장음표시 사용
381쪽
linantur theriaca, οι succini, οἱ eran. human. οἱ ruc ijsdem naribus obiiciatur Spirit. sal. armon. odorandus: vel Spirit. D-ligiti. Cordis scrobiculo inungatur balsamus succini: est ex
Amuleta : Amuletum Mutinanni de fambuco , smaragdo. salice, de collo suspensum: item rata paeon. justo tempore Collect. de de collo suspensa. Item dens lupi, eorallia, annulus de catena patibuli, carbo sub arthemisia die S. Ioannis inventus, ungula alciF,
PUerorum ora valde excruciat ex dentibus dolor, cum Eva. gina velut prorumpere, dc ruptis gingivis prodire appetunt
dentes. Definitur: dentilio est dolor seu continui solutio gin-gimarum , a denticulis cuspidatis jam genitis re erumpentibus
perforatione facta. Et ut clarius rem explicem: dentitio nihil aliud est, praeterquam gingivarum a dente accrescen te perforan darum dolor urgens, similis illi, dum acidω morboso gingivae in dentium radicibus punguntur oe quasi perforantur e sed cum sensitis gingivarum ex interspersis varijs nervulis substantia cum partibus vicinis insignem consensum habere soleat, id quod ex odontalgia adultorum subinde dimidiam capitis sphaeram per consensum assiciente, interdum musculi temporalis aliquem spasmum inserente, notissimum est, inde facile evenit, ut sub atrocioribus doloribus tandem universum fere nervorum systema vellicetur, de mox sui de epilepsia diximusὶ convulsiones epilepticae superveniant, idque eo promptius, quo Vel per se, vel in se ipso nervorum systema Infantum tenerius de mobilius exstiterit, vel ipsum ex perversa diaeta Matris vel Nutricis, actis dis abutentibus ut supra dictumί in primis suis staminibus debi-ι . i Ed Iius,
382쪽
ius, & irritabilius redditum, vel ex lympha vitiosa commota hinc inde irritatum metit.
Induta probabilia dentitionis potissima sunt sequentiae mensis aetatis septimus de octamus: Salivatio multa D copiosa.
Cum enim ex dolore gingivarum vicina gla 'dularem prae primis saliva litam' vasa, & i Ilas integentes membranae fimul vellicari soleant, hoc ipso uberior salivae in os effusio, indeque essi dius, quem vulgo vocane das Oapstrii s ordinario costulari, ii terdum aliquandiu praecedere dentitionem molestiorem . ter; quae lympha si. dc ipsa minus γ' erata, sed salso - acida plus minus fuerit sepraeter rogianem nucium dc laryngis, indεque excitatam tussim iubinde siccam & inanem; ad stomachum vero copiosior delata an orex asse regnis, i nici diim vomitum cum tussi ferina; aut certe in intestinis diarrhaeam plus minus se redam excitabit, vel niet ossim genus tu ho indε vellicando clepilepsiam disponet. Haec impromata tanquam communisma alia adhuc plura vel concomitantur vel subsequuntur, uti sunt vigiliae, inquietudines, fletus insuetus & Gulatus, genarum tubor & calor, gingivarum tumor & p uritu, ι insolitos oris ardor, febris seu aestus febrilis, 'vores in stann , t morsiis vapit. larum Nutricis, digitorum in cn frequens irripositio. Quod aliqui Infantes nascantur cum dentibus, est rarum
Dehtitio est maIuni Iabo sem.&ko voce remisitor 8ctavra symptomara saepius lethule. Macile isi are en miniti periculi adfert, qualin obesis. Pariter sentiendum est, quibus t ties vel tardius praeter naturae tempus M ordinem prodeuner ordinarie enim, ut diximus, septimo ver octavo mense prodeunt, alijs veris, sed minus ordinati, et tertio vel quarto; aliis nono HI etiam duodecimo mense, seu armo integro i& tria erumpere BIent. I is, quibus si molestia prodeum, periculo vacam, secus aurem, quibus Concomitantibus symptomatibus.' Curatio dentitionis consistit in hoc : prim4 ut dentium tu i a S exitus
383쪽
exitus ocytis promoveatur, secund3 ut obstacula retardentia removeantur, tertib symptomata urgentia mitigentur, quam to si alvus sit adstricta, modice relaxetur, vel clystere Vel quocunque alio lenissimo remedio : purgare enim non expedit, quintb Nutrix optimam diaetam servet, SI ab omnibus nocivis caveat. Ab hac ipsissima indicatione ultima faciendum est Curae principium, unde ut recte auxilium seras, Nutricem, quasi ipsa febricitaret, curabis. Infantibus autem actu frigida non temerE admovebis, ut quae gingivis constrictis, mox prodituris dentibus veluti remoram injiciunt: de ex hac ratione non probo crystalium, jaspidem, chalybem, aurum, argentum, ebur, dentem lupi, & alia multa talia dura instrumenta cie collo suspensa, Infantibus in os poni de per gingivas trahi; licet enim his calor oris mitigetur, tamen alveoli dentium potius occludunturas obturantur, unde fit, ut densior ac durior facta gingiva, internecionis cruciatus interdum afferat, dum a dentibus pertunditur.
