Iulii Caesaris Scaligeri De causis linguae Latinae libri tredecim

2쪽

IVLIVS CAESAR

VM plerique libroru meorum , qui sane quasi futurae famae tentantibus vadu nobis praemissi erant, tuis opibus, atque apparatibus ea gratia affecti sint, ut no mi nus tuum ob beneficium, quam propter suum meritum eos doctissimus quisque &exceperit,& probarit: non fuit mihi committendum , ut 'uae attentiore opera cumulatiora commoda pollicerentur, non & imperisiore tibi cura commendata esse velle. in omnibus enim scriptorum meorum rationibus cum iudicij nostri nescio quas affectiones a vulgaribus sordibus,uti mihi videbatur, longe alienas semper secutus sum: tum iis in libris, quibus Latinae ling e causae continentur,animo nostro obsequuti sumus: bi oble

3쪽

ctaremur & rei ipsius non vulgato atrumento,de iis scribendi legibus, quas in nullo unquam La 'tinorum hoc in genere literarum compertas habebamus. Etenim linguae nostiae tuta ad ipsum ut ita dicam habitum nitidiorem,tum ad orna menta non ignobilia respiciens , & admirabar maiorum nostrorum sortunam , qui eam nobis condidissent: de aetatis nostrae sapientiam laudabam, quae longinquo squallentem exilio pristinae dignitati restituisset:& dolebam utrorunque vi cem,qui in paucis caussas quaesissent, atque in illis i pus, multis erroribus sese implicuissent. At caetera sane animantium genera fortasse cognorint ipsas res, quaedam etiam percipiant acutius: vni Homini rerum causset ad cognoscendum sunt datae: quas qui animo concipit, illum demum esse Hominem dicas. Ergo inter alia miseriarum nostrarum oblecta meta, cum sapientiae genus hoc, quo rerum caussae inuestigantur. maxime carum haberem: indignum profecto mihi visum fuit,si per nos staret, quo minus primae ipsae literae suam. quoque in his haberent partem.Nam quae studia essent & mitissima, & humanitatis nomine constituta, atque iccirco ad vitae eae rationem ac

consuetudinem vehementer accommodata, non

tam me ab seuerioribtis abstrahebant , quam dc sesς cum illis in me coniungebant & ad ea mei psum alacriorem remittebant. Qim factum est, ut aggressus sim opus immensum, ac pene desperatum: ubi, ut festiue simul atque ingenue fatear,aliquando quaerendum esis intelligerem,quod extaret fortasse nusquam. Verum quid erat aliud,

4쪽

onitis oculis Veterum in sententias semper du-

ci,quam illos plusquam viros obseruare, nos mi- ' nus quam homines desperareλ Equidem ita cen - seo: optimos illos priscos, tum recentiores, non voluntate solum,sed quibus etiam possent, officiis bene de nobis meritos fuisse. Verum ita eue

sit Gryphi, ut qui sublimioribus studiis occupari essent, eos pigeret harum quotidianarum disputationum: quos vero ingenium temperatius ab altiori contemplatione abduxisset, eos melioribus opibus destitutos nimis leniter in ea incubuisse. Quamobrem si nouis libris,noua cura nostra, earum rerum optima quaeque Pars & excipienda,& expoliunda erat: non aliis profectῶ l

x gibus id mihi faciundum fuit, quam quae in philosophiae recessu ab ipsa natura & latae & fixae es i . sint. Hoc enim maxime modo spero, iam me liuscule esse literis Latinis : quarum equidem v sum multorum doctissimorum virorum opera . . propemodum persectum arbitror: rei ipsius Originem, atque Radices, hactenus aut ignotas, aut nondum proditas saltem: ut languenti huic philosophiae parti, ac pene brutae, iam nunc demum mens aliqua data esse videatur. Tuam vero mi' cryptii veram pietatem, excellentem eruditionem,insignem humanitatem his nostris lucubra

sunculis de prsesse volui, moderari: si id tibi ita collibuisset: vi posteri intelligerent, eius frugis

prouentum, si qua ad eorum commoda per nos exculta esset, a nobis tantu commedari,quantum ex diligentia tua,atq; autoritate gratiae consequi

