Constitutiones synodales dioecesis Theanensis, ab illustriss. et reuerendiss. domino d. Iosepho Nicolao Giberto ... episcopo Theani, editæ in Cathedrali Ecclesia die 29. 30. & 31. mensis Martij anno 1690

891쪽

asi Non est illicitum in Sacramentis conis ferendis sequi opinionem probabilem

de valore Sacramenti, relicta tutiore, nisi id vetet lex, conuentio, aut periculum grauis damni incurrendi.Hinc sententia probabili tantum utendum non est in Collatione Baptismi, Ordinis Sacerdotalis , aut Episcopalis . a Ptobabiliter existimo, Iudicem posse iudicare iuxta opinionem, etiam mi- nus probabilem.

intrinseca, sive extrinseca quantumuis renui, modo a probabilitatis finibus non exeatur, confisi aliquid agimus , semper prudenter agimus. 4 Ab infidelitate excusabitur infidelis, non credeps, ductus opinione minus probabili. ,: Αn peccet mortaliter, qui aetum dilectionis Dei semel tantum in Vita elicta

ret, condemnare non audemus.

6 Probabile est ne singulis quidem rigo. rose quinquennijs per se obligare prae. ceptum charitatis erga Deum. 7 Tunc solum obligat, quando tenemur

892쪽

13ο iustificati, & non habemus aliam viam, qua iustificari possumus . 8 Comedere, & bibere usque ad satim

talem obsolam voluptatem, non est peccatum, modo non obsit valetudini,' quia licit. potest appetitus naturalis suis actibus frui. s opus Coniugij ob solam voluptatem exercitum, omni poenitus caret culpa, ac desectu veniali. Io Non tenemur proximum diligere actu interno formali. 1I Prscepto proximum diligendi satissa. cere possumus per solos actus externos. Ii Vix in Saecularibus inuenies, etiam in Regibus superfluum statui. Et ita vix aliquis tenetur ad eleemosynam, quan- do tenetur tantum ex superfluo statui. i 3 Si cum debita moderat one facias, potes absq; peccato mortali de vita alicuius tristari , S de illius morte naturali gaudere, illam inefficaci affectu petere,'desiderare, non quidem ex dic plicentia personae, sed ob aliquod temporale emolumentum.14 Licitum est absoluto desiderio cupere

893쪽

13 imortemPatris, non quidem, ut malum Patris, sed ut bonum cupientis, quia nimiru ei obuetura est pinguis haereditas. I 3 Licitum est filio gaudere de parricidio parentis a se in ebrietate perpetrato propter ingentes diuitias inde ex haereditate consecutas. I 6 Fides non censetur cadere sub prae- . cςptum speciale, de secundum se.

II Satis est actum fidei , semel in vitia

e licere . .

i 8 Si a potestate publica quis interrogi. tur, fidem ingenuε confiteri, ut Deo,& fidei gloriosum consulor tacere, Ut peccaminosum per se non damno Ι9 Uoluntas non potest eis cere, vi aD sensus fidei insipso sit magis fir nius, quam mereatur pondus rationum ad assensum impellentium. zo Hinc potest quis prudenrer repudiare assensum quem habebat supernaturale. ar Assensus fides supernaturalis, & vestis ad salutem stat cu notitia fotu probabili reuelation is y imo cu formidine, qua quis formidet, ne non sit locutus Deus. αα Non nisi fides unius inecessa si a vi- Ll 1 detur

894쪽

s 32 detur neeestate medii, non autem emplicita Remuneratoris.1 a Fides late dicta ex Testimonio Crea- turarum, similive motivo ad iustifie tionem sussicit. a vocare Desi inΤestem mendacii leuis, non est tanta irreuerentia, propter quata Velit, aut possit damna re hominem. 21 Cum causa licitum est iurare sine animo iurandi, sineres sit leuis, siue grauis. 26 Si quis, vel solus, vel coram alijs, siue interrogatas,sive propria spote, siue re creationis causa, siue quoeumq; alio fine iuret,se non secisse aliquid, quod reuera secit, intelIigendo intra se aliquid aliud, quod noo secit, vel aliam viam ab ea, in qua fecit, vel quodvis aliud

additum verum, reuera non mentitur, nec est periurus.

27 Causa iusta utendi his amphiboIogiis est, quoties id necessarium, aut utile est ad salutem Corporis, honorem, res familiares tuendas, vel ad quemlibet alium Virtutis actum, ita ut veritatis occultatio , censeatur tunc

895쪽

a8 Qui mediame commendatione, . vel munere, ad Magistratum, vel officium . publicum promotus est, poterit cum restitistione nientali, pretellare iuranaentum, quod de mandato Regis a. sim libus solet ex gi, non habito re Dpectu ad intentionem exigentis, quia non tenerur fateri crimen oc sultum. 29 Vigens metus grauis , est causa iusta Sacramentorum administrationem si .

