장음표시 사용
621쪽
II 2 HIERO PUTTICI PAR s ALTERA XXIV. FnuMENTA MuRES DEPOPuLANTuR. Mus Hebraeis ex hoc argumento dictus nazy, id est, turbans frumentum vel agrum, utrumque enim bar significat. a Sam. 6: s. Facere Philistaei jubentur aureas murium imagines , qui terram ipsorum corruperant. suum feceritis imagines aureas murium Te orum , qui corrumpunt terram , di dederitis DEO Israelis gloriam : fortassis allevabit manum luam a vobis, dc a DIS vestris , & a terra vestra.
Gen. 4: 3, 4. s, 6. Obtulit Casen de fructu terrae munus DOM NO , splendidius sacrificium quam Abel, qui obtulit de primogenitis gregis sui , & de adipe eorum. Nihilominus nec ad Caseis num nec ad munus ipsius respexit Deus a, quapropter accensa es ira Ca-,no N cecidit vultus ejus , prae invidia erga fratrem. Tum dixitDOMINUS Caseno , quare accensa es ira tua , ob praelatum fratris sacrificium p cst quare cecidit vultus tuus ex invidia Z Annon, s bene egeris, acceptum habeo te & sacrificium tuum p sin male ueproforibus excubat peccatum , obversatur tibi peccatorum poena 3 Nannon erga te primogenitum es propensa voluntas ejus 8 Abelis, tatu dominari ei potes p non est Abel animo a te abalienato , & salvum tibi dominium & jus primogeniturae est. Nota, an- non, interrogandi adverbium a priori hemistichio repetitur.
DE TRITICO.Tritici genera. Laudatissimum Hebraeis Schora dieitur θ' adeps tr rici. Triticum Minnithae. Triticum pilo contusum. Pila pisa frumenta. Tritici ferax Canaanitis. Pugillus trisici verbum Dei., Sugae basFbHhannim, Cant. 7: 3. Tritico comparantur electi Chrsus tritici granum. Progerminans triticum Aura resurrectionis. Triticum, Dei verbum. Sexage a cori tritici osserenda Deo. Ob periculum eradicandi triticum, non evellanda zizania. Zizaniad scribuntur. I. TRI Diqitigod by Corale
622쪽
I ritici genera , ut Theophrastus author est libro Vm. cap. 4. H. P. sunt plurima , & differentiae magnae. Aliud enim Precox , aliud serum , dc aliud auctu amplum multumque redindens s aliud je junum quoddam parumque ferens, & aliud spicam grandiorem effundens, aliud parvam, & aliud diu in folliculo manens; aliud aptum brevi absolvi, ut Africum, & aliud culmo tenui constans, aliud crasso. Aliud item tunicis paucis, aliud multis vestitur, ut Thracium. Quibus & trimestrium annumereturdi bimestrium , & si quod intra pauciores dies queat Consummari. Trimestria permulta, & ubique habentur, levia di parum ecunda, unicatama sunt & in totum infirma &c. Quod igitur aliis bonitate praecellit Hebraeis mπ , princeps , praestans, vel praecipuum dicitur. Iesa. 28: 2s. Nonne quum aequavit agricola terrae superficiem disponit triticum praestans. Pollen , quod ex nobiliori tritico conficitur laudatissimum , sive similago eodem sermone vocatur D tan um Adem tritici, PDI. Is: r4. Di*onens termino tuo pacem, adipe tritici satiat te. Psal. 8I: II. Denique cibaturus fuissem eum adipe tritici, etiam ex rupe melle fuissem satiaturus, id est, facturus essem ut apum eXamina, qua in rupibus mellificant suo eum satiarent melle. Adpellatur quoque adeps renum tritici . hoc est pollen optimum , maxime nutricium , granorum qui renum ac testiculorum figuram reserunt. Deut. 32: I . Dat populo suo Deus lae e grege eum adipe agnorum cst ducum inter oves Basanitidis , U hircorum cum adipe revum Irim
ΕΣreb. 27: II. Tritico Minnithae , N panace, melisque, N oleo,
ac resina, negotiabantur in commercio tuo, Tyre. Minnith , urbs
