장음표시 사용
371쪽
versalis, de universali compositione omnium entium naturalium per meras combinationes atho morum ζ rationes eaedem , quibus paulo ante adi disp. r. impugnavi hanc, pugnant contra illam . SI. Non tamen nego, multoties esse particulas non paucas subis stantiae in eo, quod apparet esse qualitas ; sed etiam multoties non sunt , v. g. sormalis ipsa flamma candelae, lucernae, ligni, & similium , sunt pingues , tenuissimae particulae cerae, olei, aut ligni accensae . Id est, transeuntes a forma priore ad formam ignis , 'quae iam existens in eis particulis , calore suo attrahit alias particulas illorum corporum cominbustibilium , & in tenuissimum ignem convertit adjuvante parte illa atmosphaera, in qua accenditur flamma, cujus partis athomi, ac coripuscula nonnulla exardeseunt etiam , atque ideo minus fulget flamma in aere impuro , quam in aere defaecato , ut experimur tempore pluvio, tum quia at homi , quibus tuna referta est armosphaera sunt magis humidae & minus putig ; tum quia plures sunt magis densae. atque opaeae r unde non sinunt lucem libere transire ad obiecta alia , ad nostrosque oculos. Idem dico de stellis , minus quidem fulgentibus tempore pluvio . Ast lux altera tenuior , quae per aerem diffunditur , non
est substantia , sed qualitas per illam substantiam ignitam producta , diffusaque per aerem contentum intra sphaeram suae acit vitatis. Imo lux ipsa , & color fiamm .e, sunt qualitates illius individue formae Ignis ,
quae occupat portiunculas eas materiae , quae paulo ante erant sub forma olei, cerae , aut ligni &c. quia individua illa forma ignis , quae est in materia illa subtilissima , di rarefacta , cum sit ejusdem speciei cum
aliis formis igni ε, non est eur suapte natura comvectatur metaphysice determinate eum illa luce , & calore . Ergo ex se potest exi flere sine
illis. Ergo distine uitur ab illis . Ergo, di illa distinguuntur ab ea individua forma substant Iali. a. Color , v. g. purpureus & idem dico respective de aliis coloribus , tum simplicibus , tum combinatis mutuo plurimas habet particulas subi antiae animalis illius maritimi, aut illius
m exicani vermis vulgo D cachiniua , ex quo elicItur purpura; quae Particulae , & In quas diluitur animal illud , complent totum liquorem tincturae, di sic etiam pannum totum , & cum tenacissimae sint colorisi lius , sempeε illum conservant . Sunt ergo pluriinae porclunculae substantiae in eo colore non admixtae cum aliis hahenes bus colorem contrarium ἰ ait subsistit , colorem esse qualitatem distinctam: quia fundamentum non est , ut dicamus specifica Ria corpora per se metaphysice absolute, ae determinate connecti cum eo colore , qta ut nec divinitus possint existere sine illo, maxime cum ex per Iamur vivae it tem , seu intens nem illius , corrumpi mixtione aliarum , & aliarum
rerum. Ergo saltem divinitus possum ex ille e sine illo. Ergo distinguuntur realiter ab illo. Ergo, & illae ab eis, Idem dico de virore smaragdino. Idem de rubore pyropi. Idem de aliis coloratis , quorum substant Ia , licet connectatur naturaliter cum tali , aut tali colore ; ae divinitus saltem , di multoties humanitus quoque, exiliere po-
372쪽
eest sine Illo eolore: quod in creatis essicax est argumentum reciprocaedistinctionis . Neque refert, quod color multoties nil aliud sit, quam reflexio , aut refractio lucis: quoniam, ut dixi, haec eadem lux est qualitas distincta a substantia corporis luminosi : nam quod par contra dictoriorum elicies,quod Deus orbaret substantiam ipsam eorporIs solaris omni luce, cum Ioannes viderit Solem nigrum, tanquam facetim ense ἰ- num p Poris lux , & color in solis oculis percipiuntur , perceptione illa, quae vocatur visio materialis , quia licet luminosum producat lucem in vultu toto videntis , & coloratum producat etiam , non quidemctalorem , sed hujus speciem , in toto etiam vultu videntis : at in solis oculis posuit Deus nervos, & dispositiones specificas ad videndum; ει ibi concurrunt duo . Unum cst, lux ipsa , vel species coloris iuvans ad videndum. Alterum est, perceptio illa materialis , quae dicitur visio corporea. Et haec est vitalis terminus productus per vitalem actionem , elicitam a substantia ea vivente s adjuta specifico temperamento ,