5쪽

CALIGERI

TREDEC1M LIBRO

CAVs Is LINGUAS Latinae Praefatio,

AD SYLVIUM CAES Gressum ti ex angu s

nuioris literaturae Srtui C sar fit, non an rationem grauiora sudio-mm, quam sarum praeceptionum , caussas notas habeas, per quas excesienti

mae cui que scientia cursus aperiri debuit iam quais enim haec se tenes, quae certis obseruati nibus receptasent: tamen qui sepius dubitare auitasissemper quaerere quaresimi talia, cogi poysis: sest te exemptum ex his d multatibus in tuto

cosiocatum videam, vitam mihi acerbam putem.

uibus igitur legibus Latina lingua in-xisset

6쪽

potiermemmae proiae sient, neque earum constitutionum rationem vitam reddidissent: sane veltic se animum meum vehementer excisa -

te arbitrabar, id quoque ab Ugis praenari oruio. Nam enimuero ad se icitatem meam imprimis pertinere mytimabam, si hoc vel seiaste esem aliquando sequutus, quod essetpraetexitum, vel a bonis viris, quivere sanction bus sient acquiescere: vel a Barbaris , qui politionem operam contemnerent: vela delicatis, qui ex orem Hligentiam negligerent: vel ab invio.

a quiquod si dare nonpossen ab aliis accipe-

redeueharent Ganquam minim e latuit ab initio nos quantum turba cieremus. Neque enim de

risent, qui negent prudenter a nobis fari muttis siliomus operis sapientiae sudium intem operemae quippe nullo usu euenire posse, ut bo- smencus is, cui haec carae fuerint, ausi, aut censeatur: auerti η nque non iligentiam solum, Danimum ipsium amitti quoque , quid de Haram literarum contentione remsittatur diuibus equidem tum humane monenti bus nos, ad hunc

potissmum modum resonsum velim: Me ingen mei magnitudinem, quae nussuam riga extitisset ad nutum es nunquam: neque no MawhM cmedocritatem rei usii aptam, nedumvt Messi exercietationi parem confiderem existimasse. Ve--uta Pandem ista quantam de me,

7쪽

s plebs, opini ciues, Uta simi vis; opinionem

accepisent,non renui se sed asi reliquias veto irmnfortuna m nonranian o quodam oblatas irecepisse, atque ad melioris vitaemgem, cultu si que contulisse. -d vero temporis a publicis muneribus,a priuatis amicorum seriis superesset, aliis alii studiis impendisser mi, quem neque t misupidum fecisset, neque pasmonia vaeco in neque alea egenu, neque lucris es cupidum, neque potentia elatum,neque diuitiae insolentem, γneque improborum odia deseratum, liceret mihi eas horas, quas ali, salutandis dominisses, alij . mercaturis, alν hilaritatibus, nequi praeterea di- cam, cosiocare liti sunt, restrae ad sapientiae n trices hasie literulas, in quarum sinuphilosophiae

robur olim creuerit. Praeterea in memoria habeba, quot, quantisue Galenus hoc iraenere literarum

asse ummostadio dinet elaborata es insuis

maxime reponere o vellit, ct deberet. 1 tqui ivis' quantus messitas' qui non ex aliis potius d=-

ipse, quod est valde arduum, connituere aliis meaecinae frientiam conaretur. Atque uti tun meum it suavioribus operis, humanioris sapientia studia coniungere aegnum duxit. uides nonne in Hismus illi Plato curat hoc, cum insitis altas in locis, tum ipse in Cra si toto, ut orationis vel torim, Vantis reddu rationem cinne Arimi

