Q. Curtii Rufi De rebus gestis Alexandri Magni, historia

431쪽

ia. U R T I Iro ignominiose yenitus rejectos esse, non jam amplius conceptum animi dolorem perferre potuerunt. Sed concursu in Regiam facto, imteriori duntaxat retenta tunica, arma ante j nuam, poenirentiae signum, projecerunt, ac prae ribus stantes intromitti se sibique ignosci su pliciter, atque flentes orabant, utque Rex iudipliciis suis potius saturet se, quam contumeliis, ipsos, nisi venia impetrata , non discessuros. Quae cum Alexandro nuntiata essent, apertis

Regiae soribus ad ipsos est egressus. Postquam

vero ipsorum ejulatum, atque poenitentiam, nec non miserandum, atque a 'ietum habitum vidisset, diu quoqye collacrymatus est. Eaque modestia, ut ipsis ignosceret, obtinuerunt. Eis deinde nunc modeste incusatis, nunc comiter appellatis, complures bello inutiles exauctoravit, magnificentissimeque donatos dimisit. Scribens quoque ad Antipatrum Macedoniae Praesectum, eis ad spectanda certamina priores in theatro sedes assignari, eoronatosque sedere iussit. Desunctorum quoque liberos pupillos Paterna contrahere stipendia voluit, Craterojis praeposito: quem etiam Antipatri loco, Macedonibus , Tnessalis , Thracibusque praeesse jussit. Antipatrumque cum supplemento tyrinmuin in Crateri locum vocavit . Jampridem quidem Alexandro Iiterae de ab Olympiade matre, ab A tipatro redditae erant, ex quibus mutuam inter ipsos simultatem perceperat .

Nater Antipatruin affectati Regni insimulabat. Antilaater Olympiadem multa praeter ipsius de-

Corum gerere scripserat . Itaque evocari Ievalde iniquo serens auimo, Alexandrum veneno interficere statuit. Peractis his rebus omnibus , Alexander ad Lcbatava Mediae prose, tus,

432쪽

Regni necessaria disposuit': spectacula denuo, di solemnes indixit dies. Illis sorte diebus Η

Phaestion , quem Rex unice, ac fratris loco dilugebat, febricitans moritur. Ex quo Alexander incredibili ameetus dolore multa, quae Regiam maIestatem minime decerent, admisisse dicitur. Miserum quippe medicum, tanqtiam in curando negligentior fuisset, suspendi jussit. Super amici corpus exanime ejulans procin. huit; vixque inde ab amicis abstractus est. Diem, atque noctem lectum continuavit. Ali que nonnulla feruntur, quae quidem ego minime credo. Illud tamen verum est, quod Ale-Σander Hephaestioni, tanquam Heroi, sacrificari jusserit. In funus, atque monumentum ei faciendum, plus, quam duodecim millia talentorum impensa sunt. Revertenti Babylonem Chaldaei Vates occurrerunt, monenteS, ne Ba bylonem ingrederetur . Profectionem enim

ejus per id tempus vitae periculum ei portendore . Quibus spretis, quo destinaverat ire, pe git. Nuntiabatur enim: ei, Legatos ex diversis terrarum Orbis partibus undique Babylonem confluxisse ejusque adventum expectare. Adebtotum orbem nominis ejus terror invaserat, Ricunctae gentes, velut destinato sibi Regi, . adui arentur. Igitur tanquam conventum uni ersi orbis acturus , Babylonem pervenire sestin .hat. Oub cum venisset, Legatos omnes benigne susceptos domum remisit. Iisdem sere diebus convivium apud Thessalum medicum institutum est; ad quod Rex quoque cum sodalibus vocatus venit. Ibi nondum Herculis scypho epoto, repente velut telo confixus, ingemuit . Elatus e convivio semianimis, tanto dolore