Satius ergo S melius lenientia At emollientia adhibentur ἰquae scilicet gingivarum laxam carnem magis ac magis relaxant, de dolorem mitigant. Itaque Nutrix oleo amnae dulcibu0ro rec. melle, saccbaro, muellaeine, fem. althaeae seu bisma mae in aq. parietar. vel chamomisi. extra A. inunctos digitos puerilibus gingivis crebro assticabit. Uel loCo horum serviet citam frustum tardi ree. non saliti, ficus recentes in medio scisIae, fan-puis adhuc calens ex crnia galli, adeps anatis , anstris gallinar. De caninum, caprin. inuehum ovi, Balsamum puerorum dentientium Ahns. vel Horsiis, Linimentum ad dentitionem Timaei: mel apum illitum, mucilago ex siem lini, psyij, vel cydon. &c. succus h eancris mimis contusis per se. vel Cum aq. Dor. Uani mixtum, mel cum but)ro niixtiam, mitellam omittimbv0ro, mel rosat. medulla o pura mituli, haedi, arietis, vel sequens Litus
W. Sacch. ρο bvirri insus, succi althaeae ana mitest. ovid Midium, M. Sed in pinguium & laxantium genere id obser-
384쪽
vatum velim, ut moderatio adsit & cautela, ne ea facilὰ abita fantibus devorentur, inde ventrem nimis moveant, fastidium.
que pariant. μQuibusdam, imo toti pene orbi, abusiva quadam consuetudine in usu est crepundium, cui insertus est dens lupinus, vel
dens vipera, aut alia supra jam memorata duriora instrumentaὲ aut malae consuetudini ut rationabiles suppetias ieramus, mihi
magis placet loco talium duriorum rerum II e Qua rasa. vel rar althaeae, vel irid. florent. vel ebelidon. mas vel lapathiacuti 5cc. baculus, strupo convenienti illitus, ori, gingivisque crebro affrictu admotus. sunt praeter haec omnia adhuc quaedam amuleta seu rem dia , quae vi peculiari in hoc affectu laudantur, quorum quae dam satis sortia & generosa habentur, non nisi cum cautela Mcircumspectione adhibenda. A proprietate quadam laudatur speciale amuletum, dens primus, qui alicui Infanti excidit, si ter ram non attingat, Infanti dentienti allipatus: peculiari etiam
vi dens hominis mortui, dens equi primum natus, pestis lupi,
lana ianina, convenire dicitur, quae omnia tamen mihi magis fabulo sa, quam realia videntur. Fortiora aperientia & extrahentia ab experientia videntur eerebrum leporis, agni, arietis,
ramiculi, Iallina, pullorum , item adepι Iepciris, si ijsdem gi sivas persiixeris. Extrinsectas apponitur eatisama ex farina horae tim, ανομιο,' mitellis morum i aut somentum ex decocto mare rum, miolaria, lactuea. Bohemicae Mulieres vel solo utuntur Outyro reci ouo puerorum genas manἡ ser6que inungunt, ct dentes, facillime hoc modu absolvi dentitionem. Nonnullis hoc usui est. N. axung. lepor. mela ava Iadde fibras ceparum minutim dissectas cum aliqua parte farina avenacea. De Linimentum, sub auribus inungendum. verum non raro fit, ut ejusmodi omnia. remedia prorter gingivarum ex duritie coni maciam , aut naturae puerilis infirmitatem nihil proficiant.
