장음표시 사용
261쪽
corum insidias stagnauit, ut nec volens quindem senex veneno mori posset.
CAP. XXVI. P.M.;an Porcius Cato secit unam scie
M. tiam moralem, quae dicitur ethica Catonis , de qua extractus est ille libellus qui legitur pueris in scholis a. 387s. Hic quum Iulius usurpauit rem publicam, post libertatem vivere noluit & Vticae seipsum occidit. Pompeius pro republica cum XXII. regibus feliciter pugnauit. Illis diebus Parthi Crassum Romanum in hello Pientes , auro in gutture eius fuso, dixerunt. O Romane, aurum sitisti, aurum bi-he. Iulius Caesar per IX. annos Galliam &Britanniam Romano subegit imperio, a. m. 3897. Cassibetanus in Britannia regnauit.
CAP. XXVII. IV ius primus omnium Romanorum se
imperatorem uocat V. annis imperat, a senatoribus occisus est. Eius enim du-
elu undecies C. XCII. millia occisa sunt, exceptis bellis ciuilibus quorum sanguinem annotare noluit. Signis collatis quinquage- ses dimicauit quaternas epistolas simul dictauit & quos armis subegit, clemencia ta 'men vicit. Magnae pacientiae fuit. Nam milites in triumpho ipsius ipso audiente nec indignante dixerunt: triumphat Caesar cui . subegit Galgos, cur non triumphat rex Bhὴ . niae qui subegit Caesarem; nam nimiam cum illo amicitiam habuisse serebatur, unde TulliusCaesari dixit: Me rex regina; & iterum:
aue regina Bubniae. Nihil nouit Iulius obj
262쪽
liuisci, nisi iniurias Qtummodo. Accius poeta Iulio ad mllegium poetarum venienti
non assurrexit. Interrogatus cur tantae maiestati supersederet 8 respondit: . in serior superiori assurgit, par pari conuenit; sed sapientia cunctos praecedit. inod dictum Iulius approbauit. Auditorium Tullii Caesar intrauit, cui, cum assurgeret Tullius, far prohibuit, dicens: non assurgar mihi, maior essapientia, quampotentia', 'lius : orbis victori non assurgam Θ cui Caesar: .
at tu maiorem lauream adeptus es, quam subiugare terminos Romani imperii. Cuius ver-hi occasione lex a Caesare instituta: ut ν --mo codicem tenens aut legens cuiquam assurgat. Tullius ait: quae in terra gignuntur, adinum hominam creata, homines hominum caus- iisa geniti sint, ut ipsi inter se alii aliis prodesse possint. Nunquam iratus, q&i adpumendum accedit, mediocrisatem Egam tenebit, quae es inter partim fue nimium Luxuria cum omni aetate turpis fit, senibis maximeDe- dissima es. Homines in commodum suum age-νe commodum, magis est contra naturam, quam mors. 9uid interes utrum ex homine quis in beluam se conuertat, aut sub hominis Aura immanitatem beluae gerat. Haec lex ira . amicitissanxiatur, ut neque rogemin res tu pes, neque rogati faciamus. Ab amicis honesta petamus amicorum caussa honesta
faciamus. Cui libere imperabis', qui noupο;es cupiditatibu3 suis imperare. sevis neget
omnes leues, omnes cupidos omnesque improbos esse seruost Omne malum n cens scite opprimitur, inveteratum plerumque fit robu-
263쪽
. sius. Cuiusuis hominis es errare, nuEius au tem, nisi insipientis, in erresti perseuerare. CAP. XXVIII. POMM. I Lautus floruit, qui ait: vis rure honorem tibi deferri, inter miseros vivit Nemini lenimis sodalem feceris. Res nimium fingularis est , homo parem ferre nou patiens s minores despisimis maioribis inui in M. Gἰμι. mus ab aequalibis disseniimus. Iulius Celsus floruit, qui ait: faciliis inueniuntur, qui se ει- tro morti offerant, quam qui dolorem potieuter ferant. ' Rerum omnium magister es inuri uuod volumus, libenter credimus, is quod semimus ipsi, reliquos sentire speramin. In-μν duos belgantes, hoc virum te is agendide pace est, dum bi uterque consilit ambo pa- . res videntur. 9uod si alteri paululum fortuna tribuerit, vix utetur conditionibus pacis, qui Iuperior videtur, nec aequa parte conten-xus erit, qui se omnia habiturum sperat. CAP. XXIX.
