Delle antichità italiche. Parte prima quintaGianrinaldo Carli Appendici di documenti spettanti alla parte quarta delle Antichita Italiche

41쪽

XVII.

Iass. Piima Ind. apud Civitatem Austriae . In Camera Pa: riaret ali die XI. intrante Septembr. Presentibus Domino V zelono Abbate Balliniensi ete. Supra doctus D im. Greg. Patria cha , et Marchio fecit, constituit , et ordinavit Do m. Sent,ium Ricarium . . . absentem , et Magnificum Citardum Plebanum de

Musta presentem . . . . et Procusatores, et quilibet eorum insolidum ita ut ...... carta Procurationis apparent, Sit legi: imus .... et recipiendum nomine ipSius Domini Patriarchae .... a Comune Pola duoni illia librarum Venet Comune tenetur eidem D. Patriare hae dare. . . . proximo venturo; et ad faciendum nomine Pattiarchae sinem, remissionem, et re tutationem post integram .... ipsius pecuniae, et pactum de non amplius repetendo . . . . D. Patriarcha, & Marchio se ratum habiturum , & firmum etc.

XVIII. Deditione di Bose a Capodistria , areno MCCLXVIII.

v. sol. a Io. In Dei Nomine. Anno Ejusdem Nativitatis Millesimo Ducentesimo sexagesimo citivo India X l. die X li I. eXeunte Λugusto . Actum Iustinopoli in Majori Consilio per eampanam bis pulsatam more solito congregato. Praesentibus Dominis Appo AZZonis, Ioanne Det almi, Detem arto Notariis: Petro quo dam Facinae Milite, Aldegerio Mansi edini , & aliis. Do m. Mau-tiuus Mauricinus Capitaneus Civitatis Iustinopolis ad instantes preces urenui Viri Dom. Albeni comitis Gotidia ... per Dota.

42쪽

Conono de Mini no praedcti Do m. Cc mitis Amba Xatorem , ut patet Lutetis sigillo ipsius Doni. Comitis roboratis; & de voluntate Minoiis & Naji ris Consilii Iustinopolis, Volens intendere honori ἴc bono st .itui praed:cti Do m. Comitis, δοῦ Communis Iu im polis, Jc cinnium de tota Civitate & Districturpra lictus D ni. Marinus Capitaneus Iustinopolis vice & nomine ip, tu, D. Comitis & Consilii dc Communis Iustinopol. recepit δc assump,it D. D. Albinum de Pulchiis: Ioannem de Carlo : P trutra de Milisama , dc Dominicum Paganum de Bulleas, Syndietis bc Procuratores totius Communis de is uileis: ut patet Instrumento manu N . . . . Notarii coni et 3, Promittentes , & facientes per se , 5c totum Commune de Bulleis iasua Protestone id cu,todia per piae dctos D. D. Comites, dc Marinum Capitaneum . bc Comunitatem J tinopolis contra quo libet Commune de Bulleis molestantes, Sc impugnantes, tamquam lac minibus in sua cuit odia positis. . . Consilium, de auxilium impendatur : Promittens etiam idem Dom. Matinus per se , dc Commune Justinopolis quod si in per se aut suos Successores, aut per Commune Iustinopol. Pactum conscctum Desito sine ip,is Bulliensibus cum D. Patri oricha .... qui vero p redicti Ambaxa rei res de Bulleis per se, dc tot uin suum Commune in praedicti Dona. Comitis, Sc D. Marini Capit an ei, dc Communis Iustinopol. se in Prcicctione & Custodia suppone tcs, solempni stipulatione promiseiunt: Ita ut Si Commune .... Ju,tinopol. militum vel peditum exercitum facere Orportebit , vel occasione Cuerrae . . . gravabitur; in praedicti Communis Iustinopol. auxilium, δc juvamen vcnire, Sc concurrere Statim .... peditum , juxta posSibilitatem fit abilem . . .