433쪽

Amici causam morbi intemperiem ebrietatis mavulgarunt. Revera autem insidiae fuerunt, qua. rum infamiam successorum potentia oppressit. Antipater enim praeparatum venenum Cas andro filio, qui cum fratribus Philippo, de Iolla Regiministrare solebat, dederat, praemonito eo , ne aliis, quam Thessalo, di fratribus cred ret. Philippus itaque, & Iollas, potum Regis praegustare soliti, in aqua frigida venenum habentes, eam praegustatae potioni Regis superm, serunt. Quarto deinde die, cum milites partim mortuum suspicarentur,idque celari crederent, sartim eius desiderium ferre non possent, moe- sese in Regiam contulerunt, ut sibi Regis videndi copia fieret, orantes. Atque a custodi-hus ex mandato Regis intromissi sunt.

arum, o Iollam veri eno , moriturux salutat axereitum. Perdicae tradita lum. Respondet inmieis , supremaque riandata edit, o extimgutturisINtuentibus lacrymae oborte praebuere

ciem jam non Regem, sed funus ejus visentis exercitus . Μceror tamen circunst antium locium eminebat. Quos ut Rex aspexit,nietis , inquit, cum excessero , dignum talibus, miris Regem ' Incredibile dictu, audituque, In eodem 'iabitu corporis , in quem se composuerat, cum admissurus milites esset, durasse , do. nec a toto exercitu illo ad ultimum persaluta.

434쪽

Propitisque adire jussis amicis nam & vox d

ficere jam coeperat) detraetum anulum digito Perdiccae tradidit, adjectis mandatis, ut corpus suum ad Hammonem ferri juberet. Quaerentibusque his, cui relinqueret Regnum, respon- 'dit s. Ei, qui esset Optimus : caeterum praevidere jam se; ob id certamen magnos funebres ludos parari sibi. Rursus, Perdica interrogante, clando earlestes honores haberi sibi vellet , dixit, Tiam velle , cum infelieas essent. Suprema haec

Luctus omnium immensus per totam . . pana Pu Puratorum , Praeιoriae cohortis , Exercitus , Pe farum . Uisigambis ex luctu mors .

AC primo ploratu, Iamentisque, & planist,

bustota Regia personabat. Mox, velut in vasta solitudine, omnia tristi silentio mutatorpebant, ad cogitationes, quid deinde fui rum esset, dolore converso. Nobiles pueri custodiae corporis ejus assueti, nec doloris magniat udinem capere . nec seipsos intra vestibulum Regiae re 3nere potuerunt z vagique, & strentibus similes, totam urbem luctu, ac moerore CompIeverant, nullis questibus omissis, quos in tali cam dolor suggerit. Ecio qui extra Regiam adstiterant, Macedones pariter, Barbar, que concurrunt. Nec poterant victi a viriorubus in communi dolore discerni. Persae iustimmum, ac mitissimum Dominum , Macedonesi optimum, ac sortissimum Regem invocantes. . : Certamen quoddam moeroris edebant . Nec

inaestorum istum, std etiam indignantium v It a ces

435쪽

o. CURTI I

ees exaudiebantur , tam Viridem , Se in Horextatis, sortunaeque, invidia Deum ereptum et se rebus humanis. Uigor ejus vultus edueentis in praelium milites, obsidentis. urbes,eva.dentis in muros , sortes Viros pro concione do. nantis , occurrebant oculis. Tum Macedonas

ivinc s honores negasse ei poenitebat, impioseque .-ingratos suisse se confitebantur, qud laures eius debita appellatione fraudament . Et, cum diu nunc in veneratione, nunc in desiduetio Regis haesissent, in ipsos versa miseratio est. Macedonia profecti ultra Euphratem , mediis hostibus novum Imperium asbernantibus, destitutos se esse cernebant; sine certo Regis haerede, sine haerede Regni, publicas vires ad se quenque tracturum. Bella deinde civilia, quae

sequuta sunt, mentibus augurabantur. Iterum

non de Regno Asiae, sed de Rege, ipsis sangui-Mem esse iandendum. Novis vulneribus veteres rumpendas cicatrices. Senes debiles m db petita missi ne a justo Rete, nunc moritu- ros pro potentia sorsitan satellitis alicujus ignobilis . Has cogitationes volventibus nox supervenit terroremque auxit. Milites in armis vigilabant. Babylon ri,alius e muris, alius e cubmine sui quisque recti prospectabant, quasi certiora vi suri. Nec quisquam lumina audebat acicendere. Et,quia oculorum cessabat usus, stem, tus, vocesque auribus captabant . Ac plerus. que vano metu territi, per obscuras semitas

alius alii occursantes, invicem suspecti, soliciti

ferebantur. Peris, comis suo more detonsis, in lugubri veste cum conjugibus, ac liberis , non ut unctiorem, de modo hostem, sed ut gentis justissimum Regeii , vero desiderio luge

