Quinti Horatii Flacci opera denuo emendata

121쪽

Et tu potes nam) solve me dementia. O nec paternis obsoleta sordibus, s Nec in sepulchris pauperum prudens anus Novendialeti dissuare pulveres. Tibi hospitaru peeius, & purae manus , Tuusque Venter partum esus: & tuo κ Cruore rubros obstetrix pannos lavit, Utcumque fortis exsilis puerpera.

CANIDIAE RESPONs Io.

Qua ostendit, se niaris pucibus exorari, nucta rationi

placari posse. O Uid obseratis auribus landis preces

Non saxa nudis surdiora navitis Neptunus alto tundit hybernus salo. In ultus ut tu riseris Cotyttia Vulgata, sacrum liberi Cupidinis, Et Esquilini pontifex venefici Impune ut urbem nomine impleris meo pQuid proderit ditasse Pelignas anuS , Velociusve miscuisse toxicum, Si tardiora fata te votis manent ρIngrata misero vita ducenda est , in hoc , . Novis ut usque suppetas doloribus. Optat quietem Pelopis infidus pater , Egens benignae Tantalus cimper dapis. Cptat Prometheus obligatus aliti. Cptat supremo collocare Sisyphus In monte saxum: sed vetant leges Jovis , voles modo altis desilire turribus,

Modo ense pectus Norico recludere rvrustraque vincla gutturi nectes tuo a Fastidiosa tristis aegrimonia. vectabor humeris tunc ego inimicis eques Meaeque terra cedet insolentiae. An , quae moVere cereas imagines

Ut ipse nosti curiosus & polo

Deripere Iunam vocibus possim meis , 'Possim crematos excitare mortuos, Desiderique temperare poculum:

Plorem artis in te nil agentis exitum Z

122쪽

CARMEN

Pro Imperii Romani incolumitate. Hozbe , sylvarumque potens Diana , Lucidum coeli decus , d colendi. Semper , & culti , date quae precamur Tempore sacro, io sibyllini monuere versus , rgines lectas, puerosque castos , iis, quibus septem placuere colles. Dicere carmen. lme sol, curru nitido diem qui omis, & celas, aliusque & idem asceris; possis nihil urbe Roma visere maius. ite maturos aperire partus arnis Ilithyia, tuere matres: ve tu Lucina probas vocari, Seu genitalis. iva, producas sobolem , patrumque rosperes decreta super iugandis aeminis , prolisque novae feraci Lege marita. ertus ut denos decies per annosrbis & cant'ὲ referatque ludos aer die claro , totiesque grata Nocte frequentes. osque feraces cecinisse Parcae, uod semel dictum est , stabilisque rerumerminus servet , bona iam peractis Jungite fata. erit Iis frugum , pecorisque tellus picea donet Cererem corona. lutriant foetus & quae salubres , Et Jovis aurae. ondito mitis placidusque teloupplices audi pueros Apollo: Iosside -

- . .

abig

123쪽

Siderum regina bicornis audi Luna puellas. Roma si vestrum est opus ; Iliaeque

Litus Etruscum tenuere turmae sJussa pars mutare Lareis,& urbem Sospite cursu; Cui per ardentem sine fraude Troiam Castus Pineas patriae superstes Liberum munivit iter, daturus Plura relictus; Dii probos mores docili iuventara . Dii senectuti placidae quietem , Romulae genti date , remque, prolemque R decus omne Quique vos bubus veneratur albis Clarus Anchisae Venerisque sanguis, Imperet bellante prior, iacentem Lenis in hostem. Iam mari, terraque manus potenteis Medus, Albanasque timet secureis rJam Scythae responsa petunt, superbi Nuper R Indi. Jam fides , & pax R honor, pudorque Priscus, & neglecta redire virtus Audet: apparetque beata pleno

Copia cornu.

gur , & fulgente decorus arcu Phoebus, acceptusque novem Camobnis , mi salutari levat arte fessos

Corporis artus est Palatinas videt aequus arceis Remque Romanam, Latiumque fetu . Alterum inlustrum, meliusque semper

-- Proroget aevum.

Quaeque Aventinum tenet, Algidumque, indecim Diana preces virorum Curet: & votis puerorum amicas Applicet aureis. Haec Iovem sentire, deosque cunctos, Spem bonam , certamque domum reporto,

Doctus , & Phoebi chorus & Diana Dicere laudes,

124쪽

LIBRI IV.

duorum duo satyrarum, vulgo duo Epistolarum inscribuntur.