82. Non nego 3. in odoribus esse multoties tenuissimas particulas subitantiae corporis odoriferi, v. g. quando hoc resolvitur In sumos , ut incensum , storax , & aliae gummae , ac quando resolvitur in liquo rem , cum liquo reve miscetur, & quando ventus per illud corpus tran .s ens , aut ex illo egredieiis , corripit secum levi quadam violentia aliquas illius portiunculas, qua particulae sparsae per aerem , & contra .riis non mixtae, in toto eo producunt illud, quod latini vocant odorem ; adhaerentes autem specificis nervis delicatissmis interioribus nasi , ibi homo , vel aliud animal sentit odorem , quia ibi, & non alibi posuit causa prima specificos nervos illos; unde in ea parte nasi eo uriarunt duo ἔ imum est id , quod vocatur Mor , & hic solet produci a corpusculis, si e portiunculis corporis odoriferi ibi inhaerentibus . Alte-Tum est, quod vocatur sensatio, pereeptio, si ve odoratis r & haec est vitalis terminus productus per actionem vitalem, elicitam a substantia animalis , sed adjuta idoneo temperamento illius partis internae nasi. Verumtamen subsistit, odorem esse rem distinctam a substantia corporis odoriferi, quia licet ex se sit connexa cum odore , sicut aqua cum
frigiditate, lenis cum coinbustione passi dispositi ; potest Deus has eo n- nexiones infringere cedo duo contradictoria ) Ergo substantia illius odoriseri corporis potest existere absolute sine odore. Ergo distinguitur ab illo. Ergo hic est res quaedam distincta ab illa substantIa. Ergo
cum non sit quantitas, restat, quod sit qualitas, & propter eandem rationem diminguitur a substantia corporis olfacientis. Praeterea licet multoties contingat, quod naso adhaereant praedictae particulae , potest etiam non evenire hoc, sed quod odoriserum corpus , sine ulla prorsus dimininutione sui, producat odorem in nervusculis illis Interioribus narium, eo quod sit intra sphaeram suae adi i vitatis, ut numero ante cedente philosophabar de luce . . 83. Non nego A. quod dum saporem percipimus, portIunculae substantiae rei illius, quam comedimus non mixtae cum contrariis , perfri-
373쪽
1antes palati spee I ficos nervos, producunt in ipsis, sicut frigus, & ea. lorem , ita saporem in actu primo ploxima , id est , rem aptam natam, ut vivens ibi producat saporem formalem , qui est , grata illa , vel ingrata perceptio rei, pendens naturaliter ex .eνώι ἁιiι specimis , & a zantum ex generalibus, quibus in palato etiam percipimus calorem,
frigus, duritiem, mollitiem, & smilia. Hunc saporem ibi petet pie
vitaliter animal , & non alibi , quamvis in manu etiarn , v g. prod Ceretur a cibo, sicut in manu etiam producit odorem , ac speciem sui , alias idoneam ad videndiim : quia ibi, de non alibi, habet a Caasia, prima specificos illos nervos : se ut in oculis, & non in occipite viae et , quia ibi, & non hie, habet specificos nervos , ad dispositione ad videndum . Et simit Iter in palato concurrunt avo, sicut de aliis ensibus dixi. Unum est, res illa, quam specificis eis nervis , ac tem Peramento percipimus. Alterum est, perceptio ipsa , qtiae est vitalis sterminus prodissius per vlialem actἰonem, elicitam a substantii illa vitali adiuta per nervos , & temperameatum partis illius . Caeterum
subsistie, quoi sapor ipse in actu primo proximo , si e qualitas distincta
a cibo , dea comedente , quoniam ambae hae substantiae possunt saltem divinitus existere sine sapore , ut dixi de praecedentibas. Ergo hic distingui e re aliter ab illis, de ab omni alia substantia, ni si v ab
Iarium mutare velimus . Ergo cum non sit qσantitas, est qualitas . 6 . Non nego s. quod dum sonum percipimus , portiuneulae su stantiae atmosphaerae, in qua degimus, agi eae uno, vel mollis honwgeneis, vel aetherogeneis, continuis, me discretis Impulsibus oriundis ex prima illh pulsatione, pertingentesque usque ad interiores nervos aurium , causant ibi, sicut etiam in toto illo aere rem, quam vocamus senum, strepitam, rumorem, fragorem, concentum&c. Sed non alibi
