장음표시 사용
181쪽
volebat distinctionem Beere inter ei sint optet hane
ergo diuersitateni poterat inter eos litigii,vel temeraotii iudicii siue temerariae comdemnationis materia exoriri . Ideo hie temo monet Apostolus ne propter hoc temerarie se iudicent, nec temerarie se conoe:
nent.Notandum etiam,qubd ut glossa tangat, ct siti pia est ab Aug.in de sermone Domini in monte Demani lastis enim,d non de occultis iudicandum est: sed ea quae dubium est quo animo fiant in meliorem pars rem interpretemur. Romani ergo de distinctioe e ibonam non debebant se iudicare', cum illa bono animo fieri possim t. Deinde cum dicit.
Praemissa monitione quod non aebeant se inuicem iudicare: in parte ista ad proba dum quod dixerar, adsducit multiplicem rationem.Circa quod quatuor fas Eit,fecundum quod quadrupliciter probat intentum. Nam primo probat hoc ex tides dignitate.Secundo ex hominis ini Ilitate . Tettio ex diuina aut horitate. Quarto ex reparandi possibilitate.Secuda ibi: Tu qui Tertia ibi suo domino. Q ita ibi Stabit autem In prima parte intendit talem rationem,Quicunq; aD si plus est a Deo ad fidei dignitatem, propter disti ctioneni cibor uno debet ab altero iudicari: sed quislibet vestium assumptus est ad huiusmodi fidei dignitatem, ergo propter aistinctionem ciborum nullusdebet ab altero iudicari-hac autem ratione ponit virtustem medii . Continuetur autem sic, Bene daeo gi qui manducat,non manducantem non spernanti qui ma/ducat,manducantem non iudicet:quia Deus autem illa lum)idest,tani manducantem, quam non manduca
tem assumpsit idest,ad fidem vocauit,vi glossa expo/nit.Tune ergo est supplenda ratio,quod si tameans,quam non mana acans vocatur ad tantam dignitatem quanta est dignitas fides,nemo debet ab altero iudicari temerarie. Deinde eum dicit.
Tu ouis es,qui iudicas alienum seruum
Ponit Gundam rationem sumptam ex hominis imbecillitate. Formetur autem sic: Qui no non habet authoritatem super alium,non spectat ad eum, illum iudieare: sed tu homo qui imbecillis es, non habes a
thoritatem super alienum seruum, nam siue sit manducans, siue non manducans,non est tuas,sed Dei seruus, nec habes authoritatem super ipsum:ergo non spectat ad te,illum iudicare ala hac autem ratione ponit viis tutem meditaContinuetur sic Bene dico quod tu non debes alium iudieare,quia tu nomo quis es, dest,cuius es valentiae, qui iudicas,idest, qui danas alienu seruum Tuc ergo est supplenda ratios cu ta madueans,st nismanducans sit alienus struus, tu homo qui imbecillis es,& nullius es valelitue,& qui non habes authoritate super eum, ipsum iudicare no debes. Deinde cu dicit.
Ponit tertiam rationem,sumptam ex Diuina aut hostitate.Formetur autem sic: Quicuno est Dei seruus, stat aut eadit laci Domino, dest,stat,aut cadit non iudicio alteriuς, sed iudicio sui Domini,idest, Dei iudicio iudυ eandus: sed tam manducansi quam non manducans, est Dei struus; ereo tam iste quam ille, qui stat, aut ea, non alterius,sed Dei iudicio iudicandus. quasi diceret Deus est ille qui habet iudicare,virum manducans vel non manducans stet,vel cadat:virum iste vel ille, bene vel male agat au autem homo. qui nullius es vale, me hoc iuuicare non Mess.De nae autem ratione ponit vinulem medii.Continuetur autem se, Bene dicob quod tu non debes iudicare nec manducantem net nomanducantem:quia suo domino stat,aut cadit, dest, tam manducans,quam non manducans, stat,aut cadit suo domino, dest,aut horitate siti domini iudicandus. Ergo tum ex hominis inbecillitate,qui non habet a thoritatem sirpet alienum seruum tum ex Dei authoo
A ritate,qui habet illam iudiciariam potestatem, patet,
quod non debemus alium iudicare.Deinde eu aecit.
Stabit autem: potens est enim Deus stas
Adducit quartam rationem,sumptam ex reparassi possibilitate.Formetur autem sic, Dicunt potest itorum stare,ct quemcunt potens est deus iteriam statuore, ille non est finaliter cispiciendus, nec est temerarie iudicandus,etiam si cadat : sed tam manducans quam non manducans potest iterum stare,ct Deus potens est statuere illum:ergo si talis cadat. non est finaliter dea spici edus,nee est temerane iudicia gin hac aut rbneponit virtute medii.Continuetur aut sie, Bene dico ora manducans si no maducam. no est finaliter despiciedus,nec est temerarie iudican rus: quia stabit autem idest, tam manducans, quam non manducans poterit stare,idest, poterit relargere etiam si cadannam potis est enim deus statuere illumNotandum autem,quod si, videmus aliquem etiam mani seste eadentem non debemus ipsum despicere,temerarie iussicando de ipso, o nunquam relarget: sed magis debemus prssumere de ipso,* iterum Gin debemus enim aduertere non hagilitatem humanam, sed magis bonitatem diuina, quae potens est iterum illum statuere: Potest enim in illum ingredi spiritus Dei, ut dicat quod iucitur Erech. a. Eglessus est in me spiritus, & statuit me supra pedes meos otandum etiam quia hoc videtur et se dictum in persona praedestinatorum, cui cum cadunt iterum surgunt iterum deus statuit illos: in quorum per na potest intelligi esse dictum quod dicitur Michaes, Omno inimica mea ne leteris supernie,quia cecidi: consurgam,idest,iterum relurgam. Dubitaret forte aliquis,quia videtur Apostolus ira conuenienter agere,* instimus in lege permittat abstinere a cibis vetitis in lege,&consulit eis ui manducentolera inter quae non distinguit legalis sententia: nam modo siquis vellet hoc facere,Ecclesia non sustineret. Dicendum *,ut comuniter ponitur,triplex distinguis tur tempus,ut supra tetig musa rimum ante passionersicudum post passionem,ante euangelii plenam diuulis , gationem tertium vero post pallii olim, di post eua
fetu plenam diuulgationem. Ante pallionem quidem
Valla erant viva.Post pastionem vero,ante euanylii plenam diuulgationem,tuerunt mortua, sed nondumnierunt mortifera: mortua enim erant,quia non pro derant obseruanti: sed nondum fit erunt morti aera, quia non inserebant mortem ea facient in opermittebatur Iud eis tunc couersis legalia obaeruare:& pro tali tempore loquitur Apostolus.Tertium autem te
Ius sitir post plenam euangelii diuulgationem:& tunc
egalia non solum fuerunt mortua, etiam mortite ra: nam nunc post plenam euangelii diuulgationem, nullo moto permitteret ecclesia,et, aliqua fidelis Chii ' manus,legis mosaicae caeremonias obseruaret, na hoc oblatuanti esset morti strum,nec posset eas quis obseruare, nisi incurreret morte, di nisi peccat et mortaliter. . Vitellus forte dubitaret aliquis de illo tempore in/termedio,quod dicitur fuisse post passionem anteeu gelii plenam diuulgationem: qua conscientia polorant intuari legali re non esset in peccatum mort le.Dicendum. quod si statim post pastionem fuisset les galia prohibita,& mnomales obseruantis inhibistae tanquam mortistis, potuisset aggenerari suspitio, quM iluae cςremoniae luissent per se malae,& quoia noluissent est ea bono Deo: N ideo ad hoc remouendupermissum iuit,quod etiam post passione per aliqua
te tempus, ut ante euangelii pletiam diuulgationem, possent a Iudaris conuenis legalia obseruata.Tunc erogo temporis obseruantes hi liusmodi caeremonias, iscundum aliam.aliam intentionen aliter erat de ipssis iudicandus nam sic se habentes merant esse sinisplicuer
182쪽
pliciter infideles, At poterant esse infirmi in fide, & po/ Λcerant esse simpliciter fideles & in fide firmi . NI si ideo
tunc temporis aliauis obseruasset caeremoniax illas,
quia firmiter credia uet quod milio modo siuisiceret ad salutem obseruantia legis euangelieae sine oblatirarita ill s, & sic hule opinioni firm ter ara etere volui seM,q a etiamsi ecclesia vellet eoatrarium determ nare, quod i e non essentiret,infidelis fuisset . Si vero illas obseritate quia ad eas haberet aliqualiter tum dato quod uoti essent illa necet sitia ad salutem, quandiu ecclesia illas obseruantias tolerabat, ille tMlii non esset simplieiter infidelix esset tame aliqualitertio mas in ii decla a si iii fide effet omnino firmus, sta timoni ita dim iteret,& adjeret christo . Talem era a infirmum in fide debemus as iniere. idest, ad sinat uin si mere,zai ante plenam d uulgati Mim euange lii permittitur legalia obseruare.Sed 1 hoc ficeret,no quod ad illas obseruantias haberet malum confii εDesiec hoe fateret* e t paratui statim illas dimittere.ud ideo hoe agetet,ve ostederet illa non hiisse per B sentita, finitia bono deo data, nec esset ili fidelix, nec esset infirmus in fide. Sed nunc post plenam diuulsgationem euangelit,non pollit quis bona intentionet alia omnia craseruare.Quantum autem ad aliquam partem,ut non comedere carnes porcinas, non quia
vellet obseruare caeremonias tur sed quia forte nonciperent,vel quia non essentians sibi , vel etiam quia tu nimis habeant de pinguedine advenerea incitant, pol set quis a talibus a mere:ad omnia tamen legat. a obseruanda , bona intentio dati non posset. Immo, ireste loqui volumus,obseruantiae legis per se de secui dum ouod hu: usnodi, ut quod credatur esse necessis r. ae ad talutem nec in parte nee in toto Glaruari de/bent. Ostensum est ergo, qualiter tune poterant legalia obse tua rudi declaratum,quia nune obseruari non desbent, di potissime cum hi taliam ab ecclesia deui. C
vltenus forte dubitaret aliquis de eo quod in litrara dicitur Tu quis es qui iudicas alienum seruum Et go videtur, quod ex hoc, nullo debeat alterum rudi care. Dicendam si in tantum iud cium hominis est liciram,inquamum agit authoritate d uinitus eoncessa, nam tunc magis est iudicium dei cluam hominis, lucta
illud D ut, i . Aud. te illos,& auos iustum est iudieate sequitur)Dei iud eium est. bessi quis velit vltra is,lia,quod i Deo coceditur, udicare, temerarium esset iudicium: non est autem homuli cocessum intueri cocsed faciem: ideo potest iudicate mamisa,non ore ulta ut glossa a t. Et quia homo est seruus ei cuius luris f/ctioni subiicitur, nullo modo subest homini qui tum ad occultas cogitationes cordium . Qui cuna ergo de talibus vult tua. care quant custo sit authoritatis siue su Re e, siue Papa iudicat alienum strua, quia eat hominem in illo in quo non est sibi seruui: ideo statim Droil. sibi diei,Tu qui es idea, culus es valetis, Scinus es scientur,qui vis iudicare occulta cordium sin hoς enim homo stat aut cadit,idest, bene vel male agit Dominoadest,non secundum tuum, sed secundum domini iudicium iudicandus.
