장음표시 사용
11쪽
il eo RPORis 2 conjunxerit , corpusque in tormenta INDURAVERIT, ut judicis solertiam frustraretur. Ita etiam excusamus A LEMANNOS, qui VALETUDI-
ω is habuisse in defendendis rei rationem uideri possunt Ferebat illorum temporum superititio, ut posset quasdam
reus accusationes armiS, , tute pugnandi, diluere Seu Paralyticus, aut morbo articulorum adfectus, per alium pugnabat Campioni mercedem pugnae, suo nomine susceptae semissem bonorum dabat. Ita IVS PROVINCIALE ALEM ANNORVM cap. LX praecepit. Mos ille etiam alias gentes infecerat si CVLI SeXagenariis, minoribus, per procuratorem pugnandi facultatem tribuerunt. a 3nde euenit, ut quam alii sua uirtute, suis laboribus, quaerebant palmam, illi desides virtute aliorum inuenirent. SAXONE etiamCIAvni procuratore ad pugnam, VULNERATI clavimentum temporis dederunt Aperte de illa caussa uetus auctor pecu
runt nostris, in debiles, corpore affectos, indulgentia
a Geg. Sie L. II tit. 37. l. IV in Lindenbrogi Cod. LL. Ant. p. 78 I. Et qui aetatis annum sexagesimum tetigerint, qui nondum uiginti quinque annorum curriculum impleuerint, per se pugilare non teneantur,std possint ad defensionem suam subjicere campionem, ne illae aetates, in altera frigestente naturali calore, in altera iuuenilium uirtutum robore nondum impleto, incerto jussicio relinquamur.
12쪽
sic vLi a qui integrum robustum cum misero cin. firmo congrellarum, eosdem artus, quibus alter naturae uitio captus est, in pugna debilitare, aut certe uinculis quibusdam obligare, corporis uitium arte imitari, coegerunt: ne cujuSquam imbecillitas alterius robore, Quirium inregritate, opprii tur. Quae omnia qui recte eXiltimat, illi non potest esse obscurum, non tam faueri reorum incommodis, aut corporis debilitati beneficium tribui, quam necellitati naturae potius aliquid concedi. Enim uero, cumsederet animis praua superuatio , pol se in re dubia . udicium immortalis Dei armis, Quirtute depugnantium explorari consequens erat, cum integris, integros, debiles,
cum infirmis esse committendos. Sed de his erit deinceps locus dicendi V
FORTIORA IVN EX ROBORE ET COPLIS VIRIUM QUAM EX IMBECILLITATE PRIVILEGIAiVRE NATURALI
EX HIS REBUS, quae hactenus disputata sunt, id amon intelligitur, bene agi cum nobis omnibus nullius necessitati, si recte res administretur, quidquam deesse quicquid na- rura uirium negauerit, illud legis indulgentia suppleri quo plura deficiant, tanto plura pol ab aliis exposci, atque iv RE quodam Nos TR exspectari haec omnia laturae conuenire, Tanciri ciuilibus praeceptis. Sed dicta de illis juribus intelligenda sunt, sine quibus ferri sors humana, atque
tolerari, onusino non potest aut quae uidentur a MisERATIONE
a ras fauor defensionis est, uti, qui pugna impetitur sit aliqua parte cito potis debilitatus, alte se etiam debilitare teneatur, in eadem parte, uelut si unum tantum oculum habeat impotitus, is, qui Osthri, aliquot diebus ante, illum oculum apposito aliquo sibi claudat, in quo pati dignoscituraeeusatus Similiter etiam in digitis, &mcmbris aliis, hoe uolumus obtinere, iuxta proborum uirorum concium&Prouidam discretio ire in judicantium
13쪽
potius, quam a FAVOR I LGIS, Proficisci. Enimuero cum necessitati subueniendum sit, neque optimi legislatoris bonitas permittat, ut cuiquam desit aliquid, quod ad utilitatem ejus, commoda, sine injuria reliquorum afferri possit apparet, in his rebus magis indulgendum esse MBECILLITAT , quam visti v mi in infirmioribus tanto magis consuli debere, quanto minus ALENTiOR scindigeant opis alienae Sed alia ratio ineunda est cum de illis IVRIBVS quaeritur, quibus uires nostrae ad rem seliciter gerendam communesque necessitates procurandas, ad suscipienda pro salute uniuersorum facianora, ad uuandam, amplificandamque rempublicam, fin-riuntur, atque accommodantur. Qua in caussa nulla est duabitatio, tanto pluribus quemque ornandum esse beneficiis, quanto magis quilibet ad res gerendas uidetur ah ipsa natura esse comparatus Quapropter, cum melius de his spereamus, quos etiam sine arte ualere, mentisque uiribus, egregio quodam spiritu, animari intelligimus cumque praeterea sciamus, si ad naturam eXimiam atque excellentem, accesserit ratio quaedam, confirmatioque artis, 'onorum, atque sortunarum, tum solere aliquid praeclarum at .