385쪽
Itaque In tali casu Ambros. Paraeus, sedulus olim Galliae Chl-rurgus, scalpello gingivas, qua se tumore produnt dentes, aperit . eujus rei probam secundo dc optato successu fecit ipse in aliquot suis proprijs liberis, tit fatetur lib. 23. cap. 6 . Sic de
ipse in praxi saepius observavi, plures Infantes praematura morte exstinctos, mortis autem causam cum anxie inquierein, non aliam inveni. quam gingivarum ex duritie contumaciam maloiarem , qtiam quae aetati illi con Veniret: sc enim prorumpere, de viam sisi moliri dentes ipsi per se non potuerant; cujus rei multa exstitere argumenta, quod rescissis post mortem scalpello gingivis, dentes omnes velut in procinctu de cum admiratione ad egressum apparuerint, cujus occasione dolui saepius, me hoc auxilium in vivis non adhibuisse. Hoc in affectu saepius ob copiam lymphae adi has solum partes emanantis fonticulos nuchae applicandos suadet Dolaeus, quibus convulsionis furiae praeoccupantur. Idem praestant me maioria vel hirudines, quatenus serum acre, motuum convulsiis
Caeterum superest, ut Medicinae Studiosi moneantur, esse nempe Odontopliniam , seu dentitionem quandam notham. spuriam, falsam . ac menrientem, quam Mulieres nostrae vulgari sermone vita quasi appellant, quae nihil aliud est, quam tumores quidam in gingivarum posteriori parte, quadentes enasci deberent, in acumen protuberantes, Puerum a Iactis suctu Sc tractu impedientes, de suctum sonorum ac sibilosum te se maden gar inith essicientes, cujus rei certit
dinem sic observabis: si nimirum in posticam ad aures partem digito compresseris, ejulatum edet ob dolorem, quem tunc percipit vehementissimum. Hoc malum saepe non caret perieulo, habεtque hoc unicum certum & expertum remedium, mox antὲ dictum Linimentum, vel si aurium tota externa regio, praesertim postica eius pars, axungia leporis recenti frequenter perungatur, sc gingivae protuberantes οἱ iam 9 d. aeula. saepius de
386쪽
De Fileto sub lingua , seu ligatione lin
FIletum sub lingua nil aliud est, quam vinculum nervosum& fibrosum, linguam cum inferiori mandibula arctius vi ciens & alligans, unde linguat molesta gravitas, locutionisquo impeditio sequitur, quin x sugendi lactis impotentia ouaedam, quam Nutrices ex impedito lugendi conatu in Puerulis facilὰ animadvertere, parentesque mature hac de re admonere pose
sunt: voc tur etiam alijs stanum, filum , vinculum, funiculin, ligamentum, ligula &c.
curatio. Ligamentum hoc forcipe, non unguibus, vel nummi alicujus acie s ut quidam suadent, & obstetrices benZexercitatae idipsum expeditis faciunt abscindendum , postea. Dptica ori adhibenda, qualia sunt aova burs. pastor. Gnιino. HI , equiseti, plantag. Sympus corali. de rosis siccis, plautar myclis. & ne i m cito & facile denuo coeri, sequenti linimen to inungenda pari. Farin. horae cum melle despumat. q. s. Coq. lento igne, ut omnis humiditas exhalet ,'& in pulverem redigi possit, postea, teli. ovi ad duritiem coct. in furno exsiccat. & in pulv. redact. Sj. pvlv. thuris, mastich. ana Θj alumin. usi. Er. vj, Pulverisentur omnia ae cum melle ros. fiat Linimentum. Haec & similia toties & tam diu facienda, do nec lingua a suo retinaculo penitus solvatur. Nec verti forciispem ignire oportet, ut nonnullis ex inani metu haemorrhaguevissimi est; nam nullo vitae periculo scissuram peragi . saepissi inis in praxi vidi & egercui, ejusque securitatem o nsi mant passim Practici, ω in specie antiquus ille Falescus de Tarania lib. a. v. 64. Caeterum si Pueri ex alia quavis causa dissi*ulter aur taris
387쪽
dius aut nunquam loquantur, usu frequenti adhibeant aquam
serpissi simpl. vel aq. benei serpilii Abns.
De Ranula sub lingus, seu Batracho, seu
SUb lingua Puerulorum lactationis praesertim tempore fit
non raro quaedam excrescentia, similis glandulae aut carunculae , quae interdum ultra dentes attollitur, impediens linguam
an suis operationibus. i. ψ' . . ι
cavsa eius est Impia seu salisa et δωμ'yierassa Ae et uda,
vel in suis proprijs, vel etiam sanguiferis vasis quantitate Scqualitate mox dicta peccans. Cura. Tangatur hic rumor saepe cum plum' ex a3. Stata madens, aut utere diamoro: si haec autem frustra adhibeantur, aperiatur stat Milo inritique in dextra oc sinis ra, parte, quo humor albuni tu ovorum' plerumque similis exeat. Colluatur deinde os posca, cum exiguo sale, vel cum vino decoctionis mastiob. ιθuris. nyrrh. in adultioribus; si necessitas urgeat, pertunditur infra mentum, praemisso Lamen usu emollientium, ut cataplasmate ex ceris, passulis , in vino dulci coctis, radiera quoque althaea ad pultem coctae & raue, additis passulis, linguaesis, dantur. Nonnulli hoc utuntur pulvere, qui aliqualiter se tius agit, & non nisi in adultioribus locum habet: . oretis.