Am alius iudicat in ter diem & die, alius
Postquam Apostolus Ostendit,*no debemus nos
pdist nctionem ciborum. In parte ista declarat,sp nodi bemus nos utilice lQ- rarie iudieare propter diuersitatem temporum. Cirta quo 1 duo facit uiuia primo ostidit,s inter Romanos ratione diuersi ais temporii.videbatur materia,Ppossent inter se inuicein litigare. Secundo per plures rationes ostendit,apphoe non debent se inuicem tomerarie iudicare, tui. Unusquisa in suo simia. In omnia parte formetur sic ratio in quocut populo alius
iudicat diem interd: . .d.αnguli inter tempora,Mli vero iudicat Oem Sem iant et tempora non diastinguit supple inter eos videtur ee niateria unde pos sent ad inuicem litigare:vos Romani estis timor: ergo ditam hae autem ratione ponat virtutem med. l. Con/tinuetur aut siet, Dictum est sinter vos videbatur esse materia unde possetis re diuersitatem ciborum ad insincem litigarenuia alius creat omnia licite se potania Lazare,altus vero inret cibaria distinguit: sic etiam inter vos videtur esse materia unde litisare pondis notatum py d. uersitatem ciborum sed et a re distrasto
nem tempor in iram alius iupple, di imguens inter topora & tutet dies, iudicat diem eisse eligendum in a uinetia larierpositum situ, ple inter diem & diem. Alius supple,noa aut inguens inter tempora & dies, cim dicat onmem dieia lapple,abstinendum, vel omnem diem esse edendum.Tunc ergo est supplenda ratio, squia videbatur inter RiMiranos esse limoi diuersitas, o propter hane diuersitate, quia sic diuersimode senties vane qualiter esset in temporibus abstinentia iaci eda, videontur habere nisteriam unde possent ad inuicem lita dare.Nocadum aut P ut supra oecebatur, periculo est uiccurres .videns ergo Apostolus,p ue Romani diuersimode de abstinentia sentirentin videns * ex hoe posset otiti materia unde possciit ad iii uicem litigare, ideo primo praemittit litae diuersitatem inter eos existetite,ut postea ostendat*pphoe non debeat ad inuicem conteiidere, nec debeant te urn cern tein ta te iudicate.Deinde cum subdit.
Unusquis in suo sensu abundet.
Ostendit * π limbi diuersitatem no debeant se in uteὶ iulcare.Gitea O septem facit,sicundu ν : emtationibus probat intenta. Nam primo probat hoe ex propris ebscientiae testificatione . Secundo ea gitiara alione.Witto, ex Druina re fatione. Quirco, ex recti intentione. Quinto ea nostra e dino. te. Sex to ex finali iud cariotie,auae erit in finali iudicio. ptimo&vltimo probat noeile e propria roue, qui unusquio pro se reddet deo. Secunda tui Qtii lapit di . Tertia , Nemio.u.vestru . Q tarta ibi hue. n. mouimus exta ibi Tu aut et iudicas. septima ibi Ita: unusquis ν In prina a parte potest sic formari ratio. Eiodeundi mi debite fieri nb est pro illo quis temona erarie iudicatas, sed est testimonio siις ebscientiae diis mittenda, sed qualitu as abstinctia distinguere inter
De hae aut ratione ponit virtute medii . Cantinuetur
aut sit, Dictu est * alius iud cat di inter diem vel iudicat oem die,& quia vot virum debite fieri vegio. dicit supples deo in suo sentia unusquiso abundabi. vnuis qui ita sua costientia,vel linunta situ cosiliu re/linauatur , Sin hoc abundare pmittatur. Stalia Mbudantiς proprii sensusa.testimonio proprie costim riae sinit lautiit.Notalidum autem lacunaum Ambrosima S ha ut i glos in talibus est aliquis suos sui
disio eonsilio dimittendus, ne scandalum passias acharitate quae est mater omnium virtunam recedat Dei de cum dicit.
Qui sapit diem, domino opit. Et qui
manducat, domino manducat. gratias em
183쪽
Addueit securidam rationem sumptam ex gratiariam actione.Fomietur aut sitaquicunm laa opera facit ad dei laude,&reddit deo gnati aruauiones,no est pro talibiis temerarie iudicand sed ta ille qui distinguit inter diri i ille qui dicit edendum om dieam,q etiam ille qui asserit esse abstinendu ab aliquibus cibariis oem diem, lacti boc ad Dei laudem,& reddit inde Deo grast arum actionis ergo nullus talis est pro talibus temerarie iudicandus. Cotinuetur aut sic, Bene dico P pphinoi diuerstate qua diximus,non est aliquis temera ne luditandus, quia qui sapit diem .iqui lentit δε qui iudicat abstinendu esse inteipolati,distinguendo inter
dielii de Sem, sapit Duo .iaapit hMA iudieat hoc ad honorem S laudem Dei, credi s ex hoc Deo placere, et qui manducat,manducat Diio, idest,ad honore &lau m tu, quod Diio maducat,patet, gratias emagit deo, supple pro omnibus creaturis quium substetatur se pascitur:& subdit aut no maducat . t abstinet, Domino idem ad lauam ct honore diti normanducat;& gratias agat De reple pro collata talabstinentia;& quia potens est abstinere, gratias inde Mgit De Tunc ergo est supplenda ratio,*m h sic Ant in Dei laudem,nb est inde aliquis temere iudicanduPNotadu aut φ pro eode habet hic Apostolus quitum ad propositu spectat,fieri vel posse neri: na ς si quisno temerarie iudicetur, summi * faciat opus in dei laudem, vel * satiat opus ν possit fieri in dei laus quia dubiam meliorem partem sunt interpreta dae quia cu facio opus quod possibile est fieri idei laude ,ee cum pol quis consurgere in debitam gratiarum actione terreretandu est * sic fiat,&nullus est re hoc
temerarie lualcandatimande eum dicit.
Nemo enim nostrum sibi viuit, ic nemo
Adducit tertiam ratione sumpta ex diuina regula
tione.Formetur aut sic: Quicunm nec vivit virtutibus nec moritur vitiis sibi. i.secuta uia regula nec seceduregula humana,sed si regula diuinain,ille siue non eaat,sive distinguat inter diem & interpolati abstineat sue non distinguat, sed cbtinua abstinentia faciat, illeno est ab homine temerane iudicandus, sed est diuino iudicio d: mittendunquilibet aut nostru est limoi,ergo
Ata in hac aut rone ponit virtute medii.Continueriar
aut Minene dico * π edere vel no edere nullus est abhoie temerarie iudicandus, sed est Gi iudicio dimittenta: quia nemo enim nostru vivit virtutibus sibi).ta eadu sita tegula & secuta sita lege ct nemo moritur vitiis sibi,usecundu sua retuli di lege . Τune ergo est supplenda ratio,* eu hoc no fiat secuta regula & Iege humana, sed magis secundu regula S lege Diuina,in talibus no est quis ab homine temerarie iudicandas, sed est in iudicio dimittendus. Notandu aut pleges rere: ule scripti in pergameno possunt scribi ad hole ; sed
ex umpta in corde cribitur a solo deo. Deus. n. signa dosia per nosa. signando in tapeti ou parie rationis noctis lume rationis, siue tuus en intellectus agentis,
nedit nobis quid bona & quid maluδε impria it nobis leges& regulas inermas gerenturia in asibilibus quam in s ulabilibus otada insia per m eu regulas cordis di lege costietis habeamus a Deo impressam, in
rebus occulta quae non mensurantur regula humana sed diuina, illibet si moritur viam,ves vivit virtutibus, Divino iudicio iudicatur,no humana sententia teme, reconde naturi Deus .nast ille qui intuetur cor, di qui videt singula qua intelione quis faciat.Deide cu dicit.
