장음표시 사용
531쪽
DE OSSIBUS MAXILLAE SUPERIORIS PROPRIIS.
SsA MAx rLLAE SuPERIOR Is PROPRIA, sunt uu- decim , utrinque quinque , & unum est sine pari. PRIMuM fere triangulare , constituit partem orbitae oculi inferiorem Canthum minorem partemoue ossis jugalis & malae. SECuNDuM essicit Canthum majorem, ubi foramen est in nares pervium ,cui adstat caruncula. Hic fiunt abscessus, quos argilopas vocant, qui si imperi- Lutu asse te tractentur aut negligantur, ad os penetrant, unde fistulae lachrymales. guope. Est hoc os parvulum, & inter ossa maxillaria superiora minimum , tenue , pellucidum, laxe haerens, ut facile frangatur & deperdatur: unde raro reperitur in calvariis e terra effossi S. TERTIuM maximum est, unde constituuntur palati maxima regio , & orbita inferior magna, dentes continens. Sinus habet amplos, & soramina , quae vasa transmittunt utrinque & insignes, tum ad levitatem , tum ut medullam contineat pro nutritione offrum & superiorum dentium. Aliis ad producendam vocem. In pueris primum excavantur post annos aliquot, & tenui membranula succinguntur. Lu ARTulit cum suo compari constituit partem nasi
Est tenue, durum, solidum & quadrangulare. Suntque externa haec duo nasi os se , sutura divisse. Interne
aspera sunt, ut rectius annectantur nasi cartilagines.
Aliud interius os est quod nasi tertium ) adhaerens processui ossis spongiosi, viostseptum narium , quia nares distinguit, dicitur.
v IN Τ u Μ ad palati extremum , ubi narium foramina ad fauces tendunt, situm est. A se invicem distinguuntur futura palati media, & essiciunt amplitudinis palati nariumque partem posticam. Sunt tenuia, solida & lata. His decem addit Columbus undecimum aratro simile, supra palatum, intimum & medium, partem imam narium instar septi discludens.
532쪽
Inferior calvariae pars interiori & exteriori sua facie conspicienda praebetur.
B. Cavitas seu foramen in se Frontis , in napium amplitudinem desinens. ec. Os cribrosium plurimis foraminulis pertinum. D. in processuis acutuis, Crisam gasii referens. E E. Duo processus interiores anterrores ostis sphaenoidis seu cuneisνmis. F F. Duo processem interiores posteriores usidem ossis.
G G. Foramina ejus osis pro nervorum Opticorum egressu. H. Sinis in seliae medio inciso, quo glandula pituitaria continetur. I. Sinin alter cui nervorum opticorum coitus innititur. XX.LL.M M. N N. Ppocessus petroseusinis Τemporum. o O. Foramen ejus processu, nervo auditorio traustum praebens. p p. Additamentum inis occipitii. LV Maximum foramen inis occipitii per quod si inalis medulia elabitur. B. R. Sinus οβιs occipitis intra cranium, in quibus cerεbellum recumbit.
A A. Quintum os maxil supeνiονω, sutura distinctum. B B. Os jugale. C C. Fopamina in narium amplitudinem dehisceκtia.
E. Vndecimum os maxiliasupeνioris Columbo dictum araινο simile. I F. Processin externi sis Cuneiformis,alas vospertilionum exprimens. g g. Proce uum hoνum capitas. HH. Sinus inis Temyorum, caput maxilla inferioris excipiens. I. Addat amentum inis occipitii. Κ F. P ocessus sis Temporum Soloides. L L. Pνocsus 'Iammisiares. Μ ΛΙ. Duo capita seu processus ad bon sis occipitis, quibβs prima perte-bpae inarticulantur. N. Foramen maximum ejusdem οβισ. O O. Osis occipitis utrumque latus, rariis prothberantiis densium.
Foramina denotant Osiis Cunrisorinis pro vasorum transitu.
