장음표시 사용
2쪽
nimia artis difficultate ab ipsa disciplinarii ianua statim diffisi recederent , vel stud ij grauiolis lepus amittentes
in scholis senescerent , communis me utilitas iamdiu impulit,ut pro viribus elaborarem , ac docendo eXperirer, quonam picto res uniuersa in ordinem breuiorem,sacilioremq; reduci valeret. Quod cum mihi viderer' aliqua ex parte assecutus , tandem constitui eum discendi modum in lucem edere, qui curri alijs grammaticis cos latus ita consentiret, ut nec discenti arduus, nec docenti molestus videri posset. In quo ea mihi breuitas probata est,cui sere nil deficeret, nihil redundaret: vix enim scio, utrum agis quandoque obsit, persequi ne superuacanea , an omittere necessaria. liberum tamen erit prudenti doctori quaedam pro discentium captu addere, diminuere,vel etiaimmutare. Illud certe assirmare possum his primis rudimentis in exiguam tabulam redactis non paucos uno,aut altero mense tantum profecisse, quantum uno, aut altero an-A no vix
3쪽
no vix plerique solent. Nec propterea velim de ceterorum artis scriptorii laudibus quidquam detractum: immo ingenue fateor, me' a doctistinis quibusque accepisse permulta: quandoquidem,ut Comicus ait, Nullum estiam dictum , quod non dictum sit prius. Quare,benignissime lector,unico, paruoque libello habes uniuersam ab initio ad finem usq; grammatices, ac metrices institutione . Vtere igitur,ac fruere: & si quid erratu erit, humanae id tribuens fragilitati, humaniter corrigas, ac saltem conatum ipsum aequi bonique consulas. Sin autem quid utilitatis hinc perceperis, id omne Deo optimo Maximo acceptum reseras 3 quem etiam, si libuerit, pro perpetua auctoris salute deprecari non grauaberis. Vale Romae. Sih. cal. Septembris M. D. XC.
4쪽
Rammatica est recte 'loquendi, atque scribendi scientia: quae ration audi ritate, usuq; praecipue constat: cuius opus est oratio congrua. Huius autem partes ad summu sunt octor Quatuor declinabiles, Nomen, pronomen,participiu, atque verbum; quia finem plerunque variant; Nomen, & pronomen significant rese verbum,& participium rerii actiones: Quatuor vero indeclinabiles, Praepositio,adverbiu, interiectio,&coniunctio; quia nunqua variantur: Sed his in praesenti omissis, necesse in primis est variabilium declinationem percallere; quae commode ad duo capita redigentur; si altero nomen, pronomen, & participium simul; altero solum verbum co- plectamur: Quare moti sortasse nonulli, duas tantii posuerunt orationis partes,nomen,& verbum, tan quam principales. Nomen est pars orationis declinabilis, quae significat substantiam, vel qualitatem, propriam, vel communem cum casu, & sine tempore . Verbu est pars orationis declinabilis, quae agere,vel pati significat cum tempore,& sine casu.
autem privi eaput recth declinemus, redigam-tur omnia ferὶ nomina ad classes, vel declinati Aa nes
5쪽
σtres qui Hyue, leniuμo casu di oscendas: qui si desinat
in ae ἀψbthongum, erisprima :n i, secunda rinis, te itiae: in M, et in u, quarta: m,ei, duas syllabas,quinta . cognoscamur deinceps duo numeri, singularis, O pluralis/. Tertio sex casus in a troque numero,nominatiuus, genitivus, dativus, accusativus, vocativus, ct abla-,tium . inarto genera quinque: hicina culinum: haec fa mininum: hoc neutrum: hic O Me,comune: hie ct bae hoc. omne. in adiectivis sine his. articulis; prima vox est generis masculini: ecunda, foeminini: tertia, neutri rvt bonus, bona,bonum: quod si in aliquo casu unica vox ffuerit, est generis omnis, ut bonis, cuius, cyc. Quintorres persona: prima, ut egor secunda, ut tu: tertia, ut , cetera omnia. Et haec quinque satis est rudibus cognoscere tu hoc priori capiscitum ad declinationem, quam ad
concordanti . Praeterea animaduertatur conuenientia,
differentia singulorum casuum, necnon similia desi. nentia omnium ferὲ nominum, pronominum, O parti- 'eipiorum ea ua ρωὶ singulis et ex quissua vocatiui viriu que numeri sunt semper similes suis nomisatiuis: praeterquam in secunda declinatione nomina in M, faciunt vocativum in e, ut dominus, o domine:qpropria in tua, quae exeunt in i, ut Fabius, ὀ Fabiisum his duobus appellativis filius, oe genius , is fili, is geni. Excipi ntur etiam quadam secundum formam Graecam, νι. ceneo, o Aenea, oec. Neutra vero in ut que num ero habent tres easeus similes,nominatiuum ccusativum. Er vocativum: qui in plurali faciunt in a, praeter duo, O ambo. Discatur etiam chiuslibet casus etrusca lingua articuli, qui sunt duorum tantum genei um ut ii, vel lomasculini edi la,foeminini. Demum adiectiva nomina subsantiis copulata declinare pueri Hiliter assuescent.
