Caroli Patini...Introductio ad historiam numismatum, antehac gallice bis edita, nunc latine versa & novis accessionibus locupletata

31쪽

nio a pecunia magna: pecunia d pecur ae

astautas enim Mum vocabulorum origo. Et quia tum characteres tum fgur Fetpressae de pretio de autore pecuniae monebant, factum est ut M o N ET dicerentur a monendo , , si Festus benὸ monet. Atque hinc Triumviri Moneta

les qui pecuniae flandae seriundae praefecti

erant.

Graecorum νομ', quod Latinis lex, locum dedit Latino NuΜΜΙ vocabulo, eo quod nummus valeat, ἀλλοι νόμης non natura sed lege, sive, ut Aristoteles loquitur lib. s. Ethic. cap. s. tam θεω , ex hominum instituto. Ad quam Originem attendentes malunt simplici consona media, quam geminata scribero, Numus, non miniis ac Numisma scribitur, quasi a Et Monetarii quidem variis characteribus suisque nominibus inscriptis, bono publico, cavebant, ne quid fraudis commit Ieretur, & adulterina pro legitima Ven- .ditaretur, cujus sponsores censebantur. Audiamus Varronem l. . de Ling. Lot.

32쪽

IV. NUΜrsΜATU Μ. 2I& Pollucem, lik9. cap. 6. Nummus videtur Romanorum nomen esse: est autem Graecanicum eorum qui in Italia aut Sicilia Dores habebantur. Graecorum usum monetae d signat, eumque necessarium, ab impersonali opo tet, eo quod ad omnes Vitae humanae necessitates' conducat: Quamvis sint, qui a κάομα scor arces

sint ejus επειον, eodem argumento. . tamen utraque significatione, moneta cum Numismate videtur confundi. Romae viculi erant, sigillaria dicti, quod ibi omnis generis imagines, figurae , Numismata aurea, argentea, aenea& ex terra cocta, Venalia exstarent, comis

muni nomine Agilia dicta. Reserebat locus ille sorum quoddam, ubi curiosis

Volupe erat oculos animosque pascere.

Forte ille ipse vicus est, quem adhuc-dum, sua lingua 'ada de coronarie vocitant. Hadrianum Imp Hilgaria amicis inopinantibus msisse, ab hu liberaliter accepisse, Spartianus tradit.

33쪽

De jure cudendi Monetas ct uin Uisata.

Inter cives Romanos pluribus lautoritate publica indultum erat imagines Majorum, in usus familiae suae asser-Vandos , adornare, quod Jus vocabant Imaginis , quadantenus cum j lire nostro In nium gem tilitiorum conVeniens, cum primis eorum , quae coronide aliisque ornamentis sunt conspicua. Quod quidem jus nulli temere concedebatur ; non

sane promiscue hominibus privatis, sed privilegii loco ducebatur teste Plinio : gies hominum non stabant exprimi, nisoliqua ligustri causa perpetuitatem mere

lium. Etenim, & loquitur Ennodius, Per haec simulacra ne sirunt obitum etfel sepulti, in aeternitatem migrat per haS artes go mortalium, ct angustam humamae naturiae legem miscit industria. Uti interim res quaevis praestantissimae in varios abusus degenerant, ita a temporibus Plinii sensim accidit, ut Romae non pauciores nu

34쪽

IV. Nura I sΜΑΥuΜ. 23 merarentur statuae quam homines, arte

non miniis in fingendo, quam natura informando occupata. Ut Cassiodorus non veritus fuerit assirmare , Tot ibi μ'

tuas fuisse, utposteritas parem populum cum

arte dederit, erum natu procreaveris. Jus vero cudendae Monetae arctioribus cancellis circumseptum erat, nec ni

si ad Principes pertinebat , aut saltem paucis aliis ab iisdem indulgebatur. Florente R epublica Rom. monetis praepositi magistratus ex Senatus consulto Deos Deasque, Romam frequenter, ac Majorum suorum imagines, triumphos, praeclaraque facinora signavere. Caesares postea summa rerum potiti, privilegium amnibus, caesaribusque designatis concesserunt γ Potior tamen illorum pars,

parentes, mores, sorores, honore tanto dignati stinis ut Augustus Liviam; Caligula Agrippinam, Drusillam, Juliam ; Claudius Massalinam & Agrippinam ; Nero Octaviam & Poppaeam, Titus & Domitianus Juliam, alii plurimi plurimas alias, quorum Numismata

35쪽

14 H i saeo R I A Cap. in meis recenseo. Caenis Vespasiani amasia, & ad hujus exemplum Martia Commodi , eundem honorem, si non meruerunt , saltem impetrarunt. Hadrianus ipse Antinoum calamitam suum quibus cunque honoribus exornaturus, ΜOnetas & Numisnatete ejus memoriae consecrasse, quin & tandem inter Deos rei lisse, legitur. Et quamquam in suos hac ex parte essent valde liberales, hunc tamen honorem Regibus extraneis, sive foederatis sive tributariis invidebant ut aureis monetis imagines suas exprimerent. Ιmo nec magnis Persarum Regibus utut potentissimis id licuit. Reges tamen G alliarum, declinante Rom. Imperio, Virtute sua, hoc jure & privilegio potiti, illud ex propriis auris dinis excolere ad usque splendorem & invidiam norunt. Procop. lib. 2. de bel. Goth. Quin imo Anastasius Imp. omni iure, quod sibi in Gallos competere potuisset, cessit; & in inclytum Regem Clodoveum transtulit, a quo tempore soli Galli cum Romanis,