percipitur, nἰ si in aure, quia non alibi, visi i a solis auribus posuit
Causa prima nerτos , & temperamentum idoneum ad percipἰendum rem illam . Concurrunt Itaque in ea parte aurium duo. Unum est sonus Ille per aerem propagatus ex prima illa pulsatione , sicut propaga tur per trabem longam , quando In una extremitate sentis pulsurio pressium quamvis levissime In altara . Alterum perceptici ea determinas , quae vocatur audit . Et haedi est vitalis quidam tertamis Productus per actionem vitalem ab audiente , adjutci determinatis illis nervis, specificoque illo temperamento, quod Deus posuit in auribus Ast sonus ille est qualitas distincta a sonante , a Naudiente , & fu, Rantia atmosphaerae motae , quoniam haec omo Iae possunt existere in re-hus sine illa modificatione , si ve motu aeris , quae molificaelo, quan mmcunque extenuetur, nec est nil, nec est chym ea , sed ens real 'aptum existere . Non nego 6. quod duintactu percipimus aliquod eor Pus , quae perceptio specifica arrogare sibi solet generi eum nomen μην Iorionis, multae particulae subminitae , saltem superficiales illius corpis vis a non admixtae aliis habentibus superfie Iem eo atrariam, immediatae satque contiguae manui nostrae, v. g. causant in ea alterationem ali
Suama jam ratione asperitatis, quae consistit in superficiei inaequalitate
374쪽
ema. iam ratione duritiei, quae consistit in valde robusta unione paeticularum illius corporis , jam ratione mollitiei , quae in superficiei aequalitate , blandaque continuatione illius consistit, iam rationibus aliis. Cumque nerios idoneos ad sensationem sparserit Causa prima peneetum corpus, quoad lineas , superficies , & profunditates , quibusdam paucis exceptis partibus L puta abdomen idcirco in sere toto corpore a doad trinam dictam dimensionem sentimus. Concurrunt itaque in m anu , v. F. duo . Unum est , alteratio illa causata per corpus ei admotum. Alterum est sensatio ipsa , grata, vel ingrata, vel neutra, quae est terminus vitalis productus per vitalem actionem,prodeunte a substantia vivente adiuta nervis , ac temperamento idoneo ad sensationem illam . Ss. Haec eii dolor osa: vel quia corpus illud extraneum dividis unam partem , seu particulam pellis , V. g. ab altora cum ambae natu raliter exigant unionem continuativam utriusque particulam interiorem relinquens expositam aeri illis ingrato , sine cutis clypeo , ut con tingit, quando acies ferri scindit manum Vel quia corpus illud tundit, vi plus iusto comprimit, non paulatim , sed impetu, & vehementia repentina, partes superficiales manus cum magis prosandis praesertim si hae durae sint, & osseae , quia tunc vehementius suscipiunt plagam superiores partes, quia non cedunt in seriores ut contingit quando saxo , palo, aut verbere percutitur manus; cum utraeque naturaliter resistant sui penetrationi, ac divisioni, in quas tendit funsior atqtie naturaliter resistant repentinae illi violentiae , sine praevia, & lenta prε- paratione . Vel quia corpus illud est valde subtile , puta virgam et quia tunc , di impulsus in instrumento eercutiente est vehementior, utpote receptus totus in paucioribus, sed idoneis partibus illius: de plata est vehementior , utpote recepta tota etiam in paucioribus partibus passi . Vel quia pars percussa percussioni non cedit , eo quod immediatum habeat Os; v. g. pellicula os acutam tibiae tegens, ' ideo valde sensibilis. Vel demum, quia corpus applicatum manui nimia sua voracitate consumit portiones humidi naturalisa atque vitalis , quae erant i a eis partibus: ut contingit, quando ignis , aut corpus nimis calidum applicatur manui. Et ideo sensatio ex igne oriunda, omni ire vehe- me citissima , quoad dolorem esse solet, quia vitale humidum , seu gluten illarum partium consumit. Similiter philosophandum est de aliis contactibus causantibus dolorem. Est autem iucunda ea sensatio: vel quia removet ingratum aliquid manuis v. g. ut calefactio tempore frigido, refrigeratio tempore calido , scalpe factio tempore pruriginis . vel ex causis aliis quas recensere longillimum esset. Semper tamen subsistit, se a sationem , sive sumatur in actu primo , pro re illa , quae producit ut in manu: sive in actu secundo Pro ipsa formali sensatione, esse distinati utriusque corporis subitantia, si quidem utrumque potest existere in rebus sine illa et quam licet extenuare tibi videaris, vocando it Iam meram modificationem partium substantiae , at neque est purum nil , neque chymaera , sed eas reale aptum existere , di existens . 35. Ex his habetar i. quid sentiendum sit de caterina quae vulgo
