장음표시 사용
11쪽
tronem rurirrae Eumana quantri se imui H est nimal rationale. Principia porro hujus juris,aut cum homine statim nascuntur,& sine ulla antecedente institutione intelliguntur,&vocantur it gentium primaevum quo pertinet religio erga Deum, oboedientia patri & parentibus debita .l. a. . de L ct LXXXII. Aut exigentibus tandem humanis neces statibus perdiscursum ex primis illis deducta sunt, de
dicuntur iiugentiumsecundarium, quod genus humanum, necessitate ita efflagitante societatis suae tuendae'. gratia, per ratiocinationem,etiam quandoque contra primaevam rationem constituit. Vnde ortae domitaniorum distinctiones, bella, captiuitates seruitute
XXXIII. Quod autem deseruitute diximus,liochatellactum volumus de tali,.qui quis contra naturam dominio alterius interdum etiam vilioris ac sord dioris o subi jcitur La. In de Iur: pers l. s. aee r. homnon autem de illa, quando videlicet natura generauit hominem adeo rationis impotentem,ut sibi ipsi de victu prospicere non possit, quae non ex juregentium , Vt prior, sed naturae, originem habet, de qua Aristoteles
hane rem plenissime explicat. XXXIV. Pergamus jam ad alterum membrum diuisionis Aristotelicae, quod ille ius legitimum vocar, nόssiis definitur, quod quis'; populus , sibi ipsi, propriae utilitatis caussa constituit. Aristot d. loc. illud vocat , quod ab initio, utrum hoc vela lio modo fiat, nihiI refert,ubi vero fuerit constitutum, trum demum restri. 37. O
12쪽
ex iure naturae per modum determinationis, id est, quemadmodum in scientijs ex principiis notioribus, deducuntur conclusiones cuiuis non ita obuiar: ita inthae instra practica disciplina. ex principijs natura notis de)quibus antea dictum deducuntur quaedam ve. Iut conclusiones a legislatore, quae nobis sunt jura legitima & ciuilia. X X X V L . Atq; hine est, quod sit mutabile. Cum
enim jus natiuae praecipue speciet honestatem, hoc autem praeim honestatem etiam aestimetur ex utilitate eorum quibus praescribitur,ideoq; pro ratione temporum, personarum, locorum, aliarum; circumstantiarum,utilitatem aut impedientium aut promouentium, mutatur. Exemplo esse possunt diuersae Rei p. for- me, quibus secundum Aristoc. pol. r. leges & jura sunt accommodanda. Eaedem enim non prosunt leges aristocratiae , quae fortassis democratiae vel monar chiae.
XXX VII. Ex his itaq; sontibus limpidissimis
promanavit non tantiui nisu priuatum,quod ad singulorum utilitatem principaliter spectat sed etiam publicum, quod ad statum rei Romanae pertinet δε in sacris, sacerdotibus & magistratibus consistere dicitur, g. . h. L.
X X XIIX. De riuatum autem est exiluis fontibus insens eorum, qui ejus rei habebant pote statem. Declaratus vero iste consensus est vel S Oro's .expresuuiipiusanctione, v et tacita conniventia, seu rebvi Ofactis V XXX I X. Cum autem illud, quod expresta con-
stola constituitur antiquitus rescribi dicereriir, ideo
13쪽
im scriptum vocari cepit , illiq; oppositum ius no sinplum. Vt valde hic errent illi, qui ad essentiam legis scripturam requirunt. Distinguenda enim hic suit: omnino ipsa promulgatio, di modus promulgandi, qui ut olim varius erat, ita &nunc,siue fiat perscripturam,l 'per vocem praeconis, sacerdotis Sc. qui modi omneω ad jus scriptum se habent , tanquam caussa sine qux non , adeoq; de ipsius esentia plane non sunt. 2 χ L. Accedit & hoc, quod tanquam acci dens abcsie posmita subiecto, praeter ipsius corruptioni m. Lacedaemoniorum enim jura. non id o desin.
