Joannis Mariæ Panighetti in gymnasio Patavino pub. juris cæsarei professoris Ad tit. de V.O. Disputatio

2쪽

s III l

BARBONO MAUROCENO

IOANNI MOCENICO

Rit proculdubio , qui quaerat, cur hoc potissimum anno Disputationem hanc meam pro Solemni Studiorum Infauratione habitam Typis tradam. Ego A a G

3쪽

ro nihil dissimulo, nec es cur dissimulam.

Quadriennali scilicet expleto conductionis cum. D , laborum , sudiorumque meorum rationem, ut par es, aliquam, Hobis, SENA

Nimirum quod jure vestro a nobis exposcere potestis, ego volens lubensque assero. Ita rei alicujus familiaris, aut etiam publicae bonus admini rator , rationibus sponte redditis , non obscurum Mei suae iis, qui prae-funt, argumentum praebet . At cur, inquietaliquis, cum Cujacio tanti nominis Intem prete certamen instituis ρ Facio scilicet quod illi, qui in Sole Planetarum lucidis o m culas quaerunt. Quemadmodum veris, detectis in Sole maculis, adhuc tamen luminis idem parens ae fons habetur; ita Cujacii sentemtia aliqua non fatis omnibus probata , ambuc tamen clarissimum Jurisprudentia lumen , ac summus Iuris Interpres Cujacius O

4쪽

s v lxblimatur . Et fane, hunc qui Cujacio honorem deneget, aut C acium numquam legit , aut quae apud ipsum legit, non inte lexit . Neque tamen hic eruditissimo viro, Romanique Iuris peritissimo laudes contexere Volo, tum quod multo ante nos ab aliis plurimum commendatus , laudibus nostris non indiget , tum vero etiam quod Epistolae modus fereandus. Orandum mihi potius , precibusque impetrandum puto , ut conatum hunc , laboremque meum, praesidio Uestro οauctoritate , SENATORES AMPLISSIMI, tueri melitis .

6쪽

s VII I

primum hoc anno, ex quo huc ascendimus, quarto, de stipulationibus d1sputandum nobis esse intelleximus, uberrimum statim sontem nobis aperiri cognovimus, unde aliquid traheremus, quod vestris auribus non indignum prolusionis cujusdam loco esset. De stipulationibus enim tractatus tantam Occupat sua amplitudiue Iuris partem, ut non sit dim*ile, ex innumeris , quae ab latetvretibus excitantur in eam

rem contro emis, unam aut alteram eligere, quae non ob suam modo pulchritudinem &sravitatem , sed etiam utilitatem vobis probetur. Et sane ad veterum, ac re 'tiorum Interpretum de Verborum abligationibus disputationes & commentarios accedentes, in Vinnii locum statiae incidimus , ubi magnopere 'miraturi, cur Criacio docere ' placuerit, promisi tindiem

7쪽

s VIII Idiem, ante diem, invito creditore, solvere non posse. Quod quidem ita grine nobis visum est, ut hoc ipsum diligenti examini hodie subiiciendum esse statuerimus. Verba Vinnii ad 3. a. de V. O. placet recitare :misor, inquit, Cujachim in re tam aperta

dissem e. Ego tamen, qui Cujacio inter

Iuris Interpretes semper primas dederim , eundem aut absolvere, aut damnare prius non ausim , quam ejusdem rationibus in medio positis, diligenterque discussis, gravissimo judicio vestro. aut absolVatur, aut

damnetur.

Quod igitur Leges omnes, quod omnes iere Legum Interpretes affirmant, constanter Cujaciuρ negat, promisserem in diem, invito creditose, ante diem λlvere posse. Neque u qro uno ini loco , sed ubicumquede biti in diem mentio contingat eandem sententiam re tir . Ubi vero 4d apertim- tradit, imus est ruinini Comnaent.'ad hi de anm: lega. Harus enim, ipse ibi legimus eiusdemi in isto - etiam ad l. 38. . ff. . de . V. O. , , ubi. Ira

8쪽

doctrinam, planeque suaui, quo Iuris sundamento communiat, aperiemus', postquam , ut res ordine contrahendae stipulationis modos investigaverimus, eosidemque accurate explanguerinius. Ac ne cui sorte actum nos, agere 'Videamur , Curabimus diligenter, .ut, ubi liceat, trita caeteroquih ac petvulgata doctrina speciem

aliquam novitatis induat.