36쪽

Zonaras ., Leontium Imp. Justiniani l rete- feetum exercituum, foedcra pacis cum Arabibus rupisse, eo quod tributumneta alia, quam quae Impcratotis estigieerat signata, penderent. Historiam vero paulo altius repetituri, inveniemus in Machabaeorum libris , indulsisse Alitiochum populo Judaico ρο- culiare quoddam monctae genus. Populicon tra Graeci, qui libet i pro arbitrio cu-debant monetas, sub jugum alieni imperii missi , tenebantur victoris sui Imper toris Rom. imagine monetas suas signare, quas tamen pauciis' mas argenteas, omncs Vero aeneas percutiebant, ut suspicio sit, jus aurum signandi, apud cos non viguisse. Posteris temporibus , jus mones se supremo magistratui saneth fuit adserv tum, nec concessum ulli, nisi quem mcrita haut vulgariat rincipis b nevolentia & tanto honore dignum praestabant. Sic Ludovicus XII. nostrorum Regum, meo judicio, optimus, hoc ornavit pri-B vii

37쪽

26 HIs TORIA Cap. vilegio strenuissimum sortissimumque Trivulcium Galliae Mareschallum. AH- ne,Christianissimorum Regum suis symbolis frequenter monetas percuti curaverunt. Blanca Castiliensis, Sancti Ludovici mater exstat in aureo nummo: Joannes Dux Biturigensis, Frater Caroli V.

sapientis vulgo dicti, Burgundiae Ducis, Delphinatuumque reguli , idem sibi jus

arrogarunt. Et inter Aq. S. codicis curiae monetarum Galliae , adservatur etiamnum regium Lud. Hutini edictum 17.

IsisS. quo Praesulibus quibusdam Baronibusque jus illud asseritur, simulque Repi integrum relinquitur & aversae& adversae saciei pondus, metallum tDposque definire ; quod quidem jus expiravit, ex quo Reges illud sibi pretio

compararunt. Chopino etenim adserente Robertus Artesiensis Comes Beli riensis , suum jus sex millibus librarum Regi vendidit. Ex thesauro commentari rum vias des chartres, I 2. Paganorum exemplo sua symbola monetis imprimentium moti Imperatores Chri-

38쪽

Christiani suae pietatis , & venerationis esse duxerunt Servatoris nostri J E s UCHRisaei imagine Numismai a sua insignire, hac addita epigraphe: ΙΗΣΟΥΣXPIΣTOΣ ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΒΑΣΙΛΕΩN. Quinetiam eodem pietatis affectu , crucem gemmis distinctam hac ornarunt inscriptione: vis ris NIKA ,- isti i

Contractuum & negotiationum necessitas etiam monetae usus fecit necessarios, ut suppeterct quod pro re empta venditori confestim numerari posset,pe mutationibus multum de pretio rerum diminuentibus, quod nummi si ve monetae subsidium, quia commune est, & in usu Vulgari positum, minus sane aestimatur, quam decet , & usus ejus, quem in societate civili constat, eXigit. Numismata quidem tanti usus& necessitatis quotidianae non sunt, incrim. B a I ta-

39쪽

28 H1sTORIA Cap. tamen plus affirunt oblectamenti ac delectationis. Monetae praeter intrinsecum metalli pretium nullo pollent Valorq, dum Numismata gloriosis Heroum actionibus immortale decus, charactere suo, conciliant. Quaestio interim haud levis in utram-qde partem agitata hic suboritur; an monumenta illa antiqua, quae Numismatum nomine veniunt , in cimeliarchiis adservata, olim monetarum usum in contractibus praestiterint. Quamvis autem plu

res iique doctissimi prioris saeculi Viri

Numismata in censum monetae aut pecuniae non venisse sibi persuasum habent, attamcn probatum reddam , Numismata haec etiam monetarum ac pecuniarum loco habita , neque pomen illud suum aliunde, quam ab antiquit ite mutuata,

adeo ut Numisma nil sit jam aliud, quam

nutrimm antiquus.

Numismata omnium antiquissima quae nostra cimeliarchia exornant Gracorum sunt, quorum pleraque monetae Daricae, aut Philippicae nominantur,eo quod Da-

40쪽

rii vel Philippi imaginibus sunt insignitae.

Retulit accepi s regale N Philisthos

Horatius Lib. a. Epist. q. Artemid rus resert somnium Stratonici de Rege a se prostrato, cuius imago insculpta esset monetae ad pedes suos jacenti. Senatus Populusque Romanus inter summos quos Dictatori Jul. Caesari decrevit honores, jussit effigiem ejus vulgari mo-Detae insculpi atque sic in tritos usus venire. Suetonius de Augusto refert cap. 94. Tantam fiduciam fati eum habuisse , utilema suum vulgaverit , nummumque amgenteum nota siris capricorni , quo natus

est , percusserit.

Λἰομιωμοι illud κηνσου, Numisina tributarium, quod Judaei tempore Christi pendebant Caesari, Caesaris imaginem de inscriptionem continebar. Seneca pa-xiter & Tacitus asserunt tempore Tiberi criminis laesae majestatis loco habitum fuisse, si quis in lupanar, monetam Caesaris imagine signatam , intulisset. Et Γ hi lostratus, in vita Appollonii observat, Dominum quemdam supplicii capitalis B 3 reum