장음표시 사용
221쪽
Atarouandi , qui quinquaginta aut circiter annis in ea v- niuersitate rerum simplicium physim exposuit, tanta diIigentia, ut simplicium rerum intellige metalla, metallica, lapides, terras, plantas, animalia, &c. tam in Europa, quam in reliquis orbis partibus repertarum tomos supra viginti quos ego oculis meis vidi composuerit, quorum aliquos iam praelo destinatos intelligo. Hic praeterea longo tempore anatomen remi chirurgicam tractauit. Ta-gfaeotim in mutilis siue curtatis reparandis cum omnium
stupore exercitatissimus; quot vir ille restauravit a 'Lsos nasos,abscissa labiat verum opera quae de hisce ia parata habet, atque breui in lucem prodibunt, omnibus admirationem excitabunt. Hic praeterea videre est illustrem virum AEneam mamium, excellentissim utatuitium utrunque cum maxima utilitate Medicam praxem profitentem. Tene omittam A fagine,qui non veritus es Hercule os in re Astronomica suscipere labores,ut nos omnes raedio calculi leuares: viues sane quamdiu vigebit Astron mia. Verum rerumBononiensium historiam accurate descripsit reuerendus Pater Cherubinus, qui in ea toto vitae tempore labotauit. t
Ferraria, sita est ad Padum,est una ex famatissimis ciuitatibusItaliae,ornata pulcherrimis palatiis, nobilita ditilliina. Academia hic est,quam concurrentiae cauta cum Bononiensibus constituit Federicus II. Paucis annis elapsis multos passa est terramorus.
222쪽
URRIVM P RAECIPVARVas multum distat ab Apennino mo Tmuris sitis fortisus munita. I n hac sunt palatia pulcherrima a Ducibus Ferrariae eon structa. Antiquitus insula facta a fluuio Leuino. Hic sibi drusserunt uniuersum orbem M. Antonius Lepidus&Augultus. Vsola hodie quiescit sub alis Regis Christianissimi. Celebris est haec ciuitas ob Ioannem Picmn Mirandulanum, qui vultu extitit sui testatur Laure. tius Ananiensis, qui eius effgiem ad viuum depictam vi dit angelico: ingenio vero adebacuto, uti monstrum suae aetatis fuerit vocatus: Versatissimus in variis linguis &sci lentiis,ut opera eius edita declarare positant. Regium. Colonia lepidi, cuius praelatus potest armatus ceIebrare sacrum. Parma. Peruetusta est ei uitas in ipsi via AE milia, si tu plano,quinis ab Apennino pasmil. Suburbia, quae ad oe- casum conuersa Rant, ab ipsa ciuitate, Parma fluuio diuiduntur,cuius transitus ponte latericio iungitur. Nominis eirmon alii a Parma fluitio deducunt, alii a dictione Lati na,quae tignificat scutum,verum sine ratione, cum nomeid habuerit, cum ibi non Latina lingua sed Hetrusca vi- ret,sit extructa ab Hetruscis: ideo melius a dictione 'u δ,quae principaleianificat, deduci potest. Incolae hodie siunt venusti nobiles, animosi, ingenioq; singulari. Agrum ciuitas habet optimum, amoenissimum & fce cundum,undim campi circa tange latem sternuntur, pa- lauis laetissimis felices,summa opportunitate rei pecuaris. Vnae in tantum mirabili abundantia, lac caseo figurando
223쪽
DE s CR Ie TIO GENERALIS. percipitur,ut copia fide excesserit, ni videris, obtinetquesia inmum in tota Italia commendationis gradum, caseus t Parmensis cum Placentino & Laudanense. centra. Ciuitas a Peucenso capitaneo Gallo dictalputaturi hoc tempore admodum est magnifica nobilitate civium. Iacet periucundo loco iuxta Padum, ab Austro campis amoenissimis cincta, fructiferi'; collibus. Agrum habet omnium rerum ad usum mortalium fertilem: Inicolis uberrimos etiam quaestus reddit admirabilis abuniantia casei,uti de Parmensi territorio diximus. Auxandria in monte Feraci, Patria fuit Pii Reatinm. Hic occisus fuit Plancus M. Antonio, &Stileon victus ab Alatico Gotho, distat haee ciuitas non llonge ab Asti: hodie eius tantum reliquiae sapersund is caput sui Marchionatus.
coma. Sita est in paludibus Mitii. Huic nomen im. lpoibit Ocnus a nomine matris Manto dictae. Ciuitas est munitissima, ornata pulcheri imis aedificiis, inter quae ho idie excitant admirationem Caesaris triumphi, tam affabret facti, ut cum quavis antiqua & moderna pietura conferri possint. Praeterea aula ibi est ea arte constructa, ut nemo inlea tam submisse loqui valeat, quinis, du aures muro apponit,intelligat voces loquentis. restatera. Αα inexpugnabilis fere.