534쪽
A XiLLA INFERIOR. in adultis ex unico osse constat: in puerulis ad septim una usque annum ex duobus, per - ιν junctis. Figura ejus est Graecae literae υ vel arcus. Subsantia est durissima & validi si ma , ut in mordendo& manducando perduret; intus cava, ubi medulla continetur pro nutritione sui & dentium. Foramina habet utrinque duo quae instar fistulae continue per maxillam seruntur, ita, ut se tum inditum per unum, &per alterum emissum, exire queat. Aliud est posterius & majus, intromittens partem nervorum nobis dicti quinti paris, ad dentium radices,
Aliud est exterim , minus rotundum , per quod dicti ingressi nervi propago extra emittitur ad labrum in serius. Asperitates habet O in varios, ob musculorum ortus& in tertione S. Processus item utrinque binos, cornua dictos, sursum de
Vnus antrorsum sertur linis de termis, cujus cuspis vel acuta pars dicitur Gρώνη, in quam musculi temporalis tendo implantatur. Unde inferioris maxillae immo Hippocratilethalis. Alter posterior retrorsum fertur; tuberculum reserens,& dicitur υνδε λολο, habens capitulum cartilaginea crusta obductum, sub quo cervix Oblonga. Per hunc processum fit articulatio cum osse temporum, ubi adhuc alia cartilago reponitur, inter sinum & capitulum cartilagineum, ad faciliorem motum. Obvolvit etiam hanc articulationem ligamentum membrano sum commune. CAP. XII.
N T E s quasi edentes, Graecis ιδίτες quasi Licuntur, suntque ossa proprie dicta , uti alia, dura &solida, livia item de candida, ut alia ossa. Habent
535쪽
DE OssIBUS. IOI 'Habent aliqua peculiaria prae aliis ossibus, quae tamen Dentes sibideo non excludunt eos ab ossium numero. aliis οβ I. Duriora sunt ossa fiam alia, ut duriora etiam conte- ' ρrere possint; & lapidibus vix cedunt, nec facile igne cremari possunt, & cum Sarcophago intra O. dies totum corpus absumatur, dentes immunes a laesione manent. O unde Tertudianus in illis latere semina futurae resurrectionis prodidi daa. Nudi sunt dentes, de absque perio fleo , ne inter manducandum doleant. 3. Et tamen sentiunt, sed magis qualitates primas quam
secundas, & inprimis magis frigidum D teste Hippocrate J
unde hae modia sive dentium stupor quam calidum, e contra quam caro.
Sentit autem non totus dens per se, sed par S interior, moi D OB Dpa, slior & magis medullosa; cui obvolvitur alia durior & exte- quae) rior, quae non dolet, neque ab igne, nec a serro: sicut in ense sub cortice chalybi ς durissimo medulla ferrea intus latet minus dura, & ut cutis per cuticulam non sentientem sentit, sic pars intima per exteriorem, in quam intimam cum cava sit, ingrediuntur nervuli molles, & membranulae succingentes. Hinc monialis quaedam Patavii dentem quem habebat prae aliis longissimum cum secari curasset ad deformitatis curam, statim convulsa & epileptica decidit. In parte autem dentis ablecta nervi vestium apparebat. 4. Hinc secuς quam alia ossa, nervos intra cavitatem admittunt.
S. Longiore tempore vitae augentur, sere usque ad extre- Dentes naum senium, quia videlicet quotidie minuuntur ex mandu- se raper G-catione & attritione : sicut
Gratia cavat lapidem , non vi , sed sepe cadendo.
Quantum ergo atteruntur, tantum rursum augescunt.
