Cerkvene razmere med Slovenci v petnajstem stoletju in ustanovitev Ljubljanske kofije

151쪽

aliquem e pacto eadem licentia utendo sed si alis et libere prosilpxpediens fuerit ad omne Sine personarum acceptione huiusmodi sibi conces ulnntur OleSin te.

IX. Contra concubinario laicOS.

Ad Xtirpanda quoque adulterii, et Concubinalus publica rimina, que in dioeC. quil plurimum Sunt frequentuin, nun UO-lumus et precipimu Ordinem per singulas aquileier sis dioecesis parochias obserUari, VideliCel ut infra duorum mensium spatium in qualibo ecclesia parochiali aliquo die dominico seu festivo quando major affuerit populi multitudo publice in ambone admoneantur, et requirIntur in genernii omnes, et Singuli utriusque sexus homines, prefati Criminibus publiCe implicati, quatenus ab huius modi adulterio, et concubinali penitus et omnino desistant Si quis Vero generni spret Admonitione se non CorreXerint, Sequenti dominica in specie et nominatim ut se emendent C illi, quorum domos inhabitant, qualenus eo ultrη non hospitent, Admonenntur, et requirantur. Quod si aliter monili non CorreXerint, sequenti do- mentCn eosdem n illos, qui eos hospitari presumpserint ab ingressu QCClesie publiCQ XCludant, Coram quibus Q post presbiter divina

X. Contra conivgo non cohabitantes.

Idem quoque de ConiugibuS, utriusque seXus, qui temere sibi mutuo cohabitare recusant et nolunt et de hospitantibus eosdem etc. si non sit olorium os alibi adulterari, Volumus per Omni Ob-

Hun quoque ordinem Volumus in posterum perpetui temporibus observari istaque generalis monilio in dominica prim quadrη9eSimae publice proponatur spirituali Convenienter admonitione et XClusione sequentibus duabus dominicis prout super disponitur,

continu Ire.

XI. on absolvantur criminos nisi de licentia superioris.

Quotiens pro ad superioris auctoritatem liquos remitti Contingerit, plebant eosdem reversos, nisi littera testimoniale superioris ostendorint pro absolutione, nequnquum lenenni, ne SICl δ' menta eis CCtesiastica, nisi penitentia ante saltem peructa mini- Strent, quod presertim circa adulteros, et alio criminoso nolorios Volumus Xactissime observari et ut fraudibus in preCludatur huiuSmodi nolorios et manifestos criminosos Ad nu Cloriintem Superiori litteris suis clausis casus, set narrationem inCli plene Continentibus transmittant, eosdemque reversos non Ad Simplice rem lSSionum sedulas sed ad litteras superioris intentionem ContinenleS, ad Ccipsi stica admittant nCrnmenlI. GL 137 a

152쪽

XII. Contra clandestine matrimonia contrahenteS.

Et quoniam e Clandestinis nantrimoniorum ContraClibus plurima saepe insurgunt periCul Inimnrum quibuS OCCurrere Cupientes, quod super hoc proUide a jure intulum XiStit, rnecipimus obser-Vari, ut Videlicet Cum matrimonia fuerint Onlrcthendn, prius per presbiteros publice in ecclesia proponatur annum Competenti ter

mino prefinito ut infra illum qui Voluerit legitimum impedimentum opponat, et ipsi etiam presbiter infra illum nihilominus sollicite in-

Vestigent, an aliquod impedimentum obsistat. Cum ero appnruerit probabilis conjectura conirn Copulum ContrBhendIm, OnlrnClus interdicntur Xpresse, done quid fieri debent, manifestis constiterit documentis. Qui ero aliter ContrBhere presumpserint Ad episco palem auctoritalem puniendi secundum juris dispositionem remit

tantur.

XIII. Circa benedictiones nuptiarum et copulatiOΠeS.

In Contrahendis quoque matrimoniis an Volumus honestalem pro QVerentia Sacramenti obserUnri, ut Videlicet nisi per presbiteros, si comod fieri potest in ecclesia alioquin in alio loco honesto sine strepitu cum honestate debita fiant matrimoniorum copulationes. Matrimonia Vero que benediCenda fuerint, non post, ut mori eX-titit sed ante ipsorum 2 Cnrnalem Copulum ConSumntionem C solemnitatem nuptiarum Celebrationem pro benedictionis ipsius reve ronti benediCuntur.