UM. Cruitas una ex praecipuis huius tractus, tam iratione castrorum nobilium circa ciuitatem, quorum Copia superat uniuersas Italiae ciuitates; quam variorum no-
224쪽
bilium aulis intra ciuitatem. Instrumenta bellica hiemimnis generis parantur plurima. Haec libertatem accepiti ab intone Imper. postea variis Dominis subiecta fulti; ho die cu magna tranquillitate quiescit sub Veneto Senatu. t Cremona. Ciuitas valde magna, populum habet ar-lmigerum & fortem. Crema. Propugnaculum est inexpugnabile. Bergomum Hoc rempore munitum valde est a V lnetis. Hic sepulchrum estBartholomariColeonis celeber-ltimi besti Ducis. Ciuitas, unde nomen sumunt Retii illi,qui inter Alpes habitant. Hic magus quidam transiens in spelunca quada imagines certas inscripsit lapidibus, quibus Cura-l rari existimat morbos Contagiosos omnium iumento irum,dum eater in illam speluncam introduxerint. lLauda vulgo Lodi; Hic si caseus praestans, uti de Parai mensi diximus. ll eaonea. Hic coronatur Imperator corona serrea alArchiepiscopa Mediolanens, secundum ordinationeICaroli Magni. num. Civitas pulchra & fortis, hinc desumit n lmen Latiis Comensis, vulgo Lago di Como. lmpia. Nomen sumpsisse quibusdam putatur a Papinio Gallo,qui in Italiam tendens hanc civitatem valde il-llustrauit. Antiquis Ticinum dicebatur a Ticino fluuio civitatem lambente. Hla pons est ultra Ticinum pulche luimus totius italiae . te , quod columnis innititur mar-lmoreis,ornatus. Academia valde cesebris. Ciuitas amem
225쪽
DESCRIPTIO GE NERALIs. M lina, studiis valde apta. inter caeteros professores ibi docet Mediciciam vir Doctus. Consantinin Lura aetatis lumen non vulgare,uti tum eius discipuli, inter quos &ego aliquando fui unus,tum scripta quae edidit acutissima, dqcere possuat stude, erga omnes, sed praecipue exteros humanissimus. Multi praeterea alii in variis facultatibus ibi viri sunt excellentes,quos praeterire me cogit libri huius instituta breuitas. Α ntiquitus fuit Regia Longobardorum , Unde ciuitas hoc rempore quam pluribus ornata est turribus angustis & altisssimis, quae sensim propter auinae periculum urgente magistratu diruuntur. Templum ca. thedrale erigi .coepit pulcherrim si a Vicecomitibus: Verum id imperfectum adhuc est,alioqui omnium iudicio vniuersa Italiae templa superaturiun fuisset. In foro piscatorio equus visitur pulcherrimusex metallo columnae impositus. In hac ciuitate corpus quiescitB. Augustini inteplo cum monastorio eidacro, quod Luitprandus Rex obtranslatum D. Augustini corpus restaurauit cum dote ingenti. Ante hancciuitatem ab exercituCaroli V. captus fuit Franciscus Rex Gallorum. Medistinuis una ex maximis Italiae 4nuitatibus; no IM---men autem sumpsit a ruece,quod estMediolanensiumlη m. insgne,&sue, quod est Heduorum,qui italiam ingredietes hanc ciuitatem extruxisse una cum Biturigibus dicuntur: ita tradit Aleiatus. Haec ciuitas multa passa est vari
asq; habuit fortunas,iam libera fuit, iam sub propriis Ducibus,tam ab Imperatoribus vendita Vicecomitibus,inde
postea venit ad familiam Sfortiar Hodie reiectis&expulsisGallis, quiescit subalis Regis Catholici Maxima in hac
226쪽
URBIUM PRAECI P UARVM ciuitate omnium rerum negociatio. Ciuitas populosissima totius quiescit corpusB. A m brosii Ecclesiae Doctoris. est valde amoenum. Dra. Hinc Dux Mediolanensis solebat titulumaeeipere Comitis.