Sive enim vivimus, Domino vivimus: sio
Ad it quartam ratione sumptam ex recta interistione. tinetur aut sic, leunt siue vruat virtutibus siue moriatur vitia vivit vel moritur dii i .vivit vesmotitur finaliter intende di A finaliter agendo Α propter diim ille habet rectam intentionεβ siue edat,
siue no edat,non est temerarie iudicatu iis: nos sumus fimbi, ergo M. De hae aut ratione ponit virtute mes
diu tinuetur aut sie, ne dico,p π esiam no sumustenter a me iudieadi: quia taeda.vivimus irtutibus vivimus G t. vivimus h liter intededo dii in; siue mo rimur vitiis morimur duo .l orumit finaliter intes dedo dum:& qa in nostris operibus intedimus finalis ter Gm,no stimus temerarie iudicandi rotata aut ut supra dicebatur,in omnibus his quaerendum est non
quid fiat, sed quid fieri possitis quia siue edamus, siue
no iamus, possumus vivere virtutibus,' mori vitiis, Spossumu, i omnibus his filialiter quaerere dum,ideo non sumus in talibus temerarie radicandi. Notita et
ς ollatam hic quod hie dicitur,a quod in ratione
praecedenti dicebatur, exponit dupliciter,uidelicet, devita, vel de morte spirituali, prout vivimus virturibus,& morimur vitias,ut ea positum est: & de morte A vita A Corporali,dicens,* nemo moritur corporaliter, nee
vivit sibi .i.ad lauae sui isue vivimus,siue morimur vivimus S morimur mo t. adlaues dui:&quia sic tiraliter siimus eoditi ad laude ipsius Gi,no sumus tota litet ab aliquo iudicandia einde cum dicit.
Sive ergo vivimus, siue morimur, domuni sumus. In hoc enim christus mortuus est&resurrexit: uti vivorum, bc mortuorum
Adducit quinta tone sumptam ex nestra seruitute&ex nostra intentione: nano totum sitimas instituti recoditi ad agendu gratias Mo ut ostendebat ratio secada:& no sol u in nostris operibus debemus tegulari diis uina lege & Diuina regula, ut ostendebat io tertia: Nno solu in omnibus nostris actibus debemus habere re C ctam intentionem & finaliter quaerere tam, ut ostenis debat ratio quarta: sed etiam sumus strui emptini, &ipsius Gi,ut ostendit haec ratio quinta.Formetat aut sic, Quicur siue vivant sine moriantur, sum serui en ptitu ipsius christi illi liue edant,sive non edant, non Lint ab aliquo temere iudieadi, sed iudicandi sitiit christo, quoru sunt serui emptita: :sed nos De vivimus, siue morimur,sumus dui serui emptitit, quia diis telas ehristus ma christo e
ed unus,sive non e tinuas,no lanius ab alio tua candi: quia siue ergo vivimus siue morimur, silinus diis .i. sumus ira postella ipsius sumus serui emptitii ipsius
Diti christi Iesu. od aut sic fit, re τ ipse christit, sit
ita diis noster,pater, quia in hoc.nanor tuus est, ct re surrexit: ut vivorsi,ῶ mortuoru do minetur.) Tune eram go est lapplenda ratio,m si di vivi, ct mortui,sumus do mini Iesu christi serui, debemus ab eo di no ab alio i
chcati motadu aut,* quia christus morte nostram moriendo destruxit,& vitam resurgendo reparauit, quia motivus est π peccata nostra per quae morimur; α resurrexitpp iust ficationi abstra per qua utu: mus, deo omnium dominari debet adeo dicitur lacunda ad Corint .capalia into, inii viuimi iam no sibi vivant, sed ei qui pro ipsis mortuus est, & resiarrexit. Notandum et aevi glora tangit,quod bi edacitur pol intelligi ad li/terram,& moraliter. Ad litera, quia pro nobis est mora tuus. e pro nobis resurrexit deo ad literam nos totas liter emit, pro nobis tanta laciendo, totalitet sumus iiii in ii ,3e liue mortui .sumus,siae viiii,sub eius Dona snio simus. Alio modo potest intelligi mystice, non de morte& vita naturali, sed de morte& de vita spitis tuali,ut sit sensus . M siue moriamur peccatis siue vivamu virtutibu simius serui christi; quia christus mortuus est π peccata nostra, ut faceret nos pecca tis inon:& relurrexit propter iustificationem nostram, ut faceret
184쪽
ut fiteret nox virlinibus Euere:& quia sic est, per omi Α inter diem se diem et domi nodad honorem Domini.
nem modum sui immas .non ergo debemus ab alio temere iudicari. Deinde cum dicit.
Tu autem quid iudicas fratrem tuum aut tu quate spernis fratrem tuum somnes enim stabimus ante tribunal christi. stri. pium est enim, Uiuo ego dicit Dominus, quoniam mihi flectetur omne genu :& omνnis lingua confitebitur deo.
Ponit textam rationem sumptam re finali iudicio. Formetur autem sic, arcunt spetini specialiter ad
finale iudicium,illa no sunt temere iudieanda sed edor 'naon edere, ua intentione fiant,& estera talia quς sunt nob .s occulta iectant specialiter ad finale iud ei umergo illa non blant hie temere iudicandameliae autem ratione ponit vi mitem medii. Continuetur aucuIuxeontrarium docitur G alat. dies obseruatis, timenta, es tepora de annos.Timeo vobis,ne sine cauet laborauerim in vobis. Diceridum et, obseruare ines S& tempora,vno modo pol esse capet titionis, sicut meiebat Galatae, qui volebant forte post plenam diuingationem euangelii Iudaizare.Uel sicut faciunt multi cui secundum modis Mathematicora cosiderantes cutuis sederit m e credentes euisum illum imponi necesεsitatem libero arbitrio, obseruant puncta di horas iustiis auibus .ut omina secundum gradum alaendentes operari velim. itio modo potest ei te obsinuatio reporussis deuotione: sicut Christiam faciunt, qui obis uat speciales sanctoru Uigilias, & *ecialia' tempora ab inlesia statuta. Modus ergo Mathematicus se tali reprehensiilis. Modus autem Iudareus de obstr. uatione temporu,secunda Hremonias legis ante pas
tem sic. ne dico,qubdedere I non edere qua intena ' diuulgationem euangelii,ut patet per habita, lus
tione fiat,& caetera talia quς sunt nobis oceulta,& auς possunt bene fieti,tu non debes temere micare, ideo ait. Tu autem qai diudicas fratrem tuum lapple,non manducantem aut tu quare spernis fratrem tuum supple,manducantem quas diceret, Tu non debes itavi ete: quia omnes enim stabimus ante tribunal elitisti,tdest ante eius iudiciariam potestatem. tune ergo mitiferabuntur talia,qua intentone tantinine etiammam sellabuntur omnia occultaclina scriptum est visuo ego dicit Dominusaidest, per memetipuam vivente iuro dicit Dominus quoniam mihi sectetur omne ge/nuὰidest, flectetur omnis potestass& eonfitebitur distingua. idest pandetur omnis consi lentia,& omne oecultumaunc emo est si plenda ratio, quod cum siesit.& eum ad finale iudicium res enianda lini cmmia oeeulta,ea quς possunt bene fieri cuiusnodi est edere vel non edere,qua intitione fiant,& eaetera talia quς simio ulta non sunt hie temere iudieandaesed lant ad Ddans qui tunc conuertebantur erat tolerabilis: nune
vero post diuulgationem euagelii, est damnabilis . tia modus clicisti mota est cuistis S comendabilis. Api stolus ergo, qui dicit. ν qui diem lapita alui inter dira distinguit, Domino rapit, intelligit vel de obserua. tione temporii ante plenam euangelii diuulgationε secundum modu Iudaicum qui tunc ab ecclem tolerabatur,vel intelligit de obseruatione tempora secuti
deuotionem,quod nune in ecclesia rubetur. Vlterius forte dubitaret aliquis de illo verbo Ap stoli Ut a uiuoru,& mortuorum dominetur. Sed
tra areitur Matth. ai.Non est autem deus mortuoru,
sed viventium. Dicendam o aliter loquitur diis,quam hic loquatur Apostolusa, enim loquitur contra Sadducsos negantes Resurrectionem,secudum quem modum sequeretur* homo moreretur tam secundum animam quam secundum eorpusubi enim ruit ostens dere Dominus p homo non moritur lecundum antis trale iuIcium reser L,iuxta illud ptimi ad Cor. . C mamin ex hoc probat resarrectionem esse.Nam si aniuat nolite ante tempus iudicare quousa veniat dos minus, qui ct illuminabit abscondita tenebrarum, &Omlὰabit consilia eordium. Notandum autem quod aut homas hie adducta scribitur Icia raeis non in his verbis, sed ibi dieitur In memetipso iuraui, quia mihi curvabitur omne genu,& iurabit omnis ling ailotandum etiam quod in is quod dico, Uiuo
ego dicit dominus species iuramenti est; nam ut dic tur Hebras.Homines per maiorem se iurant.Deus a rem,qui neminem ha it per quem iuraret aiorem, iurauit per semetipsumcum erilo ipse sit lanx vitae,ut
dicitur in psalmo .nihil est altu tuo ego dicit domistius nisi per me viuentem iuro. Deinde cum dicit.
Itam unusquis p nostrum pro se rati nem reddet deo. Non ergo amplius inuice
Λddueit istimam Sultimam rationem sumptam ex eo quod unusquiso pro se & non pro alio redditurus in in Iudicio rationem.Formetur autem sic , ,euns pro se & nb pro alio redditurus est in iudacio ratione propriam,ille debet se potius quam alium iud eare: sed vitiisquisa nostru est limbi,ergo M.De hae autem ratione ponit virtute meditaContinuetur aut sie, bene dico m in non edere,vel in edere,vel in quocum alio non debemus alios temere iudicare. quia unula
quiso nostrum pro se di non pro alio reddet Deo rastionem: ct quia sic est, debet se potius iudicare quamisi adeo concludit conclusionem intentam,Non erago amplius inuicem iudicemus unus no iudicet temeyium,sed quilibet iudicet se ipsum,quia supple
quilibet pro se ipso,non pro allo redditurus in ro .