DCtauianus, Iulii nepos, imperauitanis
nis LVI. ab augendo rem publicam, dictus est Augustus; & sicuti omnes imperatores ab isto dicti sunt Augusti, ita a Iulio Caesare omnes Caesares dicti sunt. V. ro Marcus ait: in multis contra omnes sapere, desipere est. Extorque1 e est plus quam semel rogare. Vis experiri amicum, calamito-D3 esto. Non refert qua, se uid diem. Nemo flum putet, quod extra ipsum est. Contemnendi sunt inerudito rum contemptus, suis adsumma progredi. Sixtus ait: etiam inmi- nimis
264쪽
I2In is caute age. uualis vis exfe dum oras, deum, talis semper esto. suriem vis esse tibi proximum tuum, talis olo ιu proximistus. In omni eo, quod bene ogis, auctorem esse deputa deum. Nihilpretisum dicas, quod possis auorre a te homo malus. Ante omnia te in verbis tus requirito. Cum praees hominibis, memento quod tibi praeest deis. Maius periculum es iudicantis, quam rivi qui iudi atur. Magnam scito sapientiam, per quam ferre potes ineruditorum insipientiam. Sicut in bonis artibus laudari uis, ita in delictis patienter accipe, si culperis. Sententiam, pue sericordiam vetat, non solis non tenere,sed audire recusa. Herodes Romae rex ludaeorum Coronatur a. m. 39os. Nata est virgo Maria ex tribu Iuda, filia Ioachim & Annae, anno ab Adam 3932. a diluuio aa 6. ab Abraam i98s. a Dauid io 4. ab urbe Romae condita 23. a transmigratione Babylonis 362.
anno octauiahi 39. Iohannes baptista, filius Zachariae & Elisabeth natus est 3934.
TErentius floruit, qui ait: ita fere cor- Πν--
rupta est omnium hominum natura, Afri , ut 'aliena melius iuricent, quam suo.
Nuta es tam facilis res, quin dissicilissis, si
inuitus agis. Nonne hoe flagitium est de aliis consilium dare, foris sapere tibi autem auxiliari non posse. Inspicere tanquam inspeculo vitam hominum iubeo, ex aliis sumere exemplum sibi. Comes vacundus in via pro vehiculo es. Improbe Neptunum accuset, qui ἔte
265쪽
rum naufragium facit. Veterem regerendo iniuriam, inutim notiam. Necessees ut multos timeat , quem multi timent. Valerius Mavimus ait: qui prodest foris essestrenuum/ώ- mi male vivitur. Locupletem facit hominem, non multa possi dere, sed modica desiderare. Quintilianus ait: ingenia puerorum nImia eruditionis seu emendationis seueritate deficiunt. Aliena uitia quisque reprehendi mauult, quam sua. Deest ausro tam quod habet, quam quod noti habet. Oculi sunt per quos pauper tales ferre Mn possumus. Oculi tota nostra luxuria sunt. Ira nos in omnia cotidis visis praecipitant. Ptolomanis philosephus Alexandriae floruit. Hic ait: pauper non est, qui suo intellectu dominatur. um per alios non corrigitur, per ipsum alii corrigentur. Inter homines altior es, qui non curat in cuius manu sit mundus. Uui dignitate sua non extollitur, parum in eius amissione turbatur.'. Tempore Adriani floruit. Galienus medicus tempore Antonini pii floruit, qui ait: excellentis est sapientiae, hominem sui ipsius hahere notitiam.