6쪽
De Oinlae . . . Prima Declinatio. . Numero singulari . Numero plurali. S. Nominatiuo haec Musa P. Nom. Musae Geni titio nause
Dativo musae Accusativo musam Vocativo o musa Ablativo a musa Gen. musarum Dat. musis Acc. musas Voc. omus e Abl. a musis .
Ita, hic Pocta, agricola, nauta, scriba, haec fabula regina, pecunia, drachma. hic de haec Aduena , alienigena, christicola. 4usa iucunda, fabuIa ficta . poeta ingeniosus,christicola pius vel pia, Aduena vagus vel vaga, s ruta minax, Agricula durus & solera, nauta vis silans,& timidus. Secunda Declinatio.
S. Nom.hie Dominus P. Nom. Domini Gen. domini Gen.dominorum Dat. domino Dat.dominis
Voc.6 domine Voc. o domini Abl. a domino Abl. a dominis. Ita hic Discipulus, Virgilius, vir, liber. haec laurus, pyrus, humus, ficus.
Abi a donis. Ita hoc ossicium,templum,conopaeum, & haec Glycerium, &c.
7쪽
Dominus iustus, vir bonus, laurus frondose,Templum sanctissimum, vir prudens, ingenium tardu& tenax, animus aequus & sortior. iTertia Declinatio. S. Nom.hic Pater Gen. patris Dat. patri
Voc.o patres Abl.a patribus lIta hic honor, sermo, stos, senex, miles. haec Mulier, genitrix, virtus,soror. hic & haec homo,v tes, parens, diues.
Gen. temporis Dat. tempori Acc. tempus
P. Nom. Tempora Gen. temporum Dat. temporibus Acc. tempora
Voc.o tempora Abl. a temporibus. Pater benignus, mulier honesta, sermo elegas,miles fortis, tempus opportunum, nomen celebre, parens venerandus vel ueneranda,iter bretiissimum
ae dissicile. maria Declinatio.
S. Nom. hic Frudius Pl. Nom.Fructus lGen. fructus Gen. fructuum Dat . fructui . Dat. fructibus t Αcc.fructum Acc.s ructus Voc. o fructus Voc.o fructus Abl.a fructu Abl. a fruetibuet. AIta hic visus, sensus,sumptus,arcus, &c. haec manus, socrusianus, domus: 1 ed dicitur Gen. domus uel domi,
8쪽
De Nomine . ' . in domi , Abl. a domo, Pl. Gen. domorum uel do.
Abl.a genu AbL a genibus. . Ita cornu gelu, Verii, tonitrii, &c. Sensus acerrimus,manus longa,fruetus dulcis, sumptus intollerabilis, arcus tensus, genu flemum , domus ampla &angustior, socrus impatiens remolesta. ut a Declinatio. ἀS. Nom. haec Species P. Nom.Species Gen.speciei - Gen. specieruin Dat.speciei Dat. eciebus, Acc.speciem g Acc. species Voc. o species Voc. o species Abl. a specie Abl. a speciebus. Ita haec res, fides , pernicies, facies. hic meridres tantum,& hic vel haec dies tantum. Species digna, res utilis, fides constans, meridies aestuosus,dies longus uel longa, facies decora dc insignis,pernicies grauis & tremenda .
Adiebiua prima O secund' Declinationis.
S.Nom. Bonus a una P. Nom. Boni ae a LGen.boni ae i Gen. bonorii, aru, orum Dat. bono a o Dat. bonis
9쪽
Ita malus, a,uin, creber,bra, brum,asperia, rima .rte pronomina meus,tutis,suus,nostet,vester, & participia in tus, rus ,& dus .
Excipe Adie euua,quae habent genitivum in ius,&dativum in i, ut Alter, ra, rum, Gen. Alterius, Dat Alteri, sic etiam uter, neuter, alius,unus, urulus, nullus,solus,& totus, cum his pronominibus,
hic , is, ipse, iste, & qui . Item excipe in plurali tantum.
Abl. a duobus,abus,obus. & sic Ambo,ba ,bo. Adiectiva Tertu Declinationis . S. Nom.hic, di haec &hoc P. Nom. Felices & seli- Felix Gen. felicis Dat. felici Acc.felicem,& felix Voc. o felix Abl. a se lice,vel felici
Dat . felicibus Acc.felices, & a Voc. o felices, & a Abl. a felicibus. ita audax, praecox, fallax, impar, expers,Tifernas. Item pronomina Nostras, ct vestras: & participia in ns, ut amans, S legens, &c. S. Nom. hic &haec fortis, P. Nom. sortes & GNS hoc forte . tia
oc. o fortis & forte Voc. o sortes, & a . Abl. a forti Abl. a sortibus . Ita omnis,facilis,dulcis, similis. Item Acer,acris, de acre, de sic celer,celeber, saluber. quae in alijs c sibus
10쪽
De Pronominum Declinatione. risibus seciunt,'t si essent duarum vocum. s. m. hic & haec do. P. Nom. doctiores , &ctior & hoc doctius doctiora Gen. doctioris i Gen. doctiorum , Dat.doctiori 1 Dat. doctioribus Acc.doctiorc,&doctius Acc.doctiores, Scra Voc.6 doctior,& doctius Voc. o doctiores, & ra Abl.a docti're, vel ori Abl.a doctioribus. Ita reliqua nomina Comparativa, ut sortior & tius. Digntar& dignius, honestior&honestius, Melior, peior, Ac. De Pronominum Deelinatisne .