Dubitaret sorte aliquis de eo qd Apostolus ait, mi it diem,Go R. in olla exponat, I 1stinguerema naturaliter est coniuncta corpori, & violentet separatur a corpore , eum nullum violentum fiepe petuum, non remanebit anima per infinitum
tempus separata i eorpore, sed iterum corpori co
iungetur, Nerit resurrectio mortuorum. Negat igi/tur ibi Donianus mortem animarum, ut probet re sarrectionem eo orta. Hie aut Amuolus uon loqui tur de morte animarum , sed de morte corporum iniis ergo est Dira tam vivetium secuda corpus, quam etiam mortuorum sed noli est Deus mortuo tum secadam animam, quia nullius anima moritur,loquendo de morte ut hie loquimur prout est idem quod cottaaptio:est enim quςlibet anima humilia immortalis ivit
corniptibilis,cum sit qusdam spintusis substantia. Ulterius larte dubitaret aliquis de eos in litera dis eitur,sta avnusquisa nostrum pro se ratione reddet U de Ubi videtur velle, φ in Iud cio non reddet unus pro alio rationem . ses contra: dicitur Heb.vulmo, obedite Prspositis vestris,di subiacete eis. psi etiam invigilant quasi ratione pro animabus vestris reddatura. Dicendu s proprie loquendo in Iudicio quilibet pro se ipso rationem reddet.Unde Praelati si rationem reddet pro Musa.pro animabus sibi comissis,hoc erit trout carea alas illas no debite se tabuere,nec eas bene rexerui t ideo si proprie loqui volumus magis P laurone reddet de malis sius actibus. de malo suo trai/mine quod exercuerunt circa animas ct circa iam iubditos,quam reddat ratione de suis subditis et de amon abus eor&Quod ex eo patet,* si prslati taciat Uin se est, dato ν lubditi eoru pereant,nilii ire hoc dana tionis adueniet,iuxta illud Erech. 3. Si aut annuntiaueris impio,& ille non laetit conuersus ab impietate si di a via sua impia,ipse quidem in iniquitate tu motie tur amema iam tuam liberastu
185쪽
Ed hoc iudicate magis, ne ponatis offendiculum fratri vel
Postquam Apostolus instruxit maiores S infirantiores in fide,ut non beant infirmos 3e minoroiud: eate. In parte ista, ut dicebatur,ostendit quod non debeant eos offendere &scandalizare.Ad euius euidentiam sciendum, P prin palis causa,quare Apostolux visus est hoe capitulum inducere,fuit diuellitas, qua videbat inter Romanox oad fidem conuersos,quorum aliqui erant Iu .aliquierant Gentiles.Nam Iudsi quantunc uno ad stre et,
sent conuersi, aliquam tamen inclinationem habebant adhue ad est emonias legis Iscandalizabantur si aliqfideles omnino illas ceremonias transgredirentur re codemnarerit.Ex hoe ergo duplex litigium oriebaturipti b,quia gentiles iudieabat ludios Se enabat,ex eo
qd illas e eremonias obseruare voles, ant: seeudo Iudet offendebatur & scadalizabantur, videtest Gentiles iis las eςremonias non obseruabant, sed cibos secundum legem immundos vetitos comedebant . secundum hoc ergo Iudaei habentes aliqualem inelinationem ad c remonias legis,merebantur dici infirmi infide:quias bene fuissent nrmi, istam obseruantiam euangelicam fuissetit amplexi, t legis etremonias omisissent. Ap stolus ita d virio periculo volens occurrere, primo Cmonet fi . ores in iide,quod propter hu: u novi es stru itias legis non debeant alios iu sieare de condenis naremon enim debebant Iucteor eondemnaretiles,si aliquas es remonias obseruabant, tum quia ne sciebant quo animo id agerent, na forte hoe non ei sanivi spem ponerent in istemoniis legis,sed ideo eas obseruabant ut ostenderent eas non ruisse persemias, sed fuisse a bono Deo datas: tum etiam dato quod obseruantes esremonias haberent ibi aliqualent oculum ti ponerent ibi aliqtialem spem, non tamen propter hoc erant iudicandi 8e condemnand ,qua ab Ecclesia tolerabatur. Secundo monet Apost ius firmiores in fide,ut no solum non iudicent Iunos huiusmodi es remonias obseruatites, sed etiam ς non standalizent eos,si a multis ei bis in lege vetitis eos vis deanr abstinere,ne Iudaei conuers,qui iam erant tres in fi possent scalidalizari,quia non est bonum o propter escam perdere fratrem suum. Duo ergo facit: quia primo proponit quod intendit: secundo manife star quod dixerat ibi Si enim propter cibum.
Circa primum duo fiet Equia primo agit MM εω
miores in fide non debeant illos offendere di uandalis recisecundo declarat, quale erat illud propter quos huiusinodi scandalum oriebatur,quod erat quid mundum re quid licitum per se.poterat tamen esse immura dum N illicitum per acci m. Secunda, ibi, Scio reconndo. In prima parte intendit talem rationem, iniicunm non iudicat alios,sed magis iud eat se ipsum, ille non ponit standalum nec offendiculum fratri suo; sed vos Romam debetis esse huius modi, ergo M. De hac a
tem ratione ponit virtutem medii . Continuetur autesie,D. milia est,quod non debetis alios iudicare,sed magis supple vos ipsos hoc,ldess,secundum hoc ,ut stiliocet,ne ponatis offendiculum vel scandalum fratri vesstro Ea ergo vis rationis huius,qubd si Romani no iudicarent alios sed magis iudicarent se ipsos, non ponerent scandalum aut offend culum Datri suo.Notanda autem q ibd offend:culum, di scandalum sic possunt distingui:quia offendiculum dici potest,quicquid relat/Lt viam alterius: sed scandalum est illud, quod viam impedit.Nos ergo no debemus ponere ostendiculumnatri noli ro,quia non debemus ipsum retardare a bonis,&via luditiae; nec debemus ei facere scandalum, rara noti debemus ipsum inclinare ad mala, nec inane ire ipsim a via restitudinis.Sie exponendo,standala est peius quam Mendiculum: quia perus est aliquem impedire ad mala inclinando, quam retardare no Dromouendo ad bona.Notandum etiam quod scandalusumptum est ad similitudinem lapidis existentis in viae quia Lut ille lapis dat occasionem ruitiae pergetibus per viam materialem, sic scandalum spiritualiter dat occasionem ruinς pergentibus in viam iustitiae . Vncla consueuit sic stana sum diffutiri, Scandalum est, fisctum vel dictum m mus rectunt, praebens alii occasi nem ruinς.Notandum etia quod ponit offendiculu Poccasionem rura & scandalum per contristaeulum, dicens,qubd fratri nostro non de mus pone te offen/diculu, idest, ficere aliquid unde ruat,vel unde perem nec debemus ei facere icandalum, quia non clauennisi piam contritarusecundum hoc ergo inandalum ea numis malum quam offendiculum. Deinde cum dicit.
Scio, dc confido in Domino Iesia, quia nihil commune per ipsum i nisi ei qui eo stimat quid commune esse, illi comm
ne est. ostendit quale est illud proditer quod huiusnodi
scandalum oriebatur,dicens ν secundum se erat licita per alcidens Se in casu poterat esse illicitum . Otieba/tur enim hoc scandalum propter esum ciborum pro hibitorum in lege a quibus austinebant Iudo,&comedebant Gentilexit si autem ei bi secundum se erant histi & mundi, in casu autem poterant esse illiciti & immundi .aormetur autem sic ratio, icquid est munduisundam se sed est immundum habenti conscientiam de illo,illuci est immundum per accens, ct in casu sed cibi propter quos oriebantur scandala Iudaeoru sinit huiusmodi, ergo Sc.continuetur autem se l: terra, Propter cibum in lege vetitum scandalizabantur tuam, qui cibus erat secundum se mundus,licet esset immunctus habentibus conlatentiam de illo. Ideo a:t, Scio recbfido in Domino Iesu quia nihil est commune, idest, nihil est immundum per ipsum, idest, propter ipsum omnes cibi si int mundi; nisi ei qui existimat quid commune esse dest,qui existimat aliquem cibum esse in mundum, illi commune est propter constientiam quam habet est ille cibus ei immundus. Nocandum a tem,' constientia erronea ligat: at ergo habet eoi serentiam quod debeat abstinere ab aliquibus cibis, Sr illi sint immundi, ceat,si ab illis non abstineatiatat ergo in se stat mundi,possimi tamen esse immundi in eatu ratione conscienturiquae hoc dicta vel ratio ne standali quod inde oritur.Notandum etiam hie comune idem lanat ς immundum ; sic etiam accipitur
Ast. ubi Petrus ait, Nunquam manducaui omne coniune,idest,immundi causa autem, quare comune
sit idem quod immundum,sumpta est,ut glossa tangit vel a modo loquendi lahorum: nam vasa deo dedita sunt tanta & munda, alia autem vaci rcspectu illorum sunt immunda secundum hoc ergo inoleuit,quod comunia dicerent immund Vel pol sumus dicere&cre
do magis ad propositum,qubd noe sumptum est a modo loquendi Iudaeorum,qui ei bos quibus ipsi utebarabantur, vocabant mundos: alios vero,quibus utebam tur communiter Getiles, vocabant immundosin inde sumptum est,quod cibus communis dictus est cibus immundus.Notantam etiam,quod de immunditia cibo Ium,est
mat cibu alta quem immundum esse Suescitur,fie illi ob consciuia
aut edere aut attrectare ibi is no licebat, Commune nominabant.