que omnino egregium enasci; praeferimus illos, qui naturae quodam habitu insignes sunt, his, qui ipsis uiribus sub ,
debilitate neruorum, a studio uirtutis in rerum agendarum
auocantur illosque augemus priuilegiis, & existimamus, reetius ibi magna beneficia collocari, plusque commodi ab ipsi exspectari, quam a debilyotibus, quamvis maximo studio, contentione, adjuvarentur. Cui rei uidetur illud obstaare, quod supra a nobis disputatum est, i a L priuilegia
Ex cujusque NDIGENTI A enasci, cOPIAS Ver VI RivM, excellentiorem uia tutem, esse cum OBLIGATIONI, quam
dicunt, conjunctas, ossicisrumque quasi sontem existimari. sed faeile isti dubitationi occurritur, si cogitamus, tanto furibus quemlibet uiribus & copiis indigere, quanto majora
14쪽
jora sim illa, quibus gerendis, perficiendisque ipse animum accommodat; quamuis VIRIUM AEVNDANTIA OsriCIVM pariat, tamen etiam ex ipsis os vicos susceptis quaedam ivst enasci, atque aliquam exigendae opis alienae facultatem. Qui ipsa infirmitate a suscipiendis negotiis prohibentur , facilius sibi consulunt. Natura non adeo multa desiderat & tanto paucioribus contenta est, itanto magis exigua sunt illa, quibus perficiendis destinatur. Quanquam igitur sine indigentia nullum nobis us, aut facultas quicquam postulandi, tribuitur tamen, qui ab ipsa natura liberalius instructi sint, digniores habentur illis juribus,
quae naturae uires augent, atque perficiunt aut QVIBUS, tanquam MEDIl quibu am , AD COLENDA OFFICIA.,
indigemus. Hinc major principum potellas, quam priua torui , Impliores possessiones, munimenta fortiora, praesidia, reditus, copiae atque facultates, quarum usus est in republica regenda quibus tuto carent illi, atque excludi debent, qui prouidentiain imperio aliorum defenduntur
pRIVILEὐIA IMBECILLITAT is PROPTER IOLAM NECES SITA TER CONSTITUTA SUNT IURE CIVlLI ROMANORUM
ILLvxi ordinem beneficiorum, naturali ratione constitutum, videmus diliguntur ipsis ciuilibus legibus seruatuis. Ex quibus intelligitur , jura quae infirm foribus concessa
sunt, non ideo ipsis tributa esse, ut praeseiantur Valentioribus, aut uti ipsis faueatur; sed ut dolorem isti suum patientius perferant: te, dum curae alienae cogantur uacare, suis necessitatibus succumbant. Quapropter, quae ipsiis debentur, beneficia cum sensu quodam incommodi, miseriae, conjunguntur. Si uacat, eamus Per X empla. CALLISTRATUS L. V. pr. D. de jure immunis munera remit- tut
15쪽
tit senioribus, BENEFICIO AETATIS. Sed ut intelligatur, Icium non tam fauisse imbecillitati, quam necessitati paruisse; non omnes, sed locupletes duntaxat, ab illis eximit nec si omnibus victolicet, sed ab illis, quae magis corporis habeant uexationem. PAVLLVS surdos, mutos, si omnino non audiant, nec loquantur, ab honoribus quidem ciuilibus . VII. D. de Decur non etiam a muneribus excusat Alterum enim imbecillitas prohibebat, alterum etiam a uitio. si poterat praestari Haec ratio induxit VI pi ΑNvM L. II. D d Vacat ut senio' imbecillitate uexatos, ab illo tantum munere, quod ex utilitate reipublicae administrare non poterant, quodque corpore erat obeundum, dimitteret ceterum, ab illis, quae consilio prudentis uiri uel patrimo ni impleri possint, neminem nisi ex receptis probabilibus caussis absoluendum , responderet. Sed uideamus, quid opponi possit MODE.STiNO quem' ipsum benignius Datur1-iTAT sensisse, supra est a nobis indicatum. Censebat enim, milites, etiam illos, qui propter AEGRI Tu DINEM for
videri l. VIII. g. s. D de Excus Sed caue existimes, uo Nox Es' praemia cuiquam propter AEGRITUDINEM 1ibuta. Obstat enim Lege XII de R. Mil. MAcER JCtus, qui aliam MisSIONEM HONESTAM, tempore militiae impleto, aliam e vssΑκi inesse, ex corporis uel animi uitio , aliam Geso, iasili4 LM , propter delictum, interpretatur. Neque uero ubdetur esse inter MACRUM , ODEsTiNvM dissensio. Hic Q. L. VIII. D. de Excus. MisSIONEM 'O NE SI A M ab Ism o Mam Lo-s duntaxat, qua quis propter delictum sacramento solubtur, ejungit idque, ordine uerborum potest cognosci. Disputat, utrum GNOMmios missi habeant vacationem 3 Et negat his remitti tutelam posses Sed illos tamen absoluit, qui C. AvssARI A remissionem acceperint uideri enim riua uox EsTAM esse. AV. ARMΜ igitur, tum HONEsT Q appellat
