장음표시 사용
361쪽
cano Camerae ad videndum mandari supersederi us que ad primam post proximam Cameram ac alia peragere, ut supra diximus,&hoc quidem, si causa non est de sui natura appellabilis,scilicet quando sententia a qua vult appellari est revocatoria alterius, vel quando agitur de aliqua causa ordinaria requirente tres sententias consorines & hujusmodi ; tunc enim suffcit interponere appellationem in actis productaeedula appellationis, de qua in praxi A. C. sermonem habuimus .
TITULUS XL. De Iudicibus Commissariis. QU/mqu/m primo rerum obtutu praetimeri posise videatur,ex ampliori Iudicum, & Magistratuum numero Iustitiae administrationem , aqua salus Reipublicae praecipue pendet , retardari, atque impediri , experientia tamen didicimus, "idie comprobamus , ad meliorem potius , accuratioremque trutinam caussas redigi, de sensionisque subsidium , sive a Iudicantium malitia , sive ab ignorantia, sive ab immaturitate , & praecipitantia gra vatis , oppressisque , melius , & salubrius ita praeberi. Hoc igitur cum probe , optimeque intelligerent Romani Iuris , seu Praxeos conditores, provide statuerunt, post iteratas caussarum propositiones in Tribunalibus actas , exeeptis tamen Congregationibus Cardinalium , R Camera , ac Curia Capitolii , posse a Signatura Iustitiae,de qua infra, tanquam
supremum Principem repraesentante , alicui Praelato caussas committi, quem ratione specialis commissio nis Iudicem Commissarium vocare consuevimus.
a. Illud vero de his Iudicibus sanxit Bened. XIV.
362쪽
ROMANAE CURIAE T I T. X L. 343
in Constitutione Romanae Curiae , edita 6. Nonas Oistobris i 7 6. quam aliis allegavimus , Sc praesertim eum de Auditorio Rotae tractaremus a quodque aprosecto est primo loco advertendum , nempe graviores caussas necistis Iudicibus , imo nec Rota Auditoribus uti Praelatis posse committi, cujusmodi sunt, in quibus de Iurisdictione , exe Iione , adoptione , fluatione , non libus, Ieditimitate, praeeminensiis , praecedensiis , sacronatu , alii ue honorificii Iuribdis nominandi , eligendi vel matrimonialibus, benesciatibus, in quibus redditura . ducatos auri. e edit , Professionis Religiosae , aut ue strophonis, O pecuniariis tum Citramontanir , tum Uur amon Ianir , tuis quidem fummam SCO. scutorum auri , his vero mille satorum auri attingensibus . Quamobrem caullae dumtaxat minus graves iisdem Iudicibus Commissariis erunt committendae , cujusmodi sunt pecuniariae , 3c prophanae , quarum valor scuta auri IOO. citra montes attingit , ultra montes vero i Coo. smilia . Beneficiales item , in quibus redditus a . ducatos minime excedit , nisi fortasse expressus partium consensus accedat , quo quidem easu, exceptis caussis matrimonialibus, & nullitatis professionis,graviores etiam Praelatis , & minus graves Auditorio Rotae possunt
committi , ut in eadem Constitutione cavetur . t
3. Advertendum insuper est,Iudices Commissa rios ex declaratione Congregationis particularis deputatae a Clemente XI. & ab eodem confirma sa in eaussis omnibus , in quibus vigore unius Commisesionis procedunt , nonnisi unicam propinam exigere posse, juxta laxam praescriptam in ReformationePauli V. ab Innoc. XI. & XII. confirmatam , etiamsi
363쪽
forsan in Commissioniblis diversa fuerint credita exis prelIa , seu diversa bona , actiones, . personae , aut res similes nominatim inclusς , vel diversa etiam dubia seorsim discussa , ac definita . Imo in caussis, in quibus in aliqua certa summa in Monitorio petita favore unius prodiit Resolutio , in alia tamen inis statilia discutienda , non quidem a tosa summa ,' in Monitorio , seu Commissione expressa , sed a rata. in sententia definita, sportulae, seu propina exigetur; prout unica erit propiva, si Creditorum c0ncursum caussa respiciat . Neque demum , vel minima propina erit exigenda, si vel liti fuerit renunciatum , vel de paupertate unius ex collitigantibus constet. q. Advertendum postremo,illud in principio caussarum coram Iudice Commissario agendarum requiri, ut Commissio citata parte in Regesto Actorum , quod Brollardum vocant, exhibeatur, quod quidem merito institutum est,tum ut CommissariiJudicis Iurisdictio fir nnata remaneat,tu in ui communis utrique parti commissio reddatur . Hac autem commissionae