Omnis igitur stipulatio, , inquit Tribonianus in I. omnis inst. titi de v. O. , aut pure fit, aut sub conditione, aut in diem. De singulis modis, singillatim disputemus, ut ' quae ratio sit adimplendae cujuslibet obligationis, clarissime pateat. Pure , us Iurisperiti , loquvntur ni istipulatio , cum neque , tacite ,s; neque, expresse: dies , ' aut conditio sti lationi inserta videatur. Ta- crit; eoim: aliquatam adire inest ustipulationi cum, scilicet , i quod pure, caeteroquin pro missimi est, percietum naturam, nisi post aliquod item is rintervallum praest, rLi non ipossit:.rbQuruli quidom lex : duplici causa si contingere 'osse s clarissimum ' est ;nimirum aut ea re ipsa praestanda, aut ex loco, sub res denis, praestanda est . Resy quae pra standat sit, istipulationi purae taci tala te

9쪽

l x Jte tempus adiicit, si, quemadmodum docent laterpretes, fructus nascituri in stipulationem Venerint. Horum enim natura postulat, ut tempus expectetur, quo nati fuerint, ut peti jure possint, & lolvi debeant. mamquam exemplo hoc plus complexi esse videntur, quam coepta doctorinae ratio postularet. ui enim fructus stipulatur, eam rem agit, ut pure quidem stipulari videatur, re tamen Vera non solum in diem, ut diCebamus, sed etiam

sub conditione stipuletur. Qui enim fiminis stipulatur, spem stipulatur; spes autem, cum sit incerta, stipulationem facit, ut loquuntur, conditionalem, cujus illud praecipuum est, ut esse aliquando possit, aliquando non esse. Fructus enim, quin rum spem stipulamur, cum ipsos stipulamur, 3c nasci mssunt, & non nasci. Q re qui eosdem stipulatur, licet pure stipuletur, eo tamen modo tacite stipulatur, quo stipulatio aperte sub conditione conciperetur ab eo, qui diceret; si nascentur.

Ex quo patet, eum, qui stinus stipulatur, non in diem solum , sed etiam sub conditione tacire stipulari; in diem quidem, quia mactuum nativitas e pectanda est,

10쪽

est; sub con stibne vero, quia incertum

est, utrum sint nascituri. Unde illud a l. I. ff. de cond. & demonst. imperatum, solvendos esse fructus si nascentur; sin minus, non esse solvendos. Vertim non unum est purae stipulationis conditionem tacithrecipientis exemplum. Ρlura enim eiusdem generis alia sunt, ac praecipue quidem Dotis stipulatio quae ἰ quamvis pure conce-ἶta , eam tamen tacite conditionem ha- et, si Nuptiae secutae fuerint. 1. stipui tionem. ff. de jur. dot. Eodem in numero

est pura stipulatio eius, cujus dominus sit apud hostes. Quamdiu enim est apud hostes, tamdiu pendet stipulatio, quae tacitam conditionem habet, si revertatur. Huc quoque restrunt servi haereditariistipulationem ; licet unim haec pure a servo celebrata fuerit, eam tamen tacite conditionem continet, si haereditas adita fuerit.

Nihil dico de eo purae stipulationis ge-

nere, qtiae locum contineat, ubi res praestanda sit; ut si Patavii stipuler Romae dari. Haec enim illud tacite temporis sparium continet, quo Ρatavio Romam iter commode confici possit. Caeterum illa veri nominis pura stipulatio erit, quae neque