fuit ad fines Ammonitarum, qua septontrionem spectant. Ddic. NI :33. Optimo tritico abundasseream ex hoc intelligitur, quod triticuum suum ad nundinas Turias exportavit. Phoenicia quidem & ipsa tritici ferax fuit, ec Aseriticae Tribui vicina , quae pinguem, id est optime nutrientem panem praebuit. Gen. 49: ZO.led incolarum multitudini proventus ille non suffecit. Nam re hodie videmus regiones quasdam frumentum ferre, sed non quan P tum
623쪽
tantum frumenti feraces esse, ut inde cX portari queat : alias vero tam diviti ejus proventu beatas esse , ut cum altis quoque communicare queant. Sic AEgyptus, imperio Turcico, Rustia, Belgis & Anglis , qui frumentum in emporio Archangeli coemunt; Polonia, iisdem Belgis magna illud copia suppeditat, qui Disitisci id coemptum non tantum propriis suis provinciis, sed insupet Hispaniae & Italiae impertiuntur , quanquam haec etiam e Sicilia aliquid accipiat. Germania per Albim Hamburgum , dc Oderam Stetinum, transfert frumentum suum. Genuenses Bona, &Veneti Tuni ex Barbaria , & Helvetii ex Alsatia dc Wirtem her-gia, sibi- prospiciunt.
IIJ. Qui D GUI 2 PARAL. 2: IO. Ad verbum sonat tritica plagarum, id eli, tritica pilo contu- R. ta uri pro nomine integro in locum constructi posito, ut in ta 2 2 aqua genuum , EMAE. I: . Solebant vel res pilis pinthre & terere frumenta , unde ctiam a terendo tritico nolacn haesit, Plinius lib. 8. e. Io. Distura non omnium facilis
quippe & Hetruria spicam fatris tosti, pisente pilo praeferrato fistula istrata & stella intus denticulata , ut nisi inventi pinsant,c cidantur grana ferroque frangantur. Major pars Haliae ruido utitur pilo, rotis etiam , quas aqua verset obiter & molat. Ibi Hermolaus: Prae revom pilum in molando propterea vocatur a Plinio , ut a pilo mido , sic enim ipse vocat 'distingua tur, ad molas scilicet, quas in aqua versat, urili, nectam, quot sine serro est, id nomen habet, quam quod asperum impolitumque. Servius ad illud AEneidos primo, Et torrere parant sammis frangere saxo annotaἰ : Apud majores nostτos molarum non elut lilas; fruis menta torrebant, & ea in pilas missa pinsebant. Et hoc ge-- ms erat molendi, unde & pinsores dicti sunt, qui nunc pisto-
res vocantur. Pilo autem terebatur triticum puta roribus in
Libano missum , ut ad clam foret paratius. Igitur pro tritico pilis tuis, et Reg. s: χ s. utpote parni leto, scribitur 'tari, triticum cibi vel cibarium , quod pilo commoti rum cibo vel escae factum idoneum. IV. TRI
624쪽
IV. TniriCI PER Ax TERRA CΛNAANIs. Triticum selicius provenit in pingui ec profundo quam in macro dc tenui fundo. Cujus rei caulam disquirit Plutarchus aures. Natur. xv. Theophrastus de eausis Plist. lib. δ. c. 29. Pingue vero solum habu ille Cananaeam pluribus locis , nullum est dubium. Vocatur enim Terra tritici, Drat. 8: 8. & sertilitatem illius arguit ingens illa tritici vis & copia ,.quam Tyriis misisse dicitur Rex Salomon . I Reg. s: I. Dabat Hiramo Hriorum regi Salomon in cibum pra familia ejus , de anno in anoum tritici contus caros vicies milie , id est, medimnos decies octies mille, a sttitheut senti si esses. Totidem promittit putatoribus Tyriis , caesoribus actolum E Par. Er io. Ubertatis illius & copiae documentum quoque habemus in quotidiano Salomonis victu I Reg. : τι. Erat Cibarium Salomonis in dies sugulas similae cori triceni .'farinae cori sexageni. Similae cori triginta, respondent medimnis vio ginti septem, farinae autet sexaginta cori, quatuor & quinquaginta Turdi trinis. Jam si runilam cum reliqua farina conjunxeris, qua singulis diebus utebatur Rex Hebraeorum , medimnos colli. ges octoginta sc unum. : Laudatissimum triticum , si Thalmu- distis credimus, penes Corinitas provenerat. Menata. Di. 3s. I.