Communis de Bulleis: Praedicti Procuratores promiserunt dare in Potestatem Cominu uis Juit inopsi. sex Olnides de Melioribus de Bulicis in eorum expensis . Quos obsides liceat ipsis Bulliensibus pro tempore sicut eis videbitur Cambire: Et insuper Promiserunt quod omnes Vicinos de Bulleis a quatuor ducitu

43쪽

APPENDICE I.

annis usque ad Septuaginta jurare facient Sc omnia supradicti attendere, M observare , sicut per ipsos Ambaxatores stipulando promissum est. omnia igitur jam prelecta Pars Parti vicissim attendere , dc observare promiserunt sub paena trium millium librarum Venetarum a Parte in stagrante Parti Observanti componendarum . Hujus Tenoris duo sunt Instrumenta , quorum alterum devenit Communi Justinopolis, dc alterum Communi de Bulleis . Ego Almericus Vicedonamus subscripsi. Ego Ioannes Vicedominus subscrip,i. Ego Bolandinus de Padua Inclyti Gregorii Patriarchar, Sc Ma chionis Notarius, de nunc Communis Iustinopolis Cancellarius Intersui, dc Rogatus scripsi, dc roboravi.

XIX. Sommissione di mnia ad Grico Dandolo Doge di Venetia, anno MCCIL v. sol. 216. e 2I8. MCCII. Henricus Dandulus Dalmatiae atque Croatiae Dux

lum magno eXercitu Navium Galearum , dc Usseriorum , dc multitudine militum, dc peditum, altera post ejus egressum

die potentialiter, dc gloriose Piranum applicuit: Nos Vero

Homines Mugiae misimus Occ. Guidonem Iurisperitum G astaldionem , Gregorium Lugonem , Crescentium, Sc alios num. IT , dantes illis plenam vim

tutem, dc potestatem, ut Terram nostram, ae Omnia nostra

suae Potentiae supponerent, Zc omnia praecepta illius jurarent. Et Dux cum exercitu in urbe receptus e Deere debemus servitia, ut aliae Civitates Hystriae, Sc capere piratas a Bubbno infra, δc captos dare Duci. Solvemus omni anno vobis Domino Duci urnas boni Vini puri de nostro Territorio 23. nostris expensis ad Ducalem

Fipam in festo S. Martini. XX.

44쪽

APPENDICE I.

Sommissione di Trieste al Doge Enrico Dandolo , anno MCCIL v. fol. a I 8. Anno MCCII. Indict. 6. actum in Civitate Tergestina in

die s. Octobris eXeunte. Dominus Noster Henricus Dandolus Dei gratia Ve netiarum , Dalmatiae, atque Croatiae Dux, qui in servitio Cristianitatis ultra Mare cum copiosa Navium, Galearum , Usseri O-rum, ac Militum multitudine erat iturus, altera die post egressum ejus de Venetia Piranum applicu: t. Nos vero homines Tergestinae Civitatis, qui ipsius Gratiam amiseramus , misimus de Melioribus Vitis Civitatis nostrae, videlicet Vitalem Gastaldionem, Petrum Iudicem, Jc alios plures, qui de voluntate omnium hominum dictae Civitatis nos,& Terram nostram, ac omnia nostra, suae Potentiae facerent subditos, & omnia praecepta Domini Ducis jurarent , Sc sic juraverunt; δc nos in Civitatem Ducem recepimus, Sc subposuimus Nos suae Dominationi , Sc Potentiae. Faciemus servitia, ut aliae Terrae Hystrice, capiemus Piratas a Rubino infra , dc captos Duci praesentabimus. Omnianno debemu& solvere vobis urnas optimi vini puri de nostro Territorio O. nostris expensis ad Ripam Ducalis Palatii in Festo S. Martini. XXI.

Dedissione di Faunio, anno MCCLXVII. sv. sol. a I9.

I 267. Indici. X. die sexto exeunte Iulio. Cum diceretur per ambasciatores Parentii, quod Potestas,ot Homines Parentii volebant se prc;entare Sc dare Civitatem Parentii in manibus Sc fortiis Domini Ducis , & Comunis Venetiarum, secundum laod habent, dc tenent Gradum, & Ma-

45쪽

ranum, Jc alias suas terras, & contractis, ponendo per se praedimin Terram. Volunt gentem, volunt consulem sicuti volunt, & cum illo salario, quod D. Duci & suo consilio placuerit ordinare, M secundum quod videbitur quod possunt portare, habendo eam in suam pstestatem sicut habent alias suas terras, salvis rationibus D. Patriarchae. Et per D. Duceni , dc consiliarios posita fuit pars. Vultis eum accipere cum ista conditione & cum illis rneliora mentis, quae seri potuerint, vel non: cum CCCL.li Ihomines essent in Consilio minus tribus quod accipi debeat .