375쪽
In scholis dIeuntur qualitates, seu aecidentia distincta a labstantiis unam quamque enim in particulari disputare , esset, ut jam adverti
res plus solito mole ita Inspicienda igitur est quid diras illius rei, quet
disputatur. Si deprehendatur , substantias alias certo tales tune conis currentes, posse existere sine illa : prudenter judicandum rem illam , esse accidens quoddam distinctum ab omni substantia et quamvis fatear interdum esse meram carentIam qualitatis contrariae, & immunitatem ab illa , ut nuper dicebam de refrigeratione tempore aestatis. Et certum puto de coloribus simplicibus, nempe candidissimo, & nigerrimo: plerique enim , aut etiam omnes alii videntur combinationes quadam ex his , & subcombinationes ex aliis combinationibus horum . Et probabilem censeo idem de levitate , esse nimirum , sumptam pro formali,
meram carentiam gravitatis . Habetur a. vocabu la illa mera combiaatis partium substantia , mera modi catis , mera explicatis , di si mi l i a quibus Authores athom istae extenuare , de minuere conantur qualitates istas, ut eas exterminent, ad ipscanturque ipsi finem suum , scilicet aliud non esse in natura nisi atho mos sie, desse combinatas, taliteν , vel taliter αε-dificatar, sive homogeneas , sive et herogeneas . Vocabula , in quamos Illa imparia esse obterendo vetitatem, Se excludendo dictas qualitates: quoniam in ista combinatione , modificatione , explicatione &c. instantur cantilenae solemnes, & solitae ipsorum, scilicet eductio est extrabe re de potentia materia. Creatio est seere aliquid ex nihilo , seu de nova: si. quidem illae combinatione x modo sunt, & ipsae , ut tales non erant fim pliciter ante 87. Istae quῖppe combinatῖones, mossificat Iouesque , reo a suae chl 'm .era , non semper sunt purum nil, sicut dicuntur esse purae careatiae rerum contingentium 2 fiunt apis existere, M existum, Ergo sunt ess s reale . Deinde distinguunt tir ab athctas, seu minimis particulas sub stantiae ob rationem toties inculcatam . Ergo sunt ens reaia , acciden tale , licet modale , modalitas namque non rediit rem chymericam Demum istae modificationes paulo ante non erant In rebus , lic t essedires combinatae , ac modificatae. Ergo fiunt θε novo inis modi alio e ilicet non fiant res modificatae . Et tamem non fiunt per creationem 3 sed
per eductῖonem . Ergo. Cui dἰ se sup si addas illos sicis. : nimirum actus pure spirituales intellectus , & volantat s , non pona esse mel. combinationes , aut modificat pones a homorum corporearum sali non sorent actus purὰ spirituales neque atho morum spiritualium, cum substantia animae sit Indi visibil Is , & consequenter non constet partissi lis . Item: fore ut admissa ista philosophia, non suppetat argumς
tum ex solo lumine naturali erutum ad probandum animam nostram esse distinctam a mera combinatione , niodificationeque particul tu corporis. Item ex viginti, aut e igῖnta eas bu, particularibus , in qui'
bus res, quas experῖmur, sunt merae combinationes , atque modificati nes aliarum , non posse erui universalem regulam pro tota naturas Scontra inconcussam sententiam tot virorum amantium veritatis, no
vero novitatis, di quidem per inulea saecula . Demum. Doctore ilio
376쪽