U. Pusi L Lus TRITICI, VERBUM DE
Oam 72: i 6. Ubi suetis pugillus tritici , in terra , imo in eterrice montium, attollatur ut Libanus fructus ejus tritici,'florebunt, qui sunt ex urbe ut herba terrae. Fugillus tritici , id est , quantum tritici deferat pugillus. Plenitudo pugilli tritici. Imo in vertice monIium, ubi miror sertilitas, quam in planitie convallium. Attolletur , et ' sublime feretur , sublimis qbibit altius a terra se tollet. Sic de equo & locusta subsultantibus & e terra se tollentibus usurpatur verbum yob. 39: 2o. et et 27. An facis equum exsilire instar locustae. Quin & π motum significat altius sese extollentis terrae. Extollitur autem sive hinc inde libretur , sive navigii in modum ex altera duntaxat parte inclinetur. Vui sunt e civitate , pronomon , ut saepius hic deest. Horebunt ut herba , avidC gei minabunt. . SENsus Pset'. Ubieunque verbum Dei, nobilissimum sumentum , Drem. 2 v. e8. seretur,
625쪽
iis HIEROPHYTICI PAR s ALTER Rin locis etiam non fertilissimis , ut Libanicae arbores. sublime fi Tetur credentium multitudo , & augebuntur ad immensam multitudinis speciem, qui sunt e civitate Dei Chriltiani. VI. Qu E MENs v ERBORuM α' na DCANT. 7: 3 Venter tuus est acervus tritici, a V ID : participium , alii ad acervum , alii, quod & nos fecimus, ad ventrale vestimentum liliis acu pictam , retulerunt. Cogitandum vero an rectius verba haec reddantur : 5 septa liliis, id est, amicta vestimento, arte phrygia ad pulchritudinem liliis undique picto. Significant lilia id , quod propter amoenitatem decorum , vel pi opter fragrantiam Complacitum & ac-Ceptum est. Itaque hic denotet oblectationem , quam Christus capit vel ex integritate fidelium , vel ex ipsius cognitione , quae vocatur Christi bona fragrantia , odor scilicet quietus, hoc est, is, in quo acquiescat. 2 Cor. 2: I , I . Nimirum , haec illa vestis est, de qua Paulus Cois . 3: ra, I . Induimini ut electi Dei. Sancti & dilecti , visceribus miserationum , benignitate , animi submissione, lenitate, irae cohibitione , Sufferentes alii alios, &condonantes vobis mutuo, si quis adversus aliquem habuerit querelam , sicut & Christus condonavit vobis, ita & vos. Super haec autem omnia induimini charitate, quae est vinculum perfectionis. VII. TRITICO COMPΛRANTUR ELECTI.Lae. 3: I7. Perpurgabit Christus aream suam Ecclesiam Israeliticam , quae area ipsius vocatur Pesa. 2I: Io. S congregabit triticum, id est electos , in horreum suum , in coelum , ut Chris s exponit, Matth. I : 8, 39. Paleam aurem, reprobos, cAuret igni inextinguibili.
han. I 2: 2 . Amen , Amen , dico vobis 3 nis granum tritici reciderit in terram, seminatum fuerit , ω mortuum fuerit, ipsum serum manet, unicum scilicet & sterile, & sine fructu. Ut fructum faciat , corrumpi debet. Nempe & nucleus molliri , &
dividi ves explicari debet, di caro illa spermatica subigi ac liqua-
626쪽
ri, .ut germen interius in novam plantam assurgat. Igitur germen quidem istud non corrumpitur , ut patet, sed germinat ac vegetare incipit , & augeri , licet aliae partes vere corrumpanin tur in gratiam germinis, cui famulantur. Et vero nisi spermatica illa caro lactesceret, novus ille scelus , cibo omni det titutus, prorsus aresceret , & nil membranula chylum illum contineret ad instar ventriculi, statim emueret , nisi demum testa vel nucleus sese explicaret, nova planta emicare unquam non posset.
