장음표시 사용
621쪽
si 'ALiquis exercit nauis erat, aut cauponae, gausabuli.Si in caupona,aut naui,vel da bulo dolo aut furto cuiusdam da-rum mihi δε- tumfuerit: ipse amone infactu mihi tenebitur ,
velut ex quasi deli io. Duntaxat , si nihil ab eo fraudis admissum sit, sed ab aliquo ex minimis
aut famulis, quorum opera navim cars nam , aut stabulum exercet. Acam ex contractu domi num nauis, cauponae aut stabuli obligatum se, non possis dicere. 2 aeque n.quicquam cum eo con xractum est. suoniam tamen nonnihil id culpae
eius adscribi potest, quod opera malorum hominum utatur , ideo quasi ex delicto tenetur. Haec autem in factum actio , h redibus quidem eius , qui iniuriam accepit, dabitur sed aduersus exercitoris hamedes non competet.
Absoluto obligationum, quae actionum uelut matres sunt, tractatu,actiones tertiam iuris cinialis partem praecipuam plene traditurus, quae sup rioribus libris fusissime explicuit,paucis perstrin-l git Imperator,& repetita Iuris diuisiotae, quae do cenda deinceps supersunt. praelibat & seri o a re ditur, inde sumens initium,ut vhde actiones sint, i hanc appellationem consequuta, dc quid itidem snt: finitionem luculentissim et demonstret.
Tque hactenus quidem sedulo de obligationibus d putatum est :
622쪽
primo duximus. Ius he ciuile Romanora m ci coepersonas versari,circa res,o circa a tiones. Mu
igitur de personarum disserenise libro primo dif
feruerimus. Ocuerimus de rebus Iab. 2. cim cor in m am partem Lib. 3. excurrunt.meminerimusque eo obligati num : dicamus nunc Ode actionibus. Sciendum est autem, quas Athenienses δικας vocabant,eas a Romanis actiones dici. Porro dicuntur Actiones ab eo , quod improbos Opersidos adiudicia agamus. erum constitua
Actiones primaria sectione,in rem in person d stribuit Imperator: ut illae reales, hae personales
dicantur. Personalibus autem cum eo experimur ,
qui nobis uno ex quatuor obligationum generibus deuinctus atque obligatus est. Realibus autem disi obligationem non supportant prae existentem,Velut materiam, cum eo confligimus iniudicio,qiii rei nostrae possessor est.
Action m avte , quas aduersus alique apud Iudices,uel apud arbitros de quacunque rimoueremus imma diuisio inlue duo genera dia ducitur: quoniam actionum aliae sunt inreuli Mite in per unam. . it.n. qui A; cum eo qNe obli Minni habet vel ex cot A. vel ex delicto. Et dictitur in per sina, Poniam aduersui persona, Ps. contraxis vel deliquit, moueιur At' is, qui Vir, haec verba dicit: Si apparet aduersaria dare acere oportere, conditare eu Iudex Sedo se quibusta modis talis actio into ipsi nterdum et cum εο agimus,qui nobis obligatus non eguerit alijsa deo
623쪽
de re corporali,quae penes eum est, controuersiam ei movemus. ιa in species prodita es in rem actio. anisi fundum aut domum possides, it torum ego me dominum se contendam, tu' ea dem dicis, ieipsum dominum se affirma' Gadiis hein rem tecum agam dicem Si dominum ine rei se apparet,aduersarium Iudex condona. A R G V M.
CGerum reales quoque actiones non solii pro rebus corporeis, versi etiam ad iura qua loque incorporalia,idest,seruitutes costituendas aut molicdas copetetes,nobis iure ρditae sunt: q in iudiciu aut c5sestorie aut negatorie,pponiitur. In sibus & is agere potest qui possessionem rei habet : pro corporeis autem reous non que.