388쪽
M.F. Pure, cum quo fricetur ranula; vel cum albam. Ovor. incoris poretur & cum petia imponatur: prolectam inite pituitam exspuat aeger: valet etiam Pulvis contraranulam Barbelle. Item ecost. agrimon. meron. balaugi. myrb. horae ligustr. rosar. cum
Si autem cancrosa, nigra scilicet . fusca, ac dura, melius est. illam relinquere, quam cum ignominia curare, praesertim si sequenti artificio & remedio refragetur malum. Fricetur nem p ranula illa fortiter cum Die, colluto deinceps ore ex decocto calido rad. tormentisi. & serpentarc aliquoties: frictionem p stea reitera cum pum. rad. serpentar. alumin. & viriae aeris rubi ruptum sit, hoc artificio pubereulum, guttam occar πηα instilla, hac enim arte ulcus sanabitur & evanescet tumor: sub mento Emplastr. appone ex stercore anserino & melle ana pari. q. in vino ad cpnsumptionem ipsius coctis.
LAbium leporinum est vitium in utero Matris Iabijs Infantis
impressum, estque solutio continuitatis in labio plerumquemperiore, facta vel a facultate imaginatrice Matris, vel ab er-xore facultatis formatricis, seu, ut alii volunt, ideae. Curatio indicat solutae unitatis reunipionem, ouae si exigua sest, sola consultione curari potest hoc modor prius labia scalpello vel cultello aut lanceita internὰ versus gingivas separantur. & in ea parte, in qua extrema uniri debent, cutis aufertur; hoc facto tribus tenuibus aciculis, suis filis instructis, extremi-
389쪽
talps contrahuntur, & postmodum imponitur Empi Dpt. Crosti, cum Empl. sperm. ra r. mixtum: intra gingivas impone quotidie petram intinctam oleo rofato albumine ovi agitato, & tandem incarnantibus & ciccatrifantibus ac balsamicis vulnus claudatur. Si autem majus sit Labium leporinii majorem requiri imanus operam,de qua vid. Paraeum, Scultet. Fuhrmann. M plures alios. Alij sunt qui solis Empl. glutinantibus hoc munus praestant, Alij demum qui sequens Unguentum recommendant. N. Ol. Olivar. picis mutar. axung. canis ' ἱtaxi ursi ana EjColliquescant optime ad ignem tantum , in quibus, posteaquam modicum refrixerint, solv. pulv. masticb. is
gagau. ana F. l. a. Unguentum: quod cicatricibus istis cum linteolis,superim. ponito ter in die, idque sine cunctatione peragendum primis post patium diebus,ne malum ingraVescat & reunitioni obicem ponat.
CAPuT XXIX. De Rhagadibus, seu Fisuris, Rimis, Scis
Fulura est continuitatis labiorum a nimia siccitate &tensione orta solutio, ab humoribus acribus, salsis & hiliosis, a fervore viscerum, lacte corrupto M acri, frigore, coryza,& proveniens. Curatio praemissis universalibus & habita eausarum intemnarum consideratione, externis plerumque instituitur & absolvitur: inter quae valent adeps & medulla mituli, anatis, ans ris, gallina, cum melle vel cum OL rofato, violato vel butyro Aa a rec.
390쪽
gacant b. Ol. cera, Omor. rosar. cum alb. Omor. ita etiam Ol.
amnae dulc. hypericonis, momorticae multum valent. Opium eum lacte de s9ceo plantag. Ungu. assi. campborat. unEu. poma de tutia, De Nutricis: succus rapar. semper mimi, Aquae a chmisi. consoliae maj. soι quercus, gratia Dei, plantag. rosar. Ianicula dce.
in Plitia sunt pustulae seu evcerationes, si minam oris fuisperii iem, linguam, palatum, uvulam,& fauces saepe Occupantes, cum respiratione & deglutitione loesa, ab humoribus M vaporibus pravis in ore, vel in toto corpore eo I lectis , 5c eo delatis, ortae. Dixi humoribus pravis, stib quibus etiam intellige lac corruptum, inde ortam acrimoniam di acescentiam, quae excoriat has partes, idem praestat lympha & humores circulantes aCelhentes, vel salivae acrimonia cum lacte & pulte ingesta , λns enim peccantis acidi potissimum est in stomacho, quod exhalat in dictas partes. . . Parulides sunt vesiculae seu tubercula gingivarum a prioribus etiam caussis, plus minus saevientibus orta: Differentiae ratione coloris sunt Variae , quandoque flavae quandoque albae, quandoque lividae , saepe aliae, prout est diversa acidi de bilis commixtio, alia molleS, aliae humidae, aliae asperae de siccae, aliae firmiter adhaerent, aliae facile decidunt. Curatio consistit in acidi acrioris correctione, & novae generationis impcditione, in aplit rum maturatione , id quod fit