cij ω ba I ζsse jus. scriptum . quod scriptura non essent
comprehensa, Cro. h. nec consuetudines eudales ide
. sectae sunt jus scriptum.quod jam scriptae circumfera
species iu X LI. Scriptum illud jus aut liberrimin consensis feri 'ρ ' rit, ut sunt: Lex, plebiscitum, aut neces itas consit uir, ut sunt :SCtum, Re scriptum principis, magistratuum .e-t dicta, & responsa pudentiam. 1 f. h. r. l. o. . de Legib. . XI. I I. i Legis vocabulum tripliciter sumitur. I.
pro omni jure scripto vel non scripto, La. se a. dera a. pro iuris scripti speciebus omnib',quo sensu multa ple- biscita vocantur leges,ut lex Aquilia,lexFalcidia.3 Pro specie uris scripti, quam populus senatorio magistra tu interrogante constituebat, quae acceptio huius est, loci, XLIII. Interrogationem istam praecedebat pr . In lgatio,quae fiebat,cum scripta pertri nundinum pr0, ά rostris exhibebatur, ut cuiuis copia inspicjςndi, spaci, uinq; deliberandi esset. Elapso trinundino populus cnouocabatur, interrog/batur, formula vipi primum hac. Veluis iubeatis Euirites ctc. atq; tum collectis D
14쪽
stagi j pt illorum numero, alit antiquabatur, uti Ilx Vocabant, aut confirmabatur, de quibus late vide si
XL V i Sscessiones plebis a patribus caussam dede PDbiscitis. . Cum enim plebis I, ob iniuriam enera torum, A. V. aD. viis sor. turis Fors. lib. I. Dis. Oseq. a. ob crudele Appij Claudi j Xuirifacium A. Vso fh s. d. r.c. u. a patribus secessisset, nec prius captis armis libertatem tueri destitisset quam a Coss. L. Valerio di M. Horatio lex lata esset, ut quod plebs tributim jussisset, populum teneret Liu. lib. R. s. d. c. n. n. p. quae post eam tertia secessione a M. Hortensio Dictat re repe ita & confirmata est. Ge . lib. V. c. an plebiscita per legem illam Horatiam seu Hortensam non minus ne ad ferendas leges tacitς conuenire non p*Πet, Recessitas ipsa curam Rei p. ad senatum deduxit, j xaque euenit, ut quod senatus statui siet, legis haberet vigorem,
t L V I. Cum tandem per parte eΗQmsiet, Vt ne- Reseriist. cessitas Rei p. unius tantum imperium efflagitare vide- principu-retur, lege Regia populus principi omnem potesta-um, etiam in ipsi in populum, dedit, ut quod ipsi pu-
a. nec diuino, vel naturali juri repugneti X L V II. Patet hinc, quibus legibus princeps solutus dicatur ijs enim, quae ipse mutare non potest, procul dubio subjectus erit, caeteris vero minime, sed
15쪽
pro pietate su a ob publicam honestatem aliquid de
jure suo, & istis, quibus exempti erant,legibus, sponte sua se submiserunt, , a vox,cde Legib.gois. In . quiAmsae res. in f Vide elegantissime de hac controuersia entemClari Armisis iure maiesib .c.3.n C qq. praetorum XLII X. Res ipsequoq; voluit, ut magistratus iura ς ' reddentes, ad hoc ut scirent ciues, quod jus,de qua N, qui ' dicturus esset, edicta proponerent, quae edicta
ius honorarium constituerunt, g. r. l. r. l. a. g. rio. de Orig. - - D r. Erant autem edicta non tantum desumta ex jure ci
uili,sed illud ipsum interdum per talia edicta adjuvabatur, supplebatur, corrigebatur, l. r. g. i. deIU. ct iure, quod cum videret populus in publicam vergere utilitatem, probabat tacito'consensu, cum alias potuisset cogere praetores, ex jure ciuili scripto jus dicere. κρ biit. XLIX'. Quia etiam constare ron potest jus, nisi sit prudentu. aliquis'jurisperitus, per quem quotidie in melius pro