16쪽
pellat id scilicet agit, ut illam non IGNOMINIOSAM esse, sed, si huic comparetur, honestam dici posse , flendar. MaXime, cum a tutela miles eXcusatur, quae desiderat hominem integrum atque prouidentem, non aegrum, non enervem. Aliter sentiendum, cum praeivia exantiati labo his, praemia militiae, dispensanda sunt. In illa deli Deratione chvssastri missio non quidein GNOMINIOSA, aut uituperio digna, nec tamen ita HONESTA est, quam conueniat praemiis ornari sed inter ignominiosam, honestam, i habetur, quae nec laudem mereatur, neque in notam infamiae incurrat. Hoc consilio MACER separat caussariam ab honesta atque ita potest inter utrumque JCtum conuenire
CORPORIS INTEGRI ROBUSTI ET PROCERI PRIVILEGIA POTIORA SUNT QUAM IN B ECI UL UT A TIS IURE CIVILI ROMANORUM
QvAM vis igitur consolemur imbecilles , doloresque miserorum leniamus beneficiis tamen in reddendis gradibus honorum, atque dignitatum, quibus communis utilitas promoueri, atque ad salutem omnium obdinum aliquid aflerri debet, aut, quod idem est, in P Rl VILE Gi Is tribuendis, quibus utimur ad rempublicam administrandam,&ofit. cia observanda, majorem integrarum , atque confirmatarum, uirium, quam fractarum, debilium, rationem habuerunt cum naturalia, tum ciuilia, praecepta. Se enim
Quae uires cum magis animo hominis contineantur, quam corpore, quod nobis etiam cum brutorum grege
17쪽
commune est consequitur, potius ingenii, quam artuum, spectandam in deligendis hominibus Virtutem Uerum cnimuero cum natura utriuSque usum uirtutis tam arcto uin. culo coniunXerit, ut neque uis corporis S robur quicquam proiit, nili arte desiturenio repatur, neque mentia duntaxat habitus ad res gerundas utriciat, nisi corpolis utatur ministerio, cujus imbecillitas coincommoda non solum mirifice perturbant animum.&frangunt Uerum etiam, ne quid succedat, neue periacianturMeltinata, impediunt ea propterne corpus quidem nepligendum eli, sed isti etiam in administranda republica tribuendae sunt quaedam partes. ROMA-Nis quidam, si Livi v audiam US, VILE COR pus est, dum magnam gloriai uident: a quod testatur dextra Mucii Scaeuolae, incensa ad sacrinicium oculo injecta ut attonitum uirtute hostem pertu baret intare, uti incerent animo naturaei fortunae inuidiam, ex ipsi Vm M COR pollis subinde etiam nomen, gloriam, quaesiuerunt. HinC
ligatur, non habitu corporis no MANos, sed ingenio 'culoria rerum gestarum aesti inandos. In ipsis io Tisus conlcri Dendis quorum ossicium magis corporis ministerio, quam animo, obeundum eli, non tam indocti roboris, quam artis, exercitii habendam rationem satis diligens rei militaris scriptor EGET ivs b praecipit ridetque Germanoriam PROCERI 1TEM , aduersus quam multum potuerit
Italorum ARAVIT As: c ridet etiam Hispanos, quos uiribus corporum Romanis praestitisse, constaret, d neque P OCERITATEM in milite magnopere desiderat, cum utiliussit fortes esse milites uana GR AN DE s: eh&ii NOREM Tydeum corpore, sed sortiorem armis, etiam Homeri auctoritas
18쪽
ritas confirmet. a Sed illa uirtutis alienae contemptio ex conscientia imbecillitatis enata est; nec seria, sed tandem. cum apertius animi sententiam profiterentur Romani, in admirationem commutata. Illud omnes reipublicae partes, sapientissimis legibus discretae, atque ad summam dignita tem compositae, ostendunt Ordiemur igitur a plenissima boni Xe inpii Republica ROMANORUM, cujus leges cinstituta ad nostram aetatem propagata, atque a plerisque gentibus accepta sunt deinde progrediemur ad GERMANos, quorum mores praecepta simplicitatem naturae imitan turi donec ad cultissimam hanc a AXONiAM perueniamus: quae non solum, ab antiquissimis usque temporibus, uti armis, ita etiam scientia, .legum disciplina , cum uicinis gentibus certauit sed AUGUSTISSIMI REGIS NO STRI cui perpetuum robur, uiriumque inuicti stimam in tegritatem, in longilli in os annos dem illissime apprecamur 1apientia, heroica uirtute, ita illultrata est, ut ahnam praeripiat omnibus, atque ad immortalitateiri commen.
