Ex 14. T. Liuij Decadibus. Prima, tertia, quarta, in qua praeter fragmenta 3, & 10 libri, quae in Germania nuper reperta, hic etiam continentur,... Epitome singulorum librorum 14 decadum. Historia omnium 14 decadum in compendium redacta ab L. Floro.

661쪽

DEC. TERTI AEEtrios se lixas ducere exercitur olitur sit: t cum μαωo eius Asdrubales rogimo duce rem *turam aut tumultuariis exercitibus,ex agresἶwm semermi turba sibimcntremssedcu Anmbale,prope nato in nas torio patris βrtissim ducis,alito ais educato inter arae ma,puero quondam mitte,uixdum iuuene imperatove qui senex uisando ficta Hilanias, EiM,Im-liam ab Al bus ad sterum monumentis myntium rerum compleset.ducere exercitum aequalem ypendiisl ia Fis,duratum ommum rerum patientia,quas uix frades sat homines passes:pomm milies cruore roman .--- no. das non litum modo,sid etiam inperatn- 'Veliae in xum portantem. θει oontisros Scipioru in acie : qui praetores,qui imperatores,qui consiles romanos Famanu occidissent muralibus, Iaribusq; insignes mronis, peTuaptos capta mstra, captas urbes ramanas.

non elle Mese tot fisces manstratibus populi romani: quot mptos ex Gede imper rerum prae si 're posset Annibal. Ha3 formines antundo animis,il ι γ ras σmetus -Ibam. iam qκod, cum as esse 12 Ge V FG per aliquot annos bellum ante ooelos aliis atque alijs ira Ilaliae partibus lentae ste in nullum propinquum debellandi finem urere: erexerunt omnium es iamsi rimos Scipio, π Annibal,uelut ad Apremum cerare μη men oemparati ducesCj quos,quibus in ins reat in G, ρηα planesiducia victoriaestes:quo magis ira propin-crram eam imminebant animis: eo curae intent oris

erant. Haud distar habitus animorum CarthaInensibus erat. quos modo petis pacem,i tuentes Α nis 'ν--- rubalem ac rerum gestirum eius magnitudi si poeni

662쪽

Iem eum ducem in exitium sum natum horrebant. Iam Adrumentum peruenerat Annibal unde ad vesiciendum ex iactetnone maritima talitem p ας diebus Ampns,excitin pauidis nuntiis omnia circa Car Vrbagrum obtineri armις agerentium naniis itineribus Zamam tendit.Zama quinque dierum iter

ab Carthanne abest inde prae si syemlatores inmexcepti P cultidibus romanis dedum ad Scipionem essent: traditos eos tribunis militum Myss o sto motu uisere omnia,per c ra,qua' vellent, circunduci iussi: percunmtos s,satin peroommode omnia expli sent: datis,qui per se perentis : reiro ad Annibalem dimisit. Annibal mhil quidem eorum,quae nuntiabantur : nam σ Masanissem cum sex millibus peditum,quatuor equitum uenissη eo ip* forte die age λ.

niam laeto arimo audiuit, maxime bos hs fiducia, quae non de nihilo prosecto concum est: perculβs istis qui ' . quam ipse causa belli eius erat: et aduentu suo tur . bauerat passis inducias stem foederum e remen, s intrur, quam si uictus pederet pacem: aequiora im petrari pose ratus, nuntiiam ad Scipionem misiit: ut roelloquendi secum pote larem faceret . Id utrum suastonte fecerit: an publico consilio: Guιrwm cur albis iniati tu .mem,habeo.Vale Tius Antias primo praelio uictum euscipione, quo duodecim milia armamrmm m acre

fine caesa : mille Cr septinunti capti: legitum cum abst decem legitis tradit in castra ad Scipionem uenis

663쪽

DEC. TERTIAE se. Caetervm Scipio cum colloquium b d ab spei b ambo ex compossim ducesim a protulerunt: ut mire ex propinqηο posne, Scipio haud procul Nadarn a, urbe,tum ad castra loco opportuno,tum quod aqua- . iatro intra teli coniec tam erat: cvnfidit. Annibal tumu