186쪽
tum est duplex madus loquendi unus fuit Manichςω Λ Adducit ad hoe idem seeundam rationem, sumptarum,qui dicebant res malas ct immundas ex ipsi et eatione, ponentes corporalia creata a malo Deo. Alius lait modus loquenti Iudaeorum dicentium cibor at
quos esse immundos propter caeremonias leg s. Peti plurii ergo curistum per que creata sunt omnia, sunt cibi mund ,contra modum logiendi Manicheorum: quia eg quo per christum facta tunt omnia, ficta sunt abolio Deo,non a malo. Rursu per christam, per quῆ absoluti sumus i cs remoniis,sivit cibi mundi, contra modum loquendi laboriam. Ideo ait Apostolus,ν scit .st conixi in domino Ieia, in nihil est e mane, idest, nullus cibas est immutas ct noe per ipsum, idest, Propter omnia creantem,contra Manicium: & prospter ipsum nos a ceremoniis ablatuentent, contra I
Si enim propter cibum stater tuu cono tristatur, iam non secundum charitatem Bambulas.
Probat Mod dixerat:duo enim dixerat,nam primo dixerat,quod non debemus offendere& s and uitare Datrem secundo dixerat,mbd cibus ille propter qui Dandalum oriebatur, secuntam se erat mandus di lucitus,tn casu autem poterat esse illicitus di immundus.
Ideo duo facit ecundum qu e duo probat; nam Irimo probat primum,secundo secundum . Secunda,
ut milia quidem munda. Circa primum sex facit,seeundum quod lex rationi ex ebristi ae specti eaormetur autem sic.ille qui pro magno pretio est redemptus non est pro cibo leand lirandus: sed stat et tuus magno pretio est redemptus, quia christi unguine ea redemptus: ergo ne despicias tur christux qui pro eo mortuus et mm eum no sandrae redemit, non est pro ei bo stanistrandas . De
ac autem ratione ponit virtutem medii. Cotinuetur
autem sit, bene dico quod si Iuhus iam eonversiis. qui est stater tuus eandalizatur de cibo tuo.quia non abstines a cibo in lege vetito, tu debes potius a cibo abstinere .mam eum scandal rarae quia noli cibo idest propter talem cibum perdere,idest coniti stare vel sca dalizare illum,idest, fiat rem tuum, pro quo christus mortuus est, M.qui Dater tuus tanto pretio, qui motte christi δε eius languine est redemptus . Deinde cum
dicit.bus probat intentum,ostendem quod pro et cibum non debemus Datrem scandalizare di orien aere. Primo probat hoc ex eliaritatis Lesione, quia hoc laetendo chantas Leditur Secundo,ex christi despectione, quia hoc siciendo chrastus despieitur. Tertio, ex fidei aut ς maculatione,quia ex hoe fides nostra & fama maculatur vel blasphematur. arto,ex re i caele'saequisitione , quia sine tali esta regnum caeleste acquiris tur. Quinto orobat hoc ,ex pacis sectatione, quia non standalizando fratrem, is vestigia sectamur . Sexto divit imo probathoe, ex Diuini operis destructione,
xia hoc talendo Diuinum opus aestruitur. Secundai Noli eibo. Tertia ibi mon ergo blassemetur. ν arta ibi boli est enim regnum . Quinta ibi cu quae pacis. sexta ibi noli propter escam. In prima parte intendit talem rationem, Qtiieunia magis diligit quod est minus diligendum quam quod est magis,ut qui magis diligit ei ni qui est minus diligendus quam fiatrem qui est magis diligendus, ille
non ambulat secundum viam charitatino tu qui propter cibum contristas aut scandalizas stat rem es huiusmodi , ergo non ambulas Mundunt viam charitatis. De hac autem ratione ponit minorem cum sua conclu
Non ergo blasphemetur bonu nostrum
Adducit tertiam rationem,lamma ex fidei blasphe/matione vel ex fams maculationea ropter quod scies dum,quoa quando Iudaei conuers videbant gentilesti alios fideles comedere M inaifferenter omne geonus carnium.& nli abstinere a cibis in lege vetuis, dalirabantur,& dicebant fidem illam, quam salaepe rant, esse voracitatem ciborum propter quod per eos blasphemabatur Ges, & per hoc vi atur macularitima aliorum fidelium.Formetur se ratio, illud pro/ζter quod bonum nostrum .idest, fides & fama nostra Iaphematur & maculatur, non in laetenda: sed sca dalizando diatres notios,idest adsos iam conuersos, fides nostra S lania nostra blasitaniatur Mnaculatur, ergo non est sic dum,immo non sunt scandaliradi, sed potius a tali cibo abstinendum. de hae autem ratione ponit virtutem medii . Continuetur autem sic,
bene dico I propter cibum non debes statrem tuum c scandalizare,quia non propter tam modicu, blasse
mandum bonum nostrum, idest, fidesti fama nostra. Deinde eum dimi.
Non est enim regnum Dei esca, N po
tusi sed iustitia,& pax,& gaudium in spiri
Adducit quanam rationem, sumptam ex regni Ne testis ac uisitione.Circa quod duo iacit:quia primo tacit quoa dictum est: seeundo quod stippocietat, pr bat, ibi, Qui enim in hoci, In prima parte potest sic
larmari ratio sine quocuno potest naberi regnum Dei,propter illud non est frater scandalizandus: sed fine esitas in Iege veritam potest haberi regnum , erro propter hoc non est fiat et scandalizaduiam hac
autem ratione ponit vittiatem ni edit Continuetur a
sion ontinuetur autem sic, bene dico P tuno MMs m tem sic, benedico,p non propter esum nec propter standalitate & offendere tratrem, S maxime tam pro pter modicam rem ut propter cibum, quia si propter cibum tuum stater tuus eoumstatur aut scandastastur, iam non sicundum charitatem ambulas tergo veneae hamate devies . debes potius a cibo abstinere, quam stat rem tuum scandalizare. Notandum autem, in ut patet ante plenam diuulgationem euangelii nos Sciebat Apostolo, quod Gentiles non iudicarent, nec condemnarent Iu os , si abstinebant a cibis in lege vetitis, sed etiam volebat ili ipstinet gentiles co delicendetent Iudaeis, re ad temptu abstinerent ab holusinosi et bis,ne scandalizarent eos,quos scandalizandrideviabant a via charitatis, ut probauit ratio lam Setiam ex huiusmodi scandalizatione de re esbatur christus.blasphemabatur fidenti fiebant alia quet probabunt rationes sequentes. Deinde cum dicit.
Noli cibo tuo illum perdere, pro Pochristus mortuus est.
Mum,nec propter aliquid tale,non est natet scanda traduxquia no est regna Dei esca & potus .iano acquiritur regna dei Pp esca S potu,sed regna Dei e iustitia, ct par,re gaudiu in sputin' i. regnu acquiritur pista,
non per potum S escam.Tunc ergo est uipplena a ra tio,quod cum per usum cibi AE potia,non acquiraturrium dei,sea magis acquiratur per iustitiam, pachct gaudium in spiritu sina'. magis est ab escis ainmendum,quam se propter hoc tratrem scandalizare. N tandum autem quod regnum di beatitudo nodra non potest esse in exterioribus bonis,ut satis probat Philol.phus in Ethicis: non enim esse potest,quod tu sis Ma ea. a. tus per aliud bonum, quod non sit in te. Rursus eum regna ct beatitudo nostra fit maius bonum, quod no/bis possit aduenire,oportet quod ponatur in potiori
bono nostro;& quia anima ea potior corpore, regnudet & beatitudo uon sunt ponenda in bonis corporis, in bonis animae. na ergo corporali ut cibus, M
187쪽
ad eius oppossiam,in quaam ii per ea or arat vel
deordinat ut linter interior appetitu inat ergo, tui tia.& gaudium,quae sinit ira mentis, bona possunt pertinere as regnum Dei, se ad beatitudinem no rana de talibus eum, est principaliter curandum:
sed dem potu,st aliis exterior: uus rebus, S deliis bonis corporis, intantum curandum est, inquar tum ordinantur ad ista. itaque propter escam Npotum, quae non sunt regnum dei, trater sca ibrari non debet . Notandam autem , quia 'aec tria,tustati alat,&gaud um,sic aestingui pol inciri dieamus,nuba per aequiritur regnum Oei, per quae quis orinnatur ad se ipla ad proximum,& ad deunt quia qui ad omnia dire detate se habet,impossisile in quod non pergat ad regnu dei . Ad proximum autem ordinatur quis per iustitiam,&maxime ut est virtus ebmunixiustitis enim est,reddere unicui et quia ilium quae postea generat: ter sumpta totum ordinem adproximam eontinetinam si redamus proximo quicquid debemus,& quicquid decet nos reuere. optime nos habemus ad illam . Per pacem ordinatur quis debite ad teipsum: quia tune est optuna pax in homine,quam do omnia eius cibata sum rationuPer gaudium vero possumus intelligere ordinem ad deam: nam gaudium in spiritustricto est spiritualis deuotio,& istina de uinis donus, per quae quis debite ordinatur ad cium.
Possent autem S aliter distingui haec itia sed nobis nosit e s. Deinde cum dicit.
Qui enim in hoc seruit christo, placet deo, εἰ probatus est hominibus.
