Systema pestis physicum, elaboratum à r.p. Joanne Saguens, ordinis Minimorum, & his diebus iterum provinciali Tolosano. ... Accessit Appendix ad elucidationem systematis

301쪽

aga appendix dierum spatio , quasi sufficIente adtentandam Pcstis praesentiam in pannis , in vestimentis , & smilibus rebus, quibus jam adhaesissent, aut insecta ipsa pet ilentia quaedam , aut ipsoru in ova. Nam si vermium sericorum caeterorumque insectorum visibilium potest nativitas retardari , uti continendo illorum ova in locis , sive frigidis , sive humidis , aut aliter involvendo illa nimis , aut recondendo sub terra , &c. quare similiter retardari non poterit per aliquam hujusmodi causam nativitas insectorum invisibilium pestilentium, propter eorum ova inhaerentia subjectis , in quibus ob locum , aut involucrum non habent somentum idoneum exclusioni. Et haec est ratio , cur . in mercibus de Peste suspectis nulla esse possit securitas, licet post quadraginta dies & ultra, nihil pestilentiae comparuerit : ac praesertim si merces illae detentae fuerint in apothecis obscuris , humidis , frigidis , &c. Neque nisi nimis hoc verum est, si verum est,

302쪽

Ad yblema de Infectis , sec. 283

ut audio, redintegratam nuper fuisse P. stem Massilientem ob facta com- . mercia quaedam mercium , quae ab

initio Pestis Urbem invadentis in secretis apothecis latuerant. Iam vero si quid deest solutioni Argumentorum , quae ex Clarissimo Professore Regio exscripsi, directe quidem serientia vermes, in directh autem culices pestilentes , id a Lectoribus eis , ut confido , supplebitur. Sed neque adhuc calamum conti- XXVI. nebo , nam mihi supereti nonnihil vermes non observandum ad duo Corollaria, quae pestilentiae . sibi credidit sufficere ad omnem suae ς φffectus. opinionis securitatem contra vermes

pestiferos. His addere sussciat , inquit , primo vermiculos , tum in fanguine , quando adsunt , tum ineavitatibus corporum Pse correptorum repertos , ma is esse putredinis o Pestilentiae essectum , qsam causam. Atque hoc est Corollarium primum , in quo unanimes sumus , licet non iisdem , ut conjicio. rationibus moveamur ad id affirman-

303쪽

dum. Et ego quidem ad id affr-

mandum moveor , quia e Xtra Omnem casum Pestis saepissimis accidit, ut qui sebre maligna corripiuntur, sanguinem habeant vermiculosum , ac degenerantem in miasmata carbuncularia & similia varias corporis partes inficientia , quae scatere vermibus nemo jam dubitat. Quin etiam

extra casum febris malignantis raro . accidit non generari verme in ca Vitate aliqua corporis per morbos

chronicos s hinc solertiores Medici raro aegris adhibent medicinas , in quibus vermifugum aliquid , aut vermivorum permisceri non jubeant. Aliunde autem sunt corpora Peste correpta , in quibus nihil verminosum deprehenditur : nullus carbo , nullus bubo apparet: nulla in eis 1ese demonstrat pustula , ubi vermes suspicari quis possit. Quare Om. nino alius est morbus pestilens , &alius morbus verminosus , lic Et iste sequi ex illo soleat, nempe quando

ille chronicus est : nam de caetero,

quando praesertim acutissimus est , &

304쪽

Ad D ema de Infectis, sec. 28s

aegrum subitanee aufert , credo quod in cadavere hominis per Pesitem e vivis in hunc modum ablati, non plures esset comperire vermes, quam in corpore alterius, qui derepente obiret, aut capite minutus, aut transfixus corde. Atque hic vellem , ut mecum X X X V II. attenderet Lector , qualiter cadave- Mniis rarum intestina non multos post dies: τ' scateant vermibus , & iis quidem ζζt adultae longitudinis r unde meritotia. colligi potest eos jam antε suisse

natos, ex quo corpus per morbum in cadaver degenerabat : nam morbus, lethi serum aio, quid est nisi

mors quaedam incoepta , sive cada verica quaedam temperies , unde mors sequitur e Et evidens quidem causa est, ob quam necesse sit , ut mortem preveniant natalitia vermium e nam sicut aquae clarae ac nitidae , quandiu per alveos suos pernicitet fluunt. nullum otium relinquunt nativitati quorumlibet insectorum , licet secum abripiant

multorum semina 3 sed si aut his,

305쪽

a8s Appendiae.

aut inde , in aliquam cavitatem illabuntur, ubi stagnent atque subsidant aliquand1u , ibi fota quiete semina reddent insecta varii generis. Idem humoribus corporis accidit: donec eunt pro celeritate , & qita via Oporteat , non permittunt E se. ininibus quae serunt , ulla vitam ac cipere, imo illa in viventis substantiam atque adipem commutant 3 sed si facti fuerint segniores , aut per exundantiam illapsi fuerint in sinus

non suos, ubi retineantur, quaecunque tulerint semina , aut reper

rinx, ibi haec & illa vitani accipiant. Dixi , aut repererint r & ratio

In pletisque dicendi tuit 3 quia corporis viventis

iuua partes s paucis, vel nullis exceptis,3ςx certissima quaedam seminaria sunt vermicularis. generationis. Nam nunquid omnes peraequε vivunt ex alimentis , in quorum plerisque abundare vermium semina nemovere Physicus dubitate experimentaliter enim constat pleraque id genus alimenta, sive panem, sive carne. ,

306쪽

Ad s stema de InsecZis, sec. 287sve pisces , sive fructus , &c. si

reponantur seorsim , suo postmodum tempore putrescere , id est, vermificari: quod utique nunquam accideret absque prete existente in eis aliquo vermiculari seminio. Sed

tum quia corporum nostrorum temperamenta sunt varietatis propemo.

dum infinitae, satis capitur nihil dehisce rebus hic a me afirmari, veluti accipiendum aliter, quam accommodatitiε ad illam varietatem et sicut etiam satis capitur qualiter consentiam in hoc , quod doctissimus Professor a firmat; scilic Et, vermiculos, tum in sanguine , quando ad fura , tum in cavitatibus corporum Peste correptorum repertos , magis esse putredinis. ct pestilentia effectum ,

quam causam.