Honor. Faber, libro de Plantis Propos 86. Si vero mortuum fuerit, multum fructum asseri , nempe pro uno grano plurima. Relinquit supplendam alteram similitudinis partem , hoc , vel simili modo: Ita ego si mortuus fuero instar unici grani, messem ingentem , fidem dc salutem omnium gentium prolaturus sum.
I Cor. Is: 3s, 36, 37, 38. Sed dixerit aliquis , quomodo suscitam
tur mortui ρ quali autem corpore predeunt 8 Despiens, quod tu eris, non viviscit, nis mortuum fuerit. Et quod seris , non corpus oriturum seris, sed nudum granum , si casus tuleris, Iritici aut alicujus ex reliquis sieminibus. Sed Deus ei dat corpus ut voluii, V sngulis Ieminitas suum corpus. Diluit, & salsam csie docet Apostolus opinionem eorum, quibus absurdum videtur & impossibile , ut corpus vel in terra, vel in aqua , vel igne, iam pridem corruptum,& in infinitas prope subitantiarum species conversum ad vitam
redeat. Sic enim praecipua haereticorum argumenta e ratione pro deunt, dc τῆς το πῶς περὶ I Θεῶ λέγειν, quod
Justinus ait. Respondet autem bifariam , primo increpatione, quod tam sint stolidi, prodantque stultitiam suam, dum omnium acutissimi videri volunt secundo , adducta similitudine. Despiens, quod tu seris, non viviscit nis mortuum, quasi dicat: quemadmodum semen conjectum in terram , & veluti sepultum , non prius vivificatur , quam mortuum seu Corruptum fuerit, dc tum rodit multo nobilius, mutata qualitate, non subitantia: ita cor ora nostra sunt semen Dei, quae non vivificantur , nisi prius sc-γulta corruptaque , & tum prodibunt multo nobiliora , eadem
Iubstantia quidem, sed mutata qualitate. Quod tu seris, non corpus orisurum fieris, intellige ratione qualitatum , quia non tota
627쪽
D8 HIEROPHYTICI PAR s ALTERAipica cum radice, caule, soliis, flore , fructu seminatura sed nudum graaum, quod germinans radices agit, dc excrescit in sua iubilantia quidem , longe t..inen pulcrius , praeitantius, uberius dc copiosius. Cyprianus in Expostione Samboli Apsolui. Quod in seminibus, quae in terram jacis, per amaos singulos fieri vides, hoc in tua carne , quae Dei lege laminatur in terra , futurum mon credis λ Idum paulo poli : Si quis diversa semina spargat passi
sim in .lo r.an , nonne unius cu jusque seminis , quocunque locoluerat i .itio , compctcnti icmpore , secundum natui ae suae spe-C.em gernacia producit, & culmum suae formae , suique corporis reparat Z Ita urdo dc uniuscujusque carnis mi, stantia, quamvis varie dc di criu ur persa sit, rario Dimen ipsit , quae inest cuique carni, Immortalis cit. Pradem ἰω, in Exsequiis: . . iSie hemina stuca vire Mit, Jam moi tua jamque sepultu,
suae reddita re pue ab iam , I
Prem. 2 V 28. Propheta , penes quem somnium es, enarret somnium , O penes quem est verbum meum , eloquatur verbum meum Meliter. Quid paleae cam tritico Z dictum- veri um DOMINI. Cum tritico Dei verbum idonee comparatur. Nam 'imn Hebrai cum tritici vocabulum a puritate dictum , quia purissimum &candidulimum panem praebet. Sermo Dei est puri mus. 2 Sam. 22 I. Psal. Il 9: I O. 2. Tritici granum nativam insitamque natura: suae vim habet plallicam , dc ex sua indole fruistificat. Ita vel bum DKl insita scu innata eaque divina vi vivificat corda, Convellitque & progenerat Dei filios. i ἰμι. l: 23. 3. Triticum avide crescit. Scrmo Domini creicit dc multiplicatur. Actor. IE:2 . 6. Ut triticum Corpus , ita verbum divinum alit nutritque animas. Paleae sunt hominum commenta vana , levia, sterilia, venti ludibrium di ignis aeterni pabulum.