ἰ- a quatuor milibus inde, urum commodums alio c-- μώ qui, si qsod lonInqua aquationis erat: cepit. ibi mo . medio locus consipeetas undis,ne quid insidiarum esset: delectus.Summotis pari s atro armatis,osm fm- interpretabus congressi sunt uonsiuae modo aetatis. ζα maximι duces, sed omnis ante se memoretae omniu imitu cuilibet Regum speratorum ue pares. Paulister alalierius consteritis admiratione mutua prope attoniti cunticuere.T u Annibal prior. si lac itu fare datuerat: ut 3 primus bellum intuli populo ramum: pistones prope in manibus uictoriam habui:is ultro ad pacem petendam uenirem,iator te mhi sorte por simum datumra quo pacem peterem Tibi qlioque in-blom in ter multa egrega non in ultimis laudum hoc fuerit:. Annibalem, cui tot de romanis duabus uictoriam di

nar de is ut tibi cessis=:αλ; huic bello uestris plus quam tu tru cladibus insignifinem imposuise Hoc quos lu

ct--- dibrim fortu ,an casius ediderit .ut cum patre tuocvnside reperim arma: cum eodem primum ramiam imperatore signa contulerim: ad filium eius inermis ad pacem petendam ueniam. Optimum quidem fueαratream patribus nostris mentem datum ab dijs esse: ut O uos I taliae,σnos Africae imperio oenrenti essemus nes enim ne nobis quidem siciliabat si Sardinia satis digna pretia si pro tot classibM,mi exera

664쪽

LIB. X. 339tibus,tot rems egregiis amissis ducibus , Sed praere sitis iis

rim miIs reprehendi possum: quam currigi. Ita alie- ina appetiui ιs:ut de nostris dimicaremus. e in Irentia selum uobis bellum , nobis queis A frica est e sed σ uos in portis uestriue prope,ac moembus signa armas hostum uid br: π nos ab Carthanne si

mrum mprorum romanoru exaudiuimus.Quod tytur nos mxime abomniaremur: uos autem ante o

mnia opinetis: in meliore uestra 'rtuna de Poeagitur : aImuss iij et quor- ω' mraxime interesst pacem esse: π qui quodcunq; egerimus: ratum auiει- res nostrae habiturae sint . animo rentum nobis opsssest non abhorrente P quietis consiliis. Quod ad me attinet: iam aetas finem in patriam reuertentem, 'I'

de puer profectus sim: iam secundae, iam aduerseres ita erarierunt: ut rationem siqui, quam 'tuna malim .mam π adolescentiam, er perpetuam filiare rem, froaora utras, quam quietis opus est consisti metuo. Non te re inserta c iam reputat: quem Ar ne Aa 'tuna ni quam decepit. Quod ego fili ad Trasimcnum,sad Cannas: id tu hodie es. uixdum militari adite mperio antepto,omnia audacissime incipientem nusquam fefellit Artuna patris patrui persecutus mortem ex calamimae uestrae domus decus insigne uirtutis pie diriss eximae cepi' : amgar Histanias recuperas quatuor inde punicis exercitibus pulsis. ωsi creatur, cum caeteris ad tutandum Italiam paris anim esei: transgressus in Asticam,duobus hic exercitibus cosr,binis eadem hora cutis simul incensis s c tru,sγ-

rhace potentismo Reae mim i urbibus regni eius,

665쪽

DEC. TER TI AE. ωι stri imper3 ervns,me bextum decimum tam an m haerentem in pollessione Italiae detraxilli . Post luictoriam,inquiam,malle, quam pacem animus Noxi uobis stiritus mingis magnos, quam utiler' hi re

aliquando fortuna aspis Q sd si in secundu re

in bus bonam quos mentem donarent dii: non ea solu, quae euenissent :sed enam ea,quae euenire possient: reputaremus.Ut omnium obliuisaris aliorum: sans ego documenn is omnes msῖς sum. quem modo a triue inmter Anienem ais urbem Romam positis,signa inferentem ad moenia romlara uidera3 hic cernar duobus fortissimo uiriue Iratribus,cIarissimis imperatoribus πη batum ante maenia prope obsesiae patriae, quibus ter-

mi uestram urbem: ea pro mea depre intem .Max mae cuis firmnae Gnime credendum est.In bonis tus

rebus, 'ris dubiis, tibi ampla ac steriosa dann esspax: nobis petentibus magis necesseria,quam hon sis.Mebor tutiors est cerre pax: quam steram in

. ria.haec in tua,illa in deorum manu est. Ne mi annorum feliciturem in unius horae dederis discrimen. cum tua uires,tum uim fortunae martems belli commune A. propo ammo litris p ferrum, mrpora humana erutis nur,quam in bello euentus respondent .