exhibita , seu pr: sentata, quid coram eodem judice
agendum sit, In x expendendum . / S. Postquam igitur Reus eontrariam sve in Urbe,sive in partibus sententiam reportaverit, & obtinuerit a plena Signaetura caussam committi alicui ex Romanae Curiae Praelatis , qui Judex Commiliarius, ut innuimus, dicitur, duos habet annos, alterv n ad transinittendam Commissionem , alterum ad confiΑeiendum extractum . Porro commissio data in plena Signatura transcribitur in medio solii , di deinde assertur ad reserendariandum Praesuli illi, qui earum Signatura propόsuit , aut, eo absente , Decano Signaturae , isu quoi reserendiriata datur Cursoritas,
atriiravia solutione obuiorum quinquaginta, per di
364쪽
ctos Cursores , ut inquiunt , incapsatur , & antequam elabatur annus, citatur coram Iudice , eui di re sta extitit Commisso per Aista Archivii, eoque ut sequitur modo citatio peragitur - R. P. D. M. Iudice Commissaris Romana cte. citatur M. ad di-sendum contra commissionem in actis μrimo Deo praesentat.&c. juxta illius formam, , tenorem mandari procedi , ct decretuis erc. dis. N. Archipium, eaque citatio , prout assirmandum est de omnibus aliis , quae coram Iudicibus Commissariis exequuntur , personaliter exequi debet . 6. Incapsata vero commissione, ac reproducta citatione, appellans habet,ut diximus,alterum annum ad conficiendum extra itum , illumque transportandum, qui quidem duo anni dieuntur fatalia,ae limitantur,si appellatus extractu conficiat,causamque committat , potest enim post mensena a die resolutionis plenae Signaturae causam committere , ae propriis sumptibus, quos in fine litis vincendo recuperat , proces sum conficere , citando coram Signatura , quod in pans Iniendit conscere extractum in causa , de qua agitur , ideo citatur idem ad dicendum contra proin restationem , ct decretum σe. ad p. d. Inseante Al.& in termino, die scilicet, quo eadit dicta citatio, fit protestatio de expensis , & damnis 3ce. . Idem que est asserendum, sive ab una , sive ab altera parte extractus omnium actorum coram Iudice , a quo appellatur, gestorum conficiatur,eo autem anno expleto , iuvenis Notarii, ubi acta suerit causa,illum transportat ad Notarium Archivii , per cujus actaeauila coram Iudicibus Commissariis agitantur;deinde citatur contra jura , & repetitur jam translatus, seu, ut barbare dicitur , transportatus processus, &pars, cujus magis interest eausam deanire, sive sit
365쪽
distulandum , num sententia debeat confirmari, an Manrmari , sive una, vel altera pars super aliquo articulo decretum aliquod aIudice debeat obtinere, sufficit, ut eidem Iudici intormationes faeti, Sc ju,ris, ac summaria jurium exhibeat, eundemque in voce juxta laeti contingentiam informet citata parte ad insormandum die &e. α ρiso Iudex vult parier audire , auar oec. Cum autem haec citatio sit mere extra iudicialis , sat est , ut exequatur domi dimissa copiacu ostero quia aliq sint personaliter exequedi. . Causa vero ad Examen redacta, pars, quae sensum Iudicis ad sui savorem obtinuit , debet citare pro certa die ad terminos substantiales, . & in illius termino productionem in actis emittere, eo , qui sequitur,modo α R. IV D. N. Iudice Commissis io cit. V. ad libellandum ad primum , articulandum ad
octavam, dicendum corara ari cutis , produceπ- dum omnia , vicendum contra producta in terminit
sub ianitialibus ad primam diem Insante N.-Archivium- in cujus quidem termino fit sequens repetitio in Broli ardo,seu libro productionum in Archivio existent --N. contra N. In OsMIO N. Procurator
omni cte. quibus omnibus actis oportet ad sententiam citare, ut infra - R. P. D.AL 'udie. Commi .cic. N. ad vIdendum reuerarI omnes , ct gulor ter mino a Nantiales male forsan, nulli ter ,-Incucta re tentor , habitos, os ueservatos, in vim quaris
cumque facultaIam Instantem absolvi a eenseris Des m cte. deferri juramentum infunumentum
plenae probasionis , quatenus opurini, concludendum , concludique mandari videndum In causa, e
oudiendam sententiais desinitivam in forma IV. N.