XI. SEXAGEsi MA CORI TRITICI GPFERENDA DEO.Euch. ψ : l . Haec oblatio es , quam ostieretis , sextam Ephae e Gomere tritici siniliter I iam osseretis ubi e Gomer e hordei.
628쪽
Ilibet dari mihi Ibis Dei sextam plirtem Eptate , quae est sexagesima pals cori sive Claomer , quae mensura respondet uni fere c x medio octavae. viiii eiiiiiii Ndistet tin ber otirling. Morale : Requirit fructum fidei non tantum in Eleemosynis , quae dantur privatis , sed etiam in impendio in Sandtuarium & ministros Sanctuarii, quam ἐ-ούαν etiam Apostolus Hobr. I 3. lacrificium appellat , quo colitur Deus. Ita Rom. I 3: 6. dicit , propterea etiam tributa dari, nempe , ut Magistratus habeant, quo
honorent bonUm. XII. OB PERICuLuM ERADICANDI TRITICuM NON
Matthr I : 2s, 26, 2 7. uum dormirent homines Cenit inimicus triticum serentis, sevit zizania inter triticum, abiit. Quum vero germinasset herba , & fructum edidi lici , tunc apparuerunt etiam Zizania , quae cum colligere vellent servi , simul cum tritico crescere jussit herus, ne ea colligendo simul tradi carciat triticum. Videtur in Syria natum Zizaniorum vocabulum. Thal-mudi eis vocatur raar Misim cap. I. hal. r. Triticum S Zonis nouβιηι semina hetereten a. Uhi Glossator r Zonin est sepecies quaedam trisui , quae in terra mutatur , quoad formam , ω quoad nsturam. Titania es lolium spica longiore , tritico in primordiis simili mum , dc a tritico aegre disconendum. Gerit folia culmosque Dodosio , tritici tamen hiriurioni, & inim iis nascitu ,- sem in i , is corruptis I auet in deterius mutaris; quod si P, ut Galenus voluit , cum diutius tritici scmen retentum eis terra prius. quam erumpat, vel, ut alii opinantur. cX nimia humiditate, aut calore nimio, vcl ubi solum hinci uliginosum. Triticum in lolium , propinquam atque amnem Congenerem VC mutari speciem, S vicism lolium abire in triticum , expcricn in firmaturner . Vide Maliger m in Chre si libros H ca s Plantsruis , pag. IAI. I 8. 27 di ipsum Ct ιμω - de specierum inuisitione disserentem, lib. II. Jam cum degenere tritico Christus comparat malos Christianos , sive hypocritas , dc prava docentcs , qui habent formam pietatis, sed vim ejus abnegarunt. 2 Tim. s. H ris cum aegre a veris Chri stiariis discernantur, cradicari vetat agri, id est , Ecclesiae Dominus, ne cum Zirantis .S triticum evellatur, vel lolium eradicetur, qMod in triticum abiret ,Cui est,
629쪽
r Io HIERO PNYTI cI PAR s ALTERA ne veri Christiani pro falsis habiti, vel mali, qui in honos muta ri poterant, intempestivo Zelo extirpentur. Exspectanda igitur seculi consummatio, & tempus, quo filius hominis mittet Angelos suos, qui colligent ex ipsius regno omnia offendicula , dceos , qui dant operam iniquitati , projicientque eos in fornacem ignis, ubi erit fletus stridorque dentium. σψo, I, 2. videatur Augustinxs lib. 2. contr. Crescen. c. 3 C. Tolerentur praesentia x mala, donec veniat beatitudo promissa. Sustineantur a fidelibus infideles, dc exortorum inter frumenta EiZaniorum avulsio differatur , quantumlibct saeviant impii. Melior est etiam in hoc tempore causa justorum , qui quanto acrius impetuntur , tanto gloriosius coronantur. Vide etiam vindicias hujus loci apud Dor- schaeum Aniichr. Theol. Pudicio Ernesi de Euse iis opposita fol. aiff.