v Non rentum ad id, quod dati pace iam habere potes es praelio uinam: gloriae adieceris: quantum ademe viuersi quid aduersi eveniat. simul partu aclerare δεα ἐν ira unius horae fortuna euertere potest. Omnia in pa. α imagenda ture potestans une P. Corneli.tune ea habenda fortuna erit: quam dui dederime. Inter paum felicituris uirtutus exempla M. Ambus quondam in

666쪽

LIB. X. Mohae eadem terra I is 'tur: qui sic uictor pacem n ossa talentibus patribus nostris abnuit: sed non stituendo Mndem selicitati modum,nec ovbibendo egerentem si fortunam, ranto altius elatus erat: eo foedias curruit. Est quidem eius,qui dai: uon qui petit: cunditiones dicere pacis, sid 'sicin non indigni simus: qui nobis metipsis maletam irrogemur: qui non recusamus quin omnia, propter quae bellum initum est: vestra sine: Sicilia,Sardinia,Η 'ania, quicquid insitare

rem inter Africam Italiam s cuntinetur metri: Caribdenentes inclusi Africae litoribus, uor, quando ire δ' placuit: externa etiam terra maris uidea fregentes imperia Haud ne uerim: propter non nimissimare pentam, t expe tam nuper pacem, suste

tarm ese uobis plintnim fidem multum per quos petitu sit,ad sidem medae pacis pertinet sapio uestri quos ut audio patres uon nihil etiam ob hoc, quia parum inriri 'digniretis in liptione erat: neruerunt pacem.Αn-mbal peto pacem: qui nes peterem: nisi utilem crederem : propter eandem utilitatem tuebor eam: pro ter quam petj- quemadmodum,quia a me belum coeptum est: ne quem eius poemteret, quoadipsi non inuidere dei: praegiti : ita annitur: ne quem pacis per me partae poeniteat . Ad haec imperator manus in hanc fere siententiam restondit . Non me

fulgebat Annibal aduentus tui te Carthaginensis erpraesentem induciarum fidem, stem pam turbassi : neque tu id sane dissimulas: qui de cvnditioniabus superioribus pacis omnia βbtrahas: praeter earquae iam pridem in nostra Hae late si ι - caelum V V sil

667쪽

DEC. TERTIAE sivit tibi curae est: sientire ciues tuos quanta per te onere leuentur e sic hi laborandum est: ne quac rus pep Ur tit: hodie subtractet ex oenditiombus pa-or praema perfidiae habeantur inigni, quibus eadem pateat conditro ut etiam prosit uobis fraus, petr tis. Neq; patres nostri priores de Sicilia , neque nos de Hilania fecimus bellum . er tum Mamertinorum Α δε sociorum perιculum , cr nunc Sagunti excidium noι- 'bi; pia ac iusti induemne arma . uos Iac si si er tu

ipse fateris: er dii testes sint: qui er illius belli exit.

rum secundum ius sess dederunt: er huius dant: et dabune. Quod ad me attinet: er humanae infir 'tutis me ni: cr uim Iortunae rerum: O' omnia,qumcunq; agimus: Fbiem cse nulle rasibus scio. caetersiquemadmodum superbe, uiolenter me facere βα-

Υerisii,prius quam in Africum traiecissem te tua uol tute cedentem Imlia ,σimposim in naues exercitu, ipsem uenientem ad pacem petendam asternarer : sic nunc, cum prope manu cvnserta rishrentem ac tergetiuersantem in Africam attraxerim nulla sim tibi ue recundia obstrictus. proinde si quid ad ea , in quae -- ,.. s, pax a uentura uidebatur: quae sint, nostri multae nauium cum cummeatu per inducias expugna rerum,le Grumq; uiolarerum,ad citurrest quod referam ad consilium . sim illa quoq; grauia uidentur: bellum paratriquoniam pacem pati non potuisῖς- Ire inferiis pace,ex oviloquio ad suos cum si recepisejem: rustra uerba pacata renuntiant: arms dearmes . habendamq; eam fortunam: qxam HyZ ro ι- is M. In custra ut est uentum:pronuntiant ambo:

668쪽

LIB. X. 3 rexpedirene mutes:animosq; ad supremm cer rata n, n in unum diem sed in perpetuum, si filiatus adesset uictores. Roma,an Carib iura cynn-bus daret: ante crastinam noctem saturos . neq; enim