Vin ΕΑ Mus igitur, quid Romanorum legibus conpo-R INTEGRO ROBUST , ET PROCERO, fuerit attributum per partes singulas eamus. Obseruabis, hoc Ri-
vitro ivxi continere vRA SPE Cl ALIA, ILLIS, QUI COR- post C INTEGRO ROBUSTO, ETIAM PROCERO, SI rvr v NT, AEM CONDIT ONM CORPORIS, IDEO CON-
19쪽
Videntur IVRA SPECIALIA, non sine ratione, ex usu legum Romanarum , posse Ri VILE Gi appellari sed illi non nihil a recto discedere, qui cum . ONSTITUTIONIBUS prRso NALIBUS , quae in lingulaSpersbna eduntur,4 iv 1-Lrsi permiscent. Sed offendas JCtos subinde incertos, quo se consilio sint eXpedituri. Recte LYNCKEstus a uidetur ΤRvvIVM notasse. Si ad antiquissima reipublicae tempora assurgaS, PRIVII LGI A etiam in singulas personas concepta sunt: in jure in ciues uniuersos explicato, separata. b Hoc ueteri n. Tabb praecepto comprobatur:
Υ v. Ita enim legem illam GAE AN IN A restituit. Audiamus sis ΤvM c qui RIVOS, inquit, ANTIQUI PRO SINGVLIS DICEBANT OB QUAM CAUSSAM E T PRIVATA DICUNTUR, VAE IN S C VINAE QUAE SUNT: NIN CT
PRIVILEGIUM ET PRIVATUS. Adeo intelligitur, antiquo jure Civitatis personales Constitutiones etiam Rivi LEGi dici consueuistb. Nec mireris, pro silmplicitate illorum temporum in caussarum , non adeo multas legum formas, neque has studiosius distinctas fuisse, aut diuisas. Postea, cum multa, de quibus antea non fuisset cogitatum, incidissent, alia atque alia jura constituta sunt, subtili ICtorum ingenio discreta: suumque singulis nomen attributum quaedam INAE IN GvLAspEst soNA concepta, quae personam egredi VLPIANus noluit neque trahi in exemplum posse existimauit, i. I. g. a. D. de Cons. Princip. aliae leges cum pluribus communicatae, quas
20쪽
ve GiNERAT ixi de omnibus ciuibus praecipiunt, CONSTITUTIONES GENERALES, seu proprio nomine, vim dici possimi l. Vs II ' de L Lbus, uel psci ΑTiM de certis ordinibus personarum, certisque formis caussarum, disponunt,
qUae CONSTITUTIONES SPECIALES appellantur. GENE
RALEs, Vel REGULAM IVRis, manifestam illam,in apertam, sequuntur: c REGvLAR Ecdictae sunt uel contra tenorem rationis, id est regulae, propter aliquam utilitatem constituentium, introductae, quas AvLLvs l. XVI. D. d. LLbus nomine IVRIS SINGULARI comprehendit. Sed IN GULARIA IURA nequo ad SINGULA PERSONA pertinent. neque ob materiam, sed ob R ATIM N EM DE G IAE SI G a. A Ram hoc
nomine definiuntur. Rusmodi forma l. LXIlI D. d. usui se ex libro pAvLLi, quod de jure singulari conscripsit, proponitur: datur enim illi, qui fundum quidem, sed usum fructum non habebat, potestas cedendi, quem ipse tamen non habet, usus-
fructus. Ita ICTUS: FOD NOSTRUM NON EST, TRANSFE REMVS AD ALIOS : VELUTI IS, QUI FUNDUM HABET, QUAN QVAM SUM FRUCTVM NON HABEAT, TAMEN SUM FRU
CTUM EDERE POTEs T. Videbatur Iuris regula obstare, qua, quod nostrum non est, in alios transferre, prohibemur; sed contra tenorem illius rationis, auctoritate constituentium, propter aliquam utilitatem introductum est, ut liceat cedere usumstumam puta, quia certum erat, mortuo usustuctuario, uel conditione exspirante, ad proprietatem reuersurum esse usumfructum. Sed haec vac, quamui SINGULARIA sint, tamen GENERATI constituta sunt, pertinent ad ciues uniuersos; nullo personarum discrimine accepto Ab illis iv RA'PECIALi A sejungimus, quae de quibusdam duntaxat ordinibus, aut de quibusdam formis caussarum, praecipiunt neque a singulis personis impeti anda sunt quae Constitutionum personalium forma est sed ipso jure omnibus, qui ad eundem ordinem pertinent, promiscue debentur opsiis 3 que