366쪽
cem dierum , in iis Iudex pote ii sententiam proser-re , cujus formula traditur a Ridolphin. a . 3. Pronunciata tandem a Iudice Commissario sententia, aut est praecedentis confirmatoria , aut revocatoria ξ si revocatoria,sufficit appellationem in actis coram eo Iudice , a quo appellatur solemniter, ae juridice interponere , cujus appellationis tenorem in praxi A. C. satis innuimus , & amplius profert Ridolphin. b) ; Si vero sit confirmatoria , ae reus per rem judicatam ex duabus , si loeum sibi vindicet statutum de duabus , vel ex tribus conformibus sententiis , ad formam juris communis , succubuerit , eo quidem casu citare debet coram Auditore Signaturae ad videndum mandari supersederi ad strimampos proximam Signaturam , oc alia peragere,quae in praxi Tribunali Signaturae quod est in Urbe celebratissimum , fusius nunc exponantur .
De Maenaluris Iusicae , ct Gratiae .
Q Vpi m negoci omnia, quae ad Urbem deseri
runtuγ , atque in Romana Curia tractantur , vel justitiam , vel gratiam concernere sta lent, duo idcirco provido , opportunoque plane seonsilio instituta sunt Tribunalia , quorum unu in Principem , seu Romanum Pontificem repraesentat, ejusque nomine agit, & Signaturae vccatur , In altero vero,cujusmodi est Signatura X x a Po ca) In praxipari. 3. eap. a. n. I 38.σ I3s. b Iu Ira
367쪽
Pontifex praeest , 3c quid con cedendum , quidque
negandum sit,ipsemet signat. atque rescribit . Tribunal porro Sjgnaturae Justitiae magis eommittit aliis Iudicibus , quam quod decidat controversias , &causas , quae circa res Ecclesiasti eas ex toto orbe, cirea vero prophanas ex Statu Ecclesiae in Curia proponuntur, vel si de aliis Principatibus extent , casi 'quo vel partium. consensus accedat , vel circa per Litas Eecletiasticas eaedem causae versentur, vel demum si ab ipsis Iudicibus , seu Principibus laicis sue.
rint ad Romanam uriam remissie ; Hoc tamen non obstante cum bonum , vel malum jus caullarum plu.rimum conserat , ut vel ulterior comn issici concedatur , vel denegetur , hoc quoque jus in Signatura Iustitiae attingi consuevit. a. Constat vero Signatura Iustitiae ex duodeeim Praelatis , qui a suffragio quod dicuntur , item ex nonnullis Reserendariis , qui causas
proponunt, & Ponentes vocantur, & demum ex Carindinali Praefecto , qui quando voluerit accedere , nonnisi in discordia , &aequalitate votorum suffragatur, ut faciliorem causae exitum habeant. Quoniam vero Tribunal Signaturae est unum eκ praecipuis Romanae Curiae Tribunalibus cauilarum copia celebratissimum , praestat , ut de ejus origine , privilegiis, neultatibus , modo , seu forma causas aliis Iudicibus committendi , aliisque hujusmodi rebus stilud ignissimis aliqua uberius proseramus . 3. Et primo quidem quod spectat ad Signaturae originem , nullum fortasse est in Urbe Tribunal,
quod hujus antiquitatem excedat. Quamvis enim Innocentius VIII. primus extitisse credatur, qui e theserendariorum numero quosdam elegerit ut
368쪽
Pontificis nomine precibus in materia justitiae ex universo peneorbe Apostolicae Sedi porretiis, prout iuris foret, responderent, unde Uotantes Signaturae dicuntur , ut supra innuebamus , si tamen Re rendarios Signaturae spectemus , Praesules nempe illos , qui olim Pontifici easdem preces tenebantur re- serre,non immerito aliqui asseruerunt hujus Tribunalis institutionem ipsimet Principatui esse coaevain o).Cum Signatura in genere Principis audientia designet,Signaturam merito dictam,quia in eaPrinceps
signat, atque subscribit, ut advertit Gangaleg b). . Nihil autem est verosimilius , quam quod
exemplo omnium Nationum , apud quas extare , 3celigi perpetuo consueverunt, qui Priticipi aliorum supplieationes referrent, imo etiam exemplo aliarum Ecclesiarum , penes quas eundem morem invaluisse non dubitatur , ut egregie ostendit Franciscus Antonius Vitale in opere nuper edito De jure Signaturis in Oronem redacto cap. l. etiam