Africam , aut Italiam , sed orbem terrarum ui λ- rariae praeimum fore: par periculum praemio: quibus δε---- aduerse pugnae fortuna si isset . nam Roma- rus estunum ullum patebat n alie ignotas terra. θύμ' Carthagni siupremo auxilio robust adese uidebatur praesens excidi . Ad hoc dis crimen procedunt posero die duorum opulentisimorwm populor duolonu clarissi duces,duofrissimi exercitus, multra se ante parta decDra aut cumulatura eo die, avit euersari. Σ -Αnceps intur stes, π metus msabant animos.cvntem mn vi mora suam, Aho bum aciem,mmo- . strue Isiqua metanone pensarem uirasgi mi hi, mul trisba obuersabantur quae ipsis se a stonae nosa rrebant: ea duces admonendo, ais, hortando β-briciunt. Poenus XVI anuorum in terra Italiares missimi duces romanos,tot exercitus occidione octa j

gnae memoria mutem uenerat : riserebat. Scipio

Hψyamas,o recentia in Astim praelia, sionem hosbum: quod nes non petere pacem propter mlum,nes manere mea prae insita ammis perfidia potuissem ad hoc,colloquium Annibalis in secreto habitum .ac liberum fingenti,qua uelit flem, ominatur equibus quondam austiciis patres cor m pugnauerins. ad Aegites insitas : ea illου exeuntibus m acre poν

tensoe deos ad se Iinem belli,de laboris: in mum

669쪽

DEC. TERTI AEbus ese,praedam Carthaginiς editum domum in patriam ad parentes, libero coniuges,petuitesq; deos. Aideo cellus haec currore,uultus ita iam , ut ui se iam crederes: dicebat. Instruit deinde primos bastitor r post eos principes: triariis postremam aciem clausit. non infirmus autem cDbortes ante siua quens sigrin vi struebat sed manipulis aliquantum inter se di lantes et ut esset statim: quo eIephanti bo hum acrepti nihil ordines turbarent. Laelim, cuius ante Iepti, eo anno quaestiru extra sortem ex S.C.opera utebatur: cum italion equirem ab sinistro cor iis,Masa bam, Nu dasq; ab dexιro opposivi uias patentes inter ni- palis antesignavorum uelitibus ea tunc Imu armatura erat compleuite dato praeceptor ut ad impetum elephantorum aut poli rectos refuyrene ordines faueis dextram lavimq; discursu applic aer se antesigna

usiniam,qua irruerene in ancipitia tela belluis da venit. Annibal ad terrorem primum elaphantor LXXX autem erant: quot nusta unquam mariec cara ante habuerat) in bruxit:deinde auxilia Ligurum, Gallor mos, Balearibus, liriue s admixtis .infecunda arie Carthannensis, Afros s,m Macedonum Ie

acrem itulisurum imbrum Brutti pleris erant ri aenec Frete plares, quam sῖa uol tute decedentem ex Ituliasicuti instruit.equi latum etiam ipsum cirrcκncit dedit cornibus . dextrum Carthanne es , sinistru mmmdae renuerunt.Varia exhortatio erat in exercitu inter mi ho men. quibus non lingua,non mores, non

Im,non arma, nut Pius habitris, non causa mili-

670쪽

LIB. X. 36reundi eadem esset. xiliaribus re praesens,o multiplicatu merces ex praeda oblanditur Galli proprio at

pi uberes Ituliae dedumr ex asterri s montibus instem uictoriae o laniantur. Mauros,Numdas s in Ma- sanissae in poteti futuros do natu terret aliis aliaestes,in tae metus iamintur. CarthaInensibus moenia patrue, πυ- dii penates,sepulchra maiorum,liberi cum poetibus, conivus pauidae,aut excidium seruitiums,aut imperium orbis terrarum,nihil ιm metum,aut in stemedium os,nditur . Cum maxime haec imperator apud atribagnensis duces siuarum untium, inter populares pleras per interpretes intrem ire alieniv

tusq; clamor ortus ut elephanti in suos sinistro misxime

oli Masinissa perculsis terrorem nudauiis ab ea par 'te aciem equestri auxilio paucae tumen bestiarum intrepidae in hostin actae inter uelitum ordines cum multis sis uulneribus ingentem stragem edebant .resilien Ates enim ad manipulos uelites, cum uiam elephantis, ne obtererentur: fecissent: in eas ancipites ad istam utrinopi conjciebant balbis.nee pila ab antlignanigressabant: donec undis incidentibus telis exam ex romana acie hi quos in suo dextro cornu ipsos Cartha nensium equites in fugim uerterunt.Laelius ut turdiator uidit ho linaddit perculsis terrorem .utriri que eFite nudata erat puniat aries: cum pedes concurrit nec te nec uiribus iam par ad boe,dictu parua, sid magni eadem im re gerenda mementi recaprim