Porro in re agimus, in de rebus corporalibus, tu de incorporalibus: O aut cUesporis aut ne Satorie. Ac res quide corporales sum fundus,do
in corporalibus aut coi fessorieo negatorie.Eς eonfessorie quide ago in corporalibus,quum dico: Si huius fundi dominu me se apparet Confessoris Uero incorporal bur , ueluti in usi fructu fundi aut aediu dica: Si apparet usu ructum undi, aediumve meu ese. et inseruitute fundio dica: Si apparet licere mihi ire perfundum vicini,aut illinc aqua ducere . Vel etiam inseruitute s Gu isi agam , iur mihi se altius rdes meas tosiendi aut ius mihi esse in tuoprospicie auissiliet iis
624쪽
corporalibus in rem agimus, veluti quum dicto Si apsaret hunc ius utend/ mendi aedibus meis aestiundo meo non habere: aut iumenta per fumdum meum agendi, aut aquam istinc ducendi , aut aedificium suum altius tollendi, aut in meo prospiciendi , auistisiicidium, in aedes meas vel Mream meam proνeiendi, aut onera in parietes meos immittendi,ses hae actiones in remsunt negatorie conceptae , quae in rebus corporalibus Jο- cum non habent. Quoniam in corporalibus bis solus in rem agerepotest, qui non pydet.2 cam
ui possidet,nulla in rem rodita es, Eririneques spini icere,Si apparet fundum huius non e se. In uno tamen casu is, quipo det , in rem agere potest, uisimul opstaeat, Ovices actoriso Atineat: sicut in latioribus Digesorum libris ορ-
portunius apparebit. Itaque rem tuam in p uca contrabam in rem agimus in rebus cor- mnitibus, in rebus incorporalibus.Et in corporalibus q idem tantum confessorie. Est aut cim
fessoria aCHO, quum quis tu quod sibi adest,consitetur, licens: Si apparet me dominum esse fundi , In corporalibus vero O confestorie edi negatorie.
confessorie quidem,quum dico Si apparet usum fructum meum esse. Natorie vero, uum id ius inego aduersario adeste,dicens: Si apparet aduer sarium ius utendi, fruendi fundo meo non habe- ire. Sic igitur in incorporadibus non idem O co
fessorie agit negatorie: sed confeφrie quidemis, ut se tui istud de quo quaeritur, habere dicit,
velut usum ructum auiseruitutem , in alterius 'Proprietate . 2 Sator'. inera agit is doni io
625쪽
fundi aut aedium, a mans aduersarium v sim ructum auiseruitutem infundo Ilio aut aedibus
non habere.Et quamobrem tandem in rebus cor-
toralibus confestorie possumus agere, negatorie mero non possumu r Et eius reluc ratio est. Quicunque cum aliquo agit, ex eo iure, quod ipse habe causamsuam iudici obare debet. eluti ,
Si hunc fundum meum esse apharet. Nec debet dicere , Si fundum hunc aduersar, non esse apparet.Nam si ita oelis agere, dicet ei aduersa-xius primum, Fundus hic meus aest. Deinde, si
meus non est , t tu ais, non tamen ideo tuus,uo rum alterius est. Neque.n. od meum non est,
id protinus tuum est. Quod si neque meus est neque tuus fundus , vincere tamen te debeo in hoc. Iudicio er regulam,qua dicere lemus, Inpa- ri causa meliorem esse conditionem 1 sedentis .iut haec quidem in rebus corporalibus. In incorpυ-ralibus vero , re ie ct confessuria in rem a Lo--ne,est negatoria agimus. Et quare non es hic ei qui negatorie in rem agit, male agere dicimus psuum non ex eo iure, quod ipse habe sed ex υi tio iuris , quod aduersarius praetendit, causam Iliam probare nitatur . Ait. n. Si apparet hesne, ius mendi fruendi non habeνe. Sed parata edi γ esponsio. Nam quum negatorie pro rebus incorporalibus agimus, quamuis ipsa zerba actionis in rem negatorie in negationem sonent, tamen est
Eius ipse amonis cons orla est. Quu=n n. id iis conclum veniat, dominum fundi aut aedium esse me, vel ex eo quod aduersarius v*m fru- eorum, ait seruitutem in thybi debe, o di
626쪽
cat: ego quu=n dico, Si apparet hunc usumfruct aut serui iefundo meo habere, τ η δ' et ar is, vi ct actionis pote late siue in eo tu hoc dicere videor, Si aptaret fundum melim ab usu seu iuniit seruitute liberu se. Et ita iacite confesscria in rem Visur, etiamsi negatorie concuta sit . 1 A R G v M.