allectantes , ac spondentes philosophiam claram, facilem, & brevem a id non praestare , nisi ponendo tantam multitudinem , atque fit herogeneitatem combinationum , tr m ad cationum, quantam sormarum substantialium , de accidentalium ponunt Aristotelici unde lain vides com pendium , 8e lucrum brevitatis nullum esse & neque saltem nomin vis specifica dantes illarum combInationum, sed illa generalia, at homi sic, di fle combinatae faciunt equom , taliter , & taliteν modificatae faciunt dolorem . Sie , & μ coordinatae faciunt colorem &c. quin unquam explicetur istud D, &μ, istud , taliter, & talise . Et tandem cum ista omnia explicent ineffabili eo,& prorsus mysterioso Sacramento actuum liberorum Dei , quo Sacramento mirum est, quod Viri docti utantur ad explicandum cIarlup, & facilius phaenomena naturae. Si igitur haec omnia in unum redIgas, deprehendes, quod licet existentIa vera , Mrealis formarum substantialium , & ace dentalium non sit tam e v Idens, quam bist Ia sunt sex , ad illum tamen ascendit certitudinis gradum , ut aegre adi nodum possit negari ab intellectu veritatis, magis quam
88. Habetur 3. quid sentIendum sit de Eucha Ist IeIs accidentibus . Aliud quippe est , qaod ibi vere , & simpliciter sint entitativa acciden. tia distincta ab omni substantia . Aliud quod sint illa eadem numero squae erant ante consecrationem . Illud primum videtur omnἰno cerrum ἔ tum quia ille odor , sapor , gravitas , humiditas ; non quidem quae per accidens potest supervenire , v. r. si hostia consecrata aspergatur aqua ; sed qreae conglutinat naturaliter anas illas partes inter se, ac sine qua redigerentur in pulverem . Haec , inquam , non possunt esse merae combinationes , aut modificatIones atho morum corporis Domini t ut docuit ingeniosus Author supra citatus , quia plus solito ridiculam esset dicere hoc , atque ex sola contumacia tuendi positum . Dicer nimirum illum colore in , illum saporem , illam gravitatem ni Ialiud esse, quam particulas corporis sacrosancti se , de fle combinatas in calico quidem ita , ut sint fluidae; in hostia vero ita, ut sint solidae .
Rursus neque athcimorum aliarum , quia ibi non datur ulla alia sub stantia. Ergo nullarum atho morum substantialium sunt mera modificatio. Ergo sunt aecidentia disti aicta ab omni substantia ; tum quia
quod vocas pura/ specie=, pura/ combimationes aptum est existere, & exl
stit. Ergo est ens reale illud, quod gustu, odoratu, & tactu, percipitur Sed istud idem , quod vocas puras species , distinguitur realiter a su stantia panis, siquidem perseverat in rebus illa an nihil ata: Jtem 1 substantia corporis Domini, siquidem haec potest existere sine istis ita dividuis speciebus , que sensu nostro percipiuntur . Ergo illa sunt ensreale distinctum ab omni substantia . Ergo istud idem , quod non via
eis vocare accidentia ; sed meras species vere sunt accidentia entitativa
distincta, ab omni substantia . Neque sunt meta ludibria sensuum illa aquae semper , ubi vis , & cujusvis hominis sensu percipiuntur , nisi p
tenti is ma producatur ratio, contrae hoe universale testimonium sensuum,
quia is profert in illia casibus, in quibus talluntur universaliter sen-Digiti rod by Coosis
377쪽
us. Si quIa hI multoties talluntur a semper fallerentur, ne Iamentetis quando gladio , igne, fuste , aut saxo percuteris z quia tunc etiam oculus, & tactus fallatur. Illud secundum membrum dilemmatis n.88. est mihi quoque verum , quia nulla est nece litas recurrendi ad Deum, ut de repente producat totam illam accidentium suppellectilem ia . puncto, quo absolvitur forma consecrationis . Ut quid , nisi tenacitatis solius gratia negandi accidens omneὸ Sed quia possunt dieere Deum de repente producere omnes illas species, sive accidentia omnino similia prioribus, sicut nos dicimus , quod de repente conservat per
Puram creationem quantitatem illam a quam prius conservabat per eductionem , ideo hoc secundo , utpote minus necessario ad rem praesentem supersedeo . Non tamen tacitum praeteribo iuste interceptam seste viam in scholas nostras isti sententiae . Cσιον ,fruul , lumeae , eoιον ,saam , es' alia , qua νocantur qualitateι sensibiter, afaioneo sunt,siue modi. scasioneι solius mensis , uom corporum i orum , e dicumur ealida , fui-ua ere. & huic alii universali , in qua ista continetur. Naua sunt acci, inutia ab luιa .