Liquet hoc inde: si dens aliquiς decidat & non renascatur, oppositus tanto crescit longior, quantum spacium vacuum est prioris dentiS. Haec considerans Fasi im, uti Sc quod novi dentes nasci putentur, cadentibus aliis, colligit vim forma tricem in dentibus remanere vivificam ad extremum usque senium. Helmontio materia dentis non mere osseae sed inter os& petram media seu neutra , quia dens suo contactu tandem petrificat, quicquid cibi pertinacius adhaesierit, sive ex panificio, carne,olere,pisce, pomo aut legumine. Sed nillla ibi pe-
536쪽
so 2 LIBELLus IV. trificatio, nisi tartareae naturae sint assumpta , sed ex sic eatio quaedam absumpto per salivam humido ; neque dentes illa appotitione augentur, quae modo deraditur, modo in mu-
cum convertitur. JGENER AN Tu R dentes tu utero , post maxillarum generationem, in qualibet maxilla duodecim, vel paulo plures, tit infra dicetur de numero, quatuor incisorii, duo canini, sex maxillares: qui aliquamdiu in maxillis imperfecti latent rarum enim est statim dentatum nasci infantem ne infans sugens papillam laedat. Unde in abortu vel infantulo dentes exigui erui possunt. extra gingivas citius in brutis, squamquam in equis diversum sentiat Varro, J quia citius solidiorem cibum capiunt: in la omine mense septimo vel serius .fpost anni cursum; θ& citius superiores nonnullis citius inseriores, Sc in his Anteriores prius: I. Quia hi magis acuti sunt.
2. Quia minores reliquis. 3. Quia os ea parte est tenuius. q. Qitia horum maior est necessitas, & ad vocis formationem, & ad ciborum divisionem. Atque eo tempore quo erumpunt dentes in infantulis,docet Hippocrates oriri febres , convulsiones do alvi profluvia; maxime cum canini egrediuntur: quia dentes gingivas perforantes, plus, quam stimuli in carne affligunt. Hi dentes habent Sups TANTIAM Osi eam, duram
dc cavam parte qua erumpunt, parte vero posteriore mollem, membrana tenui & pellucida vestitam. Bentes Ju- Circa septimum vero annum & decimum cillarium olent
I alii erumpere excidentibus prioribus in utraque maxilla
decem quatuor incisorii, duo canini, & quatuor maxillares. Et priores excidunt quarto, quinto atque sexto anno: quia alveoli crescunt & ampliantur, unde dentes tum temporis molliores vacillant & cadunt. Nicephoro in Oneirocritici ς, dentem ejicere & rursum alium adnasci, lucrum praebet, de gaudium praeter spem. J Si non excidunt per novos alveolos prodeunt posteriores, superius ut plurimum extra, in serius intra, ac si novus esset ordo dentium. Frequentius ad latera
oriuntur, & numerum augent. tiumniu/ nascuntur de novo extra uterum: alias etiam, ' , nascerentur de novo membranulae, nervi, vasa de vincula: Isariis, hae sed intus, in maxillis, seminaria latent. Observavit enim Eu-- ηιε/umesachius de minores nonnullos a terg9 reliquorum.
537쪽
utrosque dentes reperitur. Rarum autem est dentes renasci post annos multos & in senectute. Ut in centenario refert Thuanus; in Fionia nostra seni I o. annorum dentes renati, Sc Venetus iiii litis eae agenario mimontius vidit senem & vetulam anno 63. aetatis, quibus quondam amissi dentes sponte
renascebantur, etiam cum doloribus puerilibus, nullo longae vitae indicio, nam uterque eodem anno obiit. Non dissimile in sene habet exemplum Verulci ius. JSed nunc de dentibus in adultis hominibus agemus. Siti sunt dentes in ambitu iuriusque maxillae, in homine intra os conclusi , in apro exerti uti de balaena Na ualGroentandiae nostrae , quae longissimum dentem striatum unum exerit ex linistra mandibulae superioris parte, qui
vulgo pro Unicornu habetur, hactenusque in pretio apud Magnates fuit. J
Magnit Adine cedunt aliorum animalium dentibus, oboris anguli iam. Et in homine alii majores, alii minores. Figum variant. In homine triplicis stini figurae: incisores. canini, & molares, ut dicetur in sequenti capite, Onist quod Fonta uita observavit, in quodam omnes molares suisse. J Iuruminantibus duplices; incisores & molares. In piscibus