Prima actionum ciuilium sectione demonstrata, od secundam , quae ex Praetoris Iurisdictione d sumpta est transitum facit. Sunt autem ciuilium in sar,aut in rem aut in personam: auibus nomina aut ab authoribus,aut ab actibus qui geruntur indit sunt. In rem autem actiones, hac de causa sunt, Iuxe Civili proditae. Vt quisque pereas dominium suum uindicet. At quoniam Praetori id quandoque durum 'isum, ex aequitatis suae scrinio actiones produxit: qualis est A Publiciana quae illi compstere dicituriqui rem a non domino,iusto tamen aliquo titulo & ad dominij translationem idoneo nactus ab ipsius possessione, usucapione nondum completa,ceciderit, & eam velut usucaptam Publici
s. sed quide, i in rem actiones , quarum iam
iliae. Ameminimus,essi quae sunt in simili ex legia
limis ac ciuilibus causis originem suam ducunt. Sunt amem edi alis tam in rem quam si pers' nam qui ex sua iurisdimone prstor comparatus habet. Ac nec e est eas exemplis senil xemeruit , Permisium nobis interdum es tu rem 'Agere cum usu non ceperimus, e dicere:Si an axe: hanc rem meam esse, quasia me 'si captam.
e et e diuerso sim aliquo, qui mem meam Ass
627쪽
TITVLVS VI. si sevit aclossidet,agere possum ac dicere: Si alpa
ret hanc rem meam aduersarius eam
usu non cepisset Atque in primis dicamus ubi is, qui rem qu non cepit,vsucepisse se gat. Velut ex iusta causa reis alienam mihi bona side ae eisiemi tradidisio forsam ex causa uenditionis , aut donationis, aut dotis,aut legati: Et ad eam sucapiendam , opus erat milu triennio . Possedi eam forte duobus annis , deinde casu aliquo possessionem eius amisi. Directa in rem a tione agere non possum cum possessore. V m quomodo , qui nondum eam Uuceperim e V Iippe ira odiusunt in rem actione ut dominium qui is sua perear vindicaret. uoniam tamen durius erat , hae in specie nullam actionem dari es , qui rem bonae
sid. o sedit,o casu aliquos sessionem amisit:
inuenia est a Tmore in rem acrio, qua agendo , quoniam eam rem ego bona Dep debam, idque ex iusta causa , velut ex venditione, vel donatione,vel dote, est mihi currebat usucapio , ac medio tempore ante sinem usucapionis psessionem eius amim perinde quasi usu cepissem:
dico.Si apparet hanc rem meam se. Hsc autem in rem actio Tub iciana dicitur z quonia primus eam Publicius Praetor in edicto suo fro
Cuius res dum praesens esset, ab absente Reipublici causa,vel ab hostibus capto,usucaeta est,usucapientibus deinde reuersis ei intra annum rescis. soriae actionis beneficio, usucapione rescissam
628쪽
g.Rur in actio, quae ex contrario latere intentatu . Namsi quis rem meam bonasi de possideat,ac medio tempore Reis .causa absecoeperir: veluti in legationem missus, aut in hostium potestat uerit. tque intepim dum a ut itale peregre,aut hic apud hostes est, tempus σιω-pionis impletum fuerit,ac deinde , redierint,alia ter cxprofestione,alter ab ho Abur icet mihi domino inιra annum post quam reuersi fuerint, rei scissa usucapione,in rem agere. Etenim quasia suersarius re mea no cepset: dico, Si apparet his ius rei me dominum es e. Atque hocgenus actis-nis in rem O aliis quibusdam ili aequitate mo tus Praetor permisit: sicut ex latiore Digestirum seu 'Pandectarum volumine licet colligere. A R G V M
Pauliana creditoribus, quorum fraud e debitor bona alienaverit,succurritur: ut quasi non alienata per eam an his,qui ea pissident, missione in debito
- - εris bona facta,reuocenthir.