8쪽

P R AE F A T 1 O. les adeo ad se pertinere arbitratin est, visep nn ero ipsa emerit vocabula, alia explice quaedam vel inuestiget,vel etiam pariat ' Scripsit ille de Poeticu: de Rhetorica scripsit. Amatoria vera

atque alia et odivi omitta perpetuo comen

Dino id egit,ut ire , quot modis quippiam fgrificare posit. Cuius pro e si is io Grammat

cu- non tam esse Philosephia pantem, id quod

η osanin negat Mneab eius quidem cognitio-m aestuiposse integraremus. Itaque nemo bonus vitio vertit mihi, quastprisiarum nitori, amque lenitati lite rum seuerioribus additis artibus tristem quandam attulerim asseritatem. Neque enim cientiae .nores a superioribus fati e natura in uni possint,sed ingeniorum tantum imbedditate disciati sunt diuamobrem remissius cpntemplanissus honos seus relinqui debet: acu rioribus etia aeui oris operae gratia habenda est. Atque aetati dem tuae fili mi, quanquam primo incongressu videbuturhaec asseri uti ita tamen velim cum animo tuo tuas, Nihil unqua via Prepretium ullum operaefecisse. At quanti tandes, excellenti as qui que rebus a vitae ipsius imordis dyaeficere ' Itaque tetrica haec non nisi

Barbaris atque incultas animis terrore ac deserationi acere opinionem epro nobis vero, appetentibus veritatu , tanquam armatin sane putes

9쪽

P R AE F A T I O. aut ab em,quam nossent,auti ruta quam haberent, senim sertate, etiam istud, sit dis,placet,

conque tur, Mathematicarum rateruentussisti

plinarum philosephiam a Platone ob ratam. OD, imm tales: obscurab itur philosophia eum appulsustientiaram, quarum splendor menti no Limae verisimus brisim que demonBruttion bus lumen assem Sed ini desecatiores, qui se in molli mi otij nexum dedidere sustra simul, ac

turpiter exi inarunt, Sapientiae cumulum sede . tibus,atque scitantibus ibi deos se uos confecturos: quomodo autingespatrimonium boni no--n is contemptor pater, antprouentum actu modi,quem dicere nolo,sen. thercule liberales animos ab hocsalso quietas portu,non tam iniugloria, quamventatis aura retractos in Philosophiae cursu nonprim decet deponere studia contentio nis, quam ex tam nobili, tamque opulenta prouincia pretiosis issas, ac potius diuinaN,meritas r ponarint. Neque en pet in laude nongloria non praemium: laborum noLfrorum veniam petimus. Inuidam υeris neque placare cedendo, neque instandos erure volumus sed contemn re potius,quam deprecari. enim damnabit audacia,qui idem Ege no ct inuitus admiretur c natu Fortasse etiam laude ut quantum demat prudentiae, tantum addat animigeneroso. Siquis enim attent ius operam aram hancintueatur,is Q

10쪽

PRAEFATIO.

agnosce non tam aliena occisata, quam extemai reiecta, opria vindicata. Neque enim, ut argu

menim vasietum iudicium idem esse iideat: me amissa quae erant necessaria ,siue sublatas flesua jue praua correcta contempletur supra quingentos errores, satis illis quidem nob les,

tum vetera tum recentioram deprehedet. uos

quidem nequaquam tetigissim profectὸ non id Iadebamus sed ut Latinae linguae causinini rem erutas proderemin. nisi sese nolenti, atque etiam aptus inuito inge senimihi. Neque enim

ex alien is stoliis nominis nostri munimenta ex ad cure in animo unquam habuimus sed alio ram bonam famani Laborum potius nonro asse ne capere incrementum. Atque iccirco nullsius pene attigimin nomen nia spartium sudiis adaia quodὸ re esset, breui ma ac psicis diuini Aristoteli ribendi lege, explicandum c rauimus. virum tibi,θlui proposieris ' mitandis , estistes ges a nobis ordinem miriss -- bis tuis in libris militum- ,sine quo ne ips qu dem rerum natura confictere queat: orate adri cemodi antium diuinitatem

cumparabis tale ut etiam nos,

id quod equidem vel opto, vellera perare