plane acuti fere j sunt omne g. Oeaecepto genere bἀlaenae singularis . quod Illandi Spring wali appellant, cui obtuli dentes , sed lati. JSuperscies laevis & aequalis: Color candidus nitidusque , nisi impediant negligentia,
senectus di morbus. Numems non est idem ommibus. Nam ut mittamus quae rara sunt, videlicet, quod nasc.antur homines uno continuo
dente in superiore maxilla, quod de Drrho reserunt, de quodam ex patria Ha iam Regiis navibus advecto, J item duplici vel triplici ordine dentium, qualem in piscibus nonnullis vidi, & qualem Lado victis XIII. Galliarum Rex habuit, id quod de Mantichora prodidit& de Lamia notum, quae quintuplicem habet mire dispositum, dentesque in eo acutissimos, figura Glo impetras reserente , unde Glos opetras Melitenses putavit esse dentes Lamiae petrificatos, de quo nos alibi. In Lupo marino observavi duplicem seriem , anteriorem quidem eae acu tis , interiorem vero ex molaribus arcte invicem nexis, qui
palatum in serius oecupane. J commune est homini unicum
538쪽
sum viginti octo dentes , aliquando triginta, in superiori sedecim , in inferiori quatuordecim , ut plurimum vero triginta duos, in qualibet maxilla sedecim. Raro vero mutatur hic numerus, praeterquam in molaribus, qui aliquando in quolibet latere quinque, aliquando quatuor , aliquando supra quinque, infra quatuor, aut quinque in dextra parte, quatuor in sinistra & e contra. Major autem numerus longaevitatem denotat, minor brevitatem vitae, testibus Hippocrate de Galeno. Et recte. Est enim raritas & paucitas dentium mala ut signum,& ut caussa. Ut signum nam denotat materiae inopiam,& formatricis imbecillitatena fuisse. Ut caussa: quia pauciores dentes cibos non recte praeparant, unde vitiatur coctio prima,& ob hanc secunda. Sed intelligendum , brevitatem vitae denota-
ri ut plurimum & maxima ex parte , non temper, ut recte disputat Exerc. 27 I. contra Cardanum. Nam Augustus , qui annos 76. vixit, dicitur habuisse dentes raros, paucos & scabros; f ita quoque qui octuagesimum transcendit. JConnexio per infixi videntur in alveo lis suis, quemadmodum clavi in ligno. Vinculis quoque rΟ- bustis, quae radicibus adhaerent, alligantur praesepiolis sive locellis suis: & deinde cingunt , de quibus supra.
Substantia exterior , est solidior & durior, non septiens; interror patulo mollior. sentiens, ob nervi & membranae viciniam , habetque in se cavitatem, ampliorem in puerulis, &ad septimam amaum tenui squama , instar favorum apum circumseptam , mucoque repletam; In adultis, re siccato humore diminutam. Succingitur cavitas haec tenui Tima membranula exquisite sentiente , quae si humorem aliquem a cerebro defluentem imbibit, dolor maximus fit dentium. In hac incipiunt erosiones, putredines , cariesque dolorificae ; & aliquando in hac vermiculi minimi generantur, admodum hominem excruciante S.
Vasa ad hanc cavitatem seruntur per foramina radicum dentium, Venula pro revehendo sanguine post nutritionem &augmentationem continuam. ae in homine non ita manifeste uti nec venae tunicae oculorum adnatar) sed in bove manifestissime conspiciuntur, & ex sanguinis aspersione insinti colliguncur. Arte-
539쪽
Dg OssIBus Sos Arteriola pro dando calore nativo, & sanguine pro nutritione & augmentatione. J Unde ex inflammatione dolor aliquando pulsatorius fit dentium , quem Galenus in seipso
expertus est. Hinc multum lucidi sanguinis ex dente perforato aliquando emanat , & non unquam ad mortem usque. Nervuli molles & tenues ex duinto pari nobis dicto eo seruntur,qui per radices in cavitatem intrant, ubi intus dis .
perguntur, S parvulis propaginibus cum substantia quadam
mucosia in dente medio reperta , miscentur.
