Galeni Pergameni de Diebus decretoriis Libri III

2쪽

T O ABBATI SANCTI

MARTINI AD URBEM HE-duam, Viro cum moribus & Pietate, tum eruditione etiam insigni Ioannes LalamantiusEDICINA corpori humana regendo tuendoque dicata scien strua oriem, agnotosanitate praeno res nulla omnium, qua ex elementis conflata cati teguntur,aut practantiorsit, aut excedentior Ian,

tris item uiam tanti sit apud hominα , ut nemo sit, qui, si eam habeat, ipsa tota vita rui votis omni bus expetat si amissam non habea omnibus eam facultatibin,'tes regno libenti me redimat, haud

iure quide culparim is, quisiquis medicina no aliud - leo isti Maximo rima ine credat . Et sanctum quia Dei donum semper edim es tum qui

rem tantam, S, quam modo dixi , magnam o D

ebatur, sui mi ' magno semper in honore fuit. sed N inueniores taris sprofessores tanto in pretio

3쪽

habiti; Ῥt hos ciuitates ma is praemise retinuerint illos in Seorum numerum retulerit antiquitas. In

eum stantiam etsi multi s magni quidem Uri

semper incubuerunt,eamque eruditione celebres, singenio cla vel excoluerunt,uel excultam exercue runt seperiore tamen , Π tm fere memoria a tum multis indoctis, Barbaris, spaucas Latinas literas manabat, Minibus ita misere, magno omnium damno,reum, est,ut parum abfuerit,quin ea cum bonis omnibus alys disi linis tota Europa Mutarit, υλ ίstum si ventigium relinques tenebris ignonuntiastputa φternum iacuerit Et iacuisset certe,ni Deus Opt. Max hominu ortem miseenatus, tantusuum in homines beneficium ex ipsorum coetu tolgi, euauessereno acile serens, flicta, o vero pene se ita auxiliatricem suam manum porrexi et, hominesque excitasset, alios ut traditam olim Hunnitus entiam ,stia temporum iniquitate ex hominum fere memoria obliteratam dio suo ab interitu vindicarent, alios utpramys Us quibus possent beneficiis eos inuitarent, qui in eo studi, genere elab

nandum iptitarent. Et vero utSeus Opt. tunc temporis rem magnam s arduam moliebatur, itatum condatos homines s auctoritate non minu

4쪽

fit,quem nuper viventem vidimus, nuncisius Rex Ga in Venrici huius noctri secundi pater, qui regia sua liberalitate , s Halesanis opibus publicos professores magnis salarys innitituit, s tam multa

spraeclara ingenia ad medicina, sed caliarum etiam scientiarum studium Ulixit, ut infiniti Principes , s opibus etiam potentes magnates tota fere Europa derepentris quasi naculo extarent, qui illius anm Assurere occoeptum imitandum sibi proponerent, dissosque suis opibuυ tetatos ad litem

rum cultu multarent. cu actu est, minina paucos annos bona litera,Hebraica, Graeca,Latina totas

re Europa s florere inciperent,s miro inus,homines sicilicet admiramia doctos produceret in queis tu, Robertrihuius non, mitatis decus forname tumue acile primas tenes. Alm cum pro ea indole, quam familia ta' ingeni, tui candor tibiconcilia-rat,inter innumeros alios dignus esses iudicatus, qui regiys beneficiys in e sine ornarere:tatos profectus in literi eci ut in tribus linguis parrapaucos, operiorem haberes nemine. Et sane te a primis annis miro

litera flagrauisse desideriosus hinc coseare potest, quo exagenariae ne de pote quideriistite patiare, sed vel hac aetate ta mirifice etia literis tapotissimuHabnuicis deo diris, mi omne id i in tibi deperire putes, quod in illor criptis no sit impensum:ad quatia mactata noctiin viris do Tis domu tua semp

