aut ab arteriis, sed quae ab ossibus, cartilaginibusve , quod magnus Hippocrates asseruit. JEsciens , calor qui ab anima dirigitur in hanc potiusquam illam corporis partem. Interim ab anima non fiuntuΩgues , ut contendunt Parisanus is Plemptus , quia in ca- cochymicis & phlegmaticis selicius crescunt, & inde natis
quoque post 2 s. annos, ex Observatione Paraei. Non nOS moveat , quod objiciunt, max ima in cornubus cochleisque colorum varietas, ea enim non magis animam hic arguit,quam in marmore satis variegato. JFinis & Usus, I. Digitorum extremitates mollissimas tueri, & munimentum duricie praebere, ut commodius, melius & facilius
fiat apprehensio. Sic etiam in pedibus, ut in statione resi-
400쪽
de 'stere queant. DUnde male ille olim in unguibus commodo Ioco collocandis Deos aberrasse dixit. JII. Ad ornamentum : nam laesos ungues tegimus. III. Secundario ad fricandum , scalpendum & defenden
IV. Corpus humoribus superfluis & fuliginibus libe
V. Physiognomis & Medicis indicia vitae & sanitatis praebere , qui passim videantur. Oneirocritica de iisdem ex Indorum, Persarum & AEgyptiorum traditione habet Achmetates c. Tq. Z i. JFormam venamur ex accidentibus.
Figuram habent convexam nonnihil, ut se applicent ad digitos. Substantiam habent mediocriter duram, ut resistant, sed tamen flexilem, ut cedant nonnihil, & non frangantur. Pellacidi sunt, & ideo varie colorati: nam pro ratione carnis subjectae rubent, livent, &c. Hinc observare colorem unguium solent Medici, nam ungues, exempli gratia, cordis calore deficiente , pallescunt morti vicinis lividi &fusci; J & frigidioribus temperamentis pallidiores sunt ungues, at quibuς calor justus est, rubescunt. ΓMaculae it albae quae in unguibus interdum in adolescentia apparent, a calore Vegeto proveniunt, qui delitescentia excrementa ad ungues protrudit & ab aliis separat, huic heterogeneis. JConnectim tur circa radicem ligamento. Cutis vero iis extrinsecus circum nascitur, & caro subnascitur vel potius tendines musculorum ibi dilatati: ex laesione magnus dolor. Haec breviter ratione compendii de unguibus. unde exquisitus ibi sensus,&
REmotis partibus continentibus communibus, euticula, cure , pinguedine, membrana carnosa ,&c. Occurrunt MusCuLI , per quos motus fit , de quibus in toto hoc libro agendum, scommodo loco, secus ac HUmanno visum, praesertim quia 3c utilis & necessaria est nausculorum doctrina, Ob Cauteria , vulnera, &c. & in reliquis partibus tractari non potuerunt. In