Sy. Uaestio tertIa est . utrum eausa creota possint se mutuo co- 4 are Non eli questici I. de causalitate In actu primo , Nam licet uon quodvis individuum cujuslibet spe. cIei possie causare aliud indivisu una speciei illius , in g. unus Angelus non potest producere alium Angelum, una anima rationalis,non potest Producere aliam ἰ verumtamen in multis speciebus contingit quodlibet individuum esse capax ex se pro dueere illud aliud , a quo hie , Ecnunc producitur; v. g. ille idem individuus ignis, qui modo produc, eur ab igne Α , est capax suapte natura producere in aliis circumst λα-tiis ignem A ; & individuus ille homo , qui modo gignitur ab hoe P 'ere s aut Matre , potu It prius productus a solo Deo , vel ab hoc si malcum aliis Parentibus , gignere hunc , qui modo est suus Pater, & haae, uae nunc est sua Mater. Est ergo quaestio de mutua causalitate in acta ecundo . Non tamen de qualibet , sed de mutua causalitate in sensa composito ,& simul existente ; quoniam non est dissiculeas contradi ctionis in eo, quod lenis A producat nunc ignem B , postea extia guatur. Et postea quando ignis B est in actu primo proximo ex parte sui ad producendum alium ignem, Deus cujus solius est determinaret quoad individuum , ut supra dixi, paret suum concursum igni B, adploducendum ignem A , de novo, live ea reproductio sit naturaliter impossibilis , sive sit possibilis naturaliter eo quia idem prorsus indi viduus ignis A ; sit qui olim extinctus est, & modo Iterum producitur tota impossibilitas reproductionis consistat in decreto di. ino non soncurrendi cum causa secunda proxime potente operaria ad ullum ex
378쪽
IlIIs In divIdu Is, quae jam nerunt, sed ad aliud novum. ut epera quoquo possibilia habeant locum in mundo, & hoe non potiantur semper eadem individua. Non est itaque quaestio de reeiproea Ieausalitate in sensa diviso , N pro diversis instantibus , sed in sensu composito a & pro e
dem puncto temporis .so. Neque est quaestio 3. de qualibet mutua simultanea causalitate, sed de illa , quae fit in eodem genere causae ; quoniam certum est dum
posse in diverso genere se reciproce causare , fi quidem finis causat mo-xabiter, seu intentionaliter media , quatenus movet voluntatem ad illorum executionem: di illa jam existentia eausare solent physice finem ipsum ς v. g. accensio majoris ignis potest esse finis, te movens ad coa-ruirendum iisna, quorum una aecendentia physice alia , causant phymce mapnum illum ignem , nec propterea finis est causa plusquam m ratis sui ipsius, in quo nulla est dissicultas , quia haec causalitas non stat in eo , quod finis , vi exisseno exigat suam existentiam, sicut eausalitates aliae mora es stant in eo , quod A , v. g. ut existens ex gat rem B ς sed in eo, quod finIs eognitus , in Mactisὰ passiati so- Ieat excitare sini appetitum, & hic appetitus, sive intentio moveat electionem mediorum , ia haec elaetio actualem executionem , de hae executio intime connectatur cum mediis , & haec media soleant gausare physice illud, quod praevidebatur praetice possibile . In qu toto Processu, quem passim expetimur , non est ut a Impossibilitas is Rursus neque media erunt eausa physica sui ipsorum , quia licet causent physice finem, hic non causat physice illa, sed moraliter dumtaxat a de quidem non ut existens , in quo exercetur causalitas mediorum, sed praci se, in cunisus, in quo non exercetur ea causalitas
Non est itaque dissicultas de mutua simultanea causalitate in diverso genere , uno morali , N altero physico ἐν sed in eodem penitus genere . Neque est quaestio ε. de quovis eodem genere I sed insuper de eadem aspecie. Quoniam in genere amplissimo causae moralis potest A, esse causaxet B , & hae simul esse causa rei Α . Sic finis est eausa moralis mediorum, movens ad eorum executionem: & media multoties sunt causa