XIV. Circa baptizandos infantes Qvo vniis vel saltem vointerveniant ne impediantur poStea matrimoΠia.

Et quin e Cognatione Spirituali, sicut et X Carnali impedi mentum oritur Atrimonium impediens Contrahendum et dirimens ContrBClum, unde inter homines eiusdem parrochi huiusmodi altinentia practi Cetur de jurisperitorum consilio mandnmus unlenus prsesbiter parentes baptigandorum puerorum inducere ludentit, ut inn- turn Viro Uel unn muliere, prout canones disponunt sint contenti: ad quod si fori faciliter induci non possunt, saltem ultr duoS, unum silicet Virum et unam mulierem nequaquam Admiunni.

XV. Quod presbiter indicare debeant populo impedimentum

ex cognatione Spirituali.

Iniungimus inSuper omnibus plebanis, quatenus populum ibi Commissum publice in nabo ne studeant informare, quid sit interqupmlibet QVantem liquem de sacro fonte, et ipsum QVntum sicq inter omnes filio et filias pVantis, et ipsum levatum et inter coniugem levantis Carrinliter prius Cognitam, et ipsum leUntum, ECnon inter parentes leUnti et ipsum levantem, et tu Conjugem Carnaliter priu CognitIm CO9nntio oriatur spiritualis matrimonium a 38 5

153쪽

impediens Contrahendum et dirimen jam Contractum et ea que de Qvante sunt dicta etiam de bal ligantibus modis sex pressis inclarent esse intelligenda.

XVI. Quod presbiter declarent populo de confirmatione tantum, et non in viatvra aut ablatione chrismatis impedimentum

ut fasciam solummodi fronti alligantis Chrisma dumtaxat abluentis pisdem modis ut in baptistrante huiusmodi propinquitatem provenire populo denun Cient et decinrent.

XVII. voad custodiam sacramentorum et munditiam

Sacrariam eSitiam. Item statuimus et Ordinninus ut custodia pucharistiae similiter se chrismatis et sacri olei clavibus adhibitis ne liqua nefanda Circa sacrament huiusmodi Xer Cenntur, Circ preSbiterOS et non Zm- pnnntore rQmnnent sub pena suspensionis officii divini Adiciendo quod Vestiment ministrorum, pallas linris, Corporulin et SICulOSCnliCum, Ceterneque Vestes lineae pro ullo divino epulatne singuli quatuor temporibus abluantur nimis enim Videtur abSurdum in Sacri sordes negligere, quae dedecorent etiam in proin ni S.

XVIII. Contra laicos administrantes bona eccleSie.

LntCi sine assensu prelatorum et Capitulorum bona fabricae QCClesie deputata administrare non possunt et qui Conlrnrium feCerint, Si infra mensem postquam per ordinarium loci monili fuerint, non desistant, XCommunicati sint ipso faClo.

XIX. Contra trahentes clericos ad forum vetitum, et Statuta condentes contra Ecclesiae libertatem.

Item statuimus ut clericus Coram suo Ordinuri ConUeni Itur.

laicis Vero de Cisericis querulantibus dicti judices satisfaciant, neque detur occasio dictis laicis personas ecclesiasticas ad forum Velitum trahendi. Universitates civitatum se locorum prohibentes, ut nullus On- quercttur Coram ecclesiastico judice ac statuta Condente ContrηClerum et ecclesiasticam libertatem interdicti Singulctre Vero PerSOnde talia Commitentes quamcumq. dignitate refulgenni. XCommuni calionis seriisentiam ipso facto inCurrnnt. Trnhentes clericos seu ecclesiasticas persona Coram judice SIeCulctri presertim in accusatione personali ne non CCleSin SilCcte PerSOnes convenientes spontae coram ualibus Judicibus Iecularibus. IJ s

154쪽

judicialiter respondentes, XCommunicatae sunt ipso facto trahentes Vero B nemine AbsolUuntur donec Satisfecerint parti tractae. JudiCQS QCulctreS, qui persona ecclesiasticas ad iudicia sua Secularia QVOCAre, ut rcthere in pSOS ContumnCium, ipsis non Om- parentibus, ecclesiastice bona inUndenda decernere presumpserint QXcomunicati sint ipso facto et quotieSCumq. lniCu CuiuSCumq. conditionis Xistat ecclesiasticam personam ad judicium Secularetrahere aut judicare prosumpserit tamdiu in territorio trahentium, aut judicantium cesssetur a diVinis dono satisfecerint parti tractae et absolutionis beneficium meruerit obtinere.

. Quod presbiteri non resecent obicia.

Item Volumus tq. Constituimus, quod de Celer CleriC Cuius- Cum q. dignitntis, prBeeminentie sinius ut gradus Xistant, divinum officium cantantes in ecclesiis Bromialibus, sive CapituliS, totum officium nihil sesecando Continuent: usum quoq istum, ubi senter noster per medium Cantatur, et post elevationem Vivifici corporis Domini Nostri Jesu Christi ubi Agnus Dei cantatur sine Pater Noster penitus reprobando et bolendo.