s oui, D O aliena in rem actio a Praetore inuenta, velut in hac specie . Multis aliquis debens, alienavit aliquam rerum suarum,inuid minus ilicet per traditionem dominuim transtulit in accipientem. editoribus qui in bona debitoris ex sententia Prs Hismi sunt, quum alie, natis haec instaudem ipsorumfacta si permisio est in rem agere cum eo, qui eam remi sidet augactio vocatur Paulia, a, in ear perinde ac si tra dita res a debitore nonfuisset, dicunt : Si apparet eam rem in bonis debitoris mansiste. '
629쪽
i A R G V M. semiana,& quae hypothecaria dicitur,vasi seruiana praetoriae quoque sunt, at prior in res coloni mercedem non soluentis domino competit, poste' rior uero ad persequenda pignora eprumque hypothecas creditoribus concecutur. Nec refert quoad actione hanc pignus Isit an hypotheca, quanquainterim in his nonnihil differentiae deprehendatur.
na, etiam lytothecaria vocatur. Atillaec j rex iurisidistione Praetoris substantiam capiunt. Et Seruiana quidem actisne tali in s scis utimur. ndum a me conduxisti, O colonus mihisactus es, adprsandos mihi quotannis mercedis nomine centum aureos. Induxisti in eumfundum res complures veluti equos, boves eruos, Hem , argentum , cumpacto ut eae mihi mercedis nomine obligarentur.Si contingat, ut tu inpraestada mercede cesses . pos uni cum quouis possessore de iis rebus, quae in Iundum meum in Est aut illatae sunt, experi, i, isnec mercedem recepero.Quae si autem Semianae actioni, tali fere inspecie ut uxes:Mutuatus es a me decem aureos , , res mihi aliquas in pignoris caresam dedisti,aut etia, quasdam hypothecs iure obligasti, dicendo: Huius debiti nomine, e illam tibi rem in causam spotheeae obligo . Si in soluendo eo quod debes , ces saris : cum. quouis is fore , penei quem noea, qγα in causam pignoris dedi ii, aut hypoth eae obligasti , Ctiliter actione qua si Semiana experior: ablaturus nisi id quod mihi debetust , solutum fuerit . Inter pignus autem hypothecam , quantum ad actionem quasi Seruia
630쪽
entum erat mandatur ut mandati actio conis teret. Tuam igitur istam improbitatem quum via deret Praetor, ut quae etiam promissis tuis coimiraria sit: actionem de pecunia constitutaproposuit. tque actioni depecunia constitutasimilis
emat olim O actio Re eptitia:quae tum competit , quum argentarius conjiituit. Et id quidem inieractionem de pecunia constituta es actionem receptitiam cρmmune erit , quod utraquae ex co situlo nascatur. Verum n siti disserunt , quod actio de pecunia constituta locum habeat , qu cunet, ii sit, qui constituerit:receptitia vero,tune demum procedat, quum argentaγ ius con tituit . Disserunt item in hoc,quod actioni de constitura pecunia locus sit, quum ea, quae ni reo, pondere,ant mensura constant,constituta fuerint:rece-ttitia vero agere pst simu , quicquid ' id quod
debetur , mcbile an immobile, dum argentariuι constituerit. Sic ergo actis de constituta pecunia, latiuspater, quod adpersonas attinet unam qu libet co tituis , sed in angustius contracta est , quod ad res pertinet . Ham ea constituuntur sola , φια numero, pondere, vel mensum cou sunt. Ex diuerso actio receptitia,in angustius cotracra est personasspectes, quoniasolus argentarius ea tenetur . Eut latius patet ,si rei insticim et nam omnia quae cuiquam debentur,recipis . --que haec quidem Olim ita in usu erauit.Vemum hodie edita est Imperatoris nori constitutio, γα
cauetur visublata actione receptitia, ex sola actione de confiiituta pecunia, tam cum argent