436쪽

imperaret ipsis,digniorem fuisse confitebantur . muris urbis luctus continetbatur, sed pro-c imam regionem, ab ea deinde magnam parem Asiae cis Euphratem, tanti mali fama per-ι aserat . Ad Darii quoque matrem celeriter perlata est. Abscissa ergo 'este, qua induta erat, lugubrem siumpsit: laceratisque crinibus, humi corpus abjecit Assidebat ei altera ex neptibus, nuper amissum Hephaesti nem, cui nupserat, lugens, propriasque causas doloris incommuni moestitia retractabat. Sed omniumniorum mala Sysigambis una capiebat . Illa sciam, illa neptium vicem fiebat. Recens dolor

etiam praeterita revocaverat. Crederes modo

a misi um Darium, & pariter miserae duorum Gliorum exequias esse ducendas. Flebat mortuos simul, vivosque. Quem enim puellarum acturum ess e curam e quem alium futurum Alexan- Θdriim Iterum esse se captas, iterum excidisser

Regno. Qui mortuo Dario ipsas tueretur, re- δη

perisse : qui post Alexandrum rςspiceret, linque non reperturas . Subibat inter haec an, 'mum, octoginta fratres suos eodem die ab Ocho saevissimo Regum trucidatos, adjectumque Rragi tot filiorum patrem, e septem liberis, quos genuisset ipsa, unum superest , ipsum Darium floruisse paulisper, ut crudelius posset e tingui. Ad ultimum dolori succubuit, obvolutoque capite assidentes genibus suis neptem, Nepotemque aversata, cibo pariter abstinuit, &Iuce. Quinto, postquam mori statuerat, die extincta est. Magnum prosectb Alexandri indiligentiae in eam, justitiaeque in omnes cantia vos documentum est mors hujus, quae cum sustinui stet post Darium vivere , Alexandro esse silperstes erubuit. L

437쪽

Laudatis ebris , 'irtutes, fortunam , famam , glorism , vitiis extenuatis , complexa.ET hercule inaessimantibus Regem i,

quet, bona natur, erus suis , vitia vel fortunae, vel aetatis Vis incredibilis animi, I boris patientia propemodum nimia, sortitudo non inter Reges modo excellens, sed inter illos quoque, quorum haec sola virtus suis, liberal, tas majora tribuentis. quam a diis petum tur , clementia in devietos, tot Regna, aut res dita , quibus ea dempserat bello, aut do no data, mortis, cuIus metus caeteros exanimat, per

Petua contemptio, gloriae, laudisque ut μὴ omajor cupido, ita ut juvent, & in tantis ad ditenda rebus jam pietas erga parenteS, quorum Olympiada immortalitati consecrare recreverat , Philippum ultus erat, jam in omnes sere amicos benignitas, erga milites benevolentia . consilium par magnitudini animi, quantam vix poterat aetas ejus capere, λlertia, modus immodicarum cupiditatum, Veneris intra naturale desiderium usus, nee ulla, nisi ex permis m, voluptas, ingentes prosecth dotes erant. Illa fortunae, Diis aequare se , coelestes honores accersere , & talia suadentibus Oraculis credere, & dedignantibus venerari ipsum vehememtius , quam par esset, irasti, in externum hab,

tum mutare corporis cultum, imitari devictarum gentium moreS. quas ante victoriam spreverat. Nam iracundiam, de cupidinem vini, sicut iuventa irritaverat, ita senectus mitigarC. Potuisset. Fatendum est tamen, cum plurim tra