126쪽

SATYRARUM

U I sit Maecenas, ut nemo, quam sibi sor- Seu ratio dederit, seu Fors obiecerit, illa Contentus vivati Iaudet diversa sequenteis: C fortunati mercatores, gravis annis Niles ait, multo iam fractus membra labore. mercator, navim iactantibus austris , Militia est potiori quid enimρ concurritur: horae Nomento cita mors venit, aut victoi taloeta. ingricolam laudat iuris legumque peritus, Sub galli cantum consultor ubi ostia pulsat. ille, satis vadibus qui rure extractus in urbem est, Solos felices vivenreis clamat in urbe.Cs tera de genere hoc adeo sunt multa Ioquacem DeIassare valent Fabium. ne te morer, audi Ruo rem deducam. si quis Deus , En ego, dicat, Jam faciam,quod vultis r eris tu, qui modo miles,

.Mercator. tu consultus modo, rusticus. hinc vos,

V os hinc mutatis discedite partibuς. ei a Ruid statis 3 nolint . atqui licet esse beatiS. Quid causae est, merito quin illis Jupiter ambas Iratus buccas inflet 8 neque se fore posthac

Tam facilem dicat, votis ut praebeat aurem p Praeterea, ne sic, ut qui iocularia , ridens Percurram: cpiam quam ridentem dicere verum Ruid vetat, ut pueris olim dant crustula blandi Doctores, elementa velint ut discere prima. Sed tamen amoto quaeramus seria ludo. Ille graven duro terram qui vertit aratro , Perfidus hic caupo, miles, nautaeque , per omne Audaces mare qui currunt, hac mente laborem Sese ferre , senes ut in otia tuta recedant ,

Aiunt, cum sibi sint congesta cibaria , sicut Parvula,nam exemplo e st,magni sormica laboris, . II Ore

127쪽

Ore trahit quodcunq; potest,atque addit acervo, Quem struit, haud ignara, ac non incauta futuri. Ruae,simul inversum contristat Aquarius annum; Non usquam prorepit, R illis utitur ante Quaesitis sapiens. cum te neque fervidus aestus Di moveat lucro,neque hiems,ignis,mare, ferrum

Nil obstet tibi, dum ne fit te ditior alter rQuid iuvat immensum te argenti pondus, & auri

Furtim defossa timidum deponere terra γQuod si comminuas, vilem redigatur ad assem. AK ni id fit, quid habet pulcri constructiis ace Millia frumenti tua triverit area centum, viis Non tuus hoc capiet venter plus quam meus: ut si Reticulum panis venaleis inter onusto Forte vehas humero, nihil plus accipias, quam Qui nil portarit. vel dic , quod referat intra

Naturae sine is viventi, iugera centum , an Mille aret . at suave est ex magno tollere acervo, Dum ex parvo nobis tantundem haurire relin-

qims, Cur tua plus laudes cumeris granaria nostris p Ut, tibi si sit opus liquidi non amplius urna , Vel cyatho: Sc dicas, magno de flumine mallam, Quam ex hoc fonticulo tantundem sumere,eo fit, Plenior ut si quos delectet copia iiisto , Cum ripa simul avulsos ferat ausidus acer. At qui tantulo eget,quanto est opus,is neq; Iimo Turbatam haurit aquam, neque vitam amittit in undis, At bona pars hominum decepta cupidine lalso, Nil satis est, inquit: quia tanti, quantum habeas, sis,

Quid facies illi Z iubeas miserum esse Iibenter,

Ruatenus id facit; ut quidam memoratur Athenis sordibus, ac dives. populi contemnere voces sic solitus r Populus me sbilat ' at mihi plaudo Ipse domi, simul ac nummos contemplor in arca. Tantalus a labris stiens fugientia captat Flumina. quid rides 3 mutato nomine , de te pabula narratur. congestis undique saccis Indormis inhians, & tamquam parcere sacris Cogeris , aut pictis tamquam gaudere tabellis. Nescis quid valeat nummus, quam prubeat usum pPanis

128쪽

LIBERI. ν svanis ematur,olus, vini sextarius r adde , Queis humana sibi doleat natura negatis. inia vigilare metu exanimem , nocteique diesque Formidare malos fures, incendia , servos, Ne te compilent,fugienteis: hoc iuvat ρ horum Semper ego optarim pauperrimus esse bonorum. int si condoluit tentatum frigore corpus , in ut alius casus lecto te affixit: habes , qui Assideat, fomenta paret, medicum roget, ut te Susciter, ac reddat gnatis, carisque propinquis. Non uxor salvum te vult, non filius; omnes vicini oderunt, noti, pueri, atque puella'. Miraris , cum tu argento post omnia ponas Si nemo praestet, quem non merearis, amorem . At si cognatos , nullo natura labore Ruos tibi dat,rid inere velis, servareque amicos ;Infelix operam tardas : ut si quis asellum, In campo doceat parentem currere frenis.

Denique sit finis quaerendi; cumque habeas plus,

Pauperiem metuas minus , & finire laborem Incipias, parto quod avebas: nec facias, quod Umidius quidam , non Ionga est fabula , dives Ut metiretur nummos ; ita sordidus , ut se Non umquam servo melius vestiret: adusqtie Supremum tempus , ne se paenuria victus Opprimeret, metuebat. at hunc liberta securi Divisit medium , fortissima Tyndaridarum. Quid mi igitur suades ut vivam Maevius λ aut sic, Ut Nomentanus 3 pergis pugnantia secum

Frontibus adversis componere. non ego avarum Cum veto te fieri vappam jubeo, ac nebulonem.