. mutandi. - . R

3 o Fas est Uiro bonorato occidere inua. - . sorem , qua nititur calumniam inser- mi. si aliter haec ignominia vitari ne-

quit; Ιdem quoque dicendum, si quis

' impingat alapam, Vel iuste percutiat,& post impactam ala Pam, Vel ictum fustis fugiat. I i Regulariter occidere: possum sutem p po conseruatione uni u Saurei. Non solum licitum est defendere de sensione occisua quae actu possidemus, sed etiam ad quae iis S Iochoatum habemus, quae nos posse iIuros spe a-

896쪽

tario contra inium impedientem, ne vel haereditas adeatur, vel legata sol. uantur, se taliter desendere, scut, &lus habenti in Cathedram, vel Praebendam contra eorum possessione iniu- impedientem. 36 Licet procurare abortum ante anima. tionem scelus, ne Puella depraehensa grauida occidatur, aut infametur.3s videtur probabile omnem foetum , ' quamdiu in utero est, carere anima , i rationali, & tupc primum hacipere, eandem habere ς cum paritur, ac consequenter dicendum est in nullo abori tu homicidium committi.36 Permisi um est sura ii, non solum in extrema necessitate, sed etiam in , graui .

37 Famuli, & famulae domesticae posssunt occulte heris suis surripere ad compensandam operam suam, quam maiorem iudicant salario, quod reeipiunt α38 Noa tenetur quis sub poenis peccati

mortalis. restituere , quod ablatum

est per pauca surta , quantum cum . que

897쪽

- que sit magna summa totalis . 39 Qui alium mouet, aut inducit ad inferendum graue damnum tertio non tenetur ad restitutionem litius damni

clo, Contractus M atra licitus est, etiam respqi Meiusdem personae,&cum . contra eiu retro uenditioniS praeuie ini- . to cum intentione lucri . . .,

6 L. Cum numerata pecunia praetiosior sit numeranda, nullus sit, qui non maioris faciat pecuniam praesentem , quam futuram , potest creditor aluquid ultra sortem a mutuatario exiis Dere , N eo titulo ab Vsura excu-- p . ' ,

sacra

a Usera non est dum ultra seriem aliquid exigitur , tanquam ex belleuo. lentia, & gratitudine debitum , sed solum si exigatur tamquam ex iusti-- tia debitum. 3 Quid ni non nisi veniale sit detrahenotis, aut horitatem gnam sibi'oxiam. - falso crimine elidere ξ Probabile est non peccare mortalu qui imponit selsum critaen pli.

898쪽

336 . cui, ut suam iustitiam , & hbnorem defendat. Et si hoc non sit probabile, vix ulla erit 'rinio probabilis in Theo

logia.

63 Dare temporale pro spirituali non est Simonia. quando temporale non datur tanquam pretium, sed dumta.

vel esticiendi spirituale , vel etiantia quando temporale si solum mini. ta compensatio pro spirituali, aut E

εο Et id quoque loeum habet, etiam si temporale se principale motivum dan. di spirituale, inio etiamsi sit finis i p. sius rei spiritualis, sicut illud pluris aestimetor, quam res spiritualis. 67 Cum dixit Conei lium Tridentinum, eos alienis peccatis communicantes mortaliter peccare, qui nisi quos di. gniores, & Ecclesiae magis utiles ipsi iudicauerint, ad Ecclesias promouent, Concilium, vel primo videtur per hoc digniores non aliud significare velle , nisi dignitatem esigendorum sumpto

899쪽

do, kγcutione minus propria p init digniores, ur excludat indig'OS, non vero dignos ; yel tarid na loquitur tertio quando fit concursus. 8 sam clarum videtur, fornicationem secundum se nullam inuoluere mali-- ti im, S solum esse malam, quia inter. dicta, ut contrarium omni o rationi dissonum videatur. 9 Mollities iure naturae prohibita non - est. Unde si D. us eam non interdixis.set, saepe esIet bona, & aliquando obli- , gatoria sub mortali. o Copula cum Coniugata , consen- tiente Marito, non est adulterium ;adeoque susticit in Consessione dicere

se esse fornicatum.

31 Famulus, qui submissis humeris sci. enter adiuuat herum suum ascendere fper fenestias ad stuprandum Virginem, S multoties eidem subseluit deserendo , scalam, aperiendo ianuam, aut quid simile cooperando, non peccat. mortaliter, si id iaciat metu notabilis detrimenti , puta ne a Domino ma- ile tractetur , ne toruis oculis asph

900쪽

ciatur , ne domo expellatur . 11 Praeceptum seruandi Festa non obligat sub mortali, seposito scandalo, . si' absit contemptus.

as Satisfacit praecepto Ecclesiae de au. diendo sacro, qui duas eius partes , i inb quatuor simul a diuerri celebram. tibus audit. - ue Qui non potest recitare Matutinum, S Laudes, potest autem reliquas Horas, ad nihil tenetur, quia maior pars

ita hii ad se minorem.

Praecepto Communionis an ruae satis fit per sacrilegam Domini manduca.

. 36 Frequens Confessio, & Communio etiam in his qui gentiliter vjuunt, est nota praedestinationis. 7 Probabile est, sufficere attritionem naturalem, modo honestam. 38 Non tenemur Confessario interro. - ganti fateri peccati alicuius consuetudinem. 1s Licet Sacranaenialiter absoluere dimidiate tantum consessos ratione ma-- gni, concursus Poenitentium , qu isy go