Romana Ecclesia id ipsum eo rationabilius agere debuerit , quo graviora , & ampliora negocia ad ipsam deserebantur . Quae quidem circa hujus Tribunalis originem attigisse sat est. Illudque dumtaxat addemus, quod quemadmodum Innocent.VIII., ut diximus , e Referendariorum numero quosdam elegit , ut in caussis prout de jure responderent; Ita Alexander VII. peculiari Constitutione Signaturae resormationem indixit, erigendo Collegium, atque mandando illud ex duodeeim volantibus cum Cardinali Praesedio ex coetu Reserendariorum electis repraesentari, itaui antiquior eorum in Officio, Decanus
369쪽
dieeretur, quam quidem Alexandrinam Constitutionem subinde Innoe. XII. Constitutione inci p. Inter gravi mar tertio decimo Kalend. August. i 69I. revocavit , Summorum Pontificum arbitrio Uotantium electionem undique remittendo. s. Probe vero optimeque animadvertentes iidem Pontifices, istorum Iudicum operam Christianae Reipublicae esse perutilem , quam plurima privit gia tam Signaturae Volantibus , quόm Reserendariis concessere in compensationem quandam laborum ab iis sublatorum. Et primo quidem Paulus III. Constitui. I. in Buli. novo tomo t. exemplo Leonis X.& Clementis VII. nedum eos Nobiles , suosque familiares declaravit,verum etiam facultatem indulsecreandi Notarios , legitimandi , lauream doctoralem conserendi neenon beneficia exemptiones a qua vis ordinariorum iurisdietione, aliaque hujusmodi, quae tamen , vel a Concilio Tridentino , aut posterioribus Apostolicis Constitutionibus fuerunt revocata , vel ad terminos juris redacta , vel in desue rudinem abierunt, ut ad rern notarunt cit. Vita
6. Ceteris vero Constitutionibus praetermissis ad Reserendarios atque, ac Votantes directis, peculiaria sunt, quae Innoc. XII. Clemens XI. & succellares iisdein Votantibus concessere . Nam praedictus Innocen .XII .anno Pontificatus sui V. iis facultatem concessit , ut in omnibus Congregat. , caeterisque actibus publicis, vel privatis etiam coram Summo POntifice, Rocchetium palam deferrent , illudque pu blice gestarent, nec non Cappis magnis tam in Cappella Pontificia , quam in bignaturae Iustitiae con gressu induerentur. Ulterius ab omni sblutione publico. ca) DIct. cap. I. cb Par. r. Observ. 3, u.'3. σseqq.
370쪽
blicorum onerum eosdein exemit , ad quem effectum annua scuta quinquaginta pro quolibet a Rev. Camera Apostolica persolvi mandavit , ut res omnes tam eorum , quam familiae usibus destinatae praedictis oneribus deinde subjieerentur . Ad haec prae . via abolitione Praefecturae Congregationis Confinium Collegio volantium scuta mille, & biscentum quotannis assignavit menstruatim inter ipsos dividenda . Clemens pariter XI. Indultum transferendi pensiones annuas super fructibus beneficiorum usque ad summam scutorum centum eisdem concessit,etiam in mortis articulo,coram Notario , & te subus , &cum personae in dignitate Ecclesiastica constitutae interventu , eodemque jure etiam dimisso offieio uti posise mandavit a) . Pecuniarum pariter ab Innocentio XII. assignatarum summam deinde Benedictus XIII. ad scuta annua tria millia octingenta munifice adauxit e redditibus Dohanarum Urbis detrahenda , ita tamen ut scuta quingenta Decano , 8c annua tercenta cuilibet praevio ordine Decani initio cujuslibet mensis persolveretur ; idemque Benedicti Chirographum Clemens XII. peculiari Constituti ne firmavit . Idem praeterea Pontifex Benedictus XIII. e) usum Galeri violacet iisdem indulsit ,
quem Clemens XII. ad usum Mantelli magni , aepilei Pontificalis in solemnibus equitationibus adhi
. Postremo praecedentiam ipsis competere ininter alios Curiae Praelatos usum Rocchetli , & Cappae Magnae non habentes, ex Indulto eodem intelli