5쪽

patere τoluim,quorum pr Rari mos magnis prae-mθι inuitatos,m multis berasis auctos ornatias re inuicti tibis ita addixisti ut etia hodie nusiqua abs

te abscederes magno simi AEdibus tuis ornamento. Sed ad medicina redemqu4 ab annis Circiter qo. etnacu

asi' bonis artibus quasi ab exilio reuocata, spinti

minio rediens en impotent viroru beneficio,inge

moru

tum incrementu deuem utem ere nultapars sit hodie,quam no misi doctipara de bona si rac bona Latina fecerint, ara luc nutionibus etia utant,rint. Ego cum in id tu per annos aliquot incubuissem,

ac per eas ingensi dotes,ssia me

set,profectus non quidem quatos vestem, sed quatos non pomisere ecissem, alioru meplo excitatus,quid in interpretarigenerepossem experiri aliquando in animum meum induxi. Itaq) cum perlectis allist Valeri libris,in eum tande incidissem, ut timium fe

que luce aliqua indigere iudicarem,quod ni istius avi huc cui quam lucubrationibus i nnutus obscurior esset,s mendis multis scateret,ad eum de Graeco in Latinum couertendum comentarist etia suis dum, vel hocpoti mu nomine sum aggressus, quod sine eius reiqua in his libris tractatur,cognitione medicinam. mancam esse,s aegrotos plero suis periculusiubire intelligere.Nam cum ea para mediciua

6쪽

qua tactu medetur diateticen vocant)ssit omnium trium Therapeutices parti facile prima spraIta risi a. Victus aute nutio pro morbi coditione , seu inflantis Cristos nutione , vesplenior, vel exquisitior habeat imperari t ut si die Critico ignorato in inctitueri diata, vel minimum ematum admittaturun

medicus incurrat. rade intestigi datur,medicum,qui lene cum sibi tum aegroto cosultum velit ulli rei tadebere,quam diei Criticipraecognitioni attendere,ut scilicet eo praecognito victus nutionemo qua fere tota consentit cunundinutio , debitam it tituat. Optimum 7 aeas triuialibus quibusdam,scirc omnias pharmacopolis, mimbus imperiti uetvenissem literis edicinam hodie passim magno e is epulant , niviait etia GagenerisAmria aut diei natione extreme ita, quaestus mutum gnatia purgauerit , ut eos seuperne infernes exemenare via se miriatur. Sed enim qud hic se

7쪽

anni ersiarum sprincipum nationum rationem excurri'Ephemeride conructa quasi digito indi

cam multorum,qui id antea tentarant,conatu0

1trafuisse susteptos. Primum vero Hebraici anni, deinde etiam s Atticidiarium confiruxis Gnde miris anni sivi princi se facerent, ita plane inendi,

mi cui e nomis mensibus Hebraeoru Nisan, Muicorum Hecatobaon, aut quiuis alius re nisat,nulti negotio deprehendi sit - res ad hictorias tam sacras,quam propiana no parum coducit iplicium quinetiam mensium Lunarium rationem reddidi, mi hac via partus in utero mora ratio haberi possit: quae tame res hactenus adeo iatrouersafuit, utquid quissequeretur,no haberet Tantum ergopraestiti, Labore , O quantulacums in me est industria, effecisutiam demum ea res nostris hominibus cognita esset spe stem Hos vero nostros labores tibi, Hurabe clarissime,dicandos ideo putauior qu)dliterarum dignitas s praestantia ea semperfuerit , ut era Hcari Abi magni viri s honestum s gloriosum putarim s quod propter cognitu dignissimam' uammantiquitatem eos no iniucundos tibi antiquitatis flu-iosissimo oreseum arbitratura Porro mero inostra

b cs tibi placuisse, eo quo offeruntur anim' enclientelam tuam te accepisse intellexero,s me xalty trono beatum iudicabo, s ad alia his fori ses m iora , tua dignitate digniora meme comparabo. x vale δ' ri