Ioannes Marinus Flaccio

Deditione di Montona, anno MCCLXXVIII. v. s. l. ibid.

I 278 Indet. sexta, die decima exeunte Martio. Capta fuit pars quod terra Montonae cum Hominibus , & gente ad sileti latem D. Ducis, bc Communis Venetiarum debeat recipi Secundum formam Sind:catus, sicut recepta fuit Civitas Parentii salvis in integrum iis juribus omnibus,& rationibus Patriarchetae Aquilejae, & qu 3d parcatur illis , qui remansi fuerint in terra ad eluctionem illius terrae.

XXIII. Deditione di Pitano, anno MCCl. XIIL v. sol. ibid. in

In Christi nomine Amen. Die vigesimo sexto mensis Ianuarii. Presentibus Nob. Viris Pancratio Barbo majore, Ioanne Lucari, Joanne Permarino, & Menico Basso de venetiis, Masistro Lauro Cant. , Paulo Bernardi, bc Rustechino Benintendi

46쪽

8eribis Ducatus Venetiarum, Testibus ad haec rogatis. Ducante Illustri Domino Ioanne Dandulo Dei gratia Duce Venetiarum, Dalmatiae, atque Croatiae Duce, Domino quartae partis, & dimidiae totius imperii Romaniae, existentibus ejus Consiliariis Nobb. viris Marino Vala resto , Hermolao Iusto, Marino Grad Onico sancti Pauli, Albertino Mauroceno , Rajnerio Zeno, dc Petro Iustiniano. Et Adalgerius Vitalis , & Αnoeh Apollonio de Pirano , Sindici, Procuratores, Nuntii & Actores Communis seu universitatis dc hominum Pirant ad instascripta omnia, & singula facienda , . sicut continetur in Instrumento, inde consecto manu Od fici 'de Pirano Notarii, cujus Instrumenti tenor inferius est inseritus Sindicario, seu Procuratorio, & Actorio nomine dicti Communis, seu universitatis & hominum Pirant, & eorum vise , ac nomine dederunt, tradiderunt, & transtulerunt in superscriptum Dominum Ducem recipientem , & stipulantem pro se & suis successoribus, & Commune Venetiarum,& in ipsum Commune Venet. in perpetuum, & sub eorum Protectione, Potestate, dc Dominio perpetuo supposuerunt Te ram Pirant & Districtum ejus cum Incolis, seu Terrigenis, &habitatoribus ipsius Terrae Pirant, & Districtus ejus cum mero& mixto Imperio, jurisdictioneque, & omni Signoria, rebus,& juribus omnibus pertinentibus ad ipsam Terram Pirant ,& Districtum ejus, seu ad Commune , seu ad universitatem , dc Districtum Pirant cum pactis, δc conditionibus instascriptis. Quod Dominus Dux, qui nunc est, & qui pro tempore fuerit & Commune Venetiarum debeant dare dc concedere dictae Terrae Pirani, hominibus, & Communi seu universitati Potestatem perpetualem , secundum quod faciunt aliis Terris subicctis Communi Venetiarum . Cui Potestati dicta Terra ,

Commune seu universitas & homines Pirani dare debeant omni anno pro suo Salario libras sexcentas denariorum parvorum de illa moneta, . quae per tempora curret in dicta Terra Pirant , dc etiam Domum pro habitatione, M Familia sua, dc in-

47쪽

APPENDICE I.