Rousto. Hic passus est insignem ruinam Adria,unde&mare Adriaticum nomen sumositi anti uirua acl marrisita erat haec
227쪽
DESCEIPTIO GENERALIS. Rouia seiuncta est a continente circiter quin y mitiliaribus: sita est mediis in stagnis, in intimo sinus Adriaticire aes . Codi coepta est circa ann. Domini at .cum fama lspargeretur, Hunnos Danubiu transi essuros Italiae inuadendae causa,quo tepore huius orae gentes, tuta in his starnis insularum loca,primum coeperunt habitare. Deinde autem perpetuis incrementis urbs adeo creuit, ut nune in admirabilem fabricam unumq; corpus conflata, circuitu
passuum octo millia colligat. AEdificiis nitet splendidissimis, populo opulento ac potente. Et quanquam nihil pene apud se quoniam mediis in stagnis sita est habeat,
ex omnibus tame orbis partibus annona importatur, cuius abu ndantia,rerum; 4d hominum neeessitatem ac etiam delicias utilium, nisi longissima narratione consequi non possemus. Habet vicus seu plebanicas congregationes 72. quos rivi diuidunt, ac transitus ψbique pontibus iunguntur, quorum 4oo. censentur. Praecipuus vero riuus,quem canalem magnum vocant, totam urbem inte secat, di circa medium antea quidem ligneo ponte,nunc vero lapideo magna pompaextructa iungitur. At ne multis magno incommodo circumeunda pontis sit via, Ioca habet triginta,ad quae nauicularum Certus numerus considet,quibus citatas peragratur, numero autem earum
tona. vocant 8o .amplius esse putatur. Ciuitas haec olim exiguo quodam denario recognouit Imperatorem: sed per eius liberalitatem magnincentrum, quam femper ostendit Imperatoribus tam Graecis quam Germanis meruit exemptione, priuilegium. cudendi monetae, omnem. potestatem Regiam. Regitur Aristocratice, d,
228쪽
stinctaq; est in personarum tres ordines, Artifices, Cives &Nobiles: ex quibus penes nobiles stat regimen, quod tribus distinguitur conciliis: horum primum est concilium magnum,quod ingrediuntur omnes Nobiles, quivi
annis inareterum vocatur m noc prouiciet negotiis
ad statum Reipub. pertinentibus. Tertium in elis Haeceiinstitutum propter negocia maxime ardua , ut rebelliones&similia.Utuntur ritibus propriis, non adhaerendo legibus Imperialibus, licet iis studeant, ut causas earumigesimum quintum aetatis annum excesserunt. Praeterea iminoris aetatis sint, eliguntur singulis die festo S.Barbarae: Huic concilio incumbit cre- ossiciales, quod calendis miro modo essicitur. ALvocat iur configlio ae negari , hoc prouidet negotiiv
229쪽
i r EsCRIPTIO GENERALIS. igni sane artificii: deinde Torcello, MazZorbo, B
Lenago. Arx est munitissima. . Verona. Sita ad fluuium Adigium, ciuitas munita magnaque negotiationis. Hic videre est optimum antiquiuinaumq; theatrum. miscentia, ampla ic magnifica Marchiae Taruthinae urbs,sita iuxta radices collis , duobus amnibus divisa. Est autem aedificata peroptime, ac splendidis operibus ornata, inter quae praetorium fori magnificentissimum coenobiumq; D. Coronae sodalium Praedicatorum, in cuius fano sacratissima spina conseruatur, ex corona Seruatoris Christi, quam huc ex Gallia Bartholomaeus Vincenti urbis Episcopus ex ordine Praedicatorum attulit, cui abs D. Ludovico Franciae Rege fuerat donata. Colunt hanc spinamVincetini praecipue,deferinique quotannis per Vc
bem cum maximis honoribus. Coenobium hoc etiam
pernobilem habet bibliothecam. Aquis Vincentia bene instructa est, duobus enim amni b. nauigabilibus diuidi.
Iur, non tamen aequalibus partibus, Bachilione nimiru&Rcrone, qui ex vicinis montibus iti ipsa vi beBachilioni iungitur. Bachilio quoq, Testinam amnem excepit; iux taminii dictum . Abundat urbs haec maXima rerum Omnium ad vitam utilium copia, propter summam agri amoenissimi ubertatem, qui frumenti,Vini, Caeterarumque frugum maxime fertilis est. Tanta cum ipsa vi be, tum in agro, mororum arborum, squarum fronde bombyces aluntur frequentia est, ut summam habeant admirationem Verum hoc Sericum non ita est robustum, ac illud.
230쪽
quod vermes genuere,foliis earum arborum nutriti, qvie mora nigra producunt Vbenimum hinc quaestum V incentini taciunt. Se assium, celebris armorum bellicorum officina, pannorum*, vini ac frumenti negotiatione inclytum emporium,fitu tam amoeno ae nobiIi praestans, urincolae loci amoenitate capti, usq; adeo diuersis teporibus accreuerint, ut ter necesse fuerit moenia dilatare, quae nune bis
mille re quingentorum passuum spatium complectitur. Qua parte ad Septentrionem spectat, perpetuos habet
montes, per quos Germanis erauallum, emporium illis gratissimum, frequentant. Vina enim hic inueniunt ocemunt optima, suasq; merces permutant, equos, ues. metalla,&c. Α duabus fere partibus,qua in meridiemVenetias versus,quaq; inorientem tendit,latissimam habet planitiem, elegantissimis collibus distinctam, unde non lotum vina,sed frumenta uberrima colliguntur, non tantum ad incolarum viam,sed ad subleuandas etiam necessitates Alpensium hominum, qui in Cadii ii iugis N in Tyrolensis Comitatus parte duram vitam, aiat metallis diendis,aut lignis secandis, tolerant. Ad occidentem colles habet vinetis & olivetis ornatos. Omnibus autem expartibuspascua pinguia, tam hi campis quam in montium vertices equentesplacus& sylvas, ut nec vehationes, nec piscationes, nec aucupia iucundissima desint. Illud veris in huius oppidi situ memorabile, quod, qua parte planietes est,nullo sit expositum vento,qua autem montibus acclive, perpetuos quasi ventos sentiat; ita, venatum sit hinc vetustum apud Italos pioverbium