Contra crinitos clericos non portante clericam

Item, ut Clericorum mores in melius reformentur dictiq. Clerici in habilibus decentibus ut a nicis agnosci possint, Statuimus et ordi-nnmus, unienia CleriC Crines sententibus nuribus, omnem longitudinem deponsente Coronas non nimis strictas et sub obtentu divine grati deferant oleria insuper Vestis Xlerior oppillam Θ supergredintur, Cingulos Argenteos non deserniat, rotntOS, nisi in in Constituti non portent et ne in camisiis longis publice in plateis nudis pedibus more balneatorum, SiVe mulierum inCQdnnt, SeriCumq. SiUesandalum p nisi prplati aut in dignitate Constituti aut nobile doctores magistri aut licentiati Xistunt sub en prediCin. XXII. Quod semel in anno con re etiar SyΠO S.

potentis Dei et suae genetricis Virginis Maria gloriosne Coelorum

Rini in Christo patris set domini Ludovici cardinalis it S. Laurenti in Damas patriarchae aquil et de ius speCiali mandato

155쪽

dissipes, edifice et initteS, Sub poena maledictionis aeternae sinodum celebrent, ut Celebrηri iaciant totum suu clerum con-

II De celebratione visitationis Vir inis.

Item Volumus et ordinumus, cum prefatus clerus in horis dicondis Varius existat, libri et breviariorum antiquissimi a Consuetudinibus ecclesiarum metropolitanarum C cathedralium nimis ex orbitantes quod de aeter festum . Mariae Uirginis visitationis sub duplici festo per omne QCClesia regulares, et lin Solemniter celebretur, SiCq. populo quilibet Curatus ad celebrandum iniungat se mandet, ut ipsa no in fine morti nostre Visitare dignetur, pro reverentia eius singulari nos in lin Solemnitate celeris ecclesiis cathedralibus Conformundo, Cum institutio eiusdem festi ab Urbano papa cum similibus indulgentiis sicut festum Corporis Christi Condita XiSint.

IV De commemoratione vir inis in stiebas sabbatinis.

Item Volumus, Cum festum Commemorationis eiusdem precelsae Dpi genitricis Virginis Mariae per occlesias liarum diΟCQSium, quon horn Canonica Commemoratur, singulis diebus sabbatinis, nec aliud festum noVem lectionum supervenerit, quod de plero in fiat apud nostrales, set ut omnis ingratitudo Inputetur, intuimus et ordinamus quod similis commemoratio deras martiribus HermaCorne Fortunnio, patronis nostris, semel in hebdomada in die Congruo, ubi sine impedimento celerarum festivitatum commode fieri poterit tenentur cum noVem lectionibus iuXl morem.

XXV. Quod fiat oratio pro mo cardinali et patriarcha.

Item Statuimus, utramum D. Cardinalem et patriarchnin ruttiosum et exorabilem reddere posset laus pro ratificalione et pserη-bntione intulorum praemissorum, quod in antea quilibet in so- Cerdotio constitutus Cuiuscumq. rupeminentie, SintuS, rndu ηδ'

ordini existat, pro felici sospitate prelibali mi domini et suc-CQSSorum Suorum legitime intrantium et canonice, teneantur dicere Circ finem matutinarum et etiam Vesperarum, ut Completorii Similiter in missa, ubi pro defunctis non fit memoria et praesertim in Collectis ultimis similiter secretis, et complendis illam clausu inm: et inmulum tuum antistitem nostrum, cum omnibus sibi commiSSi ab omni dVersitate corporis et animae custodi, et pacem tu Ina OStriSConcede temporibus per Dominum Nostrum Jesum ChriStum. Volumus tamen, atque hac gnodali sanctione deClarnmuS, ut in promissis statutis et Constitutionibus verba sane, et Cum effectu intelligi debeant neque a quocumque sinistram interpres Ilionem jure iXorbitantem recipiantur quocumque modo monitionibu et GL 141 S

156쪽

poenis Alii Contr delinquentes in premis Sis Arn B iure quZm in Constitionibus patriar inlibus particu inriter X prps sis in Suo Blore permnnsuri moderandis Amen arbitri praefati mi Domini Dalrjarmae Aquil set jus Uic rii in pontiij Calibus qui pro tempore fuerit In quorum fidem se testimonium pressentes litteras fieri pinostri sigilli fecimus appension muniri. Blum Om Ap pud S. I Burentium in Damas sub anno a nativitate Domini si si indjCtione XI. die pro septima mensis ecpmbris Ont j ij Cntus S. S. Domini Nostri Nicola divina pro Videntin Asen V nn SP Cundo.