Probat quod dixerat ostendens quod iustitia,w,de
gaudium sunt reem iis .Formetur autem sic ratic Quicunt seruit christo, placet deo At probatur homi/nunas,lne ineretur regnum Dei: sedw uiritiam, paseemn gaudium in spiritu incto, est quis huiusinoduelgo Sc.De hac autem ratione ponit virtutem medii. Continuetur autem sic, benedἱco Pregia um Dei non
est cibat di potus ed iustitia,pax,3t gaudium: quia qui struit thristo in hoc dest,in Ate ultitia, S gaudio in spirituuncto, ille is acet Deo. de probatus est hominibus,t dest, est approbatus apud homines . Tune ergo est supplenda ratio,quod eum sic sit, per hoc ac ristut regnum dei.Notandum autem qu, ut glossia tandi dii tinguenda stant irat duo,riacet Deo, θι Pt astus est hominibus: ut dicamus, Obd per gaudium inlicitusancto, idest,per deuotionem spiritualem, v neri uina dona qua placet Deo, quia per line potissune ordinatur aa deum.sed per tu tiam,& pacem est probatus apud homin quia Der hoc, est approbatus aspud se,3 apud alios.Apud te approbatur 'per pacem: nam tune homo niaxime appro at seipsum, quando habet pacem in seipso ut quando omnia sita rationi subduntur:quam pacem,propter conscient in remoto sim, mali non habent. mde δι Philosophius in Ethicis ait, quod mali ad incietatem aliorum eblagiunt. & in
seiptas non gaudent.Per iustitiam vero quis approbastur apud alios,ut apud procmos. Et quia sic Deo plaeet a se ot ab aliis nominibus approbatur, meret ut regnum dei. ne ergo actum est Mod iustitia, pax, cgaudiumsum regnum Deia einde cum subdita
Itas quae pacis sunt, sectem uti A quae
aedificationis sunt, inuicem custodiamus.
' Adducit quintam rationem,sumptam ex paris sectanone. Formetur aut sic.Quicunt ouae pacis sinit vult sectati,& quae aedificationissimi vult custodire,non debet pro ei bo suo fratrem suum scandalizaremos debemul noe sectari,S hoc custodire:ergo Ne . De hae auteratione ponit virtutem medii dicens. ltat ea quae pascis sunt,sectemur,non faciendo proximo mala: Squae aed Mationa sunt inuicem custolamis,faciendo Pro
Λ ximo bona. ne ergo est sapplenda ratio, quddsisienos habebimus . pro eicio non standalizabimus pro xrmum,& pro esca non perdemus ipsiani einde eum
Noli propter escam destruere opus Dei.
Addueit sextam se ultimam rationem, sumptam exd uini operis destru'. one. Propter quoa sciendum,
iuba licet omnia sint opera dei, tamen speciali quosam modo fides' virtutes, propter sui excellentia dicuntur diuinum opun operatur enim Deus in sina fidelibus uritutes,& ndemaaui ergo proximum scandolirat, dat oceasonem proximus recedat a fide, & a virtutibus diab altis spiritualibus bonis, quς Deus petatur in ipso. igitur indalizans alium, quodam modo destruit diuinum opus .Formetur autem sit ratio.
Nullux id quod est diuinum opus debet disruete propter escam; sed scandalizans alium videtur destruere uinum opusnergo nullus debet alium scandalizare propter escam. De hac autem ratione ponit virtutem meaii, diems,Noli propter escam destruere in proti mo opus dei,idest,fidem,& alias virtutes, quae in ipsis operatur deuia auasi diceret noli propter eseam sca dalizare proximum,propter quod scadalum recipiat materiam,vi recedat a fide, propter quem recessum destruantur in proximum a spiritualia, quae sunt opus Dei. Dubitaret sone aliquis de illo verbo Apostoli, 'existimi quid commune, dest,qui existimat ei bum in quem esse immundum .illi cibus est eommunis idest limmundus. Quaeritur,virum eonscientia nos sigat, isto quod sit et tonea Et videtur quM M p verba Aposstoli hae inducta,qui viilt quod tibiis, qui de se non ea
immundas,habenti inde eonscientiam fit immunduri In eontrarium est: quia eontrariorum eontrarii fimi efisus:sed rectum & erronesi opponuntur in oppos V to: Igitur fi recta eonscientia ligat, erronea non ligrabit. Dicendum qubd Anima natatur sicut tabula rat in qua nihil est pictu mediante tamen lamne intris leta, agentis, suscipit anima apud se species de fimilitudines retum: ita tamen quba illae iscies δἐ illae si liis tudines non sunt in voluntate . sunt in intellecta possibili . inclinatur autem voluntas saeundum illas linecies apprehensis, sicut inclinatur graue secundum cam formam. ate sicut motus elementorum lus:
pit speciem a scit ma elementi ta Obd habentium optositas formas sunt oppositi motus: sie de motus vo untatis luscipit speciem ab apprehensione intestest ita re si intellectus aliquid apprehendat tanquam ea
uendum δέ tanquam malum si in illud tendat volutaq rtet motum illium volutatu peccatumsile. quare eisientia siue fit tecta, siue sit erronea, nos liges ita via secundum eo latentiam di existi inationem nostra rumunt speciem motus volumam nostrae. eo quod V moueatur voluntas secundum apprehen formam.
bd si adhue dubitatur,quomodo eminentia erro nea ligat. plana est ratiotia si conscientia tibi dictati hoc non esse faciendum,ut dictat tibi hune cibum esse immundum,& nim esse comededum quia de se est modus de licitus. si tu illum cibum comedis,cum velis lacere contra dictamen conscientis, non appretians peccatum,immo uis peccarneum ergo susticiat ad peceatu, qu quis peccare velit, iaciens contra conscientiam,
dato Obd bonum sit quod facit,tamen quia intendit
di vult malum lacere, ceat. Quod vero arguebatur, quia recta conscientia ligat,ergo erronea non ligat. Dicendum,* non valeti non enim si album eolorat, ergo nigrum non colorat; quia colorare non conuenit
albo in eo qubd albu, nec eonuenit ei ut distinguitur anigro; sed conuenit ei in eo quod color, & ut couenit cum nigro ideo sicut conuenit albo, de necessitate conuenit flv nigro: utero enim col at tam albus quam
nazet habet subiectum proprium colorare. Sic de in Proposito;
188쪽
proposito: ligare non e petit conscientiae rect , in Α pter emum non erat frater o dentis nec standas eo; est recta, ct in eo poestinguitur ab erronea: sed competit ei, in eo φ conscientia, di in eo * eonuenit cum illa. Igitur si conscientia in eo quod huiusinodi ligat,sicut color in eo quod colorat: uc ut onmi colori tam albo quam nigro competit colorare sic omni costienti e tam reas quam erroneae competit ligare. Ulterius dubitaret alunais,Vtrum conscientia non lietandus:secundo dicebatur esse declaratam, * cibus ille in lege prohibitus licet esset mundus & lieitu, ins poterat tamen esse illicitus Nimmundus incisure
ter accidens. Declarato g prinibi ut a multis ration us est ostensum propter cibum fratrein non esse stanqualitercutit erronea sed de peccato mortali, quod sit expediens ad cuiatem,ligetavi vi utrum aliquis histaeonscientiam1 expediat saluti suae furari: si furetur, precer mortaliter. Videtur quod non: quia plus lis gat lex diuina quam eonscientia propria: sed lex disuma dieit,Non tarandum. ergo conscientia propria non ligabit,ut laretura raeterea, si eonstientia talis ii gare tunc esset quis perplexus:nam si lararetur, peccare dicit si non tutaretur, aret. Dicendu P conlitae tia talis ligannam creais p expediat saluti tuae furari;& Larari non vis, non vis facere expedientia tauti: et/
so vis peccare,n volendo peccare, peccas. Dod vero 'obiiciebatur.*plus ligarier Dei, quam eonlatentia propria. Daci debet,* conscientia propria non ligat nisi ratione diuinae legitinam in tantum tu habes coninentiam de aliquo, in quantum credis ei, contra doumam legem. Quod vero tunc at uebatur , stat esset aliquis perplexus. Diei debet,* ille non est perplexus simpliciter,eum possit hie perplexionem vitate; debet enim,qui sie se habet, et toneam constientiam . nexen tunc perplexionem vitabit.
vlterius forte dubitaret aliquis de illo verbo Ap
stoli. Si enim propter cibum frater tuus contristatur aut Icandalizatur,iam non secundum charitatem ana' bulas.Videtur enim secundum sententiam Apostoli, ilicitassunt propter scandalum fratris dimittenda si dedalizanduncin parte ista declaratur secundum, vides cet,a cibus ille qui erat in lege licitus in se, poterat in eluuiicitus per accidens & in casu.Quod dupliciter . esse contingi Eprimo propter scandalum proximi: is eundo propter coiistientiam comedentis. Nam si tu proximum scandalizas, propter proximum debes a civo illo abstinere. Secundo, si trabes conscientiam νexpediat sil uti tuae,m sit a cibo abstinendum, debes a cibo huiusmodi ab Umere. Duo ergo facit:quia primo ostendit cibum aliquem pol se eue illicitum propter
scandalum proximi. Secundo ostendit hoc idem .proflpter conscientiam comedentis, ibi, alus qui non iii dicat.