8쪽

i OANN I S L ALAM ANTII HED VIiu tres Claudij Galeni libros π0ὶ κρισί ν ημων, id est, de diebM decretori si Proatio. A L E N V S ut his tribus libris ti tutum fecit et Mi κρισἰμων -εριῆν, ita iisdem totis passim, sicuti Commentariis etiam in libros Aphoris .moru, Prognosticon, Epidenalon, Pr rheticon,& aliis aliquot, ea dem nominis ad dies morbos iudicantes appositione ex Hippocratis disciplina utitur Siquidem Hippocrates Epide. primo in dierum parium catalogo,in historia item Cleonactida sicuti rursum cap. IO libJ.Prose diebus de morbis iudicantibus eandem appellatio

id est, decretorias haemorrhagiarum refrigerationes nuncupat eas, quae diebus decretoriis fiant. Nec vero Gale. κρισιμουρ tantum dies apposito & Hippocrati consueto Epitheto vocat, sed & κρίνουσαρ siepe, Ut praedictis Commentariis pasiim,interdumίquanquam rarius, 3c Vno a me tantum obseruato loco) kptaste, Vi Comentario in Aphor. ,1. quarto,cum eius loci Aphorismo pro se satius esse legedum

cribit.Rursum passim li. . de dignotione ex pulsiibus, &νας, &-κmiae, id est, excretiones Criticas,signuymptomata, S tempora Critica,menses & annos Cri

9쪽

tieos, ut in fine secundi de diebus Decreto. Et modo

ἔχμος,ους χατως-καῖα m συι 2 κος, id est, dies qui vim habent iudicandi morbos non primario, sed ex allia quo accidenti, Ut 3. de dieb.Decre .vel ut finit Coni menta. in cap.I.terth Progn. ρ ως - μεμζολια μεαἁ --

ia est, In quibus firmae & plurimae cum cuidenti vacuatione aut abscessu mutationes fiunt. Definitioni bus sumptis priore, a causa efficiente, posteriore ab effect1s. Corn.Celsus lib.3. cap. 4. antiquos dies Crisimos nominauisse scribit eos,quibus tanqua de aegris iudicaretur,& impares potissimum esse fecutos. Deducuntur vero nomina haec 1 - ,

a verbo Graeco Lῶ-, quod Latinis iudico, decerno, sententiam fero significat.Vnde & iudiciales seu i diciarij, plerisque decernentes seu decretorij Latinis Vocabulis,al1is Critici, &,ut Celso loco praedicto,Cxi-simi Graecis nominibus pro Latinis usurpatis dicuntur,nominibus videlicet de medio foro ad artem medicam translatis,quod & Galen. paulo ante praecitatum ex Prog. locu in nomine Crisis his verbis innuit

Vsurpata,inquit, in morbis dictio Crisis a foro tran

10쪽

sata est, significans subitam in morbo mutatione Aptissime vero & similitudine quadam dictiones haede foro ad res Medicas & curandi ratione olim trans latae sunt. Similia enim quodammodo sunt capitis causam dicere, & acute laborare,ab actore seu accusiatore infensissimo in iudicium rapi,& a morbo hoste naturae infestissimo in vitae discrimen trahi. Item ut Cassiij iudici ita de diei itide iudiciu subire. Quinetiam ut tria sunt quae foru Constituunt, actor, reus,& iudex,itatria sunt etia quibus medicina conia stat,& curatio omnis perficitur. Morbus, natura Mdies. Ac ut in foro iudiciali actor, verbi gratia,Seius est reus, Titius Iudex,non quiuissed quem sors de derit,ut verbi gratia, Cassius: ita in curandi ratione, morbus,actoris,natura,rei:Dies, non quivis quide,sed qui avirtute cςlesti talem vim sortitus est,iudicispa tes obtinere:videtur. Adde quod ut actor infensus& atrox reum conatur pro viribus opprimere,ita morbus natura,cui hostis est insensissimus. Rursum item quemadmodum reus qui ab accusatore capitis arcessitus causam coram iudice quamlibet aequo & humano dicens,Vehemeter adeo commouetur Vix ut apud

se sit,formidolosissimumque hominum, in quorum manibus vitam suam positam esse sentit, iudicium ipse non solum reformida sed & propinquos etiam

in eundem metum adducit,ita qui acuto morbo coria

reptus est faculorum enim Crases sunt ) de salute sua agi etiam sentiens instante Crisi,die etiari laudabili& bono adeo perturbatur,ut costernetur animo,concidat, & neque videat , audiat, sentiat aut loquatur, unde assidentes etiam perturbari adeo contingit , Vu