Suffcere sibi etiam putat, si ad- ηdit i Secundo diligenter notandum Ara nulla

esse, quod Ars Microsopica , cui feracita . a.

tota nititur confutata sententia , ut ' decipiatur se decipiat, est admodum prona. Atque hoc est Corollarium fecundum, in quo nunquam concor-

307쪽

a88 Appendix

des erimus. Illud , ut decipiatur , praetermitto , quia decipi Artifices Omnes posse, sed Artem , neque vel unam , decipi aliquando posse, aut etiam potuisse intelligo. An decepit, an decipere potuit Euclides Mathematicam, aut Hipppocrates Medicinam λ Attendo ad istud , ct decipiat et quamvis rursus Ars nulla, si verε Ars est, aliquem aliquando per se deceperit, aut decipere potuerit.

Artifex est, qui peccat , si Artem

nescit , aut non exequitur. At in causa peccandi Ars nunquam erit. Potest quis, norma utens rectissima , lineam onlique ducere: an haec obliquitas normae tribuetur , & non potius manui , quae a norma deflexit ξ Et hic quidem de Arte Microscopica sermo est , quae certe multos deciperet, si, ut a firmat , procrearet in visu hallucinationes, quas enumerar ; stilicli , quibus Aran raro evenιt, ut in sanguine alii qualiquoribus , loco minutissimarum μινillaram liquori innatantium, ver-

mei ,serpente , similesque reptantes

308쪽

. Ad Systema de Infectis, sec.

ssa oculo mι VcVιo munιto cum stupore appareant

Oh l quam spatiosus esset mihi xx.

jam campus scribendi adversus hal- 'is l. Llucinationum vitia falso Arti Mi .ςopica , NCroscopicae imputata i Sed quia:-IM ' .a mihi non parceretur, si Mathemati P R Cum agendo , fusius hac in parte digrederer , essiciam ut ex dicendis ingratiam Artis offensae , nihil supernuum afferatur. Mathematicae pars Perspectiva est , & pars quidem antε caeteras utilis ac jucunda. Haec dividi trifariam solet in opticam , Ca-ioptricam & Dioptricam , divisione accepta ex radiis luminosis , quibus proprium est esse aut directos, aut reflexos, aut refractos. Isti ad Dioptri Cam pertinent: & haec est quae sub se praesertim continet Artes duas , Telescopicam di Microscopicam. Ad illam spectat lentes disponere, quarum ope videantur objecta, quae lichespectandae magnitudinis sint, nihilominus ita distant, ut vel nullatenus viderentur , vel non viderentur, nisi

modo quodam confuso di fallo. Ad

309쪽

x L . Quot fle

quntes utilio a res ex usu Teleseopii hactenus provenerint.

Mo , . Appendix istam verδ spectat lentes aliter foris mare , per quas videantur objecta ,

quae tantae sunt parvitatis , ut inermibus oculis, quantumlibet e propinquo & attente obtuentibus , aut non aliter quam confusillime , aut nullatenus pateant. Hinc dum eminus conspicio montem , ibi nihil praeter saxa N praerupta praecipitia video : usu autem Telescopii video , N sylvas , & prata , & pecudes , &c. Saepe quid elongε video sese movens, de quo

crederem eme Ovem, aut canem , iccc& arrepto Telescopio , ecce homo est, qui suo in horto ambulat. Mihi etiam h longinquo in prospectu est turris, cujus superficiem nigram &figuram rotundam esse pronuncio: mutabo judicium statimatque, ope Τelescopii , advertam rubere illius muros, & esse in quadro positos: Facito postmodiim a Tertis ad Ccelos transitu, an ante tubos Galilaei Telescopicos noverat aliquis Satel

litium Iovis Planetarii t Exinde compertum suit Iovem illum suos

310쪽

habere Sate; ius , cx quorum EmeItionibus & immeritola bos observati1, plumnae in Astionomicae com prehensionis bonum utilitates re dundaverunt , uti maximε ad conseputationem Eclipsum , quin re sociε redundabunt , ut aliqui conssidunt , ad longitudinum deprelie 'sionem summe ac merito desidera-

eam. An utilitates istas & smiles vocabit aliquis halucinationes Artis Telescopicae , & non potias dicet hanc Artem favere plurimum imbo cillitati visionis humanae, & emendationi judiciorum ex imbecillitate illa sequetutum Atqui visonis nostrae imbecilli- tatem magis adjuvat Ars uictos. Ediri

iudicia , quae a multis nescientibus, Riua aut nescire volentibus illam , de inὼVisibili terum physicarum parvitate

feruntur. Quia enim ut plurimum negantur ea omnia , quae his oculis inermibus non videntur, inde fit ut

effectus physici permulti ad causas trasseu, & vere nullari reserantur,