Circa primum tria facit:quia primo prim: ttit suam
rationem: secundo subiungat rationis tala rationem: tertio remouet quandam cauillationem. secunda,ibs, Bonum est non manducare. Tertia,ibi, Tu fidem bes. In prima parte intendit talem rationem, euntiant munda in se, sunt in immundata scanda lum di offendicultim fratris, illa sunt mala p accidens Nin ea su sed omnex cibi in omnia quae ventur m usium humanum, sunt huiusmodi: ergo M. De hac autem ratione ponit virtutem medii,dicens,Omnia quid sup/Dle creata 'omnia,quae veniunt iii usum humanum, iniit munda,idest,sunt bona, iuxta illud Cen. i. Vidit deus custa quae si erat,di erant valde bona. sed maluta homini qui manducat per offendiculunt,idae, prospleroflendiculum proximi.Tunc ergo est suppiandabeo dimittere estam, quam licet mihi sumere, propter C ratio quod cum sic sit,cibi secundum se sint muri dictsi altis scandalum. Igitur ictund nna hoc, esset a mir monio & a carnibus abstinendum,eum idam haeretiei hoc condemnent.Dicendum,*non solum a malo,
sed etiam a specie nilli abstin dum emi ta illud apostoli. i.ad Tiae Sustimo , ab omius e mali abit,
nete vos. mandiu ergo aliqui ablacclesia tolerant ut
in est quo quod iio est malum sed habet speciem mali, re tu eos in illo standaliras,& si illud quod agis non est
malum tamen propter haltis scandalmi ,habet specie mali. Iudaei ergo quandiu tolerabatur ab eccleua inobseruatione legali una qui in hoc scandalizabant eos licet agerent ea quae non erant mala,ficiebant tamen boeii, sunt autem immur adi &mali in casu Sp accides ratione ostensioni proximi. latum est ergo homini, qui comedit per offendiculum,idest, qui comedis eo modo, quo visenditur alius meinde cum d cit.
Bonum est non manducare carnem scnon bibere vinum, nes in quo scater tuus offenditur, aut scandalizatur, aut infiis
matur. illa quae propter scandalum proximi, habebant s elem mili. Et quia est a talibus abstinenda,i Pt ratione ubiungit rationis declarationem
xerat enim,* malum est manducare per offendi colui hic autem hoc declara Fortiretur aut E sic ratiocQuocunia fratrem tuum scandalizas, a quo potes licio te abstinere,debes illud non agere seu sic redete caenes Abibere vinum,&quodcuo aliudA quo potes li/ --r cite abstinere, sta tem tuum scandalizas: erito debet narii ci dicitur de isteticis, non est mi ita quia ea qax D comedere carnes, nec bibere vinum nec facete aliouid tetiei negant,tam lant per Ecclestam determ rata, aliud tale, quod diatrem tuum scandalizare possit Co i,ideo quad uecclesia hunc ritum si istinebat, Iudaei propter escam non erant scandalizandissed toleranda erat eorum infirmitas ante plenam orauigatione Euangelii. modideo non oportet se talia sint propter scandala dumt
nia quidem munda sunt i sed malum
ducat. Vt dicebatur Apost ius duo propositerat declaranda: nam primo declarandum erat, s pro i scandalizare possit Cotinuetur autem sic, ne dico. a1 malum est sicinum, icomedi ter offetidiculum,ideli,qui comedit eo ii do,ut ostendatur proximus: quia bonum est non mansducare carneni,& non bibere vinum sippie si staret tuus inde scalidalizatur. Et Libat, Neota supplo bonum facere aliquid aliud in quo stiter tuus os
lanaetur, aut scaudalizatur, aut iniit matur. Notam dum autem quod cum dicitur ab omitibus talibus abstinendum esse propter scandalum pro timi, in tessit gelidum est si illa talia sic se habeant,quod pol simus
ab eis licite abstinere: huiushiodi aut erant omnes cibi in lege vetiti. Rursus autem,& comestio carnium e potatio vini, ab initio lion fuerunt niuei ita ad vitam h manam sustentandam. iuxta illud Ecclesiastici. 1'. ninitium vitae hominis, Aqua & Panis. Ulterius abstineste ab istis retrahit a malo quia retriabit a luxuria, turata illud Eph. s.Nolite inebriari vino, in quo est tua naaciam butulinodi abstinentia inducit ad bonum
189쪽
iuxta illud Eccl.1. Cogitaui in eoide meo ab aliete Αa vino carnem nuam, ut animum meum translatrem
ad lapieturam. Ergo quia licite possumus a talibus a stineres nimo quia mereri possvnuis a talibus abstitienda,in casu propter fratris scandalum botuim est a ta/libutabstinere meinde cum dicit.
Tu autem fidem,quam habes penes leometipsum, habe coram deo.
Positaratrone, M subiuncta rationis declaratione: hic remouet quandam cauillationem, quae ex habitispoisset habere ortum. Polsa eniim quis ci cere, recum nlita mea hoc teueata ego propter fictur 1scepi sum absolutus a ceremo vis legis, ad utina
meain manifestandi debeo illas cς remonias vitare,dea
cibis in lege vetitis no absilirere. Ad O te spodet Apostolus 1 lassicit hanc fidem in corde habere vi coram
de Via delion oportebat tunc temporis huiusinodi fidem per opera explicare. Formetur autem sic ratio, Millud quod tussicit tenere penes seipsum in corde e eo
rain Deo, no oportet per opera explicata: fides de esu ciborum est huiusmodi dei saltem erat huiusliod DApostolus loquebatu nergo non oportebat huiusinodi fidem per opera explicare. De nac autem ratione ponit virtutem medii, dicens au autem fidem uipple, quae tedis te absolutum accremoniis legis, di credis omnia esse munda,& .ninia esse licita habes penes te. metipsum . iar abeas cana in corde penes deni suma habet huiusinoes fidem coram Deo, idest, sit uicit shuiusmodi fidem in corde teneas eam coram deolia as non oportet autem P ipsis opere manifestes. Deinde cum diciti
Beatus qui non iudicat semetipsum in eo quod probat.
Ailignat alium casum,hi quo p5t esse malus cibostii in vi u .videlicet, propter remorsum conscientie comedentis.Circa quod ma iacin quia primo quandam cveritatem narrat: secundo ex ipci veritate narrata sua
intentionem probat: tertio quoddam quod suppositerat declarat. Secunda, ibi, alii autem discernit. 1 Ter/tia,ibi,Quia non est ex fide. veritas,quam primo nax rat, est, ν bonum est facere quod conscientia probat id stapprobat.Forinitur autem sic, bonum est lacere illuvii quo quis fati edo est beatus: sed qui non iudi cat seipsum, idest,ille qui non habet remorsum costietis in eo quod probar, idest,in quod approbat,est beatus:ergo talia tacere est bonum.De hac ratione ponit virtutem medii licens beatus qui seipsum non iudicatlyst non condemnat in eo quod probat, idest, in eo quod secundum conicientiam approbatatuasi diceret quod beatus est, qui contra conscientiani non agit. Tunc ergo est supplenda ratio,*eum sic fit,eontra costientiam non in agendum. Nocandum autem, madconstrirendum multa requiruntur: addestniendum au Item vitum latum sinicit. Ad hoc ergo, ut bona agas
mas,tequiriturin quod opus sit bonum,dι τ si bona intentione factu sed ad hoc ν sit malum quod anatur sit it,quod si malum opus, vel quod sit mala intentione factis No dum etiam se in male agere, fotnialius est mea quod agitur contra conscietitia, quam ex eo stest opus malum .Qui ergo non agit contra eo scientiam,in beatus quantu ad hoc, ianon est confltra conscientiam ficiendum, quia non potest quis agere contra conscientiani, nisi peccet:non tameti est beatu, simpliciter, nisi conscientia illa fit recta, quia non suificit habere intentionem bonam,& non agere eon ita conscientiam, nisi opus,quod agit,sit de genere bonorum.mande cum dicit
Qui autem discernit, si manducauerit, is
Ex veritate proposita probat intentum ; ostendens
usum ciborum esse malium,si sit eontra eonstrentianimantitantis.Formetur aurem sit ratio, alii agat coatra conscientiam peccat δε est damnatus: sed qui inicernit cibos, si ex eis Inandii cauerit,agit contra contaicuti an ergo peccat,de est damnariis.De hac ratione po/nat virtutem medii Contini tur autem M,beire dico,iquod Matus est qui non agit contra conscientiam, α qui agit contra eam est daninatus at quia sic est, qui autem Iscernit supple)in cibos aliquos mundos, εἰ ait
quos immados,si uianducauerit supple de immadis di lacerit coiitta constientiam,is damnatus est. Notati eum autem, et1 in omnibus considerandum est idiquod
est per staVeritas ergo, quam pr.emisit Apostolim vorata per se,videlicet, mii non facit contra conscretitiam,est beatu sed si aliquis male agens, non faciat
contra conscientiam,non ratione,qua non facit constrae stletitiam, peccat, sed ex eo peccat, Popus, quod agit,e de genere malo . Rullus, veritas illa proposita cum hoc φ est vera perie,quia non tacere constra conscietati amarer se est donum, licet per accidens
possit esse malum, est etiam susticiens ad propositi rnam propter hoc inducta est ab Apostolo, ut ostedat,
peccare, & dam tu esse contra coninentiam Menatem. quod nulli dubium est,uerum esse: nam ct si per accidens potest esse lalsum. ν faciem smundum codi
scientiam sit beatus,nullo taliun modo potest falsiiDeari, quin siciens contra conscientiam sit damnatus. Notandum etiam duplicem ege casum assignatum, in quo vias ciborum potest illicitus esse.Vnus si fiat cum scalidalo proxu inlius si sit contra conscientiam e medentis. Primia casus tunc teniporis pertinebat ad gentiles,qui cum scandalo iudaeorum utebantur cibis in lege vetitis. Secundus pertinxi ad Iudaeos, quibus dictaat constientia quod deberent a cibis vetitis a
uia non est ex fide. omne aut cin, quod non est ex fide, peccatum est.