438쪽

virtuti debuerit, plus debuisse fortunae, quam stius omnium mortalium in potestate habuit. Quoties illum a morte revocavit Θ quoties temere in pericula veistum perpetua felicitate protexit3 vitae quoque finem eundem illi, quem gloriae statuit Expeetavere eum fata , dum, Oriente perdomito,aditoque oceano quidquid mortalitas capiebat, impleret. Huic Regi, Ducique successor quaerebatur. Sed maior moles erat, quam ut unuS subire eam posset. Itaquenωmen quoque ejus, &fama rerum, in totum propemodum orbem Reges . ac Regna dim dit : clarissimique sunt habiti, qui etiam minia mae parti tantae fortun adhaeserunt L

Pranesum eaetu Perdicca perorat

C Etaerum Babylone inde enim divertie

oratio) corporis eius custodes, in Regiam principes amicorum, Ducesque copiarum ais vocavere. sequuta est militum turba cupien-'eium scire, in quem Alaxandri fortuna esset transitura. Multi duces frequentia militum e ciusi, Regiam intrare non poterant, cum prae-Co, exceptis, qui nominatim citarentur, adire prohibuit. sed precarium spernebatur imperium . Ac primum ejulatuu ingens, ploratusque renovatus est. Deinde suturi expectatio, inhiabitis Iacrymis, silentium fecit . Tunc Perdicca , Regia sella in conspectum vvlai data, in qua diadema, 'estisque Alexandri cum armis erant, anulum sibi pridie traditum a Rege, in eadem

439쪽

Ede posuit . Quorum aspectu rursius obortae omnibus lacrymae integravere luctum . Et Perdicca quidem, inquit , αnμtum , quo uti segni, a ue Imperii vires Obsignare erat δε- litur , traditum ab ipso mihi, reddo'Obis . C-- rerum, quanquam nulla cledes hule, qua afficti sumus , par ab iratis Diis exeogitari potest et tamen magnitudinem rerum , quas egit, inruentiabus, credere licet, tantrem virum Deos accommodasse rebus humanis , quarum foσte completa , eito repeterent eum suae stirpi . Proinde , qu niam nihil aliud ex eo superes , quam quod semper ab immorialitate Ieducitur , corpori, nomianique quam primum justa sisamur, haud obliari, in qua urbe, inrer quor simus, quali me, ae Praeside spoliati. Tractandum est , eommitiιο-οer . cogitandumque, Hi Victoriam partam inter hos , de qu bus parta est , Obtinere possimus . C pite opus es. Mene uno, an pluribus, in effracpotestate est. Illud seire deberis . militarem sine nuce turbam , corpus esse sine spiritu . Sextus mensis est , ex quo Oxane pregnans est.

mus, ut marem enitatur . Cugus Regnum Diis approbantibus futurum , quando adoleverit, im

440쪽

Nearibus Barsines filium dieit Regem . Ptolemaeus. risio eraMam suadet . .Aristonus Perdiccam conatur coronare : quod Perdicea cupit , nec audet . Meleager ad aurum properans memet seditionem . Gregarius ridaeum fratrem --

exandri designar, 'thon dissuant, eoneis j-δει. . sdducitur , ct Rex Ialutatur a milite . Refragantur optimates, o in Perceca sentem

siam concedunt.

TUm Nearchus, Alexandri sanguinem, ac

stirpem Regiae majestati convenire , n minem , ait , posse mirari z c. eterum exspectari nondum ortum Regem , , qui jam sit, praet rixa, nec animiS Macedonum convenire, nec

tempori rerum, esse e Barsine filium Regis huic diadema dandum. Nulli placebat oratio. Itaque suo more hastis strita quatientes, obstrepere perseverabant. Jamque prope ditionem

pervenerant, Nearcho pervicacius tuente sententiam Τum Ptolemaeus, Digna prorsus Uzsboles , inquit, quae Maeedonum imperet genti , 'xanes , vel Barsinea filius , cujus nomen quoquae Europam dicere pigebit , maiore ex paνte captivi cur Pιrsas vicerimus , nisi i eorum Iem iamus e quod justi illi Retes Inarius,'Mνxes tot millium agminibus, tantisque elassibus nequieouam petis Funt. Mea sententia haec est , ut sedet Alexandro in Regia posita, gui eonsiliis ejus adhibebantur, eoeant, quoties in commune eonsulto opus fuerit , eoque, quod major pars eorum decreverit, stetur , nuces , Praefectique copiarum his areant. Pto-