etiam moralis finis, quia non semper sunt causa physica illius , sed I terdum causant illum pracIse , quia movent ad illum , ut prece , con filia , imperia, obsequia , minae , se alia Id seneris, qui movere so
lant ad finem intentum . AE terna quippe beatitudo movet nos , ut ora
tione aliisque piis operibus moveamus Deum, ut nobis auxilium essea Milone eat perseverantiam finalem;& orationes, piaq; opera non causane physice beatitudinem, sed tantum moraliter,ia quidem remote. Est ergo quaestio de mutua causalitate in eodem genere, & in eadem specie .st. Neque est - de quavis eadem specie; quon Iam. licet in aliqu-hus speciebus causae moralis repugnet mutua prioritas, v. g. repugnata
Zod idem secundum idem , si meritum , & praemium , respectu ejusdem undum idem ; item quoi sit finis , & medium secundum idem respectu ejusdem. Ast in aliis speciebus non repugnat. Una quippe ex specio bus causae moralia ina movere Deum ad conservandum rem per viam ν
379쪽
ea uentia , ae connexionis naturalis cum illa . Sed fieri potest , quod res A conectatur naturaliter cum B pro instante sequente , & similiter
res B connectatur naturaliter cum A pro eodem instante sequente. Forma quippe ignis, V. g. exigens naturaliter, sicut caeterae res permanentes , luam conservationem pro instanti sequenti , exigit similiis ter conservationem suae ultimae dispositionis pro sequente instante , quia sne illa nequit naturaliter perseverare. Et similiter ea ultima dispositio exigens naturaliter suam conservationem pro instante sequente exigit naruraliter conservationem formae ignis pro eo instante ; siquidem ipsa, & sua conservatio naturaliter connectuntur cum conservatio in
ne formet ignis . Ergo fieri potest, quod A moveat Deum per suam exi . gentiam ad conservandum B pro instante sequente , & quod B movea es militet Deum per suam exigentiam ad conservandum A pro eodem instante sequente . Ergo, & quod reciproce sint causae morales respectu eiusdem sequentis initantis, & in una, eademque specie causalitatis moralis, nimirum itante in exigentia Deum movente, Elt ergo quaestio de sola mutua causalitate , sive prioritate in eadem specie phy lica . Neque est quaestio 6. de quavIs mutua prioritate in eadem specie physica ; sed quo ad idem quoque primum esse. Putant multi Philosophi postibile esse , quod idem terminus producatur per duplicem actionem totalem, quarum unaquaeque vocatur esse illius. Admissa hae philosophia, & posito , quod ignis A, & ignis B aliunde exiitant plene peractiones totales provenientes a solo Deo , v. g. & quae sint primum esse illorum , non apparet specialis difficultas , ut merito docent graves Philosophi, in eo , quod ignis A per aliam actionem totalem producat non primo , & qua ii de novo , sed secundo ignem B , & quod simul hie per aliam actionem totalem producat non quidem de novo , & primo , sed secundo ignem A , quia tunc non dabitur mutua causalitas se isciandum idem , sed secundum di versa . ς 2. Ignis quippe A , non ut productus per B , sed ut productus a solo Deo, produceret per secundam actionem ignem B ; & hie smiliter , ut productus a solo Deo , produceret ignem A , & in his redupli
rationibus licet imbibantur j idem ignes A , Ω Β , imbibuntur quoque
actiones inter se distinetae ' Ergo ex hac mutua prioritate , quoad se incundum esse se eundum inquam non quia ex natura sua praesupponat altionem oriundam a solo Deo , sed quia est actio totalis , non necessaria tunc , ut existat latis terminus , N per accidens supponit actionem illam , quia licet supponat essentialiter tenem B , hic non supponit e talentialiter adtionem , qua procedit ab igne A , ut producto per solum Deum Ex hac inquam mutua prioritate non sequetur ignem A , ut priorem ad ignem B , esse ad eundem posteriorem, & consequenter non