ducatur, l. a. U. de O. I. ideo semper inuenti sunt, qui hac inparte Reip. operam navarent. Et libera quidem adhucRep Romana,interpretationes haeICtorum pars fuerunt juris non scripti, d. l. a g. s. de O. I. occupata au t tem Rep. cum necessum es et respondendi facultatem a principe impetrare, suris scripti speciem constituere ceperunt, g. r. b. Liu, non L. Pergamus ad ius ηρnscriptum, quod tacito p scriptum, puli consensu introducitur, & vocatur consuetudo. Nomen consuetudinis trifariam accipitur. i. pro as suefactione hominis, Lio. g. la.de se l. r. , pro facto plurium personarum, & tunc vocatur usus seu mos. 3.pro jure quod resultat ex tali usu, quae acceptio hujus est loci. LI. Sicut autem jin scriptum unicum tantu habet substam
16쪽
Ωbstantiale, consensum nimirum expressum, Ita etiam eonsuetudinem consensus tacitus, tanquam unicum substantiale, constituit. I II Caeterum de requisitis illis, quas vulgo Dd. quatuor faciunt r. Rationabilitatem. a. Actuum frequentiam. 3. Tacitum populi consensum. . Legitimam praescriptionem: breuiter etiam videndum. Primum quod attinet, illud non solum est consuetudinis, sed uniueisi ii ris,aduolperperam ei, qua i li, attribuitur. Act uum frequentia , temporis'; diuturnitas ad probandam solum consuetudinem necessaria sunt. LIII. Vim&effectum legis habet consuetudo, g. p. h. cra. ρα de Ll. cum & legem interpretari, L RIRI. GLl. eamq; abrogare possit, L 1s. h. l. 32. g. ι eoae si modo sit iusta, nec pugnet cum ratione , l. a. C quaesis long. conflicet etiam irrationabilis consuetudinis non sit vilis autoritas inexcusitionibus a poenis; exempluminis nou.Id .ctncu. V .
LI V. Matuta quia legibus annumerantur, ideo etiam De statu de his coronidis loco paucis agere placet. μην uisurit g
ducendi necessitatem inde manasse videmus, quod cum ni- .hil locorum circumstant ijssit inaequalius,ius commune ubique seruari non possit. LV, Condit autem statuta quilibet magistratus munibcipalis, ruri t. . O C. de decur. r. .de decret. ab oraefisci hodie quilibet magistratus in suo territorio, arg. 4 L quodquia turis in M. Atque id ne consensusuperioris, si statuens sit immediate Imp. subiectus, & iura territorij habeat. Quae si desunt, cum approbationesuperioru fieri debent: sine hac enim nihil possint , HVesember. par. de LI. nam s. etiam si su-
17쪽
perioris interesse non subst si voluisse videtur Treuic s. d. I. rh. vis. lis. B. quodque usu ita seruari, testantur VHesr
LVI. GLegia tamen es communiones ratione suae professionis aut negotiationis, quoad ea, quae illuc pertinent , etiam sine consensu superioris recte statuunt, L n. C. de Iurisae atq; secundum ea apud tribunos suae professionis, cui iurisdictionem in se concedere possunt, ae l. n.ὰ etiam ab alio, recte conueniuntur, ae l. n. ibid. Sicharae C. de iurisdict. Hodierna vero consuetudine receptum, da j die Nnungin vii Santhen voti derebrigstit confirmirtivirdcn. LVII. Illud non parum controuertitur, an parnam 'extis suis addicerepo ini ' Quod utiq; affrinandum videtur, quia iurisdictione carentes,co ipso quo potestatem aliquam stituendi habent, simul& id habent, ut in poenam certam compromittere possint, non quidem vere talem , sed ut
quamuis poenam conuentionalem aliam,vrivsvlt.LLII. LV .g. l. v .n.M. pen.l. IS. g.pen. l. Ita. l. V .espa i , ver oblig.Quo pertinent& leges earumq; poenae,quas in A- . cadena ijs priuatorum exercitiorum promouendorum cam