super Prata pro saccre fieri senum pro suis equis. P testas vero habere debeat , & tenere in Regimine dictae Terr e Pirani eqlios tres, & servitores quatuor. Banna autem omnia, quae hinc retro erant Potestatum dictae Terrae Pirant pervenire debeant in Commune Pirant. Item quod dictus Potestas non possit, nec debeat accipere per se, nee dare, nec consentire

dandi alicui Personae modo aliquo vel ingenio de Terris & Po sessionibus , quae pertineant ad Commune Pirant , exceptis Civibus Pirant, vel eorum heredibus, qui hinc retro stetissent per X. annos Cives dictae Terrae Pirant . Item quod dictus Potestas de omnibus offensionibus, rixis, S: condemnationibus factis per tempora praeterita aliquo modo non debeat se intromittere , excepto tanten quod dictus Potestas libertatem habeat faciendi reverti in Commune Pirani Territorium dicti Communis, vel Poscessiones ad dictum Commune Pirant pertinentes, sine aliqua pena vel condemnatione facta, vel facienda in illos,

qui tenuissent vel tenerent eas . Item dictus Potcstas teneatur CbServare omnes sententias, vel pignorationes iuste datas per

Dominium praeteritum dictae Terrae Pirant . Unde supersetriptus Dominus Dux, presentibus & volentibus superscriptis Marino Valaresso, Hermolao Justo, Marino Gradenico, & Ilainerio Zeno Consiliariis ejus, salvis juribus omnibus omnium pers narum in omnibus & singulis supra scriptis & in omnibus de

per cmnia, quae superius continentur sub sua & successorum

suorum di Communis Venet. protectione, potestate , & perpetuo Dominio saccepit) . Quis omnia & singula supra scripta dictus Adalgerius Vitalis, & Anoch Sin diei, Procuratores, Nuntii &Actores Sindicario seu Piccuratorio nomine supras ripti Communis , Seu universitatis, ἴc hominum Pirani R eorum vice Mnomi. te promiserunt supradicto Domino Duci recipienti & stipulanti pro se & ejus successoribus c. Communi Venetiarum pesp tua, strina, de rata habere, tenere, 9 non contravenire aliqua ratione , ingenio, sine causa sub obligatione boncrum

dicti Communis, scu universitatis dc hominum Pirant .

48쪽

Tener autem supra nominati Instrumenti Sindicatus , dc Procurationis talis est. In nomine Domini Amen ejusdem Ia 83. Indictione XI. Actum Pirant in ecclesia sancti Andreae in pleno dc generali Consilio dc convocatione Pirant congregata more solito die quarto secimo , exeunte Ianuario. Presentibus Amantino Tamar, Valterio Notario, Sciabono Notario, Albino Sepa, Gasio dc Gira Praeconibus Sc aliis. Nos Joannes Mariotae, Nicola Pica, Papo Cavaga, dc Dominicus Andreae Consules Pirani voluntate predicti Consilii, de Communis Pirant expressa cum voluntate predictorum Dominorum Consulum in concordia constituerunt de ordinaverunt suos, de dicti Consilii dc universitatis Pirant Procuratores, Nuntios & Actores Adalgerium Vitalem, & Αnoch ambos de Pirano simul dc presentes , dc hoc mandatum suscipientes, M utrumque eorum in solidum, ita, quod non sit potior conditio occupantis , dc quod si unus eorum inceperit alter possit prosequi, dc complere ad dandum, tractandum, transferendum in illustrem Dominum Ducem, MCommune Venetiarum, de sub eorum protectione, dc Dominio

supponendum Terram Pirant , 5: Districtum ejus cum Incolis , seu Terrigenis δc habitatoribus ipsius Terrae Pirant , dc Di,trictus ejus, Sc cum mero, Sc mixto Imperio, dc omni alia jurisdictione rebus δc juribus pertinentibus ad ipsam Terram Pirani dc Districtum ejus seu ad Commune, seu universitatem Pirani, dc Districtum ejus, & ad promittendum , quod a modo in antea semper illum, de illos recipient dc tenebunt in Potestatem , M Potestates Autorum, seu Iti et ores, quem, bc quos Dominus Dux, bc Commune Venet. ad eos destinabunt, dc pro eo tempore, quod placuerit dicto Domino Duci, MCommuni Venetiarum , id ad constituendum salarium d ct e Potestariae, dc ad faciendum praemissa dc quodlibet praemissorum cum obligationibus, promis,ionibus, A quibuslibet aliis con- Ventionibus δc pactis , qupe utilia seu necessaria videbuntur dc ad piaestandum in animabus Dominorum Consulum, bc ho-