CAP. XXXI. NAHuitas domini nostri iesu cHRISTI Pin
cundum carnem facta est anno ab Adam iuxta translationem Ieron mi, 3962. secundum Eusebit s99o. secundum Orosium setoo. secundum Martinum & Bedam si99. Multo plures anni in editiona LXX. quam in scriptura reperiuntur. Etenim ut ait Eusebius, qui antiquam translationem sequitur, ab Adam usque ad diluuium flu-
266쪽
Abraam 9 r. qui simul iuncti faciunt 3384. cum in nostra editione leguntur tantum an ni 16, s. Martinus enim & Beda LXX. sequuntur. Nos vero calculationem speculi ' historialis & historiae aureae, omnium histo- riarum merito matris, in sequenti excerptio ne, deo auelore, persequemur. Anno igitur ab Adam 394s. a diluuio 2289. ab Abra- am 1998. a David Ios7. a transmigratione Babylonis, sys. anno Oictaviani Augusti a. Herodis regis 3 r. Olympiadis CXCII. anno tertio, natus est dominus noster IEsus CHristus, de virgine Maria ex semine David, misi fusa patre, de spiritu sancto Conceptus, Uerus deus Sc verus homo existens, in loco quodam in Bethlehem inter duas domos ope rimentum habente diuersorium dicto, ubi ciues ad confabulandum diebus ocii conue- iure solebant; nascitur inter bovem & asi- . num; in praesepe ponitur. Duxerat enim secum Ioseph bouem, ut ipsum venderet &ρ de reliquo viveret, & asinum ut virgo super
eum veheretur. Nato autem saluatore tanta pace mundus gaudebat, ut quasi toti orbi unicus Romanorum imperator praesideret pacifice. Caesar igitur, volens scire quod pro- , uinciae, quot ciuitates, quot castra quot vib lae, quot homines in toto orbe Romano eS-sent, iussit; ut omnes ad suas urbes perge- rent & quilibet denarium argenteum praesidi, prouinciae tradens, se subditum Romano imperio profiteretur. Cum autem Ioseph cum Maria in Bethlehem, ciuitatem suam, adue-
267쪽
Iam S asino, vel secundum quosdam, rustici ad forum venientes,ad praesepe constructum ani, malia sua ligabant.
EAdem nocte templum pacis Romae funis
ditus corruit, in cuius construetione ab Apolline fuerat acceptum responsum, quousque virgo pareret illud duraturum. In templi igitur foribus scriptum erat templum paeis aeternum. Ibi est modo ecclesia Stae Mariae nouae. Romae fons aquae in liquorem olei versus, per totum diem usque ad Tiberim profluxit. Tres soles in oriente apparuerunt, qui paulatim in unum Corpus solare redacti sunt, trini &unius dei notitiam, vel in unam personam diuinitatem, animam & carnem conuenire designabant. Sibylla in camera Octauiana imperatoris oraculis insistente, circulus aureus apparuit circa solem, in cuius medio virgo quendam puerum gestabat in gremio, & angelus domini dixit: haee est ara coeli. Caesari plurimum admiranti, ait Sibylla: hic puer maiorie es ideo ipsum adora. Ideo autem, sicut Romani statuerant, deus vocari recusauit. Hodie dicitur locus ille Sta Maria in ara coeli. Vineae Engaddi, quae balsamum proserunt illa nocte floruerunt, fructum pertulerunt. Omnes sodomitae in toto orbe illa nocte extincti sunt, ne in natura, quam Christus assumpserat, tanta immundicia de
cetero inueniretur. Nam videns deus vitium contra naturam in humana natura fie
ri, fere desiit incarnari. Octauo die circumcisio
268쪽
Dicitur quod angelus domini Carolo magno carnem Circumcisionis domini attulit, qui eam primo Aquisgrani, postea Carnotum collocauit, nunc autem dicitur esse Romae 1 in ecclesia quae dicitur sancta sanctorum. Sed cum caro Christi sit de veritate humanae F naturae, credendum est quod resurgentes Domino rediit ad locum suum glorificatum. i Die XIlI. natiuitatis Domini tres magi Ieru - salem, stella praecedente, venerunt. Equi-: tabant enim in dromedariis, qui tantum cur: Iunt uno die, quam equus in tribus. serui salem ingressi, stellae ducatum amiserunt, a Wressos vero stella antecedebat, usquedum 3 veniens staret supra ubi erat puer. Flecten - tes genua, aurum ilitis, & mirram singuli puero offerebant, & admoniti in somnis, ne redirent ad Herodem, per aliam viam, regress sunt in regionem suam. inde dies
c illa dicitur epiphania, ab epi quod est super, apparitio, quia tunc desuper stela la apparuit, siue ipse Christus per stellam,
ii quae desuper visa est, magis demonstratur. i Eadem die reuolutis XX X annis, vel secun- , dum Bedam XXX. in Iordane baptizatus est, Christus & inde dicitur theophania, a theos, a deus apparitio, quia tunc deus e trinitas apparuit; pater, in voce; filius in carne; spiritus sanctus, in columbae specie.
t Ips viam die cum .esset Christus XXX.