Vsus dentium Primus & primar us, est ad cibos comminuendoς. Unde edentuli sorbila tantum hauriunt; quam ob causam dejectos dentes videre malum Nicephoro, & in somniis vulgo amici casum praesagit. II. Ad vocem formandam s hinc infantes non loquuntur, antequam os dentibus plenum) praecipue ad literas quasdam
exprimendas incisorii conferunt. Hinc edentuli litteras quasiadam pronunciare nequeunt v. g. T. & R. ubi lingua ampliata prioribus dentibus inniti debet. Alioquin incisoriorum lasio, a missio laedit vocis explicationem , teste Galeno, ut sermo tardior, & minus clarus facilisque fiat, Hinc edentuli arcte dentes inlititios sibi procurant, aureo filo vinciendos. III. Adornatum. Eden tuli enim deformes sunt. I V. Homerus putat ad compescendam garrulitatem. V. In brutis etiam ad pugnam, ubi homo manibus utitur. VI. Iisilem brutis aὸ aetatem designandam. Equorum enim aetatem inspectum os prodit, ubi primi dentem gno. mnem serunt, quadrimi alium, qui soramen habet pilae capax, quotannis minui solitum, donec octenni dens laevis fiat. coalitumque foramen non appareat. JC A P. XIII.
R Atione triplicis figurae , situs &- triplices in homi
ne dentes '. PRIMORES, CANINI, & MOLARES.
PRIM ORE S sive anteriores ab ossicio in cibis incidendis dicuntur incisores e, incisorii. item inter ridendum primi nudantur. In medio, parte anteriore. reliquorum sti sunt, in qualibet maxilla quatuor quibusdam duo , latitudinem tamen quatuor habentes actiti & lati instar gladiorum, caninis bre-I i s vi Ores,
540쪽
vi ore , & simplicibus radicibus infixi alveolis; ideo Deiliuet
excidunt, praelertim superiores. Succedunt utrinqueCANi Ni dicti, ob acutiem, duriciem,&usum; nam quolsuperiores scindere non potiunt, hi confringunt. Vulgo oculares dicuntur, non, ut quidam putant, quod oculorum ambitum fere attingant, cum vix alarum nati infimam partem; sed , quia in eos desertur portio nervi oculos moventis, s&prosundius inseruntur, Junde eorum extractio periculos a putatur, f& ipsis etiam dolentibus palpebrae nonnihil palpia
tant. JSunt hi dentes in qualibet maxilla duo, utrinque unus, iubasi lati de classi, reliqua parte acuti. Non enim multis cani homo ba ini S egebat homo, cum sit animal mansuetum , & manibus
Infiguntur simplicibus radicibus, ut primores, sed altius infiguntur & firmius: nam radices eorum superant alias omnes proceritate, & superioribus quidem Iongiores radices sunt. MOLAREs dicuntur reliqui & postremi, tum a figura molarum, tum ab usu; quia instar molarum conterunt cibum praecisum , asperi & magni sunt, duri & lati, Germanis Buc
Plures sunt homini quam incisores; e contra in brutis serocibus , quae ad pugnam etiam utuntnr dentibus acutis, Communiter sunt viginti, utrinque in qualibet maxilla quinque, quamvis numerus variet, uti supra dictum. Ex his duo postremi dicuntur sapientia , item sensus & intellectus, quia tum primum erumpunt, subinde cum maximis cruciatibus, aliquando indolenter quando sapere incipiunt homines, circa annum vigesimum octavum vel trigesimum , aliquando in summa senecta ; vidit Aristoteles So. aetatis anno nonnullis apparuisse , & Notius 83. aetatis anno demum provenisse J nonnunquam vix prominent, aliquando vix creantur; Latini genuinos vocant. cu=βρε- Eli dentes pluribus radicibus nituntur, aut binis & ternis, γιores mo- ut maxillares inferiores, aut ternis & quaternis, ut superiores, quae plures habent radices.
. i. ,. I. Quia alias pendulae sunt, secus, quam inseriores, quae etiam gravitate sua incumbunt. 1. Quia substantia superiori; maxillae est rarior & mollior. Dansitio. Atque ita primi pars sceleti. videlicet caput absolui uiri cst ; sequitur secunda pars vel T R u N C u s. C A P.