49쪽

minum dicti Consilii & Communis, seu universitatis Pirani cujuslibet generis Sacramentum, committendo prenominatis Adal- serio, de Anoch Sindicis, Sc Procuratoribus, Nuntiis & actoribus suis , cujuslibet eorum in solidum liberam Sc generalem administratione in ad faciendum praedicta omnia, δc singula, quae in prpedactis de instascriptis , seu eorum occasione utilia, seu necessaria apparebunt. Promitteates mihi Ioanni Notario instascripto recipienti & stipulanti pro omnibus quorum interest , seu interesse posset firmum, & ratum habere tenere dc conservare, Sc omne id de quidquid dicti Sindici, Procuratores, Nuntii, & act 3res vel alter eorum fecerint in p: aedictis, dc circa praedicta, de ea vel aliquid eorum luin , &non contra enire aliqua ratione vel exceptione sub obligatione bonorum Communis, dc hominum Pirant. ι

Εgo Ioannes odorlici de Pirano Notarius Incliti qu. Marci his omnibus intersui, rogatus scripsi , & roboravi . . . . P. Q. Actum Venetiis in Ducali Palatio anno Nativitatis Domini, . - ri

nostri Iesu Christi Millesimo ducentesimo octuagesimo. tertio oundecima Indictione . ,

XXIV. Dedi;ione di Pola, anno MCCCXXXI. v. sol. ibid. '

Laudabile redditur, Sc necessarium reputatur, ut homines, Zc Populi circa augumentum , & conservationem sui stat sic vigilent, studeant, de intendant, quo procul pulsis violentiis, δc gravaminibus quibuscumque, per que solent eorumdem exterminium δέ desolationes accedere , sepius gaudere possint

statu pacifico , & tranquillo . Hoc igitur post premeditatione previa viri providi: dc discreti D. Petrus qu. D. Viti, Blasius qu. D. De Daconiandis

50쪽

47 Cives Polenses, Honorabilis Capitaneus Populi Civitatis Polae

pred rotae una cum populo universo, dc Commune Civitatis pre- dctae considerantes, δc videntes amictiones, dc ruinas eorum continuas Cixitatis Polae dc Territorii, ac districtus propter innumeras injurias, dc molestias, atque damna reales, bc pers nates que eis dictίe Civitatis, dc districtus, dc eorumdem bonis multipliciter irrogantur , dc ab exteris suisque R. ctoribus, ita , bc taliter pro ut extitit manifestum , propter que Omnia de die in diem ad pejus immo in nihilum ducebantur, dc recolente , & attendente plenitudinem gratiae & fontem clementiae Ducalis Dominii, que cot ptatos erigat, devios ad statum salutarem reducit, quae vere non claudit premium in Se Sperantibus, nec denegat auxilium, dc misericordiam implorantibus, dc sub cujus fidelitate dudum, jam scilicet infinitis Annis cum multis bene filiis Ducalibus. 3c gratiis permanserunt, salubri ducti provida dc unanimi deliberatione , dc voluntaria affictione Pro necessaria Salute , Sc conservatione ipsorum dc dictae Terrae, δc districtus deliberaverunt; dc providerunt se, dc Sua totaliter summittere D. Duci, bc Communi Venetiarum perpetuo , δc sic deliberaverunt. . . ,

Volentes effectui complere ad virum nobilem, dc prudentem D. Ioannem Contareno honorandum Capitaneum Pasenatici Histrie pro Communi Venetiarum in ipsis partibus degentem reverenter habuerunt recursum , dc ipsi D. Capitaneo ad ipsorum vocationem, dc instantem requisitionem Polam prope ante , ejusque persona representante Ducale dominium venet. dc pro D. Duce, dc Communi Venetiarum redipiente, idem Capitaneus δc populus universus, de d.cta terra Polae solemniter libere, sponte de absolute Civitatem dc Castrum Pole, Si villas, dc Castra, ac bona, Dominium, merum, Scmixtum Imperium, omnes jurisdictiones, jura, octiones rea eis, dc personales , utiles, dc directas , tacitas, dc eli pressas , dc

mixtas, ad ipsam Civitatem, dc districtum quomodolibet per-