sequeretur ignem A esse posteriorem ad se ipsum secundum idem ; sed solum, ut productum secundo per ignem B esse posteriorem ad se ipsum, ut producatur per Deum , id est, secundam actionem sui productivam esse posteriorem, & quidem per accidens , ad prImam sui etiam productivam . Fateor non solas actiones productivas causarum , sed causas
380쪽
Usas, ut distinctas, quamvis non ut separatas ab eIs actionibus . vete phy sce causare non solas actiones productivas termInorum , sea terminos ipsos , ut distinctos a quamvis non ut separatos ab eis actio nibus: Et consequenter fateor eis reduplicationibus non vitari, quod ignis A vere, ac physice causaret se ipsum, de in hoc solo sensu esset prior se ipso mediate praecise , ac per accidens et non aut immediate . aut per se , in quo , di non illo primo est absurdum . . 93. . Explicatur. In primis vox illa causa est prior esse 2 exi Dan. aequum exi σι essectu/, non significat antecedentiam, aut prioritatem tem potis , aut loci, ut toties adverti , & iterum repetam : neque s gnificat independentiam ab effectu, quia multae causae connectuntur intime cum aliquo suo effectu , ita ut neque in primo instanti suo possint existere absque illo , W g. haec carta nusquam prorsus , neque in primo suo in- sanci existere potuit absque scientia , qua Deus videret illam existere, tuae scientia est , quasi ei sectus hujus cartae, cum ideo a priori Deus videat rem e sse , quia res est . Item nulla causa necessaria , ut in actu primo proximo completoque , tum ex parte sui , tum ex parte Dei , potest existere adhuc in primo instanti suae completionis absque effectu . Sci- Ium ergo significant illae phrases causam esse illud , quod producῖt, quod facit, quod ponit; cumque presens quaestio sit , an causa possit producere mediate per accidens se ipsam , quatenus producat id , a quo produς itur , idcirco phrases istae assumunt probandum, & in hoc sensu verae esse possunt. Quia vero plerunque , quamvis non semper, apprehendimus in producente primatum quenda in , praeminentiam , lupe lioritatem , independentia inve respectu producti; & quia insuper loquimur , prout apprehendimus, hac de causa invaluerunt phrases illae , & similes. causa est prior essectu . Causa existis ante effectum ς sive ut ca iligatius loquuntur alii . causa intialigitur prior , qua in emctώι . Sed in tolligentia nostra, sive apprehensio parum est idonea promovendo rem squando quaestio est de re , & non de lauelligentia nostra ; quamobrem significatum, & realitas istarum phraseon datur ex parte rerum Inde pendenter ab intellectu , quia sic dantur productiones, & causalitates physicae . Ast quod illud sit prioritar amecedentia Da secundum quod praete' ferunt hi termini , est opus intellectus multoties, sive intelligentiae nostrae . Sicut de distinctione virtuali dicebam disp. I. logicae , nimirum vere ex parte rerum esse in divinis id , quod dicitur distinctio virtualis; ast quod illud sit distinctio secundum quod praselere hic terminus, est opus rationis, Se in hoc sensu toties hete distinctio vocatur a S. Thoma, da Ioanne Theologo in Concilio Florentino dῖstinctis rationis ; quemadmodum etiam vere ex parte rerum datur id, quod est universale , id , quod est cognitum ; sed neque unum est universale , neque alterum est cognitum inde pendenter ab intellectu . Ergo ex eo, quod Ignis A producendo per secundam actionem ignem B producentem per secundam quoque actionem ignem A, produceret mediate se Ipsum, non seque retur ignem A esse priorem se ipso, aut existere antequam exi.tat, prioritate, sive antecedentia temporis, loci , vel inde pendentiae , quae Z r omne I