si discentes sibi ipsis constituunt; LII X. EGO n na, de quibus statuta feruntur, varii sunt. Atq; in ijs quidem, de quibus iure diuino, naturali vel sentium cautum est, idem potest statutum, quod lex. Legem quoq; ciuilem in totum tollere potest , Dd. in rubri dedere. ab orae ac nisi lex prohibeat,se a contraria vel consu tudine vel statuto tolli, vim auth.nauigia. C. desuriis. viri H. I. obuers. . - . LIX. Debent autem isbe res, de quibus statuta seruntur, omni'. no tales esse, ut ad statuentes pertineant. Cui confestiens est,st tuta ad res extra territorium eis sitas non extendi,in nis enim nul-ή ucst ei attributa facultas, ideoq; nullius firmitatis est...io.ri const-
18쪽
LX. Sic statutum quodidisponit coniux secedat coρ iugi Oxclusis consanguineis, in boni β ex tr rito rium sitis non valet, sed ad ea secundum communei amixti intur proximi comati,
LXI. Forma pro varietate constituenti; m varia eu. δώ striatus enim suo sensu statuit. l. r. C. de Li. Populim vero fert statutum per ordinem seu consilium, quod populi vicem repraesentat, i. a. f. de decret. ab Oraefisc. cui conuocato, noua lex proponitur, quam expresso consensusonfirmare debet, La. de decurion. -- CD-ri . m. Praecepi. Duc O ad 1, de L. cfi L. LXII. Habent di hanc formam cum omni iure communem, ut sint rationi consentanea; nec ontineant captiosa, iniqua, dccontra bonos mores, L F. de decret. ab orae 'cianae Sich. ad i. vn. C. de monopol. num. δ. Hinc collegiorum mechanicorum statuta non valent, quae volunt, ut quod unus inceperit, alter non Persiciat, d. l. vn. C. de monop. Treuti. ae disp. I. ih. vlt. LLA.
LXI Edfectus si tutorum est , ut liget ciues loci, sicuti a
lias lex vitiuersos, unde& legibus an numeratur, cap. r. a. de consit. in . Exteros autem non obligat, nisi ratione rorum, delicti, ι' is extraorae crim. contractus l. 6. de euiction. Qui autem in loco
statuti contrahit, vel quasi, ille tam quoad contra urna, quam eius lepnitates a statuto requisitas obligatur. . Sic qui in loco quodam testatur. . , ubi statutum in testamento stingulares solennitates,equiriit illlas obseruate leuetur , & tufic testamentum ubivis locorum valet, Gail. a. ob A. cenci .Uaο. num. 'pe Mnas tamen non subditas , alias ad a, ctum aliquem inhabiles, habiles reddere non potest, proinde i, filiusfamilias forensiis, vigore statuti, testari in eius loco potest.
LXIV. Tempuι quo incipiunt ligare, etiamsi in constitutio-tionibus sint duo menses post insinuationem , nou. σε. statuta tamen ligant scientu statim, L .F. de decret. ab ord. ignorantes quoque statim, si de eorum commodo agatur, si autem de incommodo, iudicis arbitrio committitur, an supina possit dici subesse ignorantia, d. l. . O La. δε const. in L
19쪽
LX V. Ate retatisne flatutorum hoe notandum, eorum verba proprie & stricte esse accipienda, si dorogent iuri communi. Gail. d. obf. ta . num. I. Alias enim eadem est ratio interpretandorum statutorum, quae aliarum legum, ut etiam quam amplissime, si aequitas admittat, explicentur. Treui p. i. disp. i. ib Ut it. E.
I. Fili infamiliasse, im 2 patre sudiorum gratia sub Oi-
II. Naturata, ct ciuilis rario consensm patris in nuptias lj substantistiter requiris. Hunc etiam de iure canonico non ran-νum sene iis , sed nec uaris causa adhiberi debere suiui-
III. Legitimaripersubsequens matrimonium , des mimo seu ali infleuris no uccedunt. IV. Constitutio de pace religionis, ct per eam impetrata securitis, nou eL ubialver concilium et ridentinum, fedinprasina adhuesu Vir vigore . , V. Purgaria agatum per aquam stigi m minime ad torturum Osric