Declarat quod dixerat: dixerat enim, τ qui facit cotra conscientiam in damiratus aruis autem rationem assignat,&hanc veritatem clarat ex eo in Magens
facit contra fidem.Formetur autem sic rulo, a
quod non est ex fide est peccatum.' quicunt agit costra fidem peccat N est damnat ux sed agetis contra coascientiam est huiusmoduergo dae. De hac autem rati ne ponit virtutem medii. Continuetur audem sic, bine dico se qui agit contra conscieritiam damnat ut est,qina non est ex fi, idest,ideo est damnatare, quia sic a sens non agit ex fide,mimo agit contra fidem. Ideo Lbat,omne autem quod non est ex fide, idea, omne quod est contra fidem, peccata avellaunc ergo est plenda ratio,* eum agere contra eos ientia sit agite contra fidem,oportet omne tale peccatum ella. Notis, dum autem instosi fidem dupliciter hae accip:t. promo pro ipsa costi Hia. Secsido pio ipsi fide ad litteri. Sed secundum primum modum probatur idem per
idem: probatur enim φ est damnatus, qui agit contra conscientiam. Secundo modo accipitur hic fides pro is fide ad litteram δε timc ptote ut ratio, mn exposione literae d: Minuti Secundum hoc ergo dicemus φqui cibos comedit conrta coninentiam est damnariat, eo in facit contra sideria: age enim contra conscie tiam est agere contra id q'od credit: agere autem contra id quod credit,ea a ere eontra fidem: ergo agere contra constientiam, tu arae contra fidenti
Dubitaret forte aliqua de illo verbo Apost stoli alum est homines, qui per offendiciatu manduscat. Ergo videtur, 'od propter scandalum proximos rum sit a licitis abstinendu i. nani si licet nobis cibum in lege vetitum sumere , de debennis ab hoc abitinere propter standalum proximi, flant ergolicita propter proaim: brandalum dumttenda. Sed si sic eget, tunc pati latione
190쪽
rri ratione non possemul nostra repetere in iudicio, si Αinde scandalizaretur proximus. Dicendum, quod das stinguendum est, scandalo proximi,ut tu proueniat ex ignorantia, vel ex certa malitia . Gia si prouenit ex ignorantia abstinendum est a licitis propter scandalum proximorum, dum tamen illa licita non sint nescessaria ad salutem . huiusna odi enim scandalum dos Mart Li8. Cuit nos vitare christus,eum dixi Videte ne eontemnatis unum de pusillis his. Sed si humlinodi scandalum
non prouenit ex ignorantia, nec etiam ex infirmitat , sed magis ex certa malitia tunc non oportet cauerea licitis propter huiusmodi scandala. Vnde dominns docuit propter huiusinodi scandalum vetita:ὸ dimitatendam non esse; nam scandalizatis Pharisaeis dixit Ani Marruit. in ilios,essi sunt, diduces caecorum. Aduertendum est tamen circa standalum pusillorum,quia propter lius iusmodi scandalum kbet homo usum licitorum dio ferre,quovis sit ei redd: ta ratio,per quam huiuis di scandalum amoueri possitis si adhuc ratione reddi sta scandalum durat,iam non videtur scandalum proocedere ex ignoratia vel ex infirmitate, sed ex certa malitia censendum est ergo de tali scandalo, sicut de scadalo Pharistorum: pr ter standatu enim illud iam
non tenemur praetermittere licita.Vnde diligenter eo siderandum in huc modum tenuisse Ecclesiam in o seruatione caeremoniarum legalius Nam uso ad piranam diuulgatio m euangelii,tolerabat Iudaeos consuersos,suas cieremonias odserua ra Eo ad tempus illud suillatenter poterant instrui Iussim,di sit eicienter Poterant eis ratio assignari,* ills estemonis nb erat nisi figurae noui Testamenti:& quia adueniente veritate, decebat cellare tauras,cessauerunt illis eςremonis, et absoluti sumus ad illis,nec e in talibus spes pone da. Post plenam diuulgationem euangelii,& post veritatis redditam rationem,sivoluissent Iudsi in obseruatione legalium per Mere voluissent scandalizari de non cobseruantibus caeremonias legis, iam hoc scandalum Procederet non ex ignorantia vel ex infirmitate , sed ex certa malitia. Ideo non erant in hoc ulterius to
VI terius sorte dubitaret aliquis de illo vel bo Apostoli Iulidem habes t penes temeti 'sum habe eo ram Deo.videtur enim in iis quae sunt fidei,non sumesthabere Dem in corde penis i etipsum , nec susticit hasbere eam coram deo tantum,nm di habeat eam eorur. - hominibus,ut eam ore confiteatur, iuxta illud quod supra dicebatur,Coide enim credatur ad iustitiam , re autem contano fit ad salutem. Dicendum res re- loqui de iis quae t fidei, utrum sint determinata ab ecclesia,vel novi quia si determinata sunt, non susticit
corde tenere,inisiloco Stempore exprimatur ore,quat uincundi seandalum oriatunnoneu enim in talibus
diatins veritas propter scandalum dimittenda. Sed si rilla non sunt pet fidem determinata,non oportet hi ivlmodi fidem mam sire cum scandalo procmora. Sic autem est in proposito: quia Iudaeis couersis ante plenam diuulgationem euangelii, tolerabantur ab sciclesia coemonialia obseruare: & tunc temporis no dum determinatum erat per ecclesiam, utrum liceret eis hoc sacere. tunc ergo cum Iudaeorum scandalo Ddem huiusmodi propalare non oportebat. Aduertendum tamen,quod inter optentiores A maiores, ct instet eos qui habuissent de nae determinare, cogruisset hoc dicere sed inter infirmos in fide, & inter ignoranstes, non requirebatur cum eorum standalo prorumpere in huiu modi veritates Aduertendum est tamqm in talibus non oportet fidem manifestare executi ne operum,*dsumcit eam pandere confessione vers' borum, ut apparet in Matrimonio,* non licet ipsum damnat cinec tamen mortet omnes in ecclesia Matroivonium contrahere, sed sufficit hoc ore confiteri. Si ed in propolao,suruit c aceti nullum ullan ciboraseeundum se esse italaitum, non tamen oportet omni/bus cibis uti, immo bonu est a multis cibis abstinere. Ulterius forte dubitaret aliquis de illo verbo Apostoli , D damnatus e quia non est ex fide. Q ueritur ergo,quomodo faciens contra conscientiam. faciateontra fidem.Dicendum,a sicut in speculabilivus ex intellectu, qui est habitus principiorum,sequitur scientia, iue est habitus conclusionum: sic ex fide, per quam et imus Articulos,qui sunt quasi principia habet ortum consciencia,qus continet quali conclusiones.ut si fide tenemus,pin unus Deus,ex hoc eonscientiam ha/bemus ponete plures. Fide tenemus, τ non debemus Deum offendet Co ista requia quam fides proponit, quasi ex quadam uniuersiis maxima,sequitur haec e elusio,* comedere cibum, vel quicquid aliud agere, quod credamus Deo offentivum, faciendum non esse. Ex huiusmodi ergo regulis sequitur m tu habeas conscientiam facere contra illas. Quare s ut quod est corra conscientiam,est contra intellectum,i , quod est contra habitum conclusionum, est contra haut tu prineiptoriam: sic quod est contra conscientiam,est contra
id quod credimus,& est contra fidem.Vel possumus dicere,* duplex est fides: informi ct formato Quod er/go in contra conscientiam,& si non est contra fidem informem,quia potest quis contra consuentiam agore in tamen fidem informem habere;est tamen eontra fictem formatam quia impossibile est, τ agetis contra conscientiam,haueat formatam fidem. Valerius forte dubitaret aliquis de illo verbo Ap stol Omne quod non est ex fide,peccatum est.quod glossa exponens,ait,omnis infidelium vita , est peccastum . Vititur ergo ex hoc, τ quicquid agant infidestes, peccent:ergo colendo vineas, eonstrucii do domos, faciendo eleemosynas,labuem edo oppressis,peccant; quod est durum dicere. Dicendum quod omnis vita insfidelium vi infideles sunt, peccatum est ; ex hoc enim sinit infideles, inquantuni credunt falsos Deos . quic quid ergo agunt ad honorem lalsorum deorum, pecoeant. Viide si eleemosynas dent, subueniant opopretari, ut serviant falsis Deis,licet opera sint bisna, tamen quia intentio est mala, incant. Attomen si infidelis hoc faceret, non ut seruiret falsis deis sed ex quadam pietate naturali , licet non mereretur, quia caret gratia attamen non caret, quia no esset ibi malum opus,nee mala intenti Est ergo diligenter considerandum, in bonis christianis nihil est damo nationis,iuxta illud sui' Nihil ergo nunc damnatio cap. t. nis est iis qui sunt in Cntisto Ies Et quia sic est,tota vi ta bonorum fidelium,in meritoria,in quantum ad dei gloriam ordinatur mam non solum in aliis, sed etiam ad ea ad quae inclinamur ex iratura, mereri possumus: iuata illud. .Cor. i siue ergo manducatis, siue b: bisti Avel aliud quid tacitis, omnia in gloriam dei ficite. Sed de infidelibus non est sicinam licet in nobis non sit aliquid damnationis non tamen in eis nihil est bo/nitatis; immo simul cum malo infidelitatis, est bonum naturae. quaredi dicebatur,si infidelis ex natus rati pietate, vel ex naturali industria i
clinetur ut bonum agat, non peccata omnis ergo vita infidelium
infideliter facta, Sadhonorem tala
relata,est peccatum; non tamen quocutio modo aracipiendo tota vita infestium est peccatum,