- ve XXI. annorum S XIII. dierum, aquam in vinum mutauit & dicitur hethphania a beth, domus; quod miraculo, facto in f domo, verus deus apparuit. Ipsoque die,
269쪽
LIB. II. IOHANJNIS , , cum esset annorum XXXI. vel XXXII. &. XIlI. dierum, V. millia hominum de V panibus satiauit & inde dicitur phagiphagia, a
phage quod est bucca siue manducare. OC-. Cidit autem Herodes omnes pueros, qui erant in Bethleem & in omnibus finibus eius, a bimatu & infra vel ab infantibus duorum annorum usque ad pueros unius noctis. Ante unum tamqn diem, quam Herodes pueros occideret, admonetur in somnis Ioseph, ut cum matre & puero pergeret in AEgyptum. Ingresso in AEgyptum IEsu, omnia eius ido- Corruerunt. Anno gratiae Xll. Ouidius. Naso poeta floruit. 1llis etiam diebus floruit Valerius Maximus. Anno Domini XVI. imperante Tiberio, artifex quidam tempera- mentum vitri excogitauit, ut flexibile esset S ductile. Cuius opus a Caesare confractum,' ' reparauit & complicauit tanquam vas aeneum fuisset. Et iussit eum Caesar decollari, ne, si hoc cognitum foret, aurum & praetiosa
Ingens Ter vilescerent. Anno gratiae XIX. vr---ἔμμ bes corruerunt terrae motu, Ephesus, Sar-
dia, Caesarea, Philadelphia, Smirna& plures aliae. Anno gratiae XXXIII. ΙEsus Christus, filius dei, sub Pontio Pilato, praeside
Iudeae, accusatione Hebraeorum iniqua & inuidia, a Romanis militibus pro redemtione generis humani, crucifigitur; lanceatur; a Ioseph decurione de cruce depositus, in ' monumento suo nouo sepelitur; ami dis, ne corpus a discipulis raperetur, sepuIMm custoditur; infernum spoliauit, praedestinatos extrahens; tertia die a mortuis resurrexit. 'Vespere enim sabbati, quum lucescit in .s ' prima
270쪽
Iasprima sabbati, cum adhuc tenebrae eSsent,t . venit Maria Magdalena Sc. vespere sabbati . . '
vel in nocte sabbati, quum scilicet nox lucescit in prima sabbati. Hoc est, cuius finis diluculum est primae sabbati vel dominicae x diei, quoddicitur, nocte sabbati venerunt,
ψ non tum qualibet parte noesis, sed diluculo. it In hac nocte terminatus est ordo dierum na- turalium, qui erat ut dies praeeederet nomciem, deinceps nox praecedit diem. Tres-2 decim vicibus ante ascensionem suis discipu lis apparuit Christus. XL. die post passionem suam, videntibus discipulis, coelum ascen- dit. L. die a passione in linguis igneis spiritus sanctus super apostolos descendit &omnium linguarum n'ticiam dedit.
CAP. XXXIII. ANno Domini XXXIV. Stephantas la- Stubantispidatur a Iudaeis & Paulus conuertitur. Anno Domini XLV. secundumqu0.cam, assumpta est virgo Maria in coe . ir lum. Epiphanius asserit, eam XXIV. anili his post ascensionem Domini vixisse. Alii N. νων quod Xll. annis filio superuixerit & sexage- η- viva satia sit assumpta; alii quod XX. post ascen iit sonem anno assumpta sit. Virgo tamense Maria S. Elisabeth apparens, asseruit: se vi-: Σisse post ascensionem filii anno integro & Ist diebus, quot sunt ab ascensione Domi- Ri usque ad diem assumptionis eius. Sunt enim nonnulli, qui de Mariae corporali as- sumptione eligunt potius pie dubitare, quamst aliquid temere definire. Sed quod integra
lili ster exaltata sit & assumpta, oinisui rationi Tm. XII. reliquiarum. I , bus