Est inter Tanaim quiddam , socerumque Viselli, Est modus in rebus , sunt certi denique sines,

Quos ultra, citraque nequit consistere rectum. Illuc unde abii, redeo. nemon' ut avaruς

se probet, ac potius laudet diversa sequenteis , Quodque aliena capella gerat distentius uber Tabescat, neque se maiori pauperiorum Turbae comparet: hunc atque hunc superare Iaboret 8 sic festinanti semper locupletior obstat.

Ut cum carceribus missos rapit ungula currus , Instat equis auriga, suos vincentibus , illum a teritum temnens extremos inter euntem Ha Inde

129쪽

Inde fit , ur raro , qui se vixisse beatum

Dicat,& exacto contentus tempore vitae Cedat, uti conviva satur, reperire queamus.

Jam satis est: ne me Crispini scrinia lippi

Compilasse putes, verbum non amplius addam.

Ah bubaiarum collegia, pharmacopolae,

Mendici, minae,balathronesilaoc genus omne Moestum ac sollicituin est cantoris morteTigelli. Quippe benignus erat . contra hic,ne prodigus esse Dicatur, metuens, inopi dare nolit amico Frigus quo duramque famem depellere possit. Hunc si percuncteris , avi cur atque parentis Pice claram ingrata stringat malus ingluvie rem . Cmnia conductis coemens ob nia nummis rSordidus atque animi quod parvi nolit haberi, Respondet. laudatur ab his, culpatur ab illis. Fufidius vappae famam timet ac nebulonis, Dives agris , dives postis in scenore nummis. Quinas hic capiti mercedes exsecat, atque Ruanto perditior quisque est,tanto acrius urget Nomina sectatur, modo sumpta veste virili, Sub patribus duris tironum, maXime, quis non , Iupiter, exclatirat, simul atque audivit 3 at in se Pro quaestu sumtum facit. heic vix credere possis Quam sibi non sit amicus: ita ut pater ille,Terenti Fabula quem miserum gnato vixisse fugato Inducit, non in pejus cruciaverit, atque hic , si quiv nunc quaerat, quo res haec pertinet. illuc, Dum vitant stulti vitia, in contraria currunt. Matthinus tunicis demissis ambulati est qui Inguen ad Obscenum subductis usque facetus. RPastillos Rufillus olet, Gorgonius hircum. Nil medium est. sunt qui nolint tetigisse,nisi illas, arum subsuta talos tegat instita veste , Contra, alius nullam, nisi olenti in fornice stam

te m.

Quidam notus homo cum exiret fornice, macte virtute esto, inquit sententia dia Catonis. Nam simul ac venas inflavit terra libido, Huc iuvenes aequum est descendere, non alienas Permolere uxores. nolim laudarier, inquit,

130쪽

OBER LSic me, mirator cunni Cupiennius albi. Audire est operae pretitim, procedere recte Qui moechis non vultis,ut omni parte laborent et Utque illis multo corrupta dolore voluptas, Atque haec rara cadat dura inter sepe pericla. Hic se praecipitem tecto dediti ille flagellis in t mortem caesus ' fugiens hic decidit acrem Praedonum in turban: dedit hic pro corpore num- Illinc perminxerunt calones. quin etiam illud Accidit, ut cuidam testeis caudamque salacem Demeteret ferrum. iure omnes: Galba negabat. Tutior at quanto merx est in classe secunda ρLibertinarum dico , Sallustius in quas Non minus insanit,quam qui moechatur. at hic si, ua res, qua ratio suaderet, quaque modeste Munifico esse licet, vellet bonus, atque benignus Esse et aret quantum satis esset, nec sibi damno , Dedecoriq; foret: verum hoc se amplectitur uno Hoc amat, hoe laudat: matronam nullam ego tangor Ut quondam Marseus amator Originis ille , Qui patrium minue donat fundumque laremque. Fama malum gravius , quam res, trahit. an tibi abunde

PBrs'nam satis est, non illud, quidquid ubique

ossicit, evitare ρ Bonam deperdere famam , Rem patris oblimare, malum est ubicunque. . quid inter Tit , an matrona , ancilla peccesve togata 8 Villius in Fausta Scxilae gener, hoc miser uno Nomine deceptus, poenas dedit usque superque uuam satis est, pugnis caesus, ferroque petituS , Ea clusus fore , cum Longarenus foret intim. Huic si mutonis verbis mala tanta videntis Drceret haec animus, quid vis tibi e nunquid eri

Magno prognatum deposco consule cunnum , Velatumque stola , mea cum conferbuit ira ρQuid responderet λ magno patre nata puella est. Hi quanto meliora monet, pugnatitiaque istis