bessemeth, Zea vel spesta ab occultando nomen tenes, Sehora, horis deum , ab hirsutis. Hordei genera. Praefantius caeteris Ni an, id est, insigne dictum. Sationis tempus. Hordeum AEupti grandine percussum. Hordeum equorum pabulum. Hordei quantum a Salomone caesoribus arborum in Libano missum. Hordei loco mala herba. Sesqui chomer hordei dimensum uxoris quindecim sciis comparatae. Pugillus hordei quaesus livis. Doctan non os milium
Graecis authoribus t Zέα vel ZMae, hinc apud Poetas adpellata terra , quia Zeam mortalibus donet. Hebraicum est DII Ezech. : p. dc a. s. 2s. Quum aequavit arator agri nuper ciem, diu nit triticum praesam , vel hordeum infgne, vel aeam sive spei tam in termino suo ue in stiner 3 oderin istinem Frumentum hoc adpellatum censetur a detonissione , quia est tondere. Atqui non tondetur spelta. Dicendum ergo hoc vocabulum scribi per metat hesin literarum pro& zzz derivatum a verbo zzz , reconditum esse,
630쪽
Deut. 3 2: 34. Tam provide enim granum speltae in putamina
seu glumas suas natura recondidit, ut eas ne tritura quidem aia mittat. Duorum est generum 3 una simplex BriZa monococcos, nostratium Einfortis altera in geminis putaminibus grana bina juncta gerit, ob id dicoccos adpellata , nostratibus Plusquam nordeum alit, ori grata. In panificia vero digesta minust quam triticum alit. Dioscorides Eea universa sua facultate quodammodo in medio est tritici & hordei: itaque , inquit Galenus, ex illis cognoscatur. Ezechiel c. εἰ s. panem suum confecturus miscere spellam , triticumque & hordeum jubetur, fabis lentibus &milio , cui miscellaneus panis signum fuit penuriae di famis, quam oblesia urbis Hierusolyma erat toleratura. II. HORDEUM. Hebraeis pri yist ab hirsutie vel horridis spicis nominatur. Est autem in hoc frumenti genere multiplex differentia. Nam, ut Theophrasus memoria prodidit, spicae aliis grandiores rariores que constant, aliis minores frequentioresque , & aliis distantiores a foliis , aliis proximiores, ut Achilleis cognomine. Et hordeorum ipsorum aliud rotundius minusque, aliud oblongius majusque atque in spica rarius. Item aliud candidum, aliud acis Cedens ad purpuram , quod & farinam reddere Copiosius crediotur, di contra hyemem & flatus, & in totum contra coeli mutationes candido validius esse videtur. Illud igitur hordeum quod reliquis praestare creditum i Da , id est signatum , insigne vel optimae notae vocari meruit, Psai. 28: 2s. Satio hordei, ut seges ad sestum paschatis maturesceret, fuit illico post medium mensis Marche n van, id est, circa ineuntem Novembrem nostrum. Bahlon. Berach. fol. I 8. 2. Audivit semen ad pluviam primam satum , grandine perditum. Ivit ille , seminavit ad pluviam secundam , cumque omnium aliorum sementum grandi ne peniret, illius sementum non periit. In quae sic Glossis: Ρl via prima erat decimo septimo die, mensis Marcheschvan , seiscunda , die ejusdem mensis vicesimo tertio , dc tertia erat initio mensis Chisleu. Cum ergo descenderet grando , i Ilud , quod ad pluviam primam satum est, aliquanto Iam obduruerat, atque ita a grandine est fractum 1 & satum ad pluviam secundam Oo mollitiem ejus non